Nükleer Güç Santrallarının Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışına İlişkin Kanun Kapsamında Yapılacak Yarışma ve Sözleşmeye İlişkin Usul ve Esaslar ile Teşvikler Hakkında Yönetmelik

Bu Yönetmeliğin amacı; 5710 sayılı Nük­le­er Güç San­tral­la­rı­nın Ku­rul­ma­sı ve İş­letil­me­si ile Enerji Satı­şı­na İliş­kin Ka­nuna göre yapılacak nükleer güç santralları için yarışmaya katılacaklarda aranacak şartlar, şirketin seçimi, yer tah­si­si, li­sans be­de­li, alt­ya­pı­ya yö­ne­lik teşvik­ler, seçim süreci, yakıt temini, üretim kapasitesi, alınacak enerjinin miktarı, süresi, enerji birim fiyatı oluşturma ve yapılacak yarışma ile sözleşmeye ilişkin usul ve esasları belirlemektir.(2) Bu Yönetmelik, Kanunun geçici 2 nci maddesinde belirtilen yerli kömür yakıtlı santralları kapsamaz.

Bu Yönetmelik 9/11/2007 tarihli ve 5710 sayılı Nük­le­er Güç San­tral­la­rı­nın Ku­rul­ma­sı ve İş­letil­me­si ile Enerji Sa­tı­şı­na İliş­kin Ka­nunun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.

Bu Yönetmelikte geçen;a) Aktif elektrik enerjisi: Aktif gücün zamanla çarpımından elde edilen ve kWh (kilovatsaat) birimi ile ölçülen enerjiyi,b) Aktif elektrik enerjisi birim satış fiyatı: Sözleşme kapsamında TETAŞ tarafından satın alınacak her bir kWh enerjinin fiyatını, c) Bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları: İlgili bağlantı ve sistem kullanım tarifesinin fiyatları, hükümleri ve şartlarını içeren ve bir üretim şirketi, otoprodüktör, otoprodüktör grubu, dağıtım şirketi ya da tüketicilerin iletim sistemine ya da bir dağıtım sistemine erişmeleri ya da bağlantı yapmaları için ilgili kullanıcıya özgü koşul ve hükümleri kapsayan anlaşmaları,ç) Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını,d) EPDK: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu, e) İÇH: İşletmeden çıkarma hesaplarını,f) Kanun: 9/11/2007 tarihli ve 5710 sayılı Nükleer Güç Santrallarının Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışına İlişkin Kanunu, g) Komisyon: Teklif açma ve değerlendirme için TETAŞ bünyesinde oluşturulan komisyonu,ğ) Net bugünkü değer: Gelecekte oluşacak nakit akışlarının ve/veya üretim miktarlarının, belirlenmiş bir indirgeme oranı kullanılarak bugünkü değere çekilmiş değerini, h) Santral: Elektrik enerjisi üretilen nükleer güç santrallarını, ı) Satın alma miktarı: Şirket tarafından yıllara sâri olarak teklif edilecek ve sözleşme kapsamında TETAŞ tarafından satın alınacak elektrik enerjisi miktarını,i) Sözleşme: TETAŞ ile şirket arasında imzalanacak anlaşmayı,j) Şartname: Kanun ve bu Yönetmelik kapsamında enerji alımına ilişkin yapılacak yarışmanın usul ve esaslarını gösteren ve Yönetim Kurulunca onaylanmış belgeleri,k) Şirket: Santral kuran, elektrik enerjisi üreten ve ürettiği elektriği satan şirket veya şirketleri,l) TAEK: Türkiye Atom Enerjisi Kurumunu,m) TAEK ölçütleri: Türkiye Atom Enerjisi Kurumu tarafından ilan edilmiş olan ölçütleri, n) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini, o) Teklif: Bu Yönetmelikte tanımlanan yarışmaya katılmak üzere şartnameye göre hazırlanan tüm dokümanları,ö) TETAŞ: Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketini, p) URAH: Ulusal radyoaktif atık hesabını, r) Yarışma: Santral kuracak ve işletecek şirketin belirlenmesi için Kanunun 3 üncü maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen süreci,s) Yıllık üretim miktarı: Şirket tarafından yıllara sâri olarak teklifinde kWh cinsinden verilen ve şirket tarafından garanti edilen yıllık net üretim miktarını, ş) Yönetim Kurulu: TETAŞ Yönetim Kurulunu,ifade eder.(2) Bu maddenin birinci fıkrasında tanımlananlar dışında kalan terimler, Kanun ile 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yayımlanan ikincil mevzuat kapsamında tanımlanan anlamlara sahiptir.

