Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği

NÜFUS HİZMETLERİ UYGULAMA
YÖNETMELİĞİ


 


Cumhurbaşkanı
Kararının Tarihi : 8/5/2020      Sayısı : 2505


Yayımlandığı
Resmî Gazetenin Tarihi : 9/5/2020   Sayısı : 31122


 


BİRİNCİ KISIM


Genel Esaslar


Amaç


MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; kişinin doğumundan ölümüne
kadar kişisel ve medenî durumuna, uyrukluğuna ve bunlarda meydana gelen
değişikliklere ait doğal ve hukuki olayların belirlenmesinin, bu amaçla
düzenlenmiş kütüklere yazılmasının, dış temsilciliklerce ve yetkili kurumlarca
nüfus olaylarına ait dayanak belgelerini oluşturan bilgilerin merkezi veri
tabanına elektronik ortamda gönderilmesinin veya tescilinin, hizmetlerin
yürütülmesinde izlenecek yöntemlerin tespit edilmesinin ve uygulamada birliğin
sağlanmasıdır.


 


Kapsam


MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; nüfus hizmetlerinin yürütülmesine,
nüfus kütüklerinin kâğıt ve elektronik ortamda tutulmasına, dış temsilcilikler
ve yetkili kurumlarca nüfus olaylarına ait dayanak belgelerini oluşturan
bilgilerin merkezi veri tabanına elektronik ortamda gönderilmesi veya tesciline,
uluslararası aile cüzdanları ve mavi kartlara ait form ve tutanakların
düzenlenmesine, devir ve teslimine ve bu hizmetleri yürüten kamu görevlilerinin
denetlenmesine ilişkin usul ve esasları kapsar.


 


Dayanak


MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk
Medenî Kanunu, 25/4/2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ve
29/5/2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu hükümleri ile 1
sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 258 ve
537 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.


 


Tanımlar


MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;


a) Aile: Aynı soydan olup, bir aile sıra numarası altında kayıtlı olan
kişiler ile onların eş ve çocuklarını,


b) Aile kütüğü: Nüfus olaylarına ilişkin kayıtların kâğıt veya elektronik
ortamda tutulduğu kütüğü,


c) Aile sıra numarası: Ailelerin aile kütüğüne yazılış sırasına göre
verilen numarayı,


ç) Atik kütük: 1904 yılı öncesinde yapılan nüfus yazımı esas alınarak
oluşturulan aile kütüklerini,


d) Bakanlık: İçişleri Bakanlığını,


e) Bekârlık hanesi: Kişinin evlenmeden önce nüfusa kayıtlı olduğu haneyi,


f) Bekârlık soyadı: Kişinin evlenmeden önce taşıdığı soyadını,


g) Çocuk: On sekiz yaşını tamamlamamış olan kişiyi,


ğ) Çok vatandaşlık: Kişinin Türk vatandaşlığının yanı sıra bir ya da
birden fazla vatandaşlığa sahip olmasını,


h) Dayanak belgesi: Aile kütüğüne işlenen nüfus olaylarının dayanağı olan
form, tutanak, mahkeme kararı, noter senedi, doğum veya ölüm raporu gibi resmî
belgeler ile bunların yedeklerini,


ı) Değerli kâğıtlar: Kimlik kartı, uluslararası aile cüzdanı ve mavi
kartı,


i) Dış temsilcilik: Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan
büyükelçilik, başkonsolosluk ve konsolosluklarını,


j) e-Başvuru: Elektronik ortamda e-Devlet kapısı üzerinden ya da elektronik
imza ile yapılan başvuruyu,


k) Elektronik imza: Başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik
veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan
elektronik veriyi,


l) Ergin: 4721 sayılı Türk Medenî Kanununa göre ergin olan kişiyi,


m) Eski aile kütüğü: 1904 yılı sonrasında kullanılan ve yenileme
nedeniyle işlemden kaldırılmış olan aile kütüklerini,


n) Genel Müdür: Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürünü,


o) Genel Müdürlük: Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünü,


ö) Gün sonu listesi: Her nüfus müdürlüğünün gün sonunda yetkili olduğu
aile kütükleri üzerinde; kendileri ile diğer ilçe nüfus müdürlükleri ve yetki
verilen kurumlar tarafından yapılan tescil işlemlerini gösteren listeyi,


p) İdarî birim: Kişilerin kayıtlı bulundukları aile kütüklerinin ait
olduğu mahalle veya köyü,


r) İl müdürlüğü: İl nüfus ve vatandaşlık müdürlüğünü,


s) Kamu görevlisi: Kamusal hizmetlerin yürütülmesine atama veya seçilme
yoluyla ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan
kişiyi,


ş) Kanun: 25/4/2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununu,


t) Kayıt: Aile kütüğüne işlenmiş kişisel durum olaylarına ilişkin
bilgilerin ayrı ayrı her birini,


u) Kayyım: Belirli işleri görmek veya malvarlığını yönetmek için atanan
kişiyi,


ü) Kimlik numarası: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının nüfus kayıtları
arasında bağ kurmak, kişilerin kaydına ulaşmak ve kamu kuruluşlarında tutulan
kayıtlar arasında ilişki sağlamak amacını taşıyan numara sistemini,


v) Kimlik paylaşımı sistemi: Merkezi veri tabanında tutulan kayıtların
kurumlar ve kamu hizmeti sunan tüzel kişiler ile paylaşıldığı sistemi,


y) Kurum: Genel Müdürlük dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarını,


z) Mavi kart: Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle
Türk vatandaşlığını kaybedenler ve bunların 5901 sayılı Kanunun 28 inci
maddesinde belirtilen altsoylarına verilen ve söz konusu maddede belirtilen
haklardan faydalanabileceklerini gösteren resmî belgeyi,


aa) Merkezî veri tabanı: Genel Müdürlükçe elektronik ortamda tutulan
verileri,


bb) MERNİS: Merkezî Nüfus İdaresi Sistemini,


cc) Mülkî idare amiri: İlde valiyi, ilçede kaymakamı,


çç) Nüfus hizmetleri: Nüfus olaylarına ve kişinin nüfusa ve yerleşim yeri
adresine ilişkin bilgilerinin toplanmasına, nüfus kütüklerine geçirilmesine,
korunmasına ve gerektiğinde tasnif edilerek değerlendirilmesine dair iş ve
işlemleri,


dd) Nüfus kaydı: Aile kütüğüne işlenmiş kişisel bilgileri,


ee) Nüfus kayıt örneği: Aile kütüğüne işlenmiş kişisel bilgilerin
özetlerini gösterir belgeyi,


ff) Nüfus kütüğü: Aile kütüğü, özel kütük ve yedeklerinden oluşan
kayıtların tümünü,


gg) Nüfus müdürü: İlçe nüfus müdürünü,


ğğ) Nüfus müdürlüğü: İlçe nüfus müdürlüğünü,


hh) Nüfus olayı: Doğum, ölüm, evlenme, boşanma, evlât edinme, tanıma, kayıt
düzeltme, soybağının düzeltilmesi, gaiplik gibi kişisel durumlarda değişiklik
meydana getiren olayı,


ıı) Özel kütük: Doğum, evlenme, boşanma, ölüm, kayıt düzeltme ve diğer
olaylar şeklinde tutulan ve ayrı ayrı tasnif edilen dayanak belgelerinin konulduğu
dosyayı,


ii) Resmî vekil: Vekâletname ile başkası adına işlem tesis etmekle
yetkilendirilen kimseyi,


jj) Saklı nüfus: On sekiz yaşını tamamlayıncaya kadar herhangi bir
nedenle aile kütüklerine kayıt edilmemiş olan ve yabancı bir devletle
vatandaşlık bağı bulunmayan kişiyi,


kk) Sağlık kuruluşu: Üniversitelerin sağlık eğitim birimleri ve
benzerleri dahil kamu ve tüm özel sağlık kurum ve kuruluşlarını,


ll) Sistem: MERNİS dışındaki elektronik ortamda tescil ve diğer işlemler
için kullanılan sistemleri,


mm) Uluslararası aile cüzdanı: Bir aileyi oluşturan eş ve çocukların
kimlik bilgilerini kapsayan ve uyruğunu kanıtlayan çok dilli resmî belgeyi,


nn) Vasi: Vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve
malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukuki işlemlerde onu
temsil etmekle yükümlü kişiyi,


oo) Vekâletname: Temsil yetkisini kapsayan noterden onaylı belgeyi,


öö) Veri giriş formu: Nüfus olaylarına ilişkin bilgilerin elektronik
ortamda tutulması ve istatistikî bilgilerin elde edilmesi amacıyla MERNİS’e
göre hazırlanan formları,


pp) Vukuat defteri: 1 Eylül 1974 tarihinden önce nüfus olaylarına ilişkin
form ve belgelerin tarih sırasına göre kaydedildiği defteri,


rr) Yabancı: Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan
kişiyi,


ss) Yetkili kurum: Nüfus hizmetlerine ilişkin dayanak bilgilerinin
elektronik ortamda merkezi veri tabanına gönderilmesine ve tesciline ilişkin
yetki verilen kurumlar ile Bakanlıkça yetki verilmiş diğer kuruluşları,


ifade eder.


