Nükleer Tesislere Lisans Verilmesine İlişkin Tüzük

2765








2765


 


NÜKLEER TESİSLERE
LİSANS VERİLMESİNE


İLİŞKİN TÜZÜK


 


         
Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi  : 18/11/1983, No: 83/7405


         
Dayandığı Kanunun
Tarihi             
: 9/7/1982,      No: 2690


         
Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi   : 19/12/1983, No: 18256


         
Yayımlandığı Düsturun Tertibi        : 5,
Cildi: 23,  S. 1644


 


BİRİNCİ KISIM


Genel Hükümler


BİRİNCİ BÖLÜM


Amaç, Nükleer Tesisler, Deyimler ve
Terimler


            
Amaç


            
Madde 1 – Bu Tüzüğün amacı, nükleer tesislere lisans verilmesine ilişkin
esasları düzenlemektir.


            
Nükleer Tesisler:


            
Madde 2 – Nükleer tesisler deyiminden, nükleer reaktör tesisleriyle
nükleeryakıt çevrimi tesisleri anlaşılır.


            
Nükleer reaktör tesisleri;


            
1 - Eğitim reaktörleri,


            
2 - Araştırma reaktörleri,


            
3 - Malzeme reaktörleri,


            
4 - Deneme reaktörleri,


            
5 - Prototip reaktörler,


            
6 - Isı Üretim reaktörleri,


            
7 - Elektrik üretim reaktörlerini,


            
Nükleer
yakıt çevrimi tesisleri;


            
1 - Cevher çıkartma, öğütme ve arıtma tesisleri,


            
2 - Arıtılmış cevherleri nükleer yakıt yapımına uygun şekillere getiren
dö-nüştürme tesisleri,


            
3 - Zenginleştirme tesisleri,


            
4 - Nükleer yakıt elemanı yapım tesisleri,


            
5 - Kullanılmış yakıt elemanlarını yeniden işleme tabi tutan yeniden
işlemetesisleri,


            
6 - Son depolama dahil olmak üzere radyoaktif artıkları işleyen radyoaktif
artık yönetimi tesislerini


            
içerir.


            
Deyimler ve Terimler:


            
Madde 3 – Bu Tüzükte geçen Kurum sözcüğü, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu,
Komisyon sözcüğü, Atom Enerjisi Komisyonu, Komite sözcüğü, Nükleer Güvenlik
Danışma Komitesi, kurucu sözcüğü, nükleer tesis kuran gerçek ya da tüzel
kişiler anlamına gelir.


            
Bu Tüzükte kullanılan teknik terimlerin anlamı, Nükleer Tanımlar Yönetmeliğinde
belirtilir.





2766


 


İKİNCİ BÖLÜM


Lisans Verme Hizmetleri


            
Hizmetin Yürütülmesi:


            
Madde 4 – Nükleer tesislere lisans verilmesi hizmetleri;


            
1 - Başkan yardımcıları arasından Kurum Başkanının önerisi ve Başbakanın
onayıyla görevlendirilen Nükleer Güç ve Güvenlik Başkan Yardımcısı,


            
2 - Nükleer güvenlik ve lisanslama konularında yardımcı olmak üzere
kurulanNükleer Güvenlik Danışma Komitesi,


            
3 - Nükleer Güvenlik Dairesi,


            
tarafından yürütülür.


            
Komitenin kuruluşuna ve çalışma yöntemlerine ilişkin esaslar yönetmelikte
gösterilir.


            
 Nükleer Güvenlik Danışma Komitesinin Görevleri :


            
Madde 5 – Nükleer Güvenlik Danışma Komitesi, bu Tüzükte belirtilen
görevleri yerine getirir; Kurum Başkanlığınca gönderilen işler hakkında görüş
bildirir.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Lisans, Güvence ve Lisans Aşamaları


            
Lisans Alma Zorunluluğu ve Başvuru :


            
Madde 6 – Nükleer tesis kurmak ve işletmek için Kurumdan lisans almak
zorunludur. Bunun için kurucunun, Kuruma, kurmak istediği tesisi belirten,
teknik vemali gücünü kanıtlayan belgeleri de eklediği bir dilekçeyle başvurması
gerekir.


            
Güvence :


            
Madde 7 – Kurucu, 8/5/1961 günlü ve 229 sayılı Nükleer Enerji Sahasında
Hukuki Mesuliyete Dair Sözleşmenin Tasdiki Hakkında Kanunla ek ve
değişiklikleri uyarınca sigorta ve diğer mali güvenceleri sağlamak zorundadır.


            
Lisans Aşamaları :


            
Madde 8 – Nükleer tesislere lisans verilmesi, aşağıdaki üç aşamada
tamamlanır :


            
1 - Yer lisansı,


            
2 - İnşaat lisansı,


            
3 - İşletme lisansı.


İKİNCİ KISIM


Nükleer Reaktör Tesislerine Lisans
Verilmesi


BİRİNCİ BÖLÜM


Nükleer Reaktör Tesislerinde Yer
Lisansı


            
Başvuru ve Yer Raporu :


            
Madde 9 – Kurucu, yer lisansı almak için Kurum Başkanlığına yapacağı
başvuruya aşağıdaki bilgileri kapsayan yer raporunu ekler:


            
1 - Kurulacak nükleer reaktör tesisinin kullanılma amacı, yaklaşık 
olarakgücü, hangi reaktör tipleri arasından seçileceğine ilişkin bilgiler,


            
2 - Kurucunun ve kurucu adına yer araştırmalarını yürüten kuruluşların, teknik
potansiyelini, bilgisini ve deneyimini belirten bilgiler,


            
3 - Seçilen yerin coğrafi durumunu açık olarak gösteren bölge haritası, reaktör
yakın çevresinin özelliklerini ortaya koyan ayrıntılı haritalar,


            
4 - Seçilen yerin topografik, jeolojik, jeoteknik, hidrolojik, sismolojikve
meteorolojik özelliklerine ilişkin bilgi ve incelemeler,


