3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanunu

MİLLİ MÜDAFAA MÜKELLEFİYETİ
KANUNU


 


Kanun Numarası                    :
3634


Kabul Tarihi                           :
7/6/1939


Yayımlandığı Resmî Gazete  :
Tarih: 16/6/1939          Sayı: 4234


Yayımlandığı Düstur              :
Tertip: 3                       Cilt: 20                Sayfa: 512


 


 


BiRİNCİ FASIL


Umumi Hükümler


 


Madde 1 – (Değişik birinci
fıkra: 28/6/2001 - 4701/1 md.) Seferberlik ve savaş hali ile bu hallerin henüz ilan edilmemiş
olduğu ancak savaşı gerektirebilecek bir durumun meydana geldiği gerginlik ve kriz
dönemlerinde yapılacak seferberlik hazırlıkları ile kıtaların toplanması esnasında,
alelade vasıtalarla temin edilemeyen bütün askeri ihtiyaçları veya hizmetleri bu
Kanun hükümleri dairesinde vermeye veya yapmaya her şahıs borçludur.


Bu mükellefiyetlerin Türk
topraklarının tamamı veya bir kısmı üzerinde yapılmasına başlanacağı zamanı, Cumhurbaşkanı
tayin eder.[1]


 


Madde 2 – Milli Müdafaa mükellefiyetinin halkın
kabiliyeti ve mevcut membaları ile mütenasip olarak tatbikı şarttır.


(Değişik: 26/6/2012-6336/10
md.) 18 yaşından aşağı, 65 yaşından yukarı
ve malul ve sağlığı bozulmuş olanlarla, bakıma muhtaç çocuğu olan ve gebe bulunan
kadınlar şahsi mükellefiyete tabi tutulmazlar.


 


Madde 3 – Bu kanunda yazılı istisnalardan başka
verilen her şey veya yapılan her hizmet için sahibine değerince tazminat verilir.


(Ek fıkra: 19/6/2010-6000/8
md.) Kiralanan her türlü
araç ve malın, sahibi ve/veya mal sahibi adına kullanan şahsın ihmal veya kusuru
dışında zayi olması veya hasara uğraması durumunda, meydana gelen zarar ve hasarlar
Devlet tarafından tazmin veya tamir olunur. Tazmini veya tamiri mümkün olmayanlar
bu Kanunun ilgili maddelerinde belirtilen esaslara göre Devlet malı olarak satın
alınır.





Madde 4 – Bu kanunun koyduğu mükellefiyetin tatbikını
istemek salahiyeti ancak ciheti askeriyeye aittir.


Tatbikı istenilen mükellefiyetin
mahiyetine ve mahal ve zamanına göre bu salahiyetin hangi askeri makamlar tarafından
kullanılacağı Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik ile tesbit olunur.[2]


Her teklif yazılı ve imzalı
kağıtlarla yapılır. Bu kağıtlarda mükellefiyetin mahiyeti, miktarı ve mümkün oldukça
devam müddeti gösterilir. Yapılan mükellefiyete karşı bir makbuz verilir.


 


Madde 5 – Zaruri hallerde Milli Müdafaa Vekilinin
veyahut bir mevkiin müdafaasına memur kıtaların en büyük komutanının emrile harb
mevkilerinde bulunan ahalinin iaşe ihtiyaçları dahi Milli Müdafaa mükellefiyeti
yolu ile tedarik olunabilir.


 


İKİNCİ FASIL


Milli Müdafaa mükellefiyeti yolu ile tedarik
olunacak maddeler


 


Madde 6 – Milli Müdafaa mükellefiyeti yolu ile tedariki
caiz olan askeri ihtiyaçlar başlıca aşağıda yazılı olanlardır:


I - Erleri, askeri şahısları,
kıtaları ve bütün asker hayvanlarını barındırmak için ve ordunun her türlü vazife
ve hizmetlerine mütaallik levazım ve teçhizatının konulmasına, saklanmasına ve askeri
memur ve müstahdemlerin vazifelerini ifa etmesine yarayan ve sahiplerine kati lüzumu
olmıyan binalar,


II - Orduya lazım olan yiyecek,
içecek ve giyecek maddeleri, hayvanlara lazım olan hububat, ot ve saman,


Binalara yerleştirilen ve
ordugahda bulunan kıtalara lüzumlu yatak otu ve saman,


III - Binek ve nakil hizmeti
için orduya yarayan motörlü ve motörsüz her nevi kara nakil vasıtaları,


Binek, yük ve koşum hayvanları
mevcut semer, yular, hamut, her nevi koşum mevaddı gibi levazımı ile ve binek hayvanları,
var ise, eyer takımile ve motörlü vasıtalar yedek alat ve edevat ve parçalarile
ve icabında sürücü, arabacı ve şoförlerile beraber,


IV - Bütün müstahdemin ve
mürettebatı ile beraber deniz, göl, nehir ve kanallarda bulunan gemiler ve her türlü
cer ve nakil vasıtaları,


V - Mürettebat
ve müstahdemini ile ve bütün malzemesile beraber hava nakil vasıtaları,


VI - Değirmenler, fırınlar,
fabrikalar, sınai müesseseler,


VII - Her nevi inşaata, tamirlere
vesair askeri işlere lüzumlu olan bilümum malzeme, vasıtalar, aletler, makineler
ve cihazlar,


VIII - Her türlü cer ve nakil
vasıtaları ile hareket istihsal eden diğer vesait için muktazi kömür, benzin, mazot,
yağ vesair mevat,


IX - Kılavuzlar, sailer, her
türlü askeri hizmete lüzumlu işçiler,


X - Cephede ve asker veya
sivil sıhhat teşkilatı olmıyan sair yerlerde yaralı ve hasta askerlere, işbu teşkilata
gidebilecek veya sevkolunabilecek bir hale gelinciye kadar, mahalli idare veya köy
heyetlerince münasip binalar veya evlerde yatırılıp bakmak hizmeti,


XI - Askeri teslihata, teçhizata,
ilaçlara ve pansuman malzemelerine mütaallik her türlü eşya ve tıbbi ve cerrahi
alat ve cihazlar, yatak takımı ve konaklamağa ait her türlü eşya ve maddeler,


XII - Askeri ihtiyaçlar için
zaruri olan sair her türlü maddeler ve hizmetler,


(Değişik cümle : 28/6/2001
- 4701/2 md.) Seferberlikten
gayri hallerde yukarıdaki fıkralarda yazılı olanlara Milli Müdafaa mükellefiyeti
konulabilir.


(Son fıkra mülga : 28/6/2001
- 4701/2 md.)


 


Madde 7 – 6 ncı maddede gerek Milli Müdafaa mükellefiyeti
vazolunan müessesesi dahilinde ve gerek sürücüsü olduğu nakil vasıtası başında çalıştırılmak
üzere hakkında şahsen milli müdafaa mükellefiyeti tatbik olunan kimselerden askerlik
mükellefieti haricinde bulunanlara istihdamları devam ettiği müddetçe ücret veya
yevmiye veya tazminat verilir.