 


İKİNCİ KISIM


Görev, Yetki ve Sorumluluk


Görev


MADDE 5- (1) Genel Müdürlük; nüfus hizmetlerini düzenlemek,
yürütmek, takip etmek, denetlemek ve değerlendirmek, nüfus olaylarının aile
kütüklerine tescili esnasında yapılan hatalı veya eksik kayıtları dayanak
belgesine göre düzeltmek, değiştirmek, birleştirmek, tamamlamak, mükerrer
kayıtları silmek, usulüne göre düzenlenmemiş kayıtlara ilişkin gerekli
işlemleri yapmak ve diğer işlemleri tesis etmek, nüfus hizmetleri ile ilgili
olarak kurumlar ve diğer yetkili kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamakla
görevlidir.


 


Yetki


MADDE 6- (1) Genel Müdürlük; nüfus hizmetlerinin yürütülmesi,
soybağının kurulması, maddi hataların düzeltilmesi, aile kayıtlarının
birleştirilmesi, mükerrer kayıtların birbirine göre tamamlanması ve
diğerlerinin silinmesi, kayıtların taşınması, açılması/kapatılması,
tamamlanması, nüfus olaylarının aile kütüklerine tescili esnasında yapılan
hatalı veya eksik kayıtların dayanak belgesine uygun olarak düzeltilmesi ve
usulüne göre tesis edilmemiş kayıtlara ilişkin gerekli işlemlerin yapılması ile
saklı nüfus ve aile kütüklerine yapılacak tescil işlemlerine ilişkin usul ve
esasların belirlenmesi hususlarında yetkilidir.


 


Sorumluluk


MADDE 7- (1) Genel Müdürlük, nüfus hizmetlerinin; Anayasaya,
kanunlara, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine uygun olarak ve Cumhurbaşkanlığı
genel hizmet politikaları doğrultusunda, günün değişen şartlarına göre vatandaş
odaklı, etkin, verimli bir şekilde yürütülmesinden ve geliştirilmesinden
sorumludur.


 


ÜÇÜNCÜ KISIM


Nüfus Kütüklerine İlişkin Esaslar


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Özel Kütükler


Özel kütüklerin tutulmasına ilişkin esaslar


MADDE 8- (1) Özel kütükler; doğum, ölüm, evlenme, boşanma, kayıt
düzeltme ve diğer kişisel durum değişikliklerine ait dayanak belgelerinin ayrı
ayrı tutulduğu kütüklerdir. Özel kütükler; tescilin gerçekleştiği yer nüfus
müdürlüğü, dış temsilcilikler ve tescil yetkisi verilen kurumlar tarafından
nüfus olayının tesciline dayanak olan belgelerin tarih ve sayı sırasına göre
bir araya getirilip yıllar itibarıyla dosyalanmasından oluşur. Bu kütüklerin
bir örneği, nüfus olayını tescil eden nüfus müdürlüğünde, dış temsilciliklerde
ve tescil yetkisi verilen kurumlarda, bir örneği de Genel Müdürlükte muhafaza
edilir.


(2) Nüfus müdürlükleri, dış temsilcilikler ve tescil yetkisi verilen
kurumlarca nüfus olaylarının tescil işlemleri sırasında düzenlenen veri giriş
formu, ilgili dayanak belgeleri ve ekleri özel kütüğünde muhafaza edilir.


(3) Nüfus olaylarına ait dayanak belgeleri aile kütüklerine tescil
edildikten sonra düzenlenen veri giriş formlarının ıslak veya elektronik
ortamda onaylanan bir örneği arşivlenmek üzere Genel Müdürlüğe gönderilecek
olan özel kütüğe konulur.


(4) Yıl sonunda arşivlenmek üzere Genel Müdürlüğe gönderilecek olan özel
kütüklere nüfus olaylarına ait ekler konulmaz. Özel kütüklerin, dış
temsilcilikler tarafından gönderilmesine ilişkin usul ve esaslar Dışişleri
Bakanlığının görüşü alınarak Genel Müdürlük tarafından belirlenir.


 


İKİNCİ BÖLÜM


Aile Kütüklerinin Tutulmasına İlişkin Esaslar


Aile esası


MADDE 9- (1) Aynı aileye mensup kişiler bir aile kütük sıra
numarası altında kaydedilirler.


(2) Ailenin çocukları, erkeklerin eş ve çocukları ile kadınların evlilik
dışı dünyaya gelmiş çocukları, aynı aile sıra numarası altında yazılırlar.


(3) Aile bireylerinden birinin sonradan soyadını değiştirmesi bu haneden
çıkarılmasını gerektirmez.


 


Kapalı kayıtlar üzerinde işlem yapılması


MADDE 10- (1) Kanunun 14 üncü maddesi gereğince kapatılan
kayıtlara, kaydın kapatılma tarihinden önce gerçekleşmiş olan nüfus olaylarının
tescilinde Genel Müdürlük yetkilidir. Bu yetki valiliklere, kaymakamlıklara ve
dış temsilciliklere devredilebilir.


 


Nüfus kütüklerinin incelenmesi


MADDE 11- (1) Nüfus kütükleri, teftiş ve denetim yetkisi olanlar
dışında hiç kimse tarafından görülüp incelenemez ve incelenmek üzere il
müdürlüğü, nüfus müdürlüğü, dış temsilcilik ve yetkili kurum dışına
çıkarılamaz. Mahkemeler bu hükmün dışındadır.


(2) Mahkemeler tarafından istenmesi halinde, aile kütüğü ve/veya dayanak
belgeleri mahkemece görevlendirilen kişiye bir tutanakla teslim edilir.
Mahkemece gerekli inceleme yapıldıktan sonra aile kütüğü ve/veya dayanak
belgeleri en kısa sürede iade edilir.


(3) Özel kütükten teslim edilen belgelerin asılları iade edilinceye kadar
belgelerin bir örneği ve mahkeme talep yazısı ait olduğu özel kütükte muhafaza
edilir.


 


DÖRDÜNCÜ KISIM


Nüfus Olaylarına İlişkin İşlemler


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Soybağına İlişkin Esaslar


Soybağı


MADDE 12- (1) Soybağı; çocuğun soyadının,
vatandaşlığının ve aile kütüklerinde yazılacağı yerin belirlenmesinde esas
alınır.


(2) Türk Medenî Kanununun 282 nci maddesine göre
soybağı; çocuk ile ana arasında doğumla, çocuk ile baba arasında ana ile
evlilik, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulur. Soybağı ayrıca evlât edinme
yoluyla da kurulur.


(3) Soybağının kurulmasına yönelik tescil
işlemlerine dair usul ve esaslar Genel Müdürlük tarafından belirlenir.


 


İKİNCİ BÖLÜM


Doğum


Bildirim süresi


MADDE 13- (1) Sağ olarak doğan çocuğun doğum bildirimi, yurt
içinde doğumun gerçekleştiği tarihten itibaren otuz gün içinde, doğumun olduğu
yer veya herhangi bir nüfus müdürlüğüne yapılır.


(2) Sağlık kuruluşunda gerçekleşen doğumlara ilişkin bildirimler, doğumu
takip eden beş iş günü içinde ve sağlık kuruluşundan ayrılmadan doğumun
gerçekleştiği sağlık kuruluşuna da yapılabilir.


(3) Yurt dışında sağ olarak doğan çocuğun doğum bildiriminin, altmış gün
içinde dış temsilciliğe yapılması esastır. Ancak doğuma ilişkin bildirim
yapılmamış olması halinde yurt içinde herhangi bir nüfus müdürlüğüne de
yapılır.


 


Bildirim yükümlülüğü


MADDE 14- (1) Bildirim; ana, baba, vasi
veya kayyım, bunların bulunmaması halinde çocuğun büyük ana, büyük baba veya
ergin kardeşleri ya da çocuğu yanında bulunduranlar tarafından, doğumu gösteren
resmî belgeye veya sözlü beyana dayalı olarak yapılır.


(2) Evlilik dışında dünyaya gelen çocukların bildirimi ise ana; ananın
küçük, kısıtlı, ölmüş veya velayetin kendisinden alınmış olması durumlarında
çocuk için atanacak vasi ya da kayyım tarafından veya velayetin babaya
verilmesi durumunda baba tarafından yapılır.


