285 sayılı Olağanüstü Hal Bölge Valiliği İhdası Hakkında Kanun Hükmünde Kararname

Anayasanın 121 inci maddesi ile Olağanüstü Hal Kanununun 3 üncü maddesinin (b) bendinde belirtilen hususlarla sınırlı olarak Bingöl, Diyarbakır, Elazığ, Hakkari, Mardin, Siirt, Tunceli ve Van il'lerini kapsamak üzere Olağanüstü Hal Bölge Valiliği ihdas edilmiştir.[1][1] Bu maddede adı geçen iller arasına 18/5/1990 tarih ve 426 sayılı KHK ile Batman ve Şırnak İlleri dahil edilmiştir. (Bkz.: Bu KHK'nin sonundaki "İşlenemeyen Hükümler Kısmı")

Olağanüstü Hal Bölge Valiliğine, Valilik sıfat ve ünvanı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 59 uncu maddesine göre, Bakanlar Kurulunca, atama yapılır. Bunlardan emekli olanların emekli aylığı kesilmez.Olağanüstü Hal Bölge Valisi, İçişleri Bakanına bağlı olarak görev yapar.Bakanlar Kurulunca Olağanüstü Hal Bölge Valiliği kaldırılabilir veya sınırları değiştirilebilir.

Olağanüstü Hal Bölge Valiliği ihdas edilen İl'lerde Olağanüstü Hal Bölge Valisi ihtiyaca göre gerekli teşkilatı kurmaya ve hizmetin gerektirdiği bina, tesis, araç, gereç, personel ve diğer her türlü hizmeti kamu kurum ve kuruluşlarından sağlamaya yetkilidir.Bu konudaki talepleri ilgili kuruluşlar derhal yerine getirmekle yükümlüdür.Mahallinden temini mümkün olmayan araç, gereç, personel ve mali destek talepleri İçişleri Bakanı aracılığı ile ilgili kuruluşların Merkez Teşkilatınca sağlanır. Bakan gerektiğinde bu konuda bakanlık müsteşarını veya müsteşar yardımcılarını görevlendirebilir.Bu amaçla gerek Olağanüstü Hal Bölge Valisinin, gerekse diğer kuruluşların yapacakları her türlü harcamalar 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 832 sayılı Sayıştay Kanununa tabi olmadığı gibi her türlü vergi, resim, harç ve katma değer vergisinden de muaftır.