            
5 -
Düşünülen reaktör tiplerine göre önerilen yer için yerleşim planları
seçenekleri





2767


 


            
6 - Seçilen yerin deprem, sel baskını, fırtına gibi doğal olaylar ve
buolayların ikincil etkileri yönünden değerlendirilmesine ilişkin bilgiler,


            
7 - Seçilen yerin uçak düşmesi, yangın, patlama baraj çökmesi gibi olaylar
sonucu meydana gelebilecek dış tehlikelere karşı değerlendirilmesine ilişkin
bilgiler,


            
8 - Seçilen yerde soğutma suyu amacıyla kullanılacak su kaynaklarının
yeterliliğine ilişkin bilgiler,


            
9 - Yöre halkının, olağan ve olağanüstü işletme koşullarıyla kaza hallerinde
çevreye salınan sıvı ve gaz radyoaktif artıklardan radyolojik yönden
etkilenmelerine ilişkin ön  incelemeler (Bu incelemeler yapılırken,
yukarıda anılan radyoaktif artıkların çevreye yayılma şekilleri, yöredeki nüfus
dağılımıyla muhtemelnüfus değişimleri, yöredeki su kaynaklarının içme suyu
olarak kullanımı, yöredeki süt ve yiyecek üretimi ve radyoekolojik yönden yöre
özellikleri gözönüne alı- nacaktır),


            
10 - Seçilen yerin ulusal elektrik sistemine bağlantı şekli ve dış besleme
sisteminin güvenilirliğiyle ilgili bilgiler,


            
11 - Ayrıntılı yer incelemelerinin kalite temini programı,


            
12 - Nükleer güvenlik konusundaki gelişme ve uygulamaların ışığı altında gerekli
görülen diğer ek bilgiler.


            
Yer raporunda yer incelemelerinin yeterli olarak yapılmış olması, yerin, mümkün
görülen en önemli kaza halinde bile, çevrenin kabul edilebilen sınırların
üstünde zarar görmeyeceği biçimde seçilmiş olduğunun belirlenmesi gerekir.
Ayrıca, nükleer reaktör tesisinin önerilen yerde kurulmasını teknolojik yönden
imkansız kılacak yer özellikleriyle karşılaşılmayacağı ve önerilen reaktör
yerinin güvenlik açısından önemli özelliklerine ilişkin parametrik değerlerin
en son teknolojik uygulamalara göre kabul edilen sınır değerlerin altında
kalacağı gösterilmelidir.


            
Yer Raporunun Verilmesi:


            
Madde 10 – Yer raporu, Kurum Başkanlığına on nüsha verilir; bir nüshası
komiteye iletilerek görüşü istenir. Yer raporunda görülen eksiklikler kurucuya
bildirilir. Kurucu, bunları, en kısa sürede tamamlayarak kuruma vermekle
yükümlüdür.


            
Yer Raporunun Değerlendirilmesi:


            
Madde 11 – Nükleer Güvenlik Dairesi, önerilen tesis yerinde Kurumca yapılandenetleme
sonuçlarını inceledikten sonra, Komitenin görüşünü de içeren yer değerlendirme
raporunu düzenler. Nükleer Güç ve Güvenlik Başkan Yardımcısı, yerdeğerlendirme
raporunun sonuçlarını ve yapılan çalışmaları belirten bir raporu Kurum
Başkanına verir.


            
Yer Lisansının Verilmesi:


            
Madde 12 – Kurum Başkanı, yer değerlendirme raporunu, bu konuda 11 inci
madde uyarınca Başkan Yardımcısı tarafından düzenlenen raporla birlikte,
komisyonun ilk toplantısına götürür.  Komisyon,  yer  değerlendirme  
yeterli  bulmazsa,  yeniden   incelenmek  üzere 
Kurum


Başkanlığına
geri gönderebilir; gerektiğinde çağıracağı uzmanların görüşünü alır ve kararını
verir. Karar, Kurum Başkanlığınca, kurucuya bildirilir.


            
Olumlu bildirim, yer lisansı adını taşır.


            
Lisans koşulları, lisans ekinde kurucuya verilir.


            
Kurucu, yer lisansını aldıktan sonra, yerin düzenlenmesine, yol, su, elektrik,
liman, vb. nükleer reaktör tesisi dışındaki bina ve tesislerin yapımına
başlayabilir ve nükleer reaktör tesisi yerinde yapılan ayrıntılı araştırmaların
sonuçlarını ve yerle ilgili projelendirme parametrelerinin kesin değerlerini
saptayıp, sınırlı çalışma izni başvurusundan önce Kurum Başkanlığının onayına
sunar.





2768


 


İKİNCİ
BÖLÜM


Nükleer Reaktör Tesislerinde İnşaat
Lisansı


            
Başvuru ve Lisansın Adımları:


            
Madde 13 – İnşaat
lisansı almak için, kurucunun, yer lisansı almış olmasıve ön güvenlik analizi
raporunu ekleyeceği bir dilekçeyle Kuruma başvurması gerekir.


            
İnşaat lisansının verilmesi iki adımda tamamlanır:


            
1 - Sınırlı çalışma izni,


            
2 - İnşaat lisansı.