Bunların hal ilcasile kendilerini
iaşe edememeleri, hastalanmaları, malüliyetleri veya vefatları halinde haklarında
askerlik mükellefiyet dahili emsali gibi muamele yapılır.


 


ÜÇÜNCÜ FASIL


Milli Müdafaa mükellefiyetinin tatbik
şekli


 


Madde 8 – Her vilayet ve kaza merkezinde en büyük
mülkiye memurunun reisliği altında en büyük maliye memurile askerlik şube reisi,
askerlik şubesi bulunmıyan yerlerde jandarma komutanından ve belediye ile ticaret
ve sanayi odası tarafından seçilecek birer zattan mürekkep bir milli müdafaa mükellefiyeti
komisyonu bulunur. Ticaret ve sanayi odası bulunmayan yerlerde belediyeden iki aza
seçilir.


Seferberlik Müdür veya memuru
bulunan yerlerde bu müdür veya memur komisyonun tabii azasından olup büro ve yazı
işlerini de görürler.


Komisyon mürettep adedinin
yarısından bir fazlasile toplanır ve mevcudun ekseriyetile karar verir. Reylerde
tesavi halinde reisin bulunduğu tarafın reyi kabul olunur.


Tazminat ve ödeme işleri hariç
olmak üzere müstacel hususlarda Milli Müdafaa mükellefiyeti komisyonlarına izafeten
muamele yapmak üzere Nahiye merkezlerinde, Nahiye Müdürünün reisliği altında jandarma
komutanı ve varsa belediye reisinden, yok ise Nahiye merkezinin muhtarından ve köylerde
muhtar ve ihtiyar heyetini teşkil edenlerden mürekkep muvakkat birer tali komisyon,
teşkil olunabilir. Mülki teşkilatı olmayan yerlerde komisyon, belediye reisinin
reisliği altında kurulur.


Bu tali komisyonların teşkili
alakadar Milli Müdafaa mükellefiyet komisyonu kararile yapılır. Müstacel olup ta
muhabereye imkan bulunmazsa bu komisyonlar o işe mahsus olmak üzere kendiliğinden
teşekkül edebilir.


Milli Müdafaa mükellefiyet
komisyonları hazar vaktinde Milli Müdafaa Vekaletinden verilecek emir dairesinde
ihsai ve ihzari tetkikler yaparlar.


 


Madde 9 – Milli Müdafaa mükellefiyetleri, Milli
müdafaa mükellefiyeti komisyonları vasıtasile tatbik olunur.


Eğer bir mahalde Milli Müdafaa
mükellefiyeti komisyonu bulunmaz veyahut bir mükellefiyetin acele tatbikına zaruret
hasıl olup ta usulü dairesinde komisyona müracaata imkan bulunmazsa mükellefiyet
doğrudan doğruya ciheti askeriyece tatbik olunabilir.


Her türlü teslimler askeri
makamlarca tayin olunacak tesellüm heyetlerine makbuz mukabilinde yapılır. Bu makbuzların
ziri ayrıca Milli Müdafaa mükellefiyeti komisyonları tarafından tasdik olunarak
alakalıya verilir.


 


Madde 10 – Tesellüm heyetlerinin kurulma tarzı Cumhurbaşkanınca
çıkarılan yönetmelik ile tesbit olunur.[3]


Milli Müdafaa mükellefiyeti
komisyonları, istenilen şeyi mevcut olan ve olmıyan mükellef ahali üzerine tarh
ve tevzi eder. Bu tevziin herkese ayırtsız ve fakat mevcutlarına göre bir nisbet
dahilinde yapılması lazımdır.


Mükelleflerin gaybubeti halinde
komisyonlar bu gibilere ait hisselerin ne suretle istifası lazım geleceğini kararlaştırarak
halin icabettirdiği bütün tedbirleri alır.


 


DÖRDÜNCÜ FASIL


Milli Müdafaa mükellefiyeti yolu ile iskan
ve konaklama


 


Madde 11 – (Değişik: 4/4/1945
- 4710/1 md.)


Tevakkuf veya yürüyüş ve gerekirse
konuş halinde bulunan askeri kıtalara mensup askeri kişiler ve erler ve bunlara
ait hayvan, eşya ve malzeme askeri binaların mevcut olmaması veya kafi gelmemesi
halinde evvelce yazım sonucunda kabiliyeti tesbit edilmiş olan Devlete, özel idarelere,
belediyelere, köylerin tüzelkişiliğine, vakfa, ortaklıklara ve derneklere ait binalı
ve binasız gayrimenkullere ihtiyaca göre sıra ile vazıyed ve bunların da kafi gelmemesi
halinde boş olanlarından başlıyarak ahaliye ait olanlara başvurularak oralarda ibate
ve muhafaza edilirler. Bu yerleşme ya sahiplerinin membaları gözönünde tutularak
iskan namı altında veya bu şartlara uyulmıyarak ihtiyaç nispetinde ve yerlerinin
istiap kabiliyetleri derecesine ve fakat yine içinde oturanların oturma hakları
muhafaza edilerek konaklama tarzında yapılır.


İskan ve konaklama, bina sahiplerine,
yatak, kap, kacak vermek ödevini yüklemez.


İskan edilen yerlerde su ve
elektrik gibi şeyler ücretli ise bunların ciheti askeriyece istihlak edilen miktarı
ödenir.


İhtiyaç üzerine işgal edilen
gayrimenkullerde de aynı suretle işlem yapılır.


Tevakkuf halinde geçici müfrez
kıtalar ve münferit askeri kişiler şehirlerde, kasabalarda, köylerde ve münferit
evlerde hep bu tarzda yerleştirilir.


Yukarda yazılı hallerde bina
sahiplerinin ekonomik çalışmaları bozulmaz. Tarlalardan sahiplerinin ve işletenlerin
ekip biçeceği kadar kısmı işgal edilmez. Milli Müdafaa Mükellefiyeti Komisyonunca
takdir edilecek fazla tarla kısımlarına da lüzum hasıl olursa vaziyed edilir.


 


Madde
12 – 11 inci maddede yazılı bina, ahır ve mağazalar 8 inci maddede yazılı salahiyetli
komisyonlar tarafından askeri makamlarca da muvafık görülmek şartile tedarik olunur.


 


Madde 13 – Gerek iskan ve gerek konaklama için işgal
olunabilecek bütün binalar, müesseseler, ambarlar, mağazalar, ahırlarla bunların
istiab kabiliyetleri en az üç senede bir Milli Müdafaa mükellefiyeti komisyonları
tarafından tesbit ettirilir.


 


Madde 14 – Askeri kıtaların iskanı veya konaklaması
lazım geldiği hallerde bunların oraya varacakları gün askeri makamlar tarafından
mahallin Milli Müdafaa Mükellefiyeti Komisyonlarına bildirilir. Bu komisyonlar gösterilecek
Milli Müdafaa mükellefiyeti emri üzerine birliklerin mümkün olduğu kadar toplu bir
halde yerleştirilmelerini temin edecek surette tedbirler alırlar ve bu tedbirlere
göre iskan varakaları yazarlar.