(3) Resmî vekiller, çocuğa verilecek adın da belirtildiği vekâletnameyi
ibraz etmek suretiyle müvekkilleri adına bildirimde bulunabilirler.


 


Bildirim şekli ve tescili


MADDE 15- (1) Doğuma ilişkin
bildirimler, doğumun gerçekleştiği sağlık kuruluşuna veya resmî belge ile nüfus
müdürlüklerine yapılır. Doğum olayı bildirimin yapıldığı sağlık kuruluşunca
veya nüfus müdürlüğünce usulüne uygun olarak tescil edilir.


(2) Yurt dışında doğuma ilişkin bildirim, resmî belge ile dış
temsilciliklere yapılır.


(3) Sağlık personelinin takibi dışında doğan çocukların doğum bildirimi,
nüfus müdürlüklerine sözlü beyanla yapılır.


(4) Sözlü beyanla yapılan doğum bildirimlerinde, mülkî idare amirinin
talimatı ile il sağlık müdürlüğünce beyanın doğruluğunun araştırılması
zorunludur.


a) Araştırma sonucu sözlü doğum bildiriminin doğruluğunun anlaşılması
halinde doğum olayı aile kütüğüne tescil edilir.


b) Sözlü doğum bildiriminin araştırma sonucunda doğrulanamaması
durumunda, ana ile çocuk arasında; anasının ölü, gaip veya kayıp olması ya
da bulunamaması halinde çocuk ile baba arasında soy bağı bulunduğuna dair tıbbî
rapora göre doğum olayı aile kütüğüne tescil edilir.


 


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Yurt Dışındaki Doğumlar


Yurt dışındaki doğumların yurt içinde bildirimi ve tescili


MADDE 16- (1) Yurt dışında gerçekleşen doğum olaylarının, herhangi
bir nedenle dış temsilciliklere bildirilememesi halinde, doğum belgesinin aslı
ile birlikte Türkçe’ye tercüme edilmiş noter tasdikli bir örneği, yurt içinde
bulunulan yer nüfus müdürlüğüne verilmek suretiyle bildirim yapılır ve doğum
olayı aile kütüklerine tescil edilir.


(2) Doğum belgesinin aynı zamanda kimlik belgesi olarak kullanıldığının
beyan edilmesi halinde, aslı ilgilisine verilerek Türkçe’ye tercüme edilmiş
onaylı bir örneği doğum özel kütüğünde muhafaza edilir.


 


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Saklı Nüfus


Başvuru makamı ve işlemler


MADDE 17- (1) On sekiz yaşını tamamlayıncaya kadar herhangi bir
nedenle aile kütüklerine kaydedilmemiş olan ve yabancı bir devletle vatandaşlık
bağı bulunmayan kişiler; ana veya baba, bunların ölmüş olması halinde, varsa
kardeşleri ile hısımlığını gösterir tıbbî rapor ibraz etmeleri durumunda aile
kütüklerine tescil edilerek Türk vatandaşlığını kazanır.


(2) Saklı nüfus oldukları iddiasıyla aile kütüklerine tescil için başvuru
makamı illerde valilikler, ilçelerde kaymakamlıklardır.


(3) Saklı nüfusun tespitine ve tesciline ilişkin usul ve esaslar Genel
Müdürlük tarafından belirlenir.


 


BEŞİNCİ BÖLÜM


Nüfus Yazımında Kayıt Dışı Kalanlar


Başvuru makamı


MADDE 18- (1) Nüfus yazımlarında kayıt dışı kalanlar, Türkiye’de bulundukları
yer nüfus müdürlüğüne veya Genel Müdürlüğe, yurt dışında ise en yakın dış
temsilciliğe başvururlar.


 


Aranacak belgeler


MADDE 19- (1) Nüfus yazımında kayıt dışı kaldıkları iddiasıyla
aile kütüklerine tescilini isteyenler, nüfus yazımı tarihinden önce aile
kütüklerinde kayıtlı olduklarını ispata yarayacak aşağıdaki belgelerden en az
birini ibraz etmekle yükümlüdür:


a) Nüfus cüzdanı/kimlik kartı veya uluslararası aile cüzdanı.


b) Türkiye Cumhuriyeti pasaportu.


c) Askerlik terhis belgesi.


ç) Yaş, ad ve soybağı gibi kişi hallerine ilişkin olarak verilmiş
kesinleşmiş mahkeme kararı.


d) Genel Müdürlük tarafından verilmiş vatandaşlık kararı.


e) Nüfus müdürlüklerinden alınmış onaylı nüfus kayıt örneği.


f) Nüfusa kayıtlı olduğu yer bilgilerini içeren diploma, tasdikname veya
benzeri belgeler ile çalışılan kurumlarca verilmiş onaylı kimlik belgeleri.


 


Aile kütüğüne tescile ilişkin esaslar


MADDE 20- (1) Kayıt dışı kaldığından bahisle müracaat makamlarına
başvuran kişi için kayıt dışı kalmış olanların aile kütüklerine geçirilmesine
ilişkin “Yazım Dışı/Yersel Nüfus Yazımı Formu” doldurulur. Bildirim formuna 19
uncu maddede sayılan belgelerden ibraz edilenler eklenir ve nüfus yazımından
önce kayıtlı olduğu yer nüfus müdürlüğüne gönderilir.


(2) Kişinin nüfus yazımından önce kayıtlı olduğu yer nüfus müdürlüğünce,
ibraz edilen belge/belgeler ile Genel Müdürlükten temin edilecek eski
kütüklerdeki kaydı incelenir. Mülkî idare amirinin talimatı ile yapılacak
inceleme ve araştırma sonucunda, başvuran kişinin nüfus yazımından önce aile
kütüklerinde kayıtlı olduğu anlaşılır ise mülkî idare amirinin onayı ile ilgili
kişi, ailesinin kaydı varsa aynı aile sıra numarası altında ailesinin yanına,
ailesinin kaydı yoksa yeni bir aile sıra numarası altında aile kütüğüne tescil edilir.


 


BEŞİNCİ KISIM


Çok Vatandaşlığa Sahip Olanlara Ait Nüfus Olaylarının Aile
Kütüklerine Tescil Edilmesi


Çok vatandaşlığa sahip olan kişilerin nüfus olaylarının tescili


MADDE 21- (1) Çok vatandaşlığa sahip olan kişilerin,
vatandaşlığını taşıdıkları diğer devlet kimliği ile yapmış oldukları kişisel
durum değişikliklerinin aile kütüklerine tescil edilebilmesi için;


a) İlgili kişinin veya vekilinin yazılı olarak talepte bulunması, ilgili
kişinin ölü olması halinde ise nüfus olayının tescilinde hukuki yararı
bulunduğunu belgelendiren kanunî mirasçılarının yazılı olarak talepte
bulunması,


b) Tescili istenen olayın Türk hukukuna uygun olarak gerçekleşmesi,


c) Kişinin nüfus kaydında çok vatandaşlığa sahip olduğuna dair açıklama
bulunması,


zorunludur.


 


ALTINCI KISIM


Evlenme


Bildirim süresi


MADDE 22- (1) Dış temsilciliklerce ve yetki
verilen evlendirme memurluklarınca evlenme bildiriminin düzenlenmesine ilişkin
bilgiler, on gün içerisinde elektronik ortamda merkezi veri tabanına gönderilir
veya tescil edilir.


(2) Yurt içinde evlendirme yetkisi ve görevi verilmiş olanlarca,
evlenme bildirimlerinin elektronik ortamda gönderilememesi veya tescil
edilememesi halinde evlenmenin yapıldığı tarihten başlayarak on gün içinde
düzenlenecek evlenme bildiriminin iki örneği o yerin nüfus müdürlüğüne
gönderilir.


(3) Dış temsilciliklerce
yapılan evlenmelere ilişkin evlenme bildirimlerinin elektronik ortamda tescil
edilememesi halinde düzenlenecek evlenme bildiriminin iki örneği otuz gün
içinde, Türk vatandaşı olan kişinin kayıtlı bulunduğu nüfus müdürlüğüne
gönderilir.


 


Kanunî bekleme süresi



MADDE 23- (1) Kadın için üç yüz günlük bekleme süresi, boşanma
veya evliliğin iptali kararının kesinleştiği tarihten, kocası ölen kadının
bekleme süresi ise kocasının ölüm tarihinden itibaren hüküm ifade eder.


(2) Yabancı kadının milli hukukunda bekleme süresi öngörülmüyorsa
evlendirme memurluklarınca bu süre göz önüne alınmaz.