Üzerine santral kurulacak taşınmazların Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunması halinde, bu taşınmazlar üzerinde yarışmayı kazanan şirket lehine Maliye Bakanlığı tarafından, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetinde bulunması halinde ise Bakanlar Kurulu kararı ile bedelsiz olarak süresi belirlenmiş kullanma izni ve irtifak hakkı verilir.

Bu Yönetmelik çerçevesinde TETAŞ ile sözleşme imzalayan şirkete yer tahsisi yapılır.(2) Santralın kurulacağı yer Bakanlık tarafından belirlenir ve şartnamede belirtilir.(3) Yer tahsis şartlarını kapsayan ayrı bir sözleşme ilgili kurum veya kuruluş ile şirket arasında yapılır.

Aşağıda belirtilen hususlar, ilgili kurum veya kuruluşlar tarafından üstlenilir. a) Çevresel etki değerlendirmesi raporunun hazırlanması için şirket tarafından talep edilen kurum veya kuruluşlardaki mevcut verilerin temini,b) Nükleer santral sahası dışında gerekli fiziksel koruma ve emniyet önlemlerinin alınması.

Bu Yönetmelik kapsamında teklif verenlerin bünyesinde nükleer santral işletmeciliği deneyimi olan şirket veya şirketlerin bulunması; veya teklif sahibinin bu özellikte işletmeci şirket veya şirketlerle anlaşmasının veya anlaşma yapılacağına dair niyet mektuplarının bulunması, veya teklif sahibinin santral teknolojisini sağlayacak olan şirket ile yapacağı eğitim veya süpervizörlük anlaşmasının veya anlaşma yapılacağına dair niyet mektuplarının bulunması şarttır.(2) Yarışmaya katılacak şirketlerde aranacak diğer şartlara, yarışma şartnamesinde yer verilir.

Yarışma, 31/12/2020 tarihine kadar ticari işletmeye girmek üzere nominal (4000 +/- %25) MW toplam kurulu güce karşılık gelecek nükleer santral ünitelerinin yapımını, teklif edeceği gerçekleştirme programı çerçevesinde yerine getirecek şirketin seçimi için yapılır.

Satın alma kapsamı sadece 31/12/2020 tarihinden önce ticari işletmeye girecek olan santral üniteleri ile sınırlıdır. Yarışmaya katılacak şirketler, 31/12/2020 tarihine kadar ticari işletmeye girecek santral üniteleri için satın almaya esas yıllara sâri üretim miktarlarını tekliflerinde belirtirler. Satın almaya verilecek süre onbeş yılı aşmamak kaydıyla her bir santral ünitesi için ticari işletmeye giriş tarihlerinden itibaren hesap edilir. Ancak satın almaya ilişkin sözleşme 31/12/2030 tarihinden sonra üretilecek elektrik enerjisini kapsamaz. (2) Yarışmada her yıl için teklif edilecek aktif elektrik enerjisi miktarı, ilgili mevzuat gereğince primer ve sekonder frekans kontrolüne katılmak üzere ayrılan kapasite hariç, kalan yıllık üretim miktarının tamamıdır. Teklif edilecek miktarın tamamı bu Yönetmelikte belirtilen esaslar çerçevesinde TETAŞ tarafından satın alınır. Teklif edilen miktarın üzerinde gerçekleşecek üretimin satın alınmasına ve eksik üretime uygulanacak usul ve esaslar şartnamede ve sözleşmede yer alır.