            
Ön Güvenlik Analizi Raporu:


            
Madde 14 – Ön güvenlik analizi raporunda aşağıdaki bilgilerin bulunması
gerekir:


            
1 - Çevre ve yerle ilgili olarak yer raporunun verilmesinden sonra elde edilen
yeni bilgiler,


            
2 - Projelendirme, inşaat, kalite temini, tesisin hizmete sokulması,
işletilmesi ve hizmetten çıkarılması için uygulanması önerilen güvenlik
ilkeleri,kriterleri ve standartları,


            
3 - Tesisin genel karakter istikleriyle yapıların, sistemlerin, bileşenlerin
yerleşim planları ve projelendirme esasları,


            
4 - Yapıların, sistemlerin ve bileşenlerin sismik, güvenlik ve kalite sınıf-
landırmalarını gösteren listeler,


            
5 - Tesisin ana ve güvenlik sistemlerinin projelendirilmeleriyle ilgili
bilgiler,


            
6 - Radyasyondan korunma, radyoaktif artık sistemleri, işletme sırasında
denetim, bakım ve hizmetten çıkarma konularında alınacak önlemler,


            
7 - Tesisin olağan ve olağanüstü işletme olayları ve kaza koşulları için
yapılan güvenlik analizi,


            
8 - Kalite temininin hedefleri ve tanımıyla kalite temini organizasyonu ve
uygulamaya ilişkin bilgileri de içeren kalite temini programı,


            
9 - Kurucu ve yapımcı kuruluşların teknik potansiyeli, bilgi ve
deneyimiyleprojeye ilişkin organizasyonu hakkındaki bilgiler,


            
10 - Hizmete sokmayla ilgili ön bilgiler,


            
11 - Nükleer güvenlik konusundaki gelişme ve uygulamaların ışığı altında
gerekli görülen diğer ek bilgiler.


            
Ayrıca, tesisin fiziksel korunma programıyla ilgili bilgiler, ön güvenlik
analizi raporuna ekli olarak (çok gizli) kaydıyla verilir.


            
Ön Güvenlik Analizi Raporunun Verilmesi:


            
Madde 15 – Ön güvenlik analizi raporu Kurum Başkanlığına on nüsha
verilir; bir nüshası komiteye iletilerek görüşü istenir. Raporda görülen
eksiklikler, kurucuya bildirilir.


            
Kurucu, bunları, inceleme sırasında değerlendirme için gerekli görülen diğer
bilgileri ve belgeleri, en kısa sürede, kuruma vermek zorundadır.


            
Ön Güvenlik Analizi Raporunun Değerlendirilmesi:


            
Madde 16 – Nükleer Güvenlik Dairesi, ön güvenlİk analizi raporunu
inceledikten sonra, Komitenin görüşlerini de içeren sınırlı çalışma izni
değerlendirmeraporunu düzenler. Nükleer Güç ve Güvenlik Başkan yardımcısı,
sınırlı çalışmaizni değerlendirme raporunun sonuçlarını ve yapılan çalışmaları
belirten bir ra- poru, Kurum Başkanına verir.


            
Sınırlı Çalışma İzninin Verilmesi:


            
Madde 17 – Kurum Başkanı, sınırlı çalışma izni değerlendirme raporunu, bukonuda 16
ncı madde uyarınca Başkan Yardımcısı tarafından düzenlenen raporla bir-





2769


 


likte
Komisyonun ilk toplantısına götürür. Komisyon, sınırlı çalışma izni
değerlendirme raporunu yeterli bulmazsa, yeniden incelenmek üzere Kurum
Başkanlığınageri gönderebilir; gerektiğinde çağıracağı uzmanların görüşünü
alır; korunma önlemlerinin yeterliliği, tesisin çevre halkının güvenliğine ve
sağlığına zarar vermeden çalıştırılabileceği kanısına varırsa, sınırlı çalışma
izni verilmesinekarar verir. Karar, Kurum Başkanlığınca, kurucuya bildirilir.


            
Olumlu bildirim, sınırlı çalışma izni adını taşır.


            
Sınırlı çalışma izni alan kurucu, reaktör ve çevre güvenliğiyle ilgili binave
tesisler için temel yapımına, bunların dışındaki yapıların, sistemlerin ve
bileşenlerin yapımına başlayabilir.


            
Sınırlı Çalışma izninin Koşulları:


            
Madde 18 – Sınırlı çalışma izni, yerin ve tesisin özelliğinin
gerektirdiği özel koşulların yanı sıra, aşağıdaki genel koşullarla verilir:


            
1 - Sınırlı çalışma izni, bu konudaki olumlu bildirimden başlayarak oniki ay
içinde inşaata başlanmaması halinde geçerliliğini kaybeder.


            
Ancak, bu süre, haklı nedenlerle uzatılabilir.


            
2 - Sürdürülecek olan güvenlik analizi değerlendirilmesinin tamamlanmasına
kadar, kurucu, gerekli görülen inceleme ve araştırmaları yapmak ya da
yaptırmakla yükümlüdür.


            
3 - Tesise lisans verilmesi, tesisin yapım ve işletilmesinde pratik olarak
kazanılan deneyim, araştırmalar ve yeni bilimsel veriler, güvenlik açısından
bazı ek çalışmaların ve değişikliklerin yapılmasını gerekli kılıyorsa, sınırlı
çalışma izninin koşullarında bazı değişiklikler yapılabilir. Kurucu, bu
değişiklikleri yerine getirmekle yükümlüdür.


            
4 - Reaktör ve çevre güvenliğiyle ilgili bina ve tesislerin temel kazıları
sırasında, kurucu ya da Kurum denetçileri tarafından reaktörü ya da çevre
güvenliğini olumsuz yönde etkileyebilecek ve yer araştırmaları sırasında
saptanmayanyeni jeolojik ve jeoteknik bilgiler elde edilirse, kurucu
tarafından, durumu veönerilen çözüm yollarını açıklayan bir rapor, Kuruma
verilecek ve Kurum uzmanla- rınca yapılacak incelemelere ve değerlendirmelere
göre, Kurumun onayı alınmadantemel inşaatına başlanılmayacaktır.


            
Ön Güvenlik Analizi Raporunun İnşaat Lisansı Yönünden Değerlendirilmesi:


            
Madde 19 – Sınırlı çalışma izni verilmesinden sonra, ön güvenlik analizi
raporunun inşaat lisansı yönünden değerlendirilmesi çalışmaları sürdürülür.
Nükleer Güvenlik Dairesi, tesis yerinde yapılan çalışmaları inceledikten sonra,
Komitenin görüşlerini de içeren inşaat lisansı değerlendirme raporunu düzenler.
Nükleer Güç ve Güvenlik Başkan Yardımcısı, inşaat lisansı değerlendirme
raporunun sonuçlarını ve yapılan çalışmaları belirten bir raporu, Kurum
Başkanına verir.