 


Evlenen kadının soyadı


MADDE 24- (1) Evlenen kadın, kocasının soyadını alır. Kocasının
soyadı ile birlikte önceki soyadını da kullanmak isteyen kadın, bu isteğini
evlenme sırasında yazılı olarak evlendirme memurundan, evlenmeden sonra ise
yazılı olarak veya e-başvuru ile nüfus müdürlüğünden talep edebilir.


(2) Eşinin soyadı ile birlikte önceki soyadını da kullanan kadın, sadece
eşinin soyadını kullanmak istediğini yazılı olarak veya e-başvuru ile talep
ettiği takdirde nüfus müdürlüğünce gerekli işlem yapılır. Bu talepler herhangi
bir sayısal sınırlamaya tâbi değildir.


(3) Evlenmeden önce iki soyadı taşıyan kadın, bu soyadlarından sadece
birinden yararlanabilir.


 


Yabancı makamlar önünde yapılan evlenmelerde bildirim yükümlülüğü ve
tescili


MADDE 25- (1) Evlenme bildiriminin, yabancı makamlardan alınmış
belgeye göre dış temsilciliklere yapılması halinde dış temsilciliklerce iki
örnek evlenme bildirimi düzenlenir ve evlenme olayı sistem üzerinden tescil
edilir.


(2) Yurt dışında gerçekleşen evlenmenin herhangi bir nedenle dış
temsilciliklere bildirilememesi halinde, evlenme bildirimi; yabancı makamlardan
alınan usulüne göre onaylanmış evlenme belgesinin aslı ile birlikte Türkçe’ye
tercüme edilmiş noter tasdikli birer örneği yurt içinde bulunulan yer nüfus
müdürlüğüne verilmek suretiyle yapılır.


(3) Yabancı devlet makamlarınca düzenlenen evlenme belgesinin aynı
zamanda kimlik belgesi olarak kullanıldığının beyan edilmesi halinde, aslı
ilgilisine verilerek onaylı bir örneği evlenme özel kütüğünde muhafaza edilir.


(4) Evlenmenin tescili sırasında veya sonrasında, evlenme belgesinde,
yabancı uyruklu kadının veya erkeğin kimlik bilgilerinin eksik olduğunun veya
çeviriden kaynaklanan maddi hataların bulunduğunun tespiti halinde, kişilerin
uyruğunda bulunduğu devletin yetkili makamlarınca verilmiş ve usulüne göre
onaylanmış belgenin aslı ile Türkçe’ye tercüme edilmiş noter tasdikli bir
örneğinin ibrazı durumunda Genel Müdürlük tarafından eksik olan bilgiler
tamamlanır veya maddi hatalar düzeltilir. Genel Müdürlük bu yetkisini
devredebilir.


 


Cumhuriyet başsavcılığına bildirilecek evlenmeler


MADDE 26- (1) Nüfus müdürlüğüne gönderilen evlenme bildirimleri
üzerinde yapılan inceleme sonucunda; evlenmenin kanunen yetkili kılınmış
memurlarca yapılmadığının anlaşılması, aile kütüklerindeki kayıtlara göre karı
veya kocadan birinin başkasıyla evli olduğunun tespit edilmesi veya karı ve
koca arasında Türk Medenî Kanununun 129 uncu maddesinde belirtildiği şekilde
evlenmeye mani derecede kan ya da kayın hısımlığının bulunması hallerinde,
evlenme aile kütüğüne tescil edilerek bu durum Cumhuriyet başsavcılığına
bildirilir.


(2) Eşlerden birinin sürekli bir sebeple ayırt etme gücünden yoksun
olduğunun ya da evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığının bulunduğunun
ihbar edilmesi ve belgelendirilmesi halinde, evlenme aile kütüklerine tescil
edilerek bu durum Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir.


 


YEDİNCİ KISIM


Boşanma ve Boşanmanın İptali


Boşanma tarihi


MADDE 27-   (1) Boşanma tarihi, boşanma kararının kesinleştiği
tarihtir. Yabancı ülke adlî veya idarî makamlarınca verilen boşanma kararlarına
yönelik Türk mahkemelerince tanıma/tenfiz kararı verilmesi ya da Kanunun 27/A
maddesine göre yetkili kurumlar tarafından aile kütüklerine tesciline karar
verilmiş olması halinde, yabancı ülke adlî veya idarî makamlarınca verilen
kararın kesinleşme tarihi, boşanma tarihi olarak aile kütüklerine tescil
edilir.


 


Boşanan kadının soyadı ve hanesi


MADDE 28- (1) Boşanan kadının koca hanesindeki kaydı kapatılarak,
bu evlenmeden önce kayıtlı bulunduğu hanedeki nüfus kaydı açılır.


(2) Dul olarak evlenen kadının boşanması sırasında bekârlık soyadını
taşımasına mahkemece izin verilmiş ise kadın, bekârlık soyadını alarak bekârlık
hanesindeki nüfus kaydı açılır.


(3) Hâkim, boşanan kadının kocasının soyadını kullanmasına izin vermiş
ise kadın, bu evlenmeden önce kayıtlı bulunduğu haneye, izin verilen koca
soyadı ile döner ve nüfus kaydı açılır.


(4) Dul olarak evlenen ve boşanarak önceki hanesine dönen kadın, yazılı
olarak veya e-başvuru ile talep etmesi halinde kapanmış olan nüfus kaydı
açılarak bekârlık hanesine bekârlık soyadı ile döner.


(5) Boşandığı eşinin soyadını kullanmasına izin verilen kadın, evlenmeden
önceki soyadıyla eşinin soyadını birlikte kullanmak istediğini yazılı olarak
veya e-başvuru ile talep etmesi halinde nüfus müdürlüğünce gerekli işlem
yapılır.


(6) Boşandığı eşinin soyadını kullanmasına izin verilen kadın, evlenmeden
önceki soyadını kullanmak istediğini yazılı olarak veya e-başvuru ile talep
etmesi halinde nüfus müdürlüğünce gerekli işlem yapılır.


(7) Kocası ile birlikte Türk vatandaşlığını kazanan ya da Türk vatandaşı
ile evlenmesi nedeniyle Türk vatandaşlığını kazanıp kocasının kütüğüne
kocasının soyadı ile tescil edilen kadın boşandığı takdirde; bulunduğu yere ait
aile kütüğünün son aile sıra numarasından sonra yeni bir aile sıra numarası
altında, boşanma kararında belirtilen soyadıyla tescil edilir. Boşanma
kararında soyadı belirtilmemiş ya da boşanma kararı yabancı yetkili mahkemeler
tarafından verilmiş ve Türkiye'de tanınmış veya tenfiz kararına bağlanmış ya da
Kanunun 27/A maddesine göre aile kütüklerine tesciline karar verilmiş ise
kadın, evlenmeden önceki soyadı ile tescil edilir. Ancak evlenmeden önceki
soyadının tespit edilememesi ve boşanan kadının başvurusu sağlanamadığı
takdirde bulunduğu yer mülkî idare amirince soyadı verilir.


 


Boşanmanın iptali kararları


MADDE 29- (1) Boşanmanın iptaline ilişkin verilen kararlar,
ilgililerin kayıtlarına tescil edilir ve kayıtları boşanmadan önceki haline
getirilir.


 


SEKİZİNCİ KISIM


Kayıt Düzeltme


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Kayıt Düzeltme Davalarında Yetki ve Temsil


Dava açma yetkisi


MADDE 30- (1) Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları,
düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî kurumun göstereceği lüzum üzerine
Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki
görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır.


(2) Haklı sebeplerin bulunması halinde aynı konuya ilişkin nüfus kaydında
düzeltme yapılması hâkimden istenebilir.


(3) Tespit davaları, kaydın iptali veya düzeltilmesi için açılacak
davalara karine teşkil eder.


(4) Babalık veya babalığın tespiti davası adı altında açılan davalar
sonucunda alınan kararlar, hukuki niteliği itibari ile değerlendirilmesinin
ardından aile kütüklerine tescil edilir.


 


Nüfus müdürlüklerinin mahkemede temsili


MADDE 31- (1) Kayıt düzeltme davalarında veya ceza mahkemelerinde
görülmekte olan davaların yaş düzeltme aşamasında nüfus müdürü veya
görevlendireceği memur, nüfus müdürlüğünü temsilen taraf olarak bulunur. Kayıt
düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği memur huzurunda görülür ve
karara bağlanır.


(2) Nüfus müdürü veya görevlendirilen nüfus temsilcisi, düzeltme
isteğinin mevzuata uygun olup olmadığını mahkemeye yazılı olarak bildirmekle
veya duruşma sırasında tutanağa geçirilmek üzere beyanda bulunmakla yükümlüdür.


(3) Kayıt düzeltme davalarında gerekli görülmesi halinde valilik
tarafından nüfus müdürlüğünü temsilen avukat görevlendirilebilir.