 


Madde 15 – Yanlarında asker iskan edilecek veya konaklatılacak
kimselerin sıfat ve memuriyetleri ve içtimai vaziyetleri ne olursa olsun bunlar
arasında hiç bir ayrılık gözetilmez.


Evlerinde erkeksiz yaşayan
kadın ve kızların evlerine iskan veya konaklama yapılmaz.


Subay ve askeri memurlar dahil
kendilerine ait olan hususi evler ve binalardan diğer ahali gibi iskan ve konaklama
mükellefiyetile mükelleftirler.


 


Madde 16 – Sükna mükellefiyetinin müsavi ve adaletli
bir tarzda tevzi edilmiş olup olmadığı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Komisyonları
tarafından kontrol edilir.


Seferberlikten gayri hallerde
gaip şahısların ikametgahlarına vaziyed olunmazsa başka bir mahalde bedeli gaibe
ait üzere sükna temin olunur.


Evvelce
Milli Müdafaa Mükellefiyetine tabi tutularak askeri makamların işgali altında bulunmakta
olan umumi ve hususi binalar iskan ve konaklama mükellefiyetinin tevzii sırasında
artık nazara alınmaz.


 


Madde
17 – (Değişik: 4/4/1945 - 4710/1 md.)


Askeri kıtaların iskan edildikleri veya konakladıkları binalı
ve binasız gayrimenkullerde sebep oldukları bütün zararlardan Devlet sorumludur.


Sonradan
uyuşmazlığı mucip olmamak için mümkün olan hallerde gayrimenkullerin ne halde olduklarının,
kullanılmak üzere bırakılmış eşya mevcut ise hal ve niteliklerinin, işgal eden kıtadan
bir subay ile mal sahipleri veya temsilcileri tarafından işgalden evvel imza edilecek
zabıt varakasiyle belirtilmesi ödevlidir. Bunun bir sureti komisyona, diğer bir
sureti ilgili kişiye verilir.


 


Madde
18 – Binaların boşaltılması:


Ciheti
askeriye, iskan veya konaklama suretile işgal olunan binaların tahliyesinden Milli
Müdafaa Mükellefiyeti Komisyonunu haberdar eder. Mümkün olan ahvalda bu ihbar tahliyeden
evvel yapılır. Komisyon ihbar üzerine keyfiyeti derhal mal sahiplerine veya birlikte
sakin olan ailesi efradına tebliğ eder, bunlar mallarında bir hasar vukua geldiğini
iddia ettikleri takdirde tebliği takip eden 24 saat zarfında komisyona müracaatla
hasarın tesbitini isteyebilirler. Tahliye olunan binanın sahibi veya birlikte sakin
olan aileleri efradından bir kimse bulunmadığı takdirde komisyon derhal işgalden
mütevellit bir hasar vukua gelmiş olup olmadığını resen tesbit eder ve keyfiyeti
bir ay müddetle ilanen tebliğ eder.


Yukarıdaki
fıkralarda gösterilen şekillerde tesbit edilen hasar miktarını kabul etmeyenler
üç gün zarfında salahiyettar mahkemeye müracaat ederler. Bu müddet zarfında müracaat
etmeyenler artık ayrıca hasar iddiasında bulunamazlar.


 


Madde
19 – (Değişik: 4/4/1945 - 4710/1 md.)


Binalı
binasız gayrimenkullerin işgaline mukabil sahiplerine memleket rayicine göre takdir
edilecek bir kira verilir. Aşağıdaki hallerde iskan ve konaklama parasızdır:


1
- Seferberlik yapılan mıntakalarda ve seferberlik süresince aynı kıtaların veya
başka kıtaların aynı kimse nezdinde iskan edildikleri veya konakladıkları ceman
beş gün.


2 - Toplama mahalline giderek veya toplama mahallinde aynı
veya başka başka kıtaların aynı kimse nezdinde iskanları veya konaklamaları hallerinde
her ay için en çok üç gece.


3
- Manevra yapan kıtaların iskanları veya konaklamaları hallerinde.


 


Madde
20 – Askeri kıtaların iskanları veya konaklamaları parasız olduğu
hallerde hayvanların gübreleri mülk sahibine bırakılır.


 


BEŞİNCİ FASIL


Hazar ve seferde kara nakil vasıtalarına Milli Müdafaa mükellefiyeti
tatbikı


 


Madde
21 – Nakil vasıtalarının hazarda tahrir ve tasnifine ve kanunun
birinci maddesinde yazılı hallerde bu vasıtalara Milli Müdafaa mükellefiyeti tatbikına
ve celbine tesellüm komisyonuna ve bulunmadığı halde askerlik şubesine teslimine
ait bütün işler, Milli Müdafaa Vekaletinin emri dahilinde, 8 inci maddede yazılı
harb mükellefiyeti komisyonları tarafından yapılır.


 


A
- Hazarda tahrir, tasnifi işleri:


Madde
22 – Milli Müdafaa mükellefiyeti tatbik olunacak kara nakil
vasıtaları şunlardır:


1
- Binek, yük veya koşum hayvanı olarak at (aygır, iğdiş), kısrak, katır, eşek, deve,
manda, öküz,


2
- Bunların çektiği her nevi araba, kızak,


3
- Bisiklet, binek otomobil, her büyüklükte yük otomobili, motosiklet, cer için traktör
ve emsali.[4]


 


Madde 23 – En az
üç senede bir Milli Müdafaa Vekaletinin tesbit ettiği zamanlarda harp mükellefiyeti
komisyonları tarafından nakil vasıtalarının tahriri yaptırılır. Nakil vasıtalarının
tahrir heyetinde:


Askerlik
şube reisi veya şubeden bir subay,


Askeri
bir baytar, bulunmadığı halde Hükümet veya belediye baytarı, bunlar da yok ise hariçten
serbest bir baytar ve bu da bulunmazsa atlı sınıftan bir subay,


(Şehir
veya kasabalarda belediyenin seçeceği bir kişi, köylerde köy muhtarı ve motörlü
kara vasıtalarının tahrir eden heyete baytar yerine bir makine mütehassısı bulunur.)


 


Madde
24 – 23 üncü maddede yazılı heyetler köy, köy dolaşarak nakil
vasıtalarını ve teçhizatını muayene ve tesbit ederler. Mıntakanın geniş ve köy adedinin
fazla olması yüzünden bu tahririn uzun süreceği yerlerde bir kaç köyün nakil vasıtaları
bütün techizatile merkezi bir köyde toplatılarak ve fakat yığıntıya meydan verilmiyerek
muayene ve tahrir orada yapılır. Ancak bu merkezin köylerden 10 kilometreden fazla
uzak olmaması ve toplantı gününün en az bir hafta evvel bildirilmesi suretiyle toplanmanın
temin olunması lazımdır.


 


Madde
25 – (Değişik: 10/6/1959 - 7343/1 md.)