            
İnşaat Lisansının Verilmesi ve Hükmü:


            
Madde 20 – Kurum Başkanı, inşaat lisansı değerlendirme raporunu, bu
konuda 19 uncu madde uyarınca Başkan Yardımcısı tarafından düzenlenen raporla
birlikte Komisyonun ilk toplantısına götürür. Komisyon, bu raporu yeterli
bulmazsa, yeniden incelenmek üzere, Kurum Başkanlığına geri gönderebilir;
gerektiğinde çağıracağı uzmanların görüşünü alır; kararını verir. Son güvenlik
analizi raporuna eklenmesi istenilen konuları da içeren karar, Kurum
Başkanlığınca kurucuya bildirilir.


            
Olumlu bildirim, inşaat lisansı adını taşır.


            
İnşaat lisansı, kurucuya, nükleer reaktör tesisinin tüm yapılarının yapımına ve
sistemlerinin montajına başlama yetkisi verir.





2770


            
İnşaat Lisansının Koşulları:


            
Madde 21 – İnşaat lisansı, yerin ve tesisin özelliğinin gerektirdiği
özel koşulların yanı sıra, aşağıdaki genel koşullarla verilir:


            
1 - İnşaat ve montaj süresince, kurucu, Kurum Başkanlığınca gerekli görülen her
türlü ek bilgileri vermek, inceleme ve araştırmaları yapmak ya da yaptırmakla
yükümlüdür.


            
2 - Tesise lisans verilmesi, tesisin yapım ve işletilmesinde pratik olarak
kazanılan deneyim, araştırmalar ve yeni bilimsel veriler güvenlik açısından
bazı ek çalışmaların ve değişikliklerin yapılmasını gerekli kılıyorsa, inşaat
lisansının koşullarında sonradan bazı değişiklikler yapılabilir. Kurucu, bu
değişiklikleri yerine getirmekle yükümlüdür.


            
3 - Kurucu, yapım ve kurma aşamalarında, önceden herhangi bir nedenle saptanmamış,
sonradan düzeltilmesi ya da tamamlatılması mümkün olmayan, fakat tesisin ömrü
boyunca herhangi bir zamanda etkili olabilecek, güvenlik bakımından önemli
projelendirme ve inşaat eksiklikleri ya da yetersizlikleri gördüğünde derhal,
Kurum Başkanlığına bildirmekle yükümlüdür. Durum, Kurumca değerlendirilir;
değişiklik yapılması gerekli görülürse, ikinci bent hükümlerine göre işlem
yapılır.


            
4 - Tesiste, güvenliği etkileyebilecek her türlü değişiklikler Kurumun onayına
bağlıdır.


ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM


Nükleer Reaktör Tesislerinde
İşletme Lisansı


            
İşletme Lisansının Adımları:


            
Madde 22 – İşletme lisansı üç adımla tamamlanır:


            
1 - Hizmete sokma izni,


            
2 - Yakıt yükleme ve deneme işletmelerine başlama izni,


            
3 - Tam güçte çalışma izni ve işletme lisansı.


            
Hizmete Sokma İzni Başvurusu:


            
Madde 23 – İnşaat lisansı almış olan kurucunun, nükleer güvenlik ve
çevre güvenliği yönünden özel önem taşıyan, belirli bileşen ve sistemlerin hizmete
sokulmasından en az altı ay önce, hizmete sokma izni için aşağıdaki belgeleri
ekleyeceği bir dilekçeyle Kuruma başvurması gerekir:


            
1 - Bileşen ve sistemlerin son projeleri,


            
2 - Sözkonusu bileşen ve sistemlerin kalite kontrolu ve teminiyle ilgili
belgeler,


            
3 - Hizmete sokma programı,


            
4 - İşletme öncesi deneme sonuçları,


            
5 - Hizmete sokma personelinin yeterliliğini ve organizasyonunu gösteren
belgeler,


            
6 - İşletme sınırları ve koşullarıyla ilgili ön bilgiler,


            
7 - Bileşen ve sistemlerin işletme yönerge ve yöntemleri,


            
8 - Nükleer güvenlik konusundaki gelişme ve uygulamaların ışığı altında,
gerekli görülen diğer ek bilgiler.


            
Bu belgeler üçer nüsha verilir. Birer nüshası Komiteye iletilerek görüşü
istenir.


            
Hizmete Sokma İzni Başvurusunun Değerlendirilmesi:


            
Madde 24 – 23 üncü
maddede istenilen belgelerin ve inşaat süresince yapılandenetimlere ilişkin
raporların Nükleer Güvenlik Dairesince, Komitenin görüşü de gözönüne alınarak değerlendirilmesinden sonra,
Kurum Başkanlığınca hizmete sokma izni verilir.


 





2771


            
Nükleer Yakıtın Tesise Getirilmesi:


            
Madde 25 – Nükleer reaktör tesisinin fiziksel korunma programlarıyla
nükleer maddenin sayım ve kontrolüne, ağır su tipi reaktörlerde, ağır su
temini, taşınması, depolanması, sayım ve kontrolüne ilişkin olarak alınan
önlemlere ait belgeler kuruma verilip uygunlukları onaylanmadığı sürece reaktör
yerine, nükleer yakıtın, ağır sulu reaktörlerde nükleer yakıtla birlikte ağır
suyun getirilmesine izin verilmez.


