4325 sayılı Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi ile 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununda Değişik- Lik Yapılması Hakkında Kanun

OLAĞANÜSTÜ HAL BÖLGESİNDE VE
KALKINMADA ÖNCELİKLİ


YÖRELERDE İSTİHDAM YARATILMASI VE
YATIRIMLARIN


TEŞVİK EDİLMESİ İLE 193 SAYILI
GELİR VERGİSİ


KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI


HAKKINDA KANUN


 


Kanun
Numarası                    : 4325


Kabul
Tarihi                           : 21/1/1998


Yayımlandığı
Resmî Gazete  : Tarih  : 23/1/1998        Sayı  : 23239


Yayımlandığı
Düstur              : Tertip : 5                      Cilt   : 38


 


Amaç


Madde
1 – Bu
Kanunun amacı; Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde
vergi teşvikleri uygulamak ve yatırımlara bedelsiz kamu arsa ve arazisi temin etmek
suretiyle yatırımları ve istihdam imkanlarını artırmaktır.


 


Kapsam


Madde 2 – Bu
Kanunda geçen Olağanüstü Hal Bölgesi; Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte,
Olağanüstü Hal Bölgesi ve mücavir alanına dahil iller ile Devlet istatistik
Enstitüsü Başkanlığınca belirlenen fert başına GSYİH miktarları 1 500 ABD
Doları veya daha az ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca belirlenen
sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyi -0.5 ve daha düşük bulunan illerden Cumhurbaşkanınca
tespit edilecek illeri, Kalkınmada Öncelikli Yöreler ise; Cumhurbaşkanınca bu
yöreler kapsamına alınan illeri ve ilçeleri kapsar.[1][2]


 


Gelir ve Kurumlar Vergisi İstisnası


Madde
3 – a)
Bu maddenin yürürlük tarihi ile 31.12.2000 tarihi arasında; Olağanüstü Hal
Bölgesi kapsamında sayılan illerde yeni işe başlayan gelir ve kurumlar vergisi
mükelleflerinin, bu illerdeki iş yerlerinde fiilen ve sürekli olarak 10 ve daha
fazla işçi çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu iş yerlerinden elde ettikleri
kazançları işe başlama tarihinden itibaren yatırım dönemi dahil 5 vergilendirme
dönemi gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır. Bu kazançlar hakkında; 5422
sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 25 inci maddesinin ikinci fıkrası ile 193
sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin 6 numaralı bendinin (b) alt bendi
hükümleri uygulanmaz.


b)
(a) fıkrasında belirtilen gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin anılan
fıkradaki istisna süresinin sonunda başlamak ve 31.12.2007 tarihinde sona ermek
üzere, bu illerdeki işyerlerinde fiilen ve sürekli olarak on ve daha fazla işçi
çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu işyerlerinden elde ettikleri kazançları
üzerinden hesaplanan gelir ve kurumlar vergisinden aşağıda belirtilen oranlarda
indirim yapılır.


İndirim
oranı; 10 işçi çalıştıranlarda %40,51 ve daha yukarı işçi çalıştıranlarda
%60'dır. 11 ile 50 arasında (50 dahil) işçi çalıştıranlar için uygulanacak
indirim oranı, %40 oranına her bir işçi için 0.5 puan eklemek suretiyle
bulunur.


Bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce kapsama dahil illerde işyeri bulunan
gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, 31.10.1997 tarihinden önce vermiş
oldukları en son 4 aylık sigorta prim bordrolarında bildirdikleri işçi sayısına
ilave olarak yeni işe aldıkları ve bu işyerlerinde fiilen çalıştırdıkları işçi
sayısının 10 ve daha yukarı olması halinde, 1.1.1998-31.12.2007 tarihleri
arasında bu işyerlerinden elde ettikleri kazançları üzerinden hesaplanan gelir
ve kurumlar vergisine bu fıkrada belirtilen indirim oranları uygulanır.


Bu
fıkra kapsamına giren kazançlar üzerinden, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü
maddesinin 6 numaralı bendinin (b) alt bendine göre tevkif edilecek gelir
vergisi için de yukarıda belirtilen oranlarda indirim yapılır.


Bu
maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir.


 


Çalışanlardan Kesilen Vergilerin
ertelenmesi


Madde
4 – 31.12.2002
tarihine kadar uygulanmak üzere; Olağanüstü Hal Bölgesi kapsamında sayılan
illerde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi izleyen aybaşından itibaren yeni
işe başlayan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin bu illerdeki
işyerlerinde çalıştırdıkları işçiler ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
önce işe başlamış olan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin 31.10.1997
tarihinden önce ilgili idareye vermiş oldukları en son 4 aylık sigorta prim
bordrolarında bildirdikleri işçi sayısına ilave olarak yeni işe aldıkları ve bu
işyerlerinde fiilen çalıştırdıkları işçilerin, ücretlerinden kesilen ve beyan
edilerek tahakkuk ettirilen gelir ve damga vergileri, beyanname verme süresini
izleyen ikinci yılın aynı döneminde ödenir.