Tahrir heyetleri senede bir defa, erlerin yoklamaları zamanında
merkeze gelen köy ihtiyar heyetlerinin seçeceği adamları ve merkezde muhtarları
komisyona çağırarak bütün nakliye vasıtaları hakkında verecekleri son malümatı tahrir
defterine adedi fazla olanlar başa geçirilmek üzere kayıt ve işaret ederler. Tahrir
heyetleri o sene Ocağın birinde yaş itibariyle Milli Müdafaa Mükellefiyeti tatbikine
elverişli olan hayvanlardan at, iğdiş ve kısraklarda 4 - 15 (dahil) ve katırlarda
4 - 20 (dahil), eşeklerde 4 - 15 (dahil), manda ve öküzlerde 3 - 12 (dahil), develerde
4 - 15 (dahil), yaşında olanlarla 3 yaşına (dahil) kadar olan tayların tahrir, tetkik
ve tasnif işlerini yaparlar.


Öküz
cinsinden çift hayvanı yazımlarında ikiden fazla hayvan sahipleri deftere hayvanları
adedine göre baştan itibaren sıra ile yazılırlar. İki hayvan sahipleri arasında
sıra kur'a ile tayin olunur.


Hayvanların
yaşları doğdukları senenin Ocak ayının birinci gününden başlar.


 


Madde
26 –
Tahrir heyetlerinde çalışan serbest baytarlarla serbest makine mütehassıslarına bu vazifede kullanıldıkları müddetçe
Milli Müdafaa bütçesinden Vekaletçe tesbit edilecek miktarda ücret verilir.


Gerek
bunlara ve gerekse tahrir heyetinde çalışan diğer memurlara harcırah kararnamesine
göre Milli Müdafaa Vekaleti bütçesinden harcırah verilir.[5]


 


Madde
27 – (Değişik: 10/6/1959 - 7343/1 Md.)


Tahrire
tabi nakil vasıtalarının başkalarına satılması veya her hangi bir sebeple elden
çıkarılması halinde on gün içinde sahipleri mahalle veya köylerde muhtar ve ihtiyar
heyetlerine, muhtar ve ihtiyar heyetleri de 28 inci maddede yazılı müddet zarfında
tasdikli bir liste halinde Milli Müdafaa Mükellefiyeti komisyonlarına bildirmeye,
alanlar da mahalle veya köylerde aynı makamlara kaydettirmeye mecburdurlar. Bu sonuncular
daha evvel diğer bir mahalde elden çıkarılmışlarsa o mahaldeki salahiyetli makamlara
yazdırırlar. Köy ve mahalle muhtar ve ihtiyar heyetleri hazarda tahrir işlerinin
ve seferde Milli Müdafaa mükellefiyeti işlerinin vaktinde ve doğru olarak yapılmasını
takip etmeye ve kanunun dışında hareket edenleri komisyonlara haber vermeye mecburdurlar.


 


Madde
28 – (Değişik: 10/6/1959 - 7343/1 md.)


Köy
ve mahalle muhtar ve ihtiyar heyetleri, 27 inci madde mucibince kendilerine bildirilen
mıntakalarındaki nakil vasıtalarının değişikliklerini mahalleri Milli Müdafaa Mükellefiyeti
komisyonlarına her üç ay nihayetinde bildirmeye mecburdurlar.


 


B - Motörsüz her
türlü kara nakil vasıtalarına Milli Müdafaa mükellefiyeti tatbikı


Madde
29 – Kanunun birinci maddesinde yazılı hallerde ordu nakil vasıtaları
için lüzumu olup 22 nci maddede yazılı at, aygır, iğdiş, kısrak, katır, eşek, deve,
öküz, manda ile bunların çektiği her türlü araba ve kızaklar ve bisikletler Milli
Müdafaa mükellefiyeti yolu ile alınabilir.


25
inci maddede yazılı orduya elverili yaşta olanlar alındıktan sonra yine ihtiyaç
hasıl olursa Milli Müdafaa Vekaleti daha yaşlılara müracaat etmek salahiyetini haizdir.


 


Madde 30 – Aşağıda
yazılı nakil vasıtalarına Milli Müdafaa mükellefiyeti tatbik edilmez:[6]


I
- Cumhurreisinin istimaline mahsus atlar ve arabalar,


II
- Memurların vazife ifası için kullanmağa mecbur oldukları atlar ve arabalar "Bunların
miktarı Cumhurbaşkanı kararile hazarda tesbit olunur",


III
- Damızlık olduğu Hükümetçe tasdik edilmiş bütün hayvanlarla gebe olan ve altı ay
"Altı ay dahil"lığa kadar yavrusu bulunan kısraklar, eşekler ve develer,


IV
- Harp teklifleri tatbikına takaddüm eden senenin birinci Kanununda 24 üncü maddede
yazılı asgari yaşlardan aşağı olan hayvanlar,


V
- Umumi, mülhak ve hususi bütçelerle idare olunan dairelerle belediyelerde ve Amme
hizmetleri gören müesseselerde bulunan motörsüz kara nakil vasıtaları (Hizmet ve
miktarları İcra Cumhurbaşkanı kararile tesbit olunur),


VI
- Demiryollarında ve madenlerde çalıştırılan nakil vasıtaları,


VII
- Posta idaresine ait ve bu idarelerle mukavele akdeden şahısların posta işlerinde
kullandıkları vasıtalar.


 


Madde
31 – Demiryolları ve maden şirketlerinde çalıştırılan nakil
vasıtalarına ancak müesseselerile beraber Milli Müdafaa mükellefiyeti tatbik olunabilir.


 


Madde
32 – Kanunun birinci maddesinde yazılı hallerde Milli Müdafaa
mükellefiyeti yolu ile alınacak nakil vasıtalarının cins ve miktarı Milli Müdafaa
Vekaletince tesbit olunur ve kolordulardan askerlik şubeleri vasıtasile Milli Müdafaa
mükellefiyetleri komisyonlarına bildirilir. Fevkalade hallerde bu salahiyet mahallinin
en büyük komutanı tarafından kullanılabilir. Komisyonlar bu miktarı askerlik şubelerinden
bildirilen yüzde nisbetinde köy ve mahallere taksim ederler.


 


Madde
33 – Mahallin en büyük mülkiye memuru bildirilecek tertibata
göre mıntıkasında celbi gerekli nakil vasıtalarının tayin edilen mahal ve zamanda
bulundurulmasını sahiplerine tebliğ eder.


İstenilen
nakil vasıtalarının zamanında ve tam olarak getirilip ciheti askeriyeye teslim edilmesini
temin etmemekten alakalı mülkiye memurları mesuldürler.


 


Madde
34 – 32 nci maddede yazıldığı üzere seferberlik tertibatında
bildirilen nakil vasıtalarından celb olunabilenler ihtiyacı karşılamaz veya her
hangi bir sebeple teslim işi gecikirse seferberliği geciktirmemek için derhal istifade
kabil olan civar mahallerdeki nakliye vasıtalarına defterlerindeki sıraya riayet
olunarak vaziyed edilebilir.