            
 Yakıt Yükleme ve Deneme İşletmelerine Başlama İzni Başvurusu:


            
Madde 26 – Kurucunun, yakıt yükleme ve deneme işletmelerine başlama izni
almak için Kuruma, aşağıdaki belgeleri ve tesisin kurulu durumunu gösterecek
biçimde 14 üncü maddedeki bilgileri içeren son güvenlik analizi raporunu
eklediğibir dilekçeyle başvurması gerekir:


            
1 - Nükleer güvenlik ve çevre güvenliğiyle ilgili bileşen ve sistemlerin
hizmete sokulmaları sırasında yapılan denemelerin sonuçları ve
değerlendirilmeleriyle ilgili bilgiler,


            
2 - Tesis için kalite teminiyle ilgili belgeler ve işletmeyle ilgili
kalitetemini programı,


            
3 - İşletme personelinin yeterliliğini ve organizasyonunu gösteren belgeler,


            
4 - Yakıt yükleme, kritikalite ve deneme işletmesi programı,


            
5 - İşletme sınırları ve koşullarıyla ilgili ön bilgiler,


            
6 - Tesisin işletme yönerge ve yöntemleri,


            
7 - Radyasyondan korunma programı,


            
8 - Tehlike durumu planları,


            
9 - Nükleer güvenlik konusundaki gelişme ve uygulamaların ışığı altında gerekli
görülen diğer ek bilgiler.


            
Son güvenlik analizi raporu on, belgeler üçer nüsha verilir. Raporun ve
belgelerin birer nüshası Komiteye iletilerek görüşü istenir.


            
Başvurunun Değerlendirilmesi:


            
Madde 27 – 26 ncı maddede istenilen belgelerle bileşen ve sistemlerin
hizmete sokulmaları sırasında yapılan denetimlere ilişkin raporların Nükleer
Güvenlik Dairesince, Komitenin görüşü de gözönüne alınarak
değerlendirilmesinden sonra, Kurum Başkanlığınca yakıt yükleme ve deneme işletmelerine
başlama izni verilir.


            
Ağır Su Yükleme İzni:


            
Madde 28 – Reaktörlere, ağır su yüklenebilmesi için yakıt yüklemesinde
ön-görülen biçimde izin alınması gerekir. Bu amaçla yapılacak başvuruya, ağır
suyüklemesi sırasında alınacak önlemleri açıklayan bilgiler eklenir.


            
Bu bilgilerin, Nükleer Güvenlik Dairesince, Komitenin görüşü de gözönüne
alınarak değerlendirilmesinden sonra, Kurum Başkanlığınca ağır su yükleme izni
verilir.


            
Tam Güçte Çalışma İzni ve İşletme Lisansı Başvurusu:


            
Madde 29 – Kurucunun, tam güçte çalışma izni ve işletme lisansı almak
için, Kuruma, aşağıdaki belgeleri eklediği bir dilekçeyle başvurması gerekir:


            
1 - Yakıt yükleme, kritikalite ve deneme işletmeleri sırasında yapılan
denemelerin sonuçları ve değerlendirilmeleri,


            
2 - İşletme sınırları ve koşullarıyla ilgili son bilgiler,


            
3 - Aşağıdaki Konuların tümünü son şekliyle içeren işletme yönerge ve
yöntemleri


            
A. Reaktöre yol verme,


            
B. Olağan işletme,





2772


 


            
C. Reaktörü durdurma,


            
D. Yakıt değiştirme, yakıt idaresi ve taşıma,


            
E. Bakım, F. Devresel testler,


            
G. İşletme sırasında yapılan denetim,


            
H. Olağanüstü işletme olayları ve kazalar,


            
4 - Nükleer güvenlik konusundaki gelişme ve uygulamaların ışığı altında gerekli
görülen diğer ek bilgiler.


            
Bu belgeler üçer nüsha verilir. Birer nüshası, Komiteye iletilerek görüşü
istenir.


            
İşletme Lisansı için Değerlendirme Raporu:


            
Madde 30 – Nükleer Güvenlik Dairesi, 29 uncu maddede istenen belgeler ve
deneme işletmesi süresince yapılan denetimlere ilişkin raporları inceleyerek
Komitenin görüşünü de içeren tam güçte çalışma izni ve işletme lisansı
değerlendirme raporunu düzenler. Nükleer Güç ve Güvenlik Başkan Yardımcısı
raporun sonuçlarını ve yapılan çalışmaları içeren bir raporu Kurum Başkanına
verir.


            
Tam Güçte Çalışma İzni ve İşletme Lisansının Verilmesi:


            
Madde 31 – Kurum Başkanı, bu raporu, bu konuda 30 uncu madde uyarınca
Başkan Yardımcısı tarafından hazırlanan raporla birlikte Komisyonun ilk
toplantısına götürür. Komisyon,


raporu yeterli bulmazsa, yeniden
incelenmek üzere, Kurum Başkanlığına geri gönderebilir; gerektiğinde çağıracağı
uzmanların görüşünü alır; kararını verir. Komisyon kararı, Kurum Başkanlığınca
kurucuya bildirilir.


            
Olumlu bildirim, tam güçte çalışma izni ve işletme lisansı adını taşır.


            
Tam Güçte Çalışma İzni ve İşletme Lisansının Koşulları:


            
Madde 32 – Tam
güçte çalışma izni ve işletme lisansı, tesisin özelliğinin gerektirdiği özel
koşulların yanı sıra, aşağıdaki genel koşullarla verilir:


            
1 - İşletme lisansı Kurumdan izin alınmadan devrolunamaz.


            
2 - Reaktör, lisanslı operatörler tarafından lisanslı işletme şeflerinin
yönetiminde ve lisans koşullarına uygun olarak işletilir.


            
3 - Kurumdan izin alınmadan nükleer reaktör tesisinde, işletme sınırları ve
koşullarıyla işletme yönerge ve yöntemlerinde değişiklik yapılamaz.


            
4 - Nükleer güvenlik alanında yeni bilimsel veriler, işletme deneyimleri
veulusal çıkarlar, bazı değişikliklerin yapılmasını gerekli kılıyorsa, bu
değişikliklerin yapılması kurucudan istenebilir.