 


Dava takip dosyası


MADDE 32- (1) Nüfus müdürlüklerinin taraf olarak bulunduğu her
dava için davaya katılan nüfus müdürü veya nüfus temsilcisi tarafından davanın
safahatına ilişkin bir dava takip dosyası tutulur. Kesinleşen kararlara ait
dava takip dosyaları işlemden kaldırılır.


 


İKİNCİ BÖLÜM


Mahkemelerce Verilen Kayıt Düzeltme Kararlarının Tesciline
İlişkin Esaslar


Yanlışlıkla kesinleşen mahkeme kararları


MADDE 33- (1) Sehven kesinleşme şerhi verilen kararlara
dayanılarak tescil edilen nüfus olaylarının, sonradan kesinleşmediğinin ilgili
mahkemece yazı veya ara karar ile bildirilmesi halinde, idarece geri alma
işlemi yapılarak kayıtlar eski haline getirilir.


 


Mahkemelerce verilen kayıt düzeltme kararlarının tesciline ilişkin
esaslar


MADDE 34- (1) Kayıt düzeltme kararlarının aile kütüklerine
tesciline ilişkin esaslar aşağıda belirtilmiştir:


a) Soyadının düzeltilmesine karar verilen erkek ise kendisinin, varsa
karısının ve karar tarihinde ergin olmayan çocuklarının soyadları düzeltilir.
Soyadının düzeltilmesine karar verilen kadın ise kendisinin ve varsa karar
tarihinde ergin olmayan evlilik dışı doğmuş çocuklarının soyadları düzeltilir.


b) Adının düzeltilmesine karar verilen kişinin çocukları var ise mahkeme
kararında bu işleme ilişkin herhangi bir hüküm aranmaksızın çocukların kaydındaki
ana veya baba adları da düzeltilir. Baba veya ana adının düzeltilmesinden önce
yer değiştirme, evlenme, evlât edinme gibi nedenlerle bu haneden gitmiş olan
ergin çocukların açık kayıtlarında da gerekli düzeltme işlemi yapılır.


c) Doğum tarihinin düzeltilmesine ilişkin mahkeme kararında, sadece yılın
düzeltilmesine karar verilmesi halinde doğum tarihi, aile kütüğündeki ay ve gün
değiştirilmeksizin düzeltilen doğum yılı ile tescil edilir.


ç) Kapalı nüfus kayıtlarına yönelik kaydın kapatılma tarihinden sonra
mahkemeler tarafından verilen kesinleşmiş kayıt düzeltme kararları aile
kütüklerine tescil edilir. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri
Kanununun 363 üncü maddesi gereğince Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir.


 


DOKUZUNCU KISIM


Ölüm


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Ölüm Bildirimi


Ölüm bildirimi ve tescili


MADDE 35- (1) Yurt içinde meydana gelen ölüm
olayları kurumlar ve yetkililer tarafından nüfus müdürlüğüne on gün içinde
bildirilir.


(2) Ölüm bildiriminin düzenlenmesine ilişkin bilgiler, Sağlık Bakanlığı veya
dış temsilcilikler tarafından on gün içerisinde elektronik ortamda merkezi veri
tabanına gönderilir veya tescil edilir.


 


Yurt dışındaki ölümler


MADDE 36- (1) Yurt dışında bulundukları sırada ölen Türk
vatandaşlarının ölüm olayı, ilgili yerel makamlardan alınan belgenin dış
temsilciliğe verilmesi suretiyle bildirilir. Ölüm bildirim formuna dayanak
belgesine ilişkin açıklama yapılır ve dış temsilciliklerce sistem üzerinden
tescil işlemi gerçekleştirilir.


(2) Dış temsilciliklerce tescil işleminin sistem üzerinden yapılamaması
durumunda; iki örnek ölüm bildirim formu düzenlenir ve ölenin nüfus
cüzdanı/kimlik kartı eklenerek ölüm olayının tescil edilmesi için ölüm
belgesinin dış temsilciliğe intikal ettirildiği tarihten itibaren on gün
içerisinde kişinin aile kütüğünde kayıtlı olduğu yer nüfus müdürlüğüne
gönderilir.


 


Ölü olduğu halde aile kütüğünde sağ görünenler


MADDE 37- (1) Ölmüş olduğu halde aile kütüklerinde sağ
görünenlerin ölüm olayını gösterir belge ile başvurulması halinde nüfus
müdürlüklerince gerekli işlem yapılır.


(2) Ölüm olayını gösterir herhangi bir belge ibraz edilememesi durumunda
ya da aile kütükleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda; nüfus cüzdanı/kimlik
kartı aldığına ilişkin bir bilgi olmayan, adres kaydı bulunmayan, uzun süredir
işlem görmediği anlaşılan ve yaşı itibarıyla ölü olması muhtemel kişilerin ölü
olup olmadıkları araştırılır. Araştırma sonucu ölü oldukları tespit edilenlerin
ölüm olayı mülkî idare amirinin onayı ile tescil edilir.


(3) Ölü olduğu değerlendirilen fakat aile kütüğünde sağ görünenler
hakkında yapılan araştırma sonucu ölüm tarihi ve yeri tespit edilemeyenlerin ve
fiilen idarece araştırma imkânı kalmadığı tespit edilen kayıtların, işlem
yapılamaz hale getirilmesinde Genel Müdürlük yetkilidir.


 


Nüfusta kayıtlı olmayanların ölümü


MADDE 38- (1) Aile kütüğünde kaydı bulunmayan kişinin ölümüne
ilişkin resmî/özel sağlık kurumları veya kamu kurum ve kuruluşlarının
kayıtlarına dayanılarak düzenlenen ölüm bildirim formlarında yer alan bilgilere
göre ölen kişinin önce doğum olayı, sonra da ölüm olayı aile kütüğüne tescil
edilir.


(2) Nüfusta kayıtlı olmayanların ölüm olaylarının tesciline ilişkin usul
ve esaslar Genel Müdürlük tarafından belirlenir.


 


İKİNCİ BÖLÜM


Ölüm Karinesi ve Gaiplik


Ölüm karinesi


MADDE 39- (1) Bir kimse, ölümüne kesin gözle bakmayı gerektiren
durumlar içinde ortadan kaybolursa, cesedi bulunamamış olsa bile kişinin alt
veya üst soyundan bir kişinin ya da kardeşlerinin, bunlar yoksa mirasçılarının
yazılı başvurusu üzerine olaya ilişkin resmî belgelerin ibraz edilmesi ya da
yetkili makamların durumu resmî yazı ile nüfus müdürlüğüne bildirmeleri halinde
mülkî idare amirinin onayı ile aile kütüğüne ölüm olayı tescil edilir.


 


Gaiplik


MADDE 40- (1) Ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya kendisinden uzun
zamandan beri haber alınamayan bir kimsenin ölümü hakkında kuvvetli olasılık
varsa, hakları bu ölüme bağlı olanların başvurusu üzerine mahkeme bu kişinin
gaipliğine karar verebilir.


(2) Mahkeme tarafından verilen gaiplik kararı ilgili kişinin kaydına
tescil edilir. Gaiplik, ölümün hukuki sonuçlarını doğurur.


(3) Gaipliğine karar verilen kişinin eşi, mahkemece evliliğin feshine
karar verilmedikçe yeniden evlenemez.


 


ONUNCU KISIM


Diğer Kişisel Durum Kütüğüne İlişkin
İşlemler


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Maddi Hata ve Tamamlama


Maddi hata


MADDE 41- (1) Aile kütüklerine tescil edilmesi gereken
bilgilerden; dayanak belgesinde bulunduğu halde nüfus kütüklerine hatalı veya
eksik olarak tescil edilen ya da hiç yazılmayan bilgiler veya mükerrer kayıtlar
maddi hata kapsamında değerlendirilir. Bu tür maddi hatalar Genel Müdürlük ya
da dayanak belgesinin bulunduğu nüfus müdürlükleri tarafından düzeltilir.


(2) Dayanak belgelerindeki bilgilerin aile kütüklerine işlenmesi
sırasında yapılmış bir maddi hata söz konusu değil ise aile kütüğünün herhangi
bir kaydında düzeltme veya değişiklik, mahkeme kararı ile yapılır.


(3) Genel Müdürlük tarafından gerekli görülmesi halinde, dış
temsilciliklere kendi yaptıkları iş ve işlemlerle sınırlı olarak maddi hataları
düzeltme yetkisi verilebilir.


 


Tamamlama


MADDE 42- (1) Tamamlama; aile kütüklerine eksik olarak tescil
edilen ya da hiç yazılmayan kişisel duruma ilişkin bilgilerin, Genel Müdürlük
veya nüfus müdürlüğünce dayanak belgesine uygun şekilde tescil edilmesine
ilişkin işlemdir.