 


İşlemlerde Vergi, Resim, Harç
İstisnası


Madde
5 – Bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten 31.12.2002 tarihine kadar uygulanmak üzere;
Olağanüstü Hal Bölgesi kapsamında sayılan illerde yapılacak teşvik belgeli
yatırımlarla ilgili aşağıda belirtilen işlemler; veraset ve intikal vergisi,
damga vergisi, banka ve sigorta muameleleri vergisi, emlak vergisi ve harçlar
ile 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununa göre alınan vergi, resim ve
harçlardan müstesnadır:


1. Arazi veya arsa tedariki ile ilgili olarak ivazlı veya
ivazsız devir, temlik, kamulaştırma, satış vaadi sözleşmesi, intifa ve iştira
hakkı, alım, satım, kira, geri alma, geri verme, ifraz, tevhid, tescil, cins
değişikliği, rehin ve ipotek tesis ve terkini, ıslah ve değişiklik işlemleri ile
bu işlemler dolayısıyla düzenlenen kağıtlar,


2.
Kredi verilmesi ile ilgili işlemler, bu konuda düzenlenen kağıtlar ve kredi
işlemleri nedeniyle her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben alınan
paralar.


Yatırımların bu maddede belirtilen süre içinde tamamlanmaması
halinde, daha önce alınmayan vergi, resmi ve harçlar, 213 sayılı Vergi Usul
Kanunu hükümlerine göre gecikme faizi ile; öngörülen amaç dışında kullanılması
halinde ayrıca kusur cezası ile birlikte tahsil edilir.


Bu
madde kapsamına giren işlemler hakkında 24.2.1984 tarihli ve 2982 sayılı Kanun
hükümleri uygulanmaz.


Yatırım
projesinin tamamının fiziki olarak hangi hallerde gerçekleşmiş sayılacağının
ölçü ve esasları ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye
Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Devlet Bakanlığınca birlikte
belirlenir.


 


Sigorta Primi İşveren Payları


Madde
6 – 31.12.2002
tarihine kadar uygulanmak üzere; Olağanüstü Hal Bölgesi kapsamında sayılan
illerde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi izleyen aybaşından itibaren yeni
işe başlayan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin bu illerdeki
işyerlerinde çalıştıkları işçiler ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
önce işe başlamış olan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin 31.1.1997
tarihinden önce ilgili idareye vermiş oldukları en son 4 aylık sigorta prim
bordrolarında bildirdikleri işçi sayısına ilave olarak yeni işe aldıkları ve bu
işyerlerinde fiilen çalıştırdıkları işçiler için, 506 sayılı Sosyal Sigortalar
Kanununun 72 ve 73 üncü maddeleri uyarınca prime esas kazançları üzerinden
tahakkuk ettirilecek primlerin işveren hissesi Hazinece karşılanır.


Ödeme
usul ve esasları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve
Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığınca müştereken
belirlenir.


 


Madde
7 – Bu
Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen Olağanüstü Hal Bölgesinde gelir ve kurumlar
vergisine tabi işyerlerinde 1.1.1998 tarihinden itibaren ilk defa işe girenler
hakkında 9.3.1988 tarihli ve 3417 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaz.


 


Bedelsiz Yatırım Yeri Tahsisi


Madde
8 – (Mülga: 29/1/2004 – 5084/10 md.)


 


Madde 9 – 31/12/1960
tarih ve 193 sayılı Kanunun Geçici 35 inci maddesinin 2 numaralı fıkrasının (f)
bendinin değiştirilmesi ile ilgili olup, yerine işlenmiştir.


 


Yürürlük


Madde
10 – Bu Kanunun;


a)
3 ve 7 nci maddeleri 1.1.1998 tarihinde,


b)
9 uncu maddesi 1997 yılı kazançlarına da uygulanmak üzere yayımı tarihinde,


c)
Diğer, hükümleri yayımı tarihini izleyen aybaşında,


yürürlüğe
girer.


 


Yürütme


Madde
11 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar kurulu yürütür.





4325
SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA
MAHKEMESİ KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE


GİRİŞ
TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO


 







Değiştiren
Kanunun/ KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



4325
Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe
Giriş Tarihi






4916



8



19/7/2003






5084



8



6/2/2004






KHK/700



2



24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük
Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının
andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)









 











[1] Bu maddede sözü edilen iller için, 28/1/1998 tarih ve
23244 sayılı R.G.'de yayımlanan, 26/1/1998 tarih ve 98/10551 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararına bakınız.







[2] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 123 üncü
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibareleri
“Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.