            
Sınırlı Güçte Çalışma İzni:


            
Madde 33 – Güvenlik analizi ya da işletme denemeleri sonucunda zorunlu
görülmesi durumunda, nükleer reaktör tesisine sınırlı güçte çalışma izni
verilebilir. Sınırlama belirli bir süre içinse, yetersiz görülen hususlar
tamamlatıldıktan sonra, Komisyonca, tam güçte çalışma izni ve işletme lisansı
verilir. Sürekli olarak sınırlı güçte çalışması gereken nükleer reaktör
tesisine, işletme lisansı, bu sınırlı güç için verilir.


            
Programlar ve Raporlar:


            
Madde 34 – Kurucu, lisanslı işletme personelini devresel ve düzenli bir
eğitime tabi tutmak ve bunlara ilişkin raporlarla işletme raporlarını Kuruma
vermek zorundadır.





2773


 


            
Ayrıca, kazalarla olağanüstü işletme olayları hakkında kurucu tarafından,
Kuruma, ivedilikle bilgi verilir. İşletme raporlarının hazırlanmasında ve
olağanüstü işletme ve kazalara ilişkin bilgi verilmesinde ve kazadan sonra
yenidenişletmeye geçişte izlenecek yöntem, Kurumca belirlenir.


            
Lisans İptali:


            
Madde 35 – Kurumca, nükleer reaktör tesisinin lisans koşullarına,
güvenlik gereklerine ve mevzuatına uyulmadığı, radyasyon sızıntılarının ve
tesis içindeki radyasyon düzeylerinin kabul edilebilen sınırları aştığı, özel
nükleer maddelerle radyoaktif artıkların gerektiği biçimde işlem görmediği ya
da tesisin fiziksel korunmasının yeterli biçimde sağlanamadığı saptanırsa,
ihmali görülen işletme personelinin lisansı, geçici ya da sürekli olarak iptal
edilebilir; nükleer reaktör tesisinin güç üretim düzeyi sınırlandırılabilir ya
da verilen işletme lisansı, geçici ya da sürekli olarak iptal edilebilir. Bu
işlemler, Komitenin görüşlerini de içeren Nükleer Güvenlik Dairesinin raporu,
Nükleer Güç ve Güvenlik Başkan Yardımcısının uygun görüşü, Başkanın önerisi ve
Komisyon kararıyla yapılır. Tesisin kapatılması gerektiğinde, Komisyon
kararıyla Başbakana öneride bulunulur.


ÜÇÜNCÜ
KISIM


Nükleer
Yakıt Çevrimi Tesislerine Lisans Verilmesi


BİRİNCİ
BÖLÜM


Nükleer Yakıt Çevrimi Tesislerinde


Yer Lisansı


            
Başvuru ve
              
Yer Raporu:


            
Madde 36 – Kurucunun, nükleer yakıt çevrimi tesisine yer lisansı almak
için, Kuruma, 9 uncu maddede öngörüldüğü biçimde başvurması gerekir. Bu
başvuruya eklenecek yer raporunda sözü edilen 9 uncu maddede istenilen
belgelerden hangilerinin yer alması gerektiği Kurumca belirlenir. Yer raporu,
Kurum Başkanlığına, on nüsha verilir.


            
Yer Lisansının Verilmesi:


            
Madde 37 – Bu Tüzüğün 10, 11 ve 12 nci maddelerinde öngörülen esaslara
göre yapılan değerlendirme sonunda, yerin uygunluğu kanısına varılırsa,
Komisyonca, yer lisansı verilmesine karar verilir. Komisyon kararı Kurum
Başkanlığınca kurucuya bildirilir.


            
Olumlu bildirim, yer lisansı adını taşır.


            
Lisans koşulları, lisans ekinde kurucuya verilir.


            
Kurucu, yer lisansı aldıktan sonra yerin düzeltilmesi, yol, su, elektrik, liman
vb. nükleer yakıt çevrimi tesisi dışındaki Bina ve tesislerin yapımına
başlayabilir.


İKİNCİ
BÖLÜM


Nükleer Yakıt Çevrimi Tesislerinde


İnşaat Lisansı


            
Başvuru ve Lisansın Adımları:


            
Madde 38 – İnşaat lisansı almak için kurucunun, yer lisansı almış olması
ve ön güvenlik analizi raporunu eklediği bir dilekçeyle, Kuruma başvurması gerekir.


            
İnşaat lisansının verilmesi iki adımda tamamlanır:


            
1 - Sınırlı çalışma izni,


            
2 - İnşaat lisansı.


            






2774


 


            
Ön Güvenlik Analizi Raporu:


            
Madde 39 – Kurucunun, nükleer yakıt çevrimi tesisine sınırlı çalışma
iznialmak için, Kuruma, 14 üncü maddede öngörüldüğü biçimde başvurması gerekir.
Bu başvuruya eklenecek ön güvenlik analizi raporunda sözü edilen 14 üncü
maddedeistenen bilgilerden hangilerinin yer alması gerektiği, Kurumca belirlenir.
Öngüvenlik analizi raporu, Kurum Başkanlığına, on nüsha verilir.


            
Sınırlı Çalışma İzninin Verilmesi ve Hükmü:


            
Madde 40 – Bu Tüzüğün 15, 16 ve 17 nci maddelerinde öngörülen esaslara
göreyapılan değerlendirme sonunda, Komisyon kararıyla, sınırlı çalışma izni
verilir. Komisyon kararı, Kurum Başkanlığınca, kurucuya bildirilir.


            
Olumlu bildirim, sınırlı çalışma izni adını taşır.


            
Sınırlı çalışma izni alan kurucu, nükleer güvenlik ve çevre güvenliğiyle ilgili
bina ve tesisler için temel yapımına, bunların dışındaki yapıların, sistemlerin
ve bileşenlerin yapımına başlayabilir.