Teklifler; santralın üreteceği elektriğin satın alınmasına esas yıllara sâri elektrik enerjisi üretim miktarlarını ve kWh başına aktif elektrik enerjisi birim satış fiyatlarını içerir. (2) Birim satış fiyatları; yatırım bedeli, sabit işletme bedeli, değişken işletme bedeli ve yakıt bedeli olmak üzere dört ayrı bileşenden ve bu bileşenlerin toplamı ile Kanunda belirtilen miktarda ve her biri için ayrı ayrı olmak üzere URAH ve İÇH katkı paylarından oluşacak şekilde teklif edilir.

Yarışma kapalı teklif usulü ile yapılır. Yarışma, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi değildir.(2) Yarışma süreci TETAŞ tarafından Resmi Gazetede ve TETAŞ’ın resmi internet sitesinde yapılan ilan ile başlar. Yarışma sürecine ilişkin işlemler ve süreler ilanda ve/veya şartnamede belirtilir. Teklif alma için belirlenecek süre ilandan sonra üç aydan az olamaz.(3) Şartnameyi satın alan tüzel kişiler tarafından açıklanması talep edilen hususlar, şartnamede belirlenen süre içerisinde yazılı olarak TETAŞ’a bildirilebilir. Bu hususların ne şekilde açıklanacağı şartnamede belirtilir. (4) İlan yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, yarışma dokümanında değişiklik yapılabilir. Yapılan bu değişiklik, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde şartname alanların tamamına gönderilir. Yapılan değişiklik nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde yarışma tarihi ertelenebilir. (5) Geçici teminat tutarı otuz milyon YTL’den az olmamak üzere ilan ve şartnamede belirtilir. Geçici teminat içermeyen teklifler açılmaz ve değerlendirmeye alınmaz. (6) Kesin teminat tutarı ikiyüz milyon YTL olup taahhüdün sözleşme ve yarışma dokümanları hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla şartnamede belirtilir.

Yarışmaya ilişkin hazırlanacak şartnamede, asgari olarak aşağıdaki hususlar yer alır.a) İşin adı, niteliği ve tanımı,b) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlilik kriterleri, c) Tekliflerin alınması, açılması ve değerlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar, ç) Yarışmanın iptal edilmesinde idarenin serbest olduğu,d) Santralın yeri, e) Fiyat ve teklifin geçerlilik süresi,f) Teklif sahiplerinin yükümlülükleri,g) Sözleşmenin imzalanması ile ilgili ön koşullar,ğ) Geçici ve kesin teminat ile ilgili kurallar ve şartlar, teminat olarak nelerin kabul edilebileceği, teminat alınması, iade edilmesi ve irat kaydedilmesine ilişkin hususlar,h) Santralın mevzuata göre kurulması ve işletilmesinin şirketin sorumluluğunda olduğu,ı) Mevzuat hükümlerine aykırılıktan doğacak tüm sorumlulukların şirkete ait olduğu, i) Yatırım ve işletme dönemine ilişkin riskleri karşılayacak sigorta ile ilgili her türlü sorumluluğun şirkete ait olduğu, j) Şirketin, santralı kurmak ve işletmek için mevzuat gereği lisanslama faaliyetleri için gerekli bedelleri ödemekle yükümlü olduğu, k) Birim satış fiyatını oluşturan bileşenlerin tanımı ve para birimi,l) URAH ve İÇH ile ilgili hükümler,m) Satış fiyatına hiçbir şekilde eskalasyon uygulanmayacağı, n) TAEK ölçütlerinin şartname eki olacağı, o) Mevzuat değişikliği sonucunda fiyatlarda oluşacak artış ve azalışların yansıtılacağı,ö) Sözleşme taslağının şartname ile birlikte verileceği,p) Şartnamenin sözleşmenin eki olacağı, r) Sözleşme hükümleri ile şartname hükümleri arasında aykırılık bulunması halinde şartname hükümlerinin esas alınacağı.

