Olağanüstü Hal Kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanına İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (kararname Numarası:125)

Bu Kararname Anayasa’nın 119 uncu maddesi uyarınca
kendiliğinden yürürlükten kalkmıştır.








OLAĞANÜSTÜ HAL KAPSAMINDA ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ALANINA İLİŞKİN
ALINAN TEDBİRLERE DAİR

CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİ






Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
Sayısı         : 125

Yayımlandığı Resmî Gazetenin Tarihi –
Sayısı : 22/2/2023-32112









 


Amaç


MADDE 1-
(1) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin amacı, 8/2/2023 tarihli ve 6785 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararıyla ilan edilen olağanüstü hal kapsamında çalışma ve sosyal
güvenlik alanında bazı tedbirlerin alınmasıdır.


 


Kısa çalışma uygulamasına
ilişkin tedbirler


MADDE 2-
(1) Olağanüstü hal süresince depremlerin etkilerinden kaynaklı bölgesel kriz
gerekçesiyle işverenlerin Türkiye İş Kurumuna yaptıkları kısa çalışma
başvuruları için, depremden etkilenme durumuna göre olağanüstü hal ilan edilen
bölgeden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenecek il/ilçelerde
bulunan işyerleri ve/veya deprem sebebiyle yıkık, acil yıkılacak, ağır veya
orta hasarlı olduğunu belgeleyen işyerleri için uygunluk tespitinin
tamamlanması beklenmeksizin 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası
Kanununun ek 2 nci maddesi kapsamında işverenlerin başvurusu doğrultusunda kısa
çalışma ödeneği verilir. Anılan maddenin son fıkrası gereğince işverenin hatalı
bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan fazla ödemeler, yasal faizi ile
birlikte işverenden tahsil edilir.


 


İstihdamın korunmasına
ilişkin tedbirler


MADDE 3-
(1) Olağanüstü hal ilan edilen illerde her türlü iş veya hizmet sözleşmesi, bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren olağanüstü hal süresince 22/5/2003
tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (II)
numaralı bendinde ve diğer kanunların ilgili hükümlerinde yer alan ahlak ve iyi
niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler, belirli süreli iş veya
hizmet sözleşmelerinde sürenin sona ermesi, işyerinin herhangi bir sebeple
kapanması ve faaliyetinin sona ermesi, ilgili mevzuatına göre yapılan her türlü
hizmet alımları ile yapım işlerinde işin sona ermesi halleri dışında işveren
tarafından feshedilemez.


(2) Bu madde hükümlerine
aykırı olarak iş sözleşmesini fesheden işveren veya işveren vekiline,
sözleşmesi feshedilen her işçi için fiilin işlendiği tarihteki 4857 sayılı
Kanunun 39 uncu maddesince belirlenen aylık brüt asgari ücret tutarında çalışma
ve iş kurumu il müdürlüklerince idari para cezası uygulanır.


 


Nakdi ücret desteği
sağlanmasına ilişkin tedbirler


MADDE 4-
(1) Olağanüstü hal ilan edilen illerde, 6/2/2023 tarihi itibarıyla iş
sözleşmesi bulunan işçilerden, işvereni tarafından; 4447 sayılı Kanunun ek 2
nci maddesi kapsamında depremlerin etkilerinden kaynaklı bölgesel kriz
gerekçesiyle yapılan kısa çalışma başvurusuna istinaden yeni bir hak sahipliği
oluşmayanlar ile 6/2/2023 tarihi ve sonrasında 4447 sayılı Kanunun 51 inci
maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında depremlerin etkilerinden
kaynaklı işyerinin kapanması veya kapatılması sebebiyle iş sözleşmesi
feshedilen ve aynı Kanun kapsamında yeni bir işsizlik ödeneği hak sahipliği
oluşmayanlara, herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı
almamak kaydıyla ve varsa daha önce başlatılabilecek durumda olan hak
sahipliklerinden kalan süreler tamamlandıktan sonra, kısa çalışma uygulanan
dönemde veya işsiz kaldıkları süre kadar olağanüstü hal süresini geçmemek üzere
İşsizlik Sigortası Fonundan günlük 133,44 Türk lirası nakdi ücret desteği
verilir. Yapılan ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti
yapılamaz. Ödemeler, bu madde hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla 4447 sayılı
Kanunun 50 nci maddesindeki esaslara göre ödenir.


(2) Bu madde kapsamında
nakdi ücret desteğinden yararlananlardan 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre genel sağlık
sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi
kapsamına girmeyenler, aynı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g)
bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılırlar ve genel sağlık
sigortasına ilişkin primleri İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanır.


(3) İşverenin gerçeğe
aykırı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan fazla ödemeler, yasal faizi ile
birlikte işverenden tahsil edilir.


(4) Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı, nakdi ücret desteğine ilişkin ödeme usul ve esaslarını belirlemeye
ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye
yetkilidir.


 


Sürelere ilişkin
tedbirler


MADDE 5-
(1) 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi
Kanunu kapsamındaki yetki tespitlerinin verilmesi, toplu iş sözleşmelerinin
yapılması, toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü ile grev ve lokavta ilişkin
süreler olağanüstü hal ilan edilen illerde 6/2/2023 (bu tarih dâhil) tarihinden
itibaren olağanüstü hal süresince uzatılmıştır.


(2) Olağanüstü hal ilan edilen
illerdeki işyerleri bakımından, 4857 sayılı Kanunun 38 inci maddesinin üçüncü
fıkrasında yer alan bir aylık süre, olağanüstü hal süresince uzatılmıştır.


 


Sosyal güvenlik alanında
alınan tedbirler


MADDE 6-
(1) Olağanüstü hal süresince Sosyal Güvenlik Kurumunca Kurum bütçesinden
finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri ile ilgili tedbirleri almaya, usul ve
esasları belirlemeye Sosyal Güvenlik Kurumu yetkilidir. Bu kapsamda yapılacak
harcamalar Sosyal Güvenlik Kurumunun bütçesinden karşılanır.


(2) Olağanüstü hal ilan
edilen illerde bulunan ve/veya buralarda hizmet sunan sağlık hizmeti
sunucularının avans ödemeleri, 6/2/2023 ve sonrasını kapsaması durumunda
olağanüstü hal süresince 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi
ve Kontrol Kanununun 35 inci maddesinden muaftır.


(3) Olağanüstü hal ilan
edilen illerde bulunan ve/veya buralarda hizmet sunan sağlık hizmeti sunucuları
tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna sunulması gereken ancak depremlerin
etkilerine bağlı olarak temin edilemeyen sağlık giderlerinin ödemesine esas
fatura, belge ve ekleri fatura denetiminde aranmayabilir.


(4) Olağanüstü hal ilan
edilen illerde bulunan ve/veya buralarda hizmet sunan sağlık hizmet
sunucularının fazla ve yersiz ödeme ile sözleşmeden kaynaklanan cezai şart
borçları Sosyal Güvenlik Kurumunca olağanüstü hal süresince ertelenebilir.


 


Yürürlük


MADDE 7-
(1) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


 


Yürütme


MADDE 8-
(1) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.