Fevkalade
ahval müstesna olmak üzere bu suretle nakil vasıtalarına vaz'iyed edilen mahallerin
nispet derecesine kadar diğer mahallerden de nakil vasıtası alınmadıkça artık bu
mahallerden bir daha nakil vasıtası alınamaz.


 


Madde
35 – Arabalar, mevcut koşum hayvanları ve koşumlarile beraber
alınır.


 


Madde
36 – Milli Müdafaa mükellefiyeti yolu ile alınacak hayvanların
bedeli ırklarına, hizmetlerine ve yaşlarına göre evvelden tayin ve tesbit olunur.


Bunun
için her hizmetten olan hayvanlar üç kısma ayrılır:


I
- On yaşından aşağı olanlar,


II
- On, on bir, on iki yaşında olanlar,


III
- On üç ve daha yaşlı olanlar.


Her
hizmette on yaşından aşağı hayvanlardan ordunun istediği şartlar, haiz ve en müsait
yaşta olanına, ileriki sene rayici düşünülerek, tayin olunacak fiat o senenin bütçesinde
gösterilir. Ayni hizmetteki diğer hayvanlara bütçede yazılı fiattan aşağı olmak
üzere nasıl kıymet takdir edileceği Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik ile tesbit
olunur.[7]


Komisyon
bütçeye konulan kıymetten aşağı veya yüzde yirmi beşinden fazla olmamak şartile
daha yüksek fiatla da hayvan alabilir.


Komisyonca
takdir edilen kıymet yüzde yirmi beşten ziyade ise Milli Müdafaa Vekaletinin muvafakatı
alınmak lazımdır.


Araba,
koşum takımları, semer, yular, hamut, eyer takımlarının kıymetleri her sene her
askerlik dairesi mıntakası dahilinde bulunan Milli Müdafaa mükellefiyeti komisyonları
vasıtasile takdir edilecek fiatların vasatisine göre tesbit edilir.


 


C - Motörlü kara nakil vasıtalarına Milli
Müdafaa mükellefiyeti tatbikı


Madde
37 – Kanunun birinci maddesinde yazılı hallerde orduya lazım
olan binek, yük otomobillerile her türlü motörlü nakil ve cer vasıtaları, diğer
kara nakil vasıtaları hakkındaki hükümlere tabi olarak Milli Müdafaa mükellefiyeti
yolu ile alınabilir.


 


Madde
38 – (Değişik: 19/6/2010-6000/9 md.)


Milli Müdafaa mükellefiyeti
konulacak motorlu binek, nakil ve cer vasıtalarından ordunun istediği şartları haiz
cinstekilerin günlük kira bedelleri, o yılın bütçesinde gösterilir. Satın almak
durumunda kalınacak araçların fiyatları da hiç kullanılmamış aynı nitelikteki yeni
bir motorlu vasıtanın değerine göre tespit edilerek, o yılın bütçesinde gösterilir.


Motorlu binek, nakil ve cer
vasıtaları fiyat tespitine esas olmak üzere, özellikleri itibarıyla üç kısma ayrılabilir:



I- İmal tarihinden itibaren
iki yıl geçmeyenler,


II- İmal tarihinden itibaren
iki ila dört yıl geçmiş olanlar,


III- İmal tarihinden itibaren
beş yıl ve daha fazla geçmiş olanlar.


Satın alınacak diğer motorlu
vasıtalara; cins ve markaları, imal tarihleri, kullanım ve bakım durumlarına göre,
bütçede yazılı değerden aşağı olmak üzere verilecek kıymetin ne suretle takdir edileceği,
Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik ile tespit edilir.[8]


Milli Müdafaa mükellefiyeti
komisyonu, bütçede yazılı değerden aşağı bir fiyatla veya yüzde yirmi beşinden fazla
olmamak şartıyla daha yüksek bir bedel ile motorlu vasıtaları kiralayabilir veya
satın alabilir. Komisyonca takdir edilen kıymet yüzde yirmi beşten fazla ise Milli
Savunma Bakanlığının muvafakati alınır.


 


Madde
39 – Motörlü, binek, nakil ve cer vasıtaları mevcut bütün teferruat
ve yedek alat ve parçalar ile beraber alınır.


(Değişik
ikinci fıkra: 19/6/2010-6000/10 md.) Bunların komisyonlarca tetkik
ve tespit olunacak kıymetleri, satın alınma durumunda kalınan vasıtaların bedellerine
ilave edilir. Kiralanan araçlar için bu amaçla ayrı bir ödeme yapılmaz.


 


Madde 40 – Aşağıda
yazılı motörlü binek nakil vasıtalarına Milli Müdafaa mükellefiyeti tatbik edilmez.


I
- Cumhurreisinin istimaline mahsus binek otomobilleri,


II
- Umumi, mülhak ve hususi bütçelerle idare olunan dairelerle belediyelerde ve Amme
hizmetlerini gören müesseselerde bulunan motörlü binek ve nakil vasıtaları "Hizmet
ve miktarları Cumhurbaşkanı kararile tesbit olunur",[9]


III
- Posta idaresiyle mukavele akdeden şahısların posta işinde kullandıkları motorlü
nakil vasıtaları.


 


Madde
41 – Motörlü ve motörsüz her türlü nakil vasıtalarının hazarda
ne suretle tahrir, tasnif ve defterlere kaydedileceği ve kanunun birinci maddesinde
yazılı hallerde icap ettikçe ne suretle celp edilebilecekleri Cumhurbaşkanınca çıkarılan
yönetmelik ile tespit olunur.[10]


 


ALTINCI FASIL


Demiryollarında, deniz ve hava yollarında ve deniz ve hava vasıtalarında


ve limanlarda tatbik olunacak Milli Müdafaa mükellefiyeti


 


Madde
42 – Birinci maddede yazılı hallerde şirketlere veya şahıslara
ait demiryollariyle, deniz, göl, nehir, kanal ve hava yollarının ve limanlarının
tamamen veya kısmen işletme işleri memurları ve müstahdemleri ve tesisatı ve işletme
işlerine muktazi vasıtalariyle birlikte,


Şirketlere
veya şahıslara ait her nevi münferit deniz ve hava gemileri ve deniz nakliyatına
ve işlerine hadim her nevi nakil, cer ve tahlisiye vasıtaları bütün levazım, teçhizatı
ve memur ve müstahdemleriyle birlikte,


Şirketlere
veya şahıslara ait hava limanları, tayyare meydanları ile yer tesisatına muktazi
arazi,


Yukarıdaki
fıkralarda gösterilen nakil vasıtalarının tamir ve inşasına ait her nevi tezgahlar,
havuzlar, fabrikalar, vinç ve dubalar bütün levazım ve tesisat, memur ve müstahdemleriyle
birlikte Milli Müdafaa mükellefiyetine tabi tutulabilirler.