Yarışma neticesinde, şirket ile yapılacak sözleşmede asgari olarak aşağıdaki hususlar yer alır.a) İşin adı, santralın yeri, yakıt ve reaktör tipi, ünite ve toplam santral gücü,b) Sözleşme süresi ve bedeli, c) Santralın gerçekleştirilmesi ile ilgili inşaata başlama tarihi, ticari işletmeye geçiş tarihi,ç) Aktif elektrik enerjisini teslim etme ve teslim alma şartları,d) Ödemeye ilişkin hususlar,e) Ceza şartları,f) Devir ve temlik şartları,g) URAH ve İÇH ile ilgili yükümlülükler,ğ) Tarafların sorumlulukları, h) Sözleşmenin feshi şartları ve usulü,ı) Sözleşmede değişiklik şartları ve usulü,i) Anlaşmazlıkların çözümü.

Teklif açma ve değerlendirme için TETAŞ Genel Müdürü oluru ile bir komisyon oluşturulur ve görevlendirilir. Komisyon, konularında uzman, en az şube müdürü seviyesinde ve bir üyesinin hukuk müşaviri olması şartıyla biri başkan olmak üzere en az beş ve tek sayıda kişiden ve yedeklerinden oluşur. Komisyon eksiksiz olarak toplanır. Komisyon asil üyesinin bulunmaması durumunda yedek üye toplantıya katılır. Komisyon kararları çoğunlukla alınır. Kararlarda çekimser oy kullanılamaz. Karşı oy kullanan komisyon üyeleri, gerekçesini komisyon kararına yazmak ve imzalamak zorundadır.

Kapalı zarf usulü ile alınacak teklif mektupları üç ayrı zarftan oluşur. Bu zarflardan;a) 1 inci zarf: Başvuru mektubunu, geçici teminat mektubunu ve şartnamede belirtilecek diğer bilgi ve belgeleri, b) 2 nci zarf : TAEK ölçütlerine uygunluk ile ilgili bilgi ve belgeleri,c) 3 üncü zarf: Teklife esas yıllara sâri kWh cinsinden aktif elektrik enerjisi üretim miktarlarını ve aktif elektrik enerjisi birim satış fiyatlarını, kapsar. 1 inci ve 2 nci zarflarda veya eklerinde yer alacak dokümanlarda aktif elektrik enerjisi birim satış fiyatlarına ilişkin herhangi bir bilgi veya belge bulunmaz.

Teklifler ilanda belirtilen yarışma tarih ve saatine kadar TETAŞ’a verilir. İlanda belirtilen tarih ve saatte kaç teklif verilmiş olduğu komisyon tarafından bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve 1 inci zarflar teklif verenler ile birlikte hazır bulunanlar önünde açılır. (2) Öncelikle teklif sahipleri tarafından 1 inci zarflar içerisinde tevdi edilen belgelerin şartnamede belirtilen kriterlere uygun olup olmadığı kontrol edilir. Bu belgeleri uygun olmayan teklifler değerlendirme dışı bırakılarak, teklif dokümanları iade edilir. (3) Değerlendirmeye alınan tekliflerin 2 nci zarfları içerisindeki dokümanları ve ilgili ekleri açılmadan, hazır bulunanların önünde komisyon tarafından bir tutanak ile TAEK yetkililerine teslim edilir. 3 üncü zarflar ise TETAŞ tarafından açılmadan muhafaza edilir.