 


Geri alma işlemi


MADDE 43- (1) Geri alma işlemi; nüfus
olaylarının veya mahkeme kararlarının ilgili kişi yerine başka kişi üzerine
tescil edilmesi, henüz kesinleşmemiş mahkeme kararlarının veya gerçekleşmemiş
bir evliliğin aile kütüklerine sehven tescil edilmesi nedeniyle, hatalı yapılan
idarî işlemin alınan idarî bir karar ile hükümsüz hale getirilmesidir. Bu
olaylar dışında kalan işlemlerde geri alma işlemi yapılamaz.


(2) Geri alma işlemi tescili gerçekleştiren nüfus müdürlüğünce yapılır.


(3) Nüfus müdürlüklerince herhangi bir nedenle geri alma işlemi
yapılamaması halinde bu işlem Genel Müdürlük tarafından yapılır.


(4) Genel Müdürlük tarafından yetki verilmesi halinde, geri alma işlemi
tescili gerçekleştiren dış temsilciliklerce yapılabilir.


 


İKİNCİ BÖLÜM


Nüfus Kaydının İptali


Dayanak belgesi olmadan tescil edilen kaydın iptali


MADDE 44- (1) Aile kütüklerine tescil edilen bir kaydın, hukuken
geçerli bir belgeye dayalı olmadan tescil edildiği hususunda şüpheye düşülmesi
halinde; doğum, yer değiştirme ve diğer kişisel durum değişiklikleri özel
kütükleri, doğum, yer değiştirme veya diğer vukuat defterleri incelenerek
ilgilinin başka bir haneden naklen gelip gelmediği, doğum, yeniden kayıt ya da
yersel yazım suretiyle tescil edilip edilmediği araştırılır. Araştırma
sonucunda;


a) İlgilinin doğum, yeniden kayıt veya yersel yazım nedeniyle tescil
edildiği ya da başka bir haneden naklen geldiğinin anlaşılması halinde, önceki
kaydı ile bağ kurularak kimlik numaraları eşleştirilir. İdarece kayıt düzeltme
veya tamamlamaya ilişkin form düzenlenerek, kayıtlara gerekli açıklamalar
yapılır.


b) Nüfus kaydının veya nüfus olayının usulüne göre düzenlenmiş bir
belgeye dayanılarak tescil edilmediğinin tespit edilmesi halinde, kaydın iptali
için durum Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir. Dava sonuçlanıncaya kadar
Genel Müdürlük tarafından nüfus kaydı işlem yapılamaz hale getirilir.


 


Mükerrer kaydın iptali


MADDE 45- (1) Mükerrer kayıt; aynı ya da farklı dayanak belgeleri
ile kişinin aile kütüklerine birden fazla kaydının yapılmış olmasıdır.


(2) Mükerrer olarak yapılan kayıtların iptal edilmesine; Genel Müdürlük,
nüfus müdürlükleri veya mahkemeler yetkilidir.


(3) Nüfus müdürlükleri tarafından mükerrer kayıt iptallerinde kayıt
sahibinin ve yakınlarının ifadelerine başvurulur. Kayıtların tesciline esas
dayanak belgeleri ve ifadeler doğrultusunda kayıtların aynı kişiye ait
olduğunun tespit edilmesi halinde, mükerrer kayıt üzerindeki nüfus olayları
kişinin işlem gören kaydına taşındıktan sonra mükerrer olan diğer kayıt mülkî
idare amirinin onayı ile iptal edilir.


 


ON BİRİNCİ KISIM


Tescil Edilmiş Nüfus Olaylarının İptal
Edilmesi Halinde Usul


Evliliğin feshi veya iptal edilmesi


MADDE 46- (1) Evliliğin feshi veya iptali, mahkeme kararı ile
evliliğin sona erdirilmesidir.


(2) Evliliğin feshi veya iptali tarihi, kararın kesinleştiği tarihtir.
Yabancı mahkemeler tarafından verilen evliliğin feshi veya iptali kararlarının
Türk mahkemelerince tanıma veya tenfiz kararı verilmesi ya da Kanunun 27/A
maddesine göre yetkili kurumlar tarafından aile kütüklerine tesciline karar
verilmiş olması halinde, yabancı ülke adlî veya idarî makamlarınca verilen
kararın kesinleşme tarihi, evliliğin feshi veya iptali tarihi olarak kabul
edilir.


(3) Evliliği fesh veya iptal edilen kadının, koca hanesindeki kaydı
kapatılıp önceki soyadı verilerek bu evlenmeden önce kayıtlı bulunduğu hanedeki
nüfus kaydı açılır.


 


ON İKİNCİ KISIM


Uluslararası Aile Cüzdanı ve Mavi Kart


Değerli kâğıt türleri


MADDE 47- (1) Uluslararası aile cüzdanı ve mavi kart 21/02/1963
tarihli ve 210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanununa ekli değerli kâğıtlar
tablosunda yer almaktadır.


 


Uluslararası Aile Cüzdanı basımı ve dağıtımı


MADDE 48- (1) Uluslararası aile cüzdanlarının şekil, ebat ve
içeriğinde yer alacak bilgileri belirlemeye Bakanlık yetkilidir.


(2) Uluslararası aile cüzdanlarının düzenlenmesine ilişkin usul ve
esaslar Genel Müdürlük tarafından belirlenir.


(3) Uluslararası aile cüzdanları Bakanlıkça tespit edilen şekil, ebat ve
örneğine uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca bastırılır ve nüfus
müdürlüklerinin ihtiyaçlarını karşılamak üzere muhasebe yetkililerine, dış
temsilciliklerin ihtiyaçlarını karşılamak üzere de Dışişleri Bakanlığına
gönderilir.


 


Mavi kart düzenlenmesi


MADDE 49- (1) Mavi kart, doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni
almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlere ve bunların Türk Vatandaşlığı
Kanununun 28 inci maddesinde belirtilen alt soylarına nüfus müdürlükleri
tarafından düzenlenir.


 


ON ÜÇÜNCÜ KISIM


Nüfus Kayıtları


Nüfus kayıt örneği verilmesi


MADDE 50- (1) Gerçek kişiler, Genel Müdürlük tarafından belirlenen
usul ve esaslar çerçevesinde ve güvenli kimlik doğrulama araçlarını kullanarak
e-Devlet kapısı üzerinden kendileri ve alt ve üst soyları ile ilgili nüfus
kayıt örneklerini sorgulayabilir. Elde edilen belgeler ilgili kurum, kuruluşlar
veya tüzel kişilere verilebilir. e-Devlet kapısı üzerinden alınan belgeler,
nüfus müdürlüklerinden alınmış resmî belgeler ile aynı hukuki değere sahiptir.


(2) Kişi, kurum ve kuruluşların nüfus kayıt örneği taleplerinde aşağıdaki
hususlar göz önünde bulundurulur:


a) Nüfus kayıt örneklerinde, kimlik bilgileri dışında kişisel bilgilere
ve nüfus olaylarına ilişkin açıklamalara yer verilmez. Ancak bunları istemeye
yetkili olanlar tarafından, istenme nedeni açıkça belirtilerek talep edilmesi
halinde nüfus kayıt örneklerinde kişisel bilgilere ve nüfus olaylarına ilişkin
açıklamalara da yer verilebilir.


b) Türk Medenî Kanununun 314 üncü maddesi gereğince mahkeme kararı
olmadıkça ya da evlâtlık istemedikçe nüfus kayıt örneklerinde evlât edinme ile
ilgili açıklamalara yer verilmez.


(3) Kimlik Paylaşımı Sistemi üzerinden nüfus
kayıt örneğine erişebilen kurum ve tüzel kişiler bu belgeleri ilgilisinden veya
nüfus müdürlüğünden talep etmeksizin Kimlik Paylaşımı Sisteminden temin ederler
ya da e-Devlet kapısı üzerinden temin edilen nüfus kayıt örnekleri ile işlem
yaparlar.


(4) Mahkemeler tarafından istenen nüfus kayıt örneklerinde, aile
kütüğünün düşünceler alanındaki açıklamaların tamamına yer verilir.


 


Yabancı ülkelerde kullanılacak kayıt örnekleri


MADDE 51- (1) Milletlerarası Ahval-i Şahsiye Komisyonuna üye ve
ilgili sözleşmelerine taraf devlet makamlarına ibraz edilecek doğum, ölüm,
evlenme, evlenme ehliyet belgesi ve nüfus kayıt örneği gibi bu amaçla
bastırılmış veya elektronik ortamda hazırlanmış çok dilli belgelerde, imza ve
mühür taşıması şartı ile herhangi bir tasdik aranmaz.