 


Madde
43 – Cumhurreisi için kullanılmağa ait vagonlar ve deniz ve
hava binek vasıtalariyle 40 ıncı, maddenin II, lII üncü fıkralarında yazılı hizmetler
için kullanılacak deniz, hava, binek ve nakliyat vasıtalarına bu hizmetlerde kullanıldığı
müddetçe Milli Müdafaa mükellefiyeti tatbik olunamaz.


 


Madde
44 – Seferberlik ilan olunduğundan veya seferberliğe hazırlık
kararı verildikten itibaren deniz, göl, kanal ve nehirlerdeki su nakil vasıtaları,
bunları idare eden şirketler veya şahıslar tarafından askeri ihtiyaçlar için Başkomutanlıktan
veya Genelkurmay Başkanlığından verilecek emre amade bulundurulacaktır.


Yolculuk
halinde olan nakil vasıtaları seferberlik ilanına muttali olur olmaz en yakın Türk
limanında tavakkuf ederek emir bekliyecektir.


Bu nakil vasıtalarından ne miktarının askeri ihtiyaçlara tahsis
olunacağı Başkomutanlıkça tayin ve bunlar hakkında Milli Müdafaa mükellefiyeti tatbik
olunur.


Yukariki
fıkralar mucibince emre amade bulunanlardan askeri ihtiyaçlara tahsis edilecekler
tayin ve tebliğ olununcaya kadar geçecek zamandan yalnız üç gün için ücret ve tazminat
verilmez.


 


Madde 45 – Milli
Müdafaa mükellefiyetine tabi tutulan şirketlerin bütün vasıtaları ve mürettebatı
kendi ihtisasları dahilinde Başkomutanlıkça tensip edilecek her yerde kullanılabilirler.



 


Madde
46 – 47 – (Mülga: 7/8/1944 - 4655/8 md.)


 


Madde
48 – Milli Müdafaa mükellefiyetine tabi tutulan şirketlere ait
işletme işleri, memurları ve müstahdemleri, bütün nakil vasıtaları ve her nevi levazım
ve tesisatı ile ve hususi şahıslara ait vasıtalar da bütün levazım, tesisat ve müstahdemleriyle
birlikte otomatik bir şekilde 46 ncı maddede yazılı Umum Müdürlüklerin emrine girerler.


 


YEDİNCİ FASIL


Mahrukat madenlerine ait Milli Müdafaa mükeflefiyeti


 


Madde
49 – Birinci maddede yazılı hallerde mahrukata ait madenleri
işletenler askeri ihtiyaçları temin için yıkanmış, yıkanmamış, imal edilmiş ve edilmemiş
veya kok halinde veya her hangi bir suretle çıkarmış ve çıkarmakta bulunmuş oldukları
mahrukat madenlerini ciheti askeriyenin emrine amade tutmağa ve madenlerini ciheti
askeriye emrine işletmeğe mecburdurlar.


Milli Müdafaa mükellefiyetine tabi tutulan mahrukat madenlerini
işleten müesseselerden vesaiti müsait olanlar mahrufat madenlerini mükellefiyetin
tatbikini havi tebliğde gösterilen istasyon veya limanlarda veya tahmil mevkilerinde
vagon veya vapur içinde teslim ederler. Vesaiti olmıyanlar mahrukat madenlerini
teslim edinciye kadar yerlerinde stok halinde muhafaza ederler. Bu stoklarda hasıl
olacak zararlar madeni işletenlere aittir.


Ancak
ciheti askeriyenin azami on beş gün içinde stok edilen mahrukat madenlerini teslim
alması lazımdır. Bu müddet zarfında teslim alınmadığı takdirde bundan doğacak zarar
ve ziyandan Devlet mes'uldür.


Milli Müdafaa mükellefiyeti tatbik edilen mahrukat madenleri
- bu mükellefiyetin tatbikı devam ettiği müddetçe - sahipleri tarafından
Vekaletin müsaadesi olmadıkça başkalarına verilemez.


Milli
Müdafaa mükellefiyeti tatbik edilen müesseselerin işliyebilmesi için kafi malzeme,
memur ve müstahdemi yok ise bunlar ciheti askeriyece Milli Müdafaa mükellefiyeti
yolu ile ayrıca temin olunabilir.


İşletenlere yirmi dört saat evvel tebliğ edilmek şartiyle
henüz çıkarılmamış veya çıkarılmakta olan maden kısımları üzerine Milli Müdafaa
mükellefiyeti tatbikatından tazminatsız vazgeçilebilir.


 


Madde
50 – Devlet idare ve müesseselerine bağlı mahrukat madenleri
hakkında 46 ve 47 nci madde hükümlerine göre muamele olunur.


 


Madde
51 – Haklarında 49 uncu madde mucibince Milli Müdafaa mükellefiyeti
tatbik olunan mahrukat madenlerinin işletilmesi Cumhurbaşkanı karariyle kendi vasıtasiyle
işletmek üzere ciheti askeriyeye bırakılabileceği gibi Devlet idare ve müesseselerine
bağlı teşekküllere de devrolunabilir.[11]


 


SEKİZİNCİ FASIL


Sınai müesseselere ait Milli Müdafaa mükellefiyeti


 


Madde
52 – (Değişik: 10/6/1959 - 7343/1 md.)


Birinci
maddede yazılı hallerde her türlü sanayi müesseseleri işletenler askeri ihtiyaçları
temin için bütün eşhas, tesisat ve iptidai maddeleriyle bütün mahsul ve mamullerini
tebliğ olunacak bir Milli Müdafaa Mükellefiyeti emri üzerine ciheti askeriye emrine
vermeye ve işletmeye mecbur tutulabilirler.


Milli Müdafaa Mükellefiyeti ne kadar devam ederse etsin müesseseleri
işletenler ciheti askeriyenin müsaadesi olmadıkça mükellefiyetin tatbik olunduğu
hiçbir şeyi harice veremezler.


Milli
Müdafaa Mükellefiyeti tatbik edilen müesseselerde istihdam vasıtalarının kifayetsizliği
halinde bu noksan hariçten Milli Müdafaa Mükellefiyeti yoliyle tedarik olunur ve
şu halde ciheti askeriye müessesenin tamamına veya bir kısmına el koyarak tamamlanan
vasıtalarla işleteceği gibi kısmen veya tamamen başka bir mahalle nakil veya diğer
bir istihsal için de istimal edebilir. Ancak, el koymadan evvel işletenler veya
mümessilleri ve bunlar bulunmazsa bağlı bulunduğu veya en yakın muhtar ve ihtiyar
heyeti huzurunda müessesede mevcut bütün tesisat, malzeme ve mahsullerin stokları
bir deftere yazılarak tesbit ve ziri sayımda bulunanlara imza ettirilir. Bu defterin
bir sureti mal sahibine verilir.


Ciheti
askeriye, müesseseyi işlettiği müddetçe askeri işlere mani olmamak üzere müessese
sahibi çalışmasına devam edebilir.


 


Madde
53 – Milli Müdafaa mükellefiyeti tatbik olunan sınai müesseselerle
esasen ciheti askeriyeye ait olan askeri müesseseler için lüzumlu olan bütün madenler
yedinci fasılda bahsolunan mahrukat madenleri için yazılı hükümler ve şartlar dahilinde
Milli Müdafaa mükellefiyetine tabi tutulabilirler.