            
Sınırlı Çalışma İzninin Koşulları:


            
Madde 41 – Sınırlı çalışma izni, yerin ve tesisin özelliğinin gerektirdiği
özel koşulların yanı sıra, 18 inci maddede sayılan genel koşullarla verilir.


            
İnşaat Lisansının Verilmesi ve Hükmü:


            
Madde 42 – Tüzüğün 19 uncu maddesinde öngörülen esaslara göre yapılan
değerlendirme sonucunda, ön güvenlik analizi raporunun yeterliliği kanısına
varılırsa, Komisyonca inşaat lisansı verilmesine karar verilir. Komisyon
kararı, Kurum Başkanlığınca, Kurucuya bildirilir.


            
Olumlu bildirim, inşaat lisansı adını taşır.


            
İnşaat lisansı, kurucuya nükleer yakıt çevrimi tesisinin tüm yapılarının
yapımına ve sistemlerin montajına başlama yetkisi verir.


            
İnşaat Lisansının Koşulları:


            
Madde 43 – İnşaat lisansı, yerin ve tesisin özelliğinin gerektirdiği
özelkoşullar ve Tüzüğün 21 inci maddesinin 3 ve 4 üncü bentlerinde yazılı
olanların yanı sıra, aşağıdaki genel koşullarla verilir:


            
1 - Kurucu, ulusal çıkarlar ve güvenlik yönünden tesisle ilgili yeni bilimsel
verileri incelemek ve gerekli görülen araştırmaları yapmakla yükümlüdür.


            
2 - Araştırmalar ve ulusal çıkarlar, güvenlik yönünden gerekli olduğunu ortaya
koyduğu takdirde, lisans koşullarında değişiklikler yapılabilir.


ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM


Nükleer Yakıt Çevrimi Tesislerinde


İşletme Lisansı


            
İşletme Lisansının Adımları:


            
Madde 44 – İşletme lisansı iki adımda tamamlanır:


            
1 - Deneme işletmelerine başlama izni,


            
2 - Tam kapasitede çalışma izni ve işletme lisansı.


            
Deneme İşletmelerine Başlama Başvurusu:


            
Madde 45 – Kurucunun, deneme işletmelerine başlama izni almak için,
Kuruma, aşağıdaki belgeleri ve tesisin kurulu durumunu gösterecek biçimde, 39
uncu maddedeki bilgileri içeren son güvenlik analizi raporuna eklediği bir
dilekçeylebaşvurması gerekir:


            
1 - Nükleer yakıt çevrimi tesisi için kalite teminiyle ilgili kalite temini
programı,





2775


 


            
2 - Deneme işletme programı,


            
3 - İşletme personelinin yeterliliğini ve organizasyonunu gösteren belgeler,


            
4 - İşletme sınırları ve koşullarıyla ilgili bilgiler,


            
5 - İşletme yönerge ve yöntemleri,


            
6 - Radyasyondan korunma programı,


            
7 - Tehlike durumu planları,


            
8 - Fiziksel korunma programları,


            
9 - Nükleer maddelerin sayım ve kontroluna ilişkin önlemler,


            
10 - Nükleer güvenlik konusundaki gelişme ve uygulamaların ışığı altında
gerekli görülen diğer ek bilgiler.


            
Son güvenlik analizi raporu on, belgeler üçer nüsha verilir. Raporun ve bel-
gelerin birer nüshası Komiteye iletilerek görüşü istenir.


            
Deneme İşletmelerine Başlama İzni:


            
Madde 46 – 45 inci maddede istenilen belgelerle bileşen ve sistemlerin
hizmete sokulmaları sırasında yapılan denetimlere ilişkin raporların Nükleer
Güvenlik Dairesince, Komitenin görüşü de gözönüne alınarak
değerlendirilmesinden sonra, Kurum Başkanlığınca, deneme işletmelerine başlama
izni verilir.


            
İşletme Lisansı için Değerlendirme Raporu:


            
Madde 47 – Nükleer Güvenlik Dairesi, 45 inci maddede istenen belgeler ve
deneme işletmesi süresince yapılan denetimlere ilişkin raporları inceleyerek
Komitenin görüşünü de içeren tam kapasitede çalışma izni ve işletme
lisansıdeğerlendirme raporunu düzenler. Nükleer Güç ve Güvenlik Başkan
Yardımcısı,Raporun sonuçlarını ve yapılan çalışmaları içeren bir raporu Kurum
Başkanına verir.


            
Tam Kapasitede Çalışma İzni ve İşletme Lisansının Verilmesi:


            
Madde 48 – Kurum Başkanı, bu raporu, bu konuda 47 nci madde uyarınca
BaşkanYardımcısı tarafından düzenlenen raporla birlikte Komisyonun ilk
toplantısına götürür. Komisyon, raporu yeterli bulmazsa, yeniden incelenmek
üzere, KurumBaşkanlığına geri gönderebilir; gerektiğinde çağıracağı uzmanların
görüşünüalır; kararını verir. Komisyon kararı, Kurum Başkanlığınca kurucuya
bildirilir.


            
Olumlu bildirim, tam kapasitede çalışma izni ve işletme lisansı adını taşır.


            
Tam Kapasitede çalışma İzni ve İşletme Lisansının Koşulları:


            
Madde 49 – Tam kapasitede çalışma izni ve işletme lisansı, tesisin
özelliğinin gerektirdiği özel koşulların yanı sıra, aşağıdaki genel koşullarla
verilir:


            
1 - Tesiste bulunan özel nükleer maddeler ve türemiş radyoaktif maddeler
veartıklar, nükleer güvenlik mevzuatına uygun bir biçimde işletme, taşıma ve
depolama işlemlerine tabi olacaktır.


            
2 - İşletme lisansı, kurumdan izin alınmadan devrolunamaz.


            
3 - Kurumdan izin alınmadan nükleer yakıt çevrimi tesisinde, işletme sınır ve
koşullarıyla işletme yönerge ve yöntemlerinde değişiklik yapılamaz.