(2) Doğum, ölüm, evlenme, evlenme ehliyet belgesi ve nüfus kayıt örneği
gibi belgeler, La Haye Devletler Özel Hukuk Konferansına üye ve 5/10/1961
tarihli Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması
Sözleşmesine taraf devlet makamlarına verilecek ise tasdik şerhi (Apostille)
işlemi ilgili kişilerce yaptırılır.


(3) Kişilerin yabancı ülke makamlarına vermek üzere talep ettiği nüfus
kayıt örneklerinde, kimlik bilgileri dışında kişisel bilgilere ve nüfus
olaylarına ilişkin açıklamalara kişinin talebi olmaksızın yer verilmez.


 


Bilgi ve belge istenmesi


MADDE 52- (1) Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşme
hükümleri saklı kalmak üzere, yabancı devlet makamları veya temsilcilikleri;
karşılıklılık ilkesi çerçevesinde, 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel
Verilerin Korunması Kanununun 9 uncu maddesi gereğince ve kullanım amacı
belirtilmek suretiyle Dışişleri Bakanlığı kanalı ile nüfus olayları ve nüfus
kayıtları hakkında bilgi ve belge isteyebilirler.


(2) Uluslararası niteliği bulunmayan ve nüfus kayıtlarındaki bilgilerin
tümünü veya bir kısmını ya da aile kütüklerine tescil edilen kayıtların
dayanağını teşkil eden belgelerin örneklerinin, yabancı makamlara verilmek
üzere ilgili kişi tarafından yazılı olarak talep edilmesi ve mülkî idare
amirinin uygun görmesi halinde usulüne göre tasdik edildikten sonra ilgilisine
verilir.


 


ON DÖRDÜNCÜ KISIM


Diğer
İşlemler


Tescil yetkisi ve görevlendirme


MADDE 53- (1) Bakanlık, dış temsilciliklere veya nüfus olaylarına
ilişkin dayanak belgesi düzenleyen kurumlara, bu belgeleri elektronik ortamda
gönderme ya da tescil yetkisi verebilir.


(2) Dış temsilcilikler ve yetki verilen kurumlarca, elektronik ortamda
gönderilecek veya MERNİS’e doğrudan tescil edilecek nüfus olaylarına ilişkin
bilgileri belirlemeye Genel Müdürlük yetkilidir.


(3) Nüfus olaylarına ilişkin bilgileri merkezi veri tabanına, gönderme
veya tescili talebinde bulunan kurumlar ile Genel Müdürlük arasında protokol
yapılır. Bu protokol; nüfus olaylarına ilişkin bilgileri merkezi veri tabanına
gönderme, tescil, sorumluluk, gizlilik, güvenlik, muhafaza, bilgilere erişim,
bilgilerin paylaşımı ve süreler ile diğer hususları kapsar.


(4) Nüfus olaylarını aile kütüklerine tescil etmekle görevli olan ve
Kanuna aykırı hareket eden kamu görevlileri hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun kamu idaresinin
güvenirliğine ve işleyişine ile kamu güvenine karşı suçlara ilişkin hükümlerine
göre işlem yapılır.


 


Tescil görevi ve süre


MADDE 54- (1) Nüfus olaylarını tescil etmekle görevli olanlar,
nüfus müdürlüğünde düzenlenen ve aile kütüklerine tescil edilmesi gereken
dayanak belgelerini işlem anında, diğer makamlarca düzenlenen dayanak
belgelerini ise nüfus müdürlüğüne intikal ettiği tarihten itibaren üç iş günü
içinde aile kütüklerine tescil etmekle yükümlüdürler.


 


Elektronik sistemin kullanılmasına ilişkin esaslar


MADDE 55- (1) Elektronik ortamda merkezi veri tabanına bilgi
gönderecek veya tescil edecek dış temsilcilikler, yetkili kurumlar ve Bakanlık
tarafından yetkilendirilen kuruluşlar, sistemi kullanabilmek için Genel
Müdürlük tarafından belirlenmiş kullanıcı adı ve parola gibi güvenlik kodları
ile Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı tarafından düzenlenmiş olan ve
tescili gerçekleştirecek personele ait nitelikli elektronik sertifika
kullanırlar.


(2) Sistemi kullanmak isteyen kurum ve yetkili kuruluşlara ait kimlik
doğrulama bilgileri kontrol edildikten sonra şifrelenmiş güvenli veri iletişimi
üzerinden hizmet verilir. Dış temsilcilik, kurumlar ve yetkili kuruluşlar
güvenli ağ bağlantısını Genel Müdürlük tarafından belirlenen usul ve esaslar
doğrultusunda taşra teşkilatlarına ve bu hizmeti kullanacak diğer birimlerine
de sağlayabilirler.


(3) Dış temsilcilikler, kurum ve yetkili kuruluşlar elektronik ortamda
merkezi veri tabanında yaptıkları işlemlerle ilgili kesintisiz ve sürekli veri
girişini sağlamak amacıyla Genel Müdürlük ile birlikte gerekli tedbirleri
almakla ve kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini, erişilmesini
önlemek ve muhafazası için uygun güvenlik tedbirlerini sağlamakla yükümlüdür.


 


Mahkeme kararları


MADDE 56- (1) Mahkemeler tarafından verilen kararların aile
kütüklerine tesciline dayanak olan bilgiler, mahkeme yazı işleri müdürlükleri
tarafından Kanunda öngörülen on günlük süre içerisinde elektronik ortamda
merkezi veri tabanına gönderilir veya tescil edilir.


(2) Mahkemeler
tarafından verilen kararların elektronik ortamda gönderilememesi veya tescil
edilememesi halinde, mahkeme yazı işleri müdürlükleri tarafından kararın
kesinleştirme işlem tarihini takip eden on gün içerisinde mahkeme kararları
nüfus müdürlüklerine gönderilir. Nüfus müdürlüklerine gönderilen kesinleşmiş
kararlar aile kütüklerine tescil edilir.


 


Vasiyetname ve ölüme
bağlı tasarruflar


MADDE 57- (1) Vasiyetname ve ölüme bağlı tasarrufların aile
kütüklerine tesciline dayanak olan bilgiler, noterler tarafından Kanunda
öngörülen süre içerisinde elektronik ortamda merkezi veri tabanına gönderilir
veya tescil edilir.


 


ON BEŞİNCİ KISIM


Ortak Hükümler


Gün sonu listeleri


MADDE 58- (1) Gün sonu listelerinde yer alan nüfus olaylarının,
günlük olarak kâğıt ortamında tutulan aile kütüklerine tescil edilmesi
zorunludur.


(2) Kişilerin aile kütüğünün olduğu yer nüfus müdürlüğü tarafından; gün
sonu listesinde yer alan nüfus olayları, elektronik ortamda tescil eden nüfus
müdürlüğü, dış temsilcilik, kurum ve yetkili kuruluş kodu ve tescil numarası
verilerek, kâğıt ortamındaki aile kütüğüne tescil edilir.


(3) Gün sonu listesinde yer alan dış temsilcilikler, kurumlar ve yetkili
kuruluşlarca elektronik ortamda merkezi veri tabanına tescil edilen nüfus
olaylarına ait Cumhuriyet başsavcılıkları, mahkemeler, diğer kurum ve kişilerle
yapılması gereken yazışmalar ilgili nüfus müdürlüğünce yapılır.


 


Yabancı makamlarca verilmiş olan resmî belgelerin işleme alınması


MADDE 59- (1) Yetkili makamların imza ve mührünü taşıması şartıyla
tarafı bulunduğumuz uluslararası antlaşmalar çerçevesinde düzenlenen belgelerin
asılları kabul edilerek işleme alınır. Bu belgeler ayrıca bir tasdik işlemine
tâbi tutulmaz.


a) Milletlerarası Ahval-i Şahsiye Komisyonunca hazırlanarak uygulamaya
konulan sözleşmeler gereğince düzenlenen ve belirli bir formüle sahip kişi
hallerine ilişkin çok dilli belgeler herhangi bir tasdik işlemine tâbi tutulmadan
doğrudan işleme alınır.


b) La Haye Devletler Özel Hukuk Konferansınca hazırlanan Yabancı Resmî
Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf olan
devletlerin yetkili makamlarınca verilmiş belgeler, belgenin aslına eklenecek
tasdik şerhi (Apostille) ve noter tarafından onaylanmış Türkçe tercümesi ile
birlikte işleme alınır.


(2) Yabancı ülke makamlarına göre farklılık arz eden, belirli bir formüle
tâbi olmayan ve ispat niteliği taşıyan resmî belgelerin asılları, usulüne uygun
bir şekilde tasdik edilmiş ve noter tarafından onaylanmış Türkçe tercümesi ile
birlikte işleme alınır.