 


Madde
54 – Devlet İdare ve Müesseselerine bağlı Sınai Müesseseler
hakkında 46 ve 47 nci maddeler hükümlerine göre muamele olunur.


 


Madde
55 – Haklarında 52 nci madde mücibince Milli Müdafaa Mükellefiyeti
tatbik olunan sınai müesseselerin işletilmesi Cumhurbaşkanı karariyle kendi vasıtasiyle
işletmek üzere ciheti askeriyeye bırakılabileceği gibi Devlet Daire ve Müesseselerine
bağlı teşekküllere de devrolunabilir.[12]


 


DOKUZUNCU FASIL


Gümrük ambarlarında ve antrepolarında, silolarda, umumi mağazalarda
vesairede


bulunan tüccar mallarına Milli Müdafaa mükellefiyeti tatbikı


 


Madde
56 – Birinci maddede yazılı hallerde gümrük ambarlarında ve
antrepolarında, silolarda, umumi mağazalarda vesair ambar ve depolarda ve haklarında
Milli Müdafaa mükellefiyeti tatbik olunan 6,7, 8 inci fasıllarda yazılı müessese
ve nakil vasıtalarında bulunan ticari mallara doğrudan doğruya Milli Müdafaa mükellefiyeti
tatbik olunabilir.


Milli
Müdafaa mükellefiyeti emri, yukarıda yazılı yerleri idare edenlere tebliğ edilir
ve bunlar Milli Müdafaa mükellefiyeti tatbikı muamelelerinde mal sahiplerinin kanuni
mümessilleri addolunur. Yalnız tazminatın miktarı hakkında tebligat ile tediyeler
mal sahiplerine yapılır. Bu maddede yazılı mükellefiyetlerin tatbikından doğacak
tazminat 58 inci maddenin hükümleri dairesinde Milli Müdafaa mükellefiyeti komisyonları
tarafından takdir ettirilir. Biçilen kıymetin alakalılar tarafından kabul edilmemesi
halinde tazminat miktarı 58 inci maddede yazıldığı üzere sulh hakimi veya asliye
mahkemesi tarafından tayin olunur.


Milli
Müdafaa mükellefiyeti tatbikı, gümrükler, silolar, umumi mağazalar ve diğer ambar
ve depolar idarelerini müstevdi sıfatiyle taahhütlerinden kurtarırır ve bu mallar
ile olan alakalarına son verir.


Fakat
bu idarelerin Milli Müdafaa mükellefiyeti tatbik olunan mallar üzerindeki hak ve
imtiyazları tediye olunacak tazminata geçer.


Gümrük,
ambar ve antrepolarında Milli Müdafaa mükellefiyetine tabi tutulan mallardan henüz
gümrüklenmemiş olanlar için takdir edilecek tazminat sif kıymeti geçemez ve bu mallardan
gümrük resmi ve diğer teklifler alınmaz.


Triptik
ve gümrük geçiş karnesile geçen hava ve kara nakil vasıtaları bedelleri dahi triptik
ve karnede yazılı resim ve vergiler indirilerek takdir ve tayin edilir.


 


ONUNCU FASIL


Ödeme işleri


 


Madde
57 – 6 ncı maddenin I, II, III ve VII işaretli fıkralarında
yazılı Milli Müdafaa mükellefiyetlerinin tatbik edildiği yerlerin Milli Müdafaa
mükellefiyeti komisyonları mümkün olduğu kadar kısa bir müddet içinde:


A
- Milli Müdafaa mükellefiyeti emirlerinin birer örneğini,


B
- Bu yol ile askeri ihtiyaçları temin eden şahısların adlarını,


C
- Verilen şeyin cins ve vasfı ve nevi ve kalitesi veya yapılan hizmetin neden ibaret
olduğunu ve miktarlarını,


D
- Milli Müdafaa mükellefiyetinin tatbikı tarihlerini,


E
- Mal sahipleri tarafından istenilen fiatları gösterir bir beyanname tanzim ederek
askeri makama verir.


Askeri
makam I ve II nci fıkralarda yazılı işler ve maddeler için mahalli belediye ve ticaret
ve sanayi odalarından alınacak rayiç mazbatalarına ve rayicin onlar tarafından tayin
mümkün olamadığı hallerde erbabı ihtisastan alınacak vesikaya ve başkaca var ise
mucip sebeplere istinaden ve III üncü fıkrada yazılı motörlü ve motörsüz nakliye
vesaiti için salahiyetli komisyonların 36 ncı ve 38 inci maddelerde yazıldığı veçhile
tanzim edecekleri mazbatalarına göre tazminat miktarlarını tesbit eder.


 


Madde
58 – Askeri makam kararını üç gün içinde komisyona bildirir
ve bu bildiriliş tarihinden itibaren 24 saat içinde karar alakalı şahıslara tebliğ
olunur.


Alakalılar
bu tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde tesbit edilen miktarı kabul edip etmediklerini
komisyona bildirmeğe mecburdurlar.


Kabul
edilmediği bu müddet zarfında bildirilmeyen miktarlar katileşir. Ademi kabule dair
olan cevaplarda mucip sebepleri gösterilmelidir. Komisyon cevap üzerine tetkikatını
yapar ve kararını verir. Bu kararın tebliği tarihinden itibaren alakalı üç gün zarfında
salahiyetli mahkemeye müracaat etmediği takdirde bu karar katileşir.


Hakim
kısa bir zaman içinde işe vaziyed ederek evvela iki tarafı uzlaştırmağa çalışır.


İddiaları
gösteren kağıtların Milli Müdafaa mükellefiyetleri komisyonuna tevdi edildiği tarihten
itibaren üç ay geçer ve alınan şey veya yapılan hizmet bedeli tayin edilmemiş ve
alakalılara bir tebliğ de yapılmamış olursa alakalılar salahiyetli mahkemelere müracaat
edebilirler.


Her
iki halde de dava basit usulü mahkemeye tabidir.


Bu
fıkranın hükmü 11 inci maddede yazılı iskan ve konaklamadan doğacak zarar ve ziyan
iddialarına da şamildir.


Bu
davalar için mahkeme harc ve masrafları alınmaz.


 


Madde 59 – Milli
Müdafaa mükellefiyetleri komisyonları 58 inci maddenin ikinci fıkrasında yazılı
15 günlük mühletin bitmesinden sonra alakalıların kabulleri veya susmaları ile veya
mahkemelerin hükümlerile katileşen tazminat bedellerini gösterir cetveller tanzim
ederler. Bu cetveller mündericatı alakalı askeri makamlar tarafından sahipleri namına
usulü veçhile tahakkuk ettirilir. Tahakkuk eden bedeller malsandıkları tarafından
nakden tesviye olunur.


Seferberlikte,
seferberliğin hitamından itibaren bir sene zarfında ödenmek üzere, bu bedeller mukabilinde
tesellüm tarihinden itibaren % 5 faize tabi hazine bonosu verilebilir.