            
4 - Nükleer Güvenlik alanında yeni bilimsel veriler, işletme deneyimleri
veulusal çıkarlar, bazı değişikliklerin yapılmasını gerekli kılıyorsa, bu
değişikliklerin yapılması kurucudan istenebilir.


            
Lisans İptali:


            
Madde 50 – Kurumca,
nükleer yakıt çevrimi tesisinin lisans koşullarına, gü-venlik gereklerine ve
mevzuatına uyulmadığı, radyasyon sızıntılarının ve tesis içindeki radyasyon
düzeylerinin kabul edilebilen sınırları aştığı, özel nükleermaddelerle
radyoaktif artıkların gerek





2776


 


tiği
biçimde işlem görmediği ya da tesisin fiziksel korunmasının yeterli biçimde
sağlanamadığı saptanırsa, Kurum, tesisin üretim kapasitesini sınırlandırabilir
ya da verilen işletme lisansını geçici yada sürekli olarak iptal edebilir. Bu
işlemler, Komitenin görüşlerini de içeren Nükleer Güvenlik Dairesi
raporu,Nükleer Güç ve Güvenlik Başkan Yardımcısının uygun görüşü, Başkanın
önerisi ve Komisyon kararıyla yapılır. Tesisin kapatılması gerektiğinde,
Komisyon kararıyla Başbakana öneride bulunulur.


DÖRDÜNCÜ
KISIM


Denetim ve Çeşitli Hükümler


BİRİNCİ
BÖLÜM


Denetim


            
Denetim:


            
Madde 51 – Bu Tüzük hükümlerine göre, lisans verilecek nükleer tesisler,
lisans aşamalarının bütün adımlarındaki çalışmalar sırasında ve işletme
süresincetesislerin güvenlik standart ve mevzuatına uygun olarak yapılmasını,
lisans koşullarına uyulmasını sağlamak bakımından Kurumun denetimine tabidir.


            
Bu amaçla, kurum denetçileri, kurucunun, nükleer tesis için önerilen yerde
yapacağı ilk yer etüdlerinden başlamak üzere, ayrıntılı yer etüdleri, yerin
inşaat için hazırlanması, inşaat, imalat, montaj, hizmete sokma ve işletme
aşamalarındaki bütün çalışmaları görme, ilgili tesislere girme, gerekli
gördükleribelgeleri isteme ve inceleme yetkisine sahiptirler. Denetime
başlanabilmesiiçin, kurucu, ilk yer etüdünü başlatmadan en az bir ay önce
durumu Kuruma bildirmek zorundadır.


            
Denetim Esasları:


            
Madde 52 – 51 inci maddede belirtilen denetimler haberli ya da habersiz
olarak yapılabilir. Denetimin ayrıntıları yönetmelikle belirlenir.


            
Özel Denetim:


            
Madde 53 – Kazalar ve olağanüstü işletme olayları, gerekli denetimin
yapılabilmesi için, kurucu tarafından, Kuruma bildirilir. Bu denetim sonunda,
kurucu, Kurumca yapılacak bildirime uymakla yükümlüdür.


İKİNCİ
BÖLÜM


Çeşitli Hükümler


            
Yeniden İşletmeye Geçiş İzni:


            
Madde 54 – İşletme lisansı geçici olarak iptal edilmiş bir nükleer
tesisin yeniden işletmeye geçebilmesi için, kurucunun, gerekli önlemlerin
alındığını gösteren bir raporu Kurum Başkanlığına vererek yeniden işletmeye
geçiş izni alması gerekir. Nükleer Güvenlik Dairesi, Komitenin görüşünü de
içeren yeniden işletmeye geçiş izni değerlendirme raporunu düzenler. Nükleer
Güç ve Güvenlik Başkan Yardımcısı, yeniden işletmeye geçiş izni değerlendirme
raporunun sonuçlarını ve yapılan çalışmaları belirten bir raporu Kurum
Başkanına verir. Bu rapor, Komisyonun ilk toplantısında görüşülerek karara
bağlanır. Karar, kurucuya, Kurum Başkanlığınca bildirilir.


            
Tesiste Değişiklik Yapılması:


            
Madde 55 – İşletme lisansı almış bir nükleer tesiste yapılacak
değişiklikler, Kurumun iznine bağlıdır. Kurucunun değişikliğin neler olacağına,
nedenlerine ve tesisin güvenli çalışmasını bozmayacağına ilişkin bir raporla
Kurum Başkanlığına başvurması gerekir. Nükleer Güvenlik airesi, tesiste yapılan
denetleme sonuçlarını değerlendirdikten sonra, Komitenin görüşünü de içeren
değerlendirme raporunu düzenler. Nükleer Güç ve Güvenlik Başkan Yardımcısı,
değerlendirme raporunun sonuçlarını ve yapılan çalışmaları belirten bir raporu
Kurum Başkanına verir. Bu rapor, Komisyonun ilk toplantısında görüşülerek
karara bağlanır. Karar, kurucuya, Kurum Başkanlığınca bildirilir.





2777-2785


            
Bağışıklıklar:


            
Madde 56 – Eğitim ve araştırma amacıyla Kurulacak nükleer reaktör
tesisleri için verilecek olan yer raporu, ön güvenlik analizi raporu ve son
güvenlik analizi raporunda tesisin kurulacağı yerin ve tesisin özelliğine göre
hangi hususların yer alacağı, Kurumca belirlenir.


            
Yönetmelikler:


            
Madde 57 – Bu Tüzükte sözü edilen yönetmelikler, Tüzüğün yürürlüğe
girmesinden sonraki bir yıl içinde yürürlüğe konur.


            
Yürürlük:


            
Madde
58 – 13/7/1982 gün ve 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanununun 4
üncü maddesi (e) bendine dayanılarak hazırlanmış ve Danıştayca incelenmiş olan
bu Tüzük hükümleri Resmi Gazete'de yayımı gününde yürürlüğe girer.


            
Yürütme:


            
Madde 59 – Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.