(Değişik birinci fıkra 13/4/1990 - KHK - 421/4 md.; Mülga: 9/5/1990 - KHK - 424/12 md.)Ayrıca gerektiği hallerde aşağıda yazılı ilave yetkileri de kullanır.a. Bölgedeki İl'ler arasında koordinasyonu ve işbirliğini sağlar.b. Özel ve genel kolluk kuvvetleri Olağanüstü Hal Bölge Valisinin emir ve komutası altındadır. Vali bunlardan hangilerinin il valilerinin kontrolunda, hangilerinin doğrudan kendi kontrolunda olacağını tesbit eder.c. Olağanüstü Hal Bölge Valisi, bölgesi içinde özel ve genel kolluk kuvvetlerinin yerlerini sürekli veya geçici olarak değiştirebilir.d. Olağanüstü Hal Bölge Valisi, Jandarma Asayiş Komutanlığına, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesi doğrultusunda görev verir.(Ek: 10/7/1987 - KHK-286/1 md.) Olağanüstü Hal Bölge Valisine karşı sorumlu Jandarma Asayiş Komutanlığı emrine giren veya harekat komutasına verilen diğer kuvvet birlikleri (Jandarma sınır birlikleri dahil) emniyet ve asayiş ile kamu düzeninin sağlanmasında genel kolluk kuvvetlerinin sahip olduğu kanuni yetkileri haizdirler.e. Olağanüstü Hal Bölge Valiliğinin görev alanında bulunan Milli İstihbarat Teşkilatı, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak kaydı ile, Olağanüstü Hal Bölge Valisine karşı sorumludur.f. Görev alanına giren il'lerde, askeri birliklerce Olağanüstü Hal Bölge Valilerine sağlanacak yardım ve desteğin şekli ve miktarı önceden planlanır. Valinin bu yardım ve destek talepleri mahalli komutanlarca zamanında yerine getirilir.g. (Değişik: 9/4/1990 - KHK - 413/6 md.; Mülga: 9/5/1990 - KHK 424/2 md.; Yeniden düzenleme 9/5/1990 - KHK - 425/4 md.)Olağanüstü Hal Bölge Valisi, görev alanı içindeki illerde genel güvenlik, asayiş ve kamu düzeni bakımından çalışmalarında sakınca görülen veya hizmetlerinden yararlanılamayan kamu personelinin yer değiştirmesini veya görev alanı dışında geçici veya sürekli görevlendirilmesini ilgili kurum veya kuruluşlardan isteyebilir. Bu istekler derhal yerine getirilir. Bu personel hakkında kendi özel kanunlarındaki hükümler uygulanır.h. Olağanüstü Hal Bölge Valisi güvenlik yönünden gerekli düzenlemeleri yapabilmek için geçici veya sürekli olarak görev alanı içinde bulunan köy, mezra, kom ve benzeri yerleşim birimlerini boşalttırabilir, yerlerini değiştirebilir, birleştirebilir ve bu maksatla gereken kamulaştırma ve diğer işlemleri re'sen ve ivedilikle yapabilir.(Ek alt bent: 9/4/1990 - KHK-413/7 md.; Mülga : 9/5/1990-KHK-424/12 md.)(Ek alt bent: 9/4/1990 - KHK-413/7 md.; Mülga : 9/5/1990-KHK-424/12 md.)(Ek alt bent: 13/4/1990 - KHK-421/4 md.; Mülga : 9/5/1990-KHK-424/12 md.)(Ek alt bent: 9/4/1990 - KHK-413/7 md.; Mülga : 9/5/1990-KHK-424/12 md.)i. Olağanüstü Hal Bölge Valisinin emrinde bulunan güvenlik kuvvetleri hakkında bu görevlerinden ötürü Memurin Muhakematı Hakkında Kanuna göre işlem yapılır.j. Olağanüstü Hal Bölge Valisi, emrindeki kuvvetleri gereğinde mücavir İl'lerde harekatın takibi maksadıyla görevlendirebilir. Gerekli tedbirlerin alınmasını mücavir İl Valilerinden isteyebilir, bu istekler ilgili Valiler tarafından derhal yerine getirilir.Mücavir İl'ler Olağanüstü Hal Bölge Valisinin talebi, İçişleri Bakanının teklifi, Başbakanın onayı ile belirlenir.k. (Mülga: 30/10/1989-KHK-387/1. md.; aynen kabul: 18/1/1990-3601/1 md.)[2]k - (Ek: 23/2/1988-KHK-313/1 md.) Olağanüstü Hal Bölge Valisi, bölge kapsamındaki illerde sıkıyönetim askeri mahkemelerince tutuklanan sivil kişilerin sivil tutukevlerinde muhafaza edilmelerine karar verebilir. Bu suretle muhafaza edilen sivil tutuklular hakkında sivil tutukevleriyle ilgili hükümler uygulanır.2Olağanüstü Hal Bölge Valisi bu yetkilerden gerekli gördüklerini görev alanındaki İl'lerin Valilerine ve Jandarma Asayiş Komutanına devredebilir.İçişleri Bakanı bu yetkilerden gerekli gördüklerini re'sen kullanabileceği gibi bölgede görevli sorumlular hakkında usulüne göre soruşturma açmak, açtırmak ve görevden uzaklaştırmak yetkisine de sahiptir.Personel ve mali hükümler:[3][2] (k) bendi; 30/10/1989 tarih ve 387 sayılı KHK ve onu değiştirerek Kanunlaştıran 18/1/1990 tarih ve 3601 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış ve müteakip (l) bendi (k) olarak teselsül ettirilmiştir.[3] Bazı illerde Kamu personeline ödenecek ek tazminat esasları, 27/7/1987 tarih ve 87/11989 sayılı Kararname ile tespit edilerek 28/7/1987 tarih ve 19531 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Daha sonra bu esaslarda yapılan değişiklikler için; 1/4/1988 tarih ve 88/12795 sayılı (R.G.11/4/1988-19782), 18/5/1990 tarih ve 90/460 sayılı (R.G.24/5/1990-20527) Kararnamelere bakınız.