Alınan tekliflerden TAEK yetkililerine teslim edilen 2 nci zarflar ve ekleri içerisinde yer alan bilgi ve belgeler TAEK tarafından TAEK ölçütleri kapsamında değerlendirilir.(2) TAEK, ölçütlere uygunluk ile ilgili bilgi eksikliği veya anlaşılmayan bir husus olduğunda, teklif sahiplerinden eksikliklerin giderilmesini veya anlaşılamayan hususlarla ilgili açıklamaların yapılmasını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya şartnameye uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz. (3) TAEK tarafından yapılan değerlendirme sonucunda alınan tekliflerden TAEK ölçütlerini karşılayan teklifler belirlenir ve bu tekliflere ilişkin “TAEK Ölçütleri Uygunluk Belgesi” hazırlanarak TETAŞ’a gönderilir. (4) TAEK ölçütlerini karşılayan herhangi bir teklif olmadığının TAEK tarafından TETAŞ’a bildirilmesi halinde, durum TETAŞ tarafından teklif sahiplerine ve kamuoyuna açıklanır ve yarışma iptal edilir.(5) TAEK ölçütlerini karşılayan tekliflerin TAEK tarafından TETAŞ’a bildirilmesini müteakip,Komisyon tarafından açılmadan muhafaza edilen 3 üncü zarflar, belirlenerek teklif sahiplerine duyurulacak tarih ve saatte teklif sahipleri ve hazır bulunanlar önünde açılır ve yıllara sâri üretim miktarları ile aktif elektrik enerjisi birim satış fiyatları açıklanır. TAEK ölçütlerini karşılamayan tekliflerin 3 üncü zarfları açılmadan iade edilir. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak komisyon tarafından imzalanır.

TAEK ölçütlerini karşılayan tekliflerin komisyon tarafından değerlendirilmesi, teklif edilen yıllara sâri aktif elektrik enerjisi birim satış fiyatları ile alıma esas üretim miktarlarının çarpımının net bugünkü değerlerinin toplamının, alıma esas üretim miktarlarının net bugünkü değerlerinin toplamına bölünmesi ile hesaplanan birim satış fiyatlarının karşılaştırılması esasına dayanır. (2) İndirgeme oranı ve değerlendirmeye ilişkin ayrıntılar şartnamede belirtilir.

Komisyon tarafından yapılan değerlendirme sonucunda en uygun teklif belirlenir. (2) Komisyon gerekçeli kararını belirleyerek, Yönetim Kurulunun onayına sunar. (3) Belirlenen en uygun teklifi ve gerekçesini içeren değerlendirme raporu Bakanlar Kuruluna sunulmak üzere TETAŞ tarafından Bakanlığa intikal ettirilir. TETAŞ teklifinin Bakanlar Kurulunca uygun görülmesi halinde, ilgili mevzuat çerçevesinde EPDK tarafından şirkete lisans verilmesini takiben uygun bulunan şirket ile TETAŞ arasında sözleşme imzalanır.(4) Tekliflerin kabul edilmemesi halinde teklif sahipleri hiçbir hak talep edemez.

EPDK ve TAEK tarafından alınacak olan lisans bedelleri, ilgili mevzuatı çerçevesinde bu kuruluşlar tarafından belirlenir.

Santral için yakıt ve yakıt ile ilgili diğer girdilerin temini, sürekliliği ve maliyet değişimi hususlarında her türlü sorumluluk şirkete aittir.

Santralın iletim hattına bağlantısını sağlayacak şalt tesisi TEİAŞ standartlarına ve ilgili mevzuata uygun olarak şirket tarafından tesis edilir. Santralın enterkonnekte elektrik sistemine bağlantısını sağlayacak iletim hatlarının yapımı ile ilgili süreç ilgili mevzuat kapsamında şirket ile TEİAŞ arasında yapılacak bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında belirlenir.(2) Şirket, santralın primer ve sekonder frekans kontrolüne katılımını ve şebeke uyumuna yönelik diğer yükümlülüklerini ilgili mevzuat hükümleri uyarınca yerine getirir.

Yer tahsisi ile ilgili sözleşme süresinin sonunda santralın devreden çıkarılması ve sökümü şirketin sorumluluğundadır.

21/6/2001 tarihli ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanununda tanımlanan yabancılık unsurunun varlığı halinde, sözleşmeden doğan ihtilafların hallinde uluslararası tahkim uygulanabilir. Tahkim usullerine ilişkin esaslar, şartnamede ve sözleşmede belirlenir. Anlaşmazlığın esasına ilişkin maddi hukuk kuralları Türk hukukuna tabidir.

Sayıştayın görüşü alınarak hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.