(3) Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis
edilmez.


 


Yabancı devlet makamlarınca verilmiş kararlar


MADDE 60- (1) 27/11/2007 tarihli ve 5718 sayılı Milletlerarası
Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümleri gereğince, yabancı devlet
mahkemelerince verilen ve ilgili devletin kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan
kararların işleme konulabilmesi için yetkili Türk mahkemesi tarafından
tanınması veya tenfiz edilmesi zorunludur. Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu
uluslararası sözleşmelerin bu konudaki hükümleri saklıdır.


(2) Kanunun 27/A maddesi gereğince, 7/2/2018 tarihli ve 30325 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yabancı Ülke Adlî veya İdarî
Makamlarınca Verilen Kararların Nüfus Kütüğüne Tescili Hakkında Yönetmelikle
belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda; yabancı ülke adlî veya idarî
makamlarınca boşanmaya, evliliğin butlanına, iptaline veya mevcut olup
olmadığının tespitine ilişkin olarak verilen kararlar aile kütüğüne tescil
edilir.


 


Sürelerin hesaplanması


MADDE 61- (1) Kanunda belirtilen sürelerin hesaplanmasında olayın
meydana geldiği tarihi izleyen gün başlangıç olarak alınır. Süreler; tayin
edilen müddetin son günü, son gün resmî tatile rastlarsa tatili izleyen ilk iş
günü çalışma saatinin bitiminde sona erer.


 


Vekilin yetkisi


MADDE 62- (1) Vekiller, vekâletname ibraz etmek suretiyle, il/ilçe
nüfus müdürlüklerinde müvekkillerine ait işleri bizzat takip etmeye, dayanak
belgelerini imzalamaya ve nüfus kayıt örneğini almaya yetkilidirler.


(2) Doğum, tanıma, din ve soyadı seçimi gibi ilgilisi tarafından bizzat
bildirimde bulunulmasını gerektiren olaylarda, bu hakkın kullanılmasına ilişkin
hususları içerir  vekâletname ibraz edilmesi zorunludur.


 


Nüfus olaylarına ilişkin dayanak belgelerinin imzalanması


MADDE 63- (1) Nüfus müdürlüklerine, dış temsilciliklere ve yetki
verilen kurumlara yapılan bildirimler üzerine düzenlenen dayanak belgeleri,
ıslak veya elektronik imza ile imzalanır.


(2) Nüfus olaylarına ait dayanak belgelerinin hangi hallerde bildirimde
bulunan tarafından imzalanacağı Genel Müdürlükçe belirlenir.


 


Dayanak belgelerinin çoğaltılması ve dayanak belgesine ekli belgeler


MADDE 64- (1) Kişisel durum olaylarının aile kütüklerine tescili
sırasında tutanak, karar veya belgelerin gereken sayıdan az olduğu ve temini
mümkün olmadığı takdirde, işlemi yapan nüfus müdürlüğü tarafından belgenin
örneği ya da sistemden alınan çıktısı veya vukuatından çıkartılacak aslına
uygun okunaklı örneği düzenlenir ve onaylandıktan sonra işleme alınır.


(2) Kişisel durum siciline tescil edilecek bir kaydın dayanak belgesi
niteliğindeki tutanak, karar ve belgelerin fotokopileri veya faks cihazı ile
gönderilen örnekleri kabul edilip işleme konulamaz. Nüfus müdürlüklerinin kendi
aralarında yapacakları elektronik iletişim veya faks cihazı ile yazışmaları bu
kapsam dışındadır.


 


ON ALTINCI KISIM


Devir ve Teslim


Devir ve teslim zorunluluğu ve süre


MADDE 65- (1) Başka bir yere atanma veya Devlet memurluğundan
çekilme, emeklilik gibi nedenlerle kesin olarak görevinden ayrılan personel, yerine
görevlendirilen personele on beş günü aşmamak koşuluyla devir ve teslim
yapmakla yükümlüdür.


(2) Nüfus müdürlükleri tarafından devir ve teslim, tutanak düzenlenerek
yapılır. Tutanaklar devralan ve devreden tarafından imzalanır ve yetkili
tarafından onaylanır.


 


Devir ve teslimin yapılamaması


MADDE 66- (1) Memurun devir ve teslim yapmasına imkân vermeyecek
durumda işten ayrılması halinde, Genel Müdürlük merkez kuruluşunda yetkili
amir, taşra kuruluşunda ise mülkî idare amiri tarafından tayin edilecek bir
kurul marifetiyle bu Yönetmeliğin ilgili maddelerine göre devir ve teslim
işlemi yapılır.


 


Devir ve teslimin konusu


MADDE 67- (1) Devir ve teslim ile yükümlü bulunan memurların devir
ve teslim işlerinin kapsamına giren hususlar şunlardır:


a) Nüfus kütükleri.


b) İşlemden kaldırılmış atik ve eski aile kütükleri, vukuat defterleri
ile tescile esas olan belgeleri.


c) Zimmetindeki demirbaşlar, resmî mühür, soğuk damga ve beratları.


ç) Mavi kart ve uluslararası aile cüzdanları, bunların satış bedelleri
ile kayıt ve satışına ilişkin elektronik ortamdan alınan defterlerin örnekleri.


d) Resmî posta pulları.


e) Teftiş ve denetleme dosyası.


f) Memurlara ait özlük dosyaları.


 


Devir ve teslimde usul


MADDE 68- (1) Devir ve teslim, örneğine uygun üç örnek devir ve
teslim tutanağının düzenlenmesi suretiyle yapılır. Tutanaklar devralan ve
devreden tarafından imzalanır. Genel Müdürlük merkez kuruluşunda devir ve
teslim memurlar arasında yapılmışsa şube müdürü, şube müdürleri arasında
yapılmışsa daire başkanı, daire başkanları arasında yapılmışsa genel müdür
yardımcısı, genel müdür yardımcıları arasında yapılmışsa Genel Müdür tarafından
onaylanır.


(2) Genel Müdürlük taşra kuruluşunda ise devir ve teslim memurlar
arasında yapılmışsa nüfus müdürü, nüfus müdürleri arasında yapılmışsa ilçelerde
kaymakam, merkez ilçe nüfus müdürlüklerinde il nüfus ve vatandaşlık müdürü, il
nüfus ve vatandaşlık müdürleri arasında yapılmışsa vali yardımcısı tarafından
onaylanır.


 


Nüfus kütüklerinin devir ve tesliminde uygulanacak esaslar


MADDE 69- (1) Kâğıt ortamındaki nüfus kütükleri devir ve teslim
edilirken;


a) Usulüne uygun olarak onaylanıp onaylanmadığı ve sayfa numaralarının
verilip verilmediği,


b) Eksik sayfa olup olmadığı,


c) Kütüklerde silinti veya kazıntı bulunup bulunmadığı,


ç) Kütüklerin düzgün tutulup tutulmadığı, dağınık ve yırtık olup
olmadıkları,


d) Aile kütüklerinin güncel olarak tutulup tutulmadığı,


tespit edilir.


 


Denetim yetkisi


MADDE 70- (1) Genel Müdürlük taşra kuruluşlarını; vali, Genel
Müdür, genel müdür yardımcısı, daire başkanı, mülkiye müfettişleri ve ayrıca
ilçe nüfus müdürlüklerini kaymakam ve il nüfus ve vatandaşlık müdürü
denetlemeye yetkilidir.


(2) İl nüfus ve vatandaşlık müdürleri ve nüfus müdürleri dairelerindeki
personeli ve çalışmalarını Genel Müdürlük tarafından belirlenen usul ve
esaslara göre denetim ve gözetim altında bulundurarak gereken tedbirleri
alırlar.


 


ON YEDİNCİ KISIM


Çeşitli ve
Son Hükümler


Formların tasarımı


MADDE 71- (1) Bakanlık, görev alanına giren konularda uygulamada
kullanılacak olan form, belge ve tutanakları hazırlamaya ve gerekli
düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.


 


İdarî para cezası kararları


MADDE 72- (1) İdarî para cezalarına ilişkin kararlar, her takvim
yılı için tarih ve sıra sayılarına göre saklanır.


 


Hüküm bulunmayan haller


MADDE 73- (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde ilgili
diğer mevzuat hükümleri uygulanır.


 


Uygulama talimatları


MADDE 74- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin talimatlar,
Genel Müdürlük tarafından belirlenir.  


 


Yürürlükten kaldırılan mevzuat


MADDE 75- (1) 29/9/2006 tarihli ve 2006/11081 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına
İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.


 


Yürürlük


MADDE 76- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


 


Yürütme


MADDE 77- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Cumhurbaşkanı yürütür.