 


Madde
60 – Bu kanunun 6, 7, 8 ve 9 uncu fasıllarında yazılı şirketlere
ve şahıslara ait müesseselerin ciheti askeriye namına işletilmesinden veya vesait,
levazım, mamül ve mahsüllerine vazıyed edilmesinden doğacak tazminat miktarı askeri
ve sivil azadan mürekkep ve sivil aza miktarı fazla olmak üzere teşkil olunacak
komisyonlar tarafından takdir olunur. Sivil azalar alakalı vekaletlerce, askeri
aza da Milli Müdafaa Vekaletince tayin olunurlar. Bu komisyonların azalarının adedi
3 ten aşağı, 7 den ziyade olamaz. Milli Müdafaa Vekaleti, komisyonun vazifelerini
ve nerede toplanacağını tayin eder.


Bu
hallerde de 58 inci madde hükmü cereyan eder. Katileşen tazminat bedelleri 59 uncu
maddede yazılı olduğu gibi tahakkuk ve tediye ettirilir.


Bu
kabil müesseselerin idare masrafları bonoya raptedilmeden tediye edilir.


 


Madde
61 – Milli Müdafaa Mükellefiyeti tatbik edilen demiryolları
ile deniz, göl, kanal, nehir, hava kıtalarında ticari nakliyatın ve limanlarda ticari
işlerin kesilmesi halinde Devletten bir güna tazminat istenemez.


 


ONBİRİNCİ FASIL


Manevralar ve atışlar hakkındaki umumi hükümler


 


Madde
62 – I - Manevralar dolayısile vukua gelen zarar ve hasarlar
Devlet tarafından tazmin olunur.


II
- Bu zararlar hak sahipleri tarafından kıtaların geçtiği günü takip eden beş gün
içinde Milli Müdafaa mükellefiyeti komisyonlarına bildirilir. Bu komisyon bu gibi
müracaatları taalüku olan kıta komutanlarına tebliğ eder. Beş gün zarfında mazeretsiz
müracaat etmeyenler, haklarını ıskat, etmiş olurlar.


Manevrayı
yapan kıtaların komutanına bağlı bir komisyon zarar ika edildiğinden bahsile vukubulan
müracaatları tetkik ve zarar miktarını tesbit eder. Alakadarlarca kabul edilmesi
halinde bu mikdarlar derhal ödenir.


III
- Şikayetçi, komisyonun tesbit ettiği miktarı kabul etmezse keyfiyet 58 inci madde
hükümlerine göre halledilir.


 


Madde
63 – Sahipli arazide atış yapılması esnasında ika edilen maddi
zararlar ve atış dolayısile sahiplerinin istifadeleri menedilmek suretile vukua
getirilen mahrumiyetler Devlet tarafından tazmin olunur.


Bu
zararların tesbit ve tazmini 62 nci maddenin II ve III işaretli fıkralarında yazılı
hükümlere göre yapılır.


 


ONİKİNCİ FASIL


Cezai hükümler


 


Madde
64 – (Değişik: 23/1/2008-5728/101 md.)


Milli Müdafaa mükellefiyetine tabi
tutulan, mallarını mevcut olmasına rağmen vermeyenlerden bu mallar zorla alınır
ve haklarında üç aya kadar hapis cezasına hükmolunur.


 


Madde 65 – (Değişik: 23/1/2008-5728/102
md.)


Bu Kanun mucibince salahiyettar makamlara bildirmeğe mecbur oldukları
hususatı suiniyetle yanlış olarak bildirenler haklarında üç aya kadar hapis cezasına
hükmolunur.


 


Madde 66 – Şahsen
Milli Müdafaa mükellefiyetine tabi tutulan kimselerle bu kanunun 6,7 ve 8 inci fasıllarında
yazılı müesseselerde müstahdem bulunmaları dolayısile askerlik kanunu mucibince
tecil edilmiş olanlar hizmet yerini terkedecek olurlarsa askeri mahkemelerce bir
aydan beş seneye kadar hapis cezasile cezalandırılırlar.


 


Madde
67 – (Değişik: 23/1/2008-5728/103 md.)


27 nci maddede yazılı mecburiyetlere riayet etmeyenlere mahallî mülkî
amir tarafından ikiyüz Türk Lirası idarî para cezası verilir.


 


Madde
68 – (Değişik: 26/11/1941 - 4130/1 md.)


(Değişik
birinci fıkra: 23/1/2008-5728/104 md.) Kanunun 1 inci maddesinde yazılı hâllerde milli müdafaa mükellefiyetine
tabi tutulduğu sahiplerine tebliğ edilen her türlü nakil ve cer vasıtalarını, kabul
edilebilir bir sebebe dayanmaksızın milli müdafaa mükellefiyeti komisyonunun tayin
ettiği müddet zarfında bildirdiği yerde bulundurmayanlar, yirmi günden az olmamak
üzere adlî para cezası ile cezalandırılır.


Fevkalade hallerde salahiyetli mercilerce talep vukuundan
sonra ve seferberlik ilamından motörlü nakil vasıtalarının durumlarını kasten Orduca
istifade edilemez bir hale getirmek suretiyle bozdukları veya bazı aksamını değiştirdikleri
veyahut yedek alat veya parçalarını kasden saklıyarak komisyonlara noksan teslim
ettikleri sabit olanlar, birinci fıkrada yazılı para cezasiyle birlikte üç aydan
bir seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar.


 


Madde
69 – (Değişik: 23/1/2008-5728/105 md.)


Milli Müdafaa
mükellefiyetine tabi tutulan madenleri işletenler mükellefiyet emrini suiniyetle
yapmadıkları takdirde altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.


Milli Müdafaa
mükellefiyetinin tatbikinden sonra çıkarmış oldukları madenleri ciheti askeriyenin
müsaadesi olmaksızın başkalarına vermiş olanlar, birinci fıkra hükmüne göre verilen
hapis cezasının yanı sıra beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
Ancak, verilecek adlî para cezasının miktarı suçun konusunu oluşturan madenlerin
piyasa değerinden az olamaz.


 


Madde
70 – (Değişik: 23/1/2008-5728/106 md.)


Milli Müdafaa
mükellefiyetine tabi tutulan sınai müesseselerin sahipleri veya işletenleri mükellefiyet
emrini suiniyetle yapmadıkları takdirde altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile
cezalandırılır.


Milli Müdafaa mükellefiyetinin tatbikinden sonra ciheti askeriyenin müsaadesi
olmaksızın başkalarına mamul veya mahsul verenler, birinci fıkra hükmüne göre verilen
hapis cezasının yanı sıra beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
Ancak, verilecek adlî para cezasının miktarı suçun konusunu oluşturan mamul ve mahsullerin
piyasa değerinden az olamaz.


 


Madde
71 – (Değişik: 23/1/2008-5728/107 md.)


Manevralarda atış yapılan ve hususi işaret ve alametlerle girilmesi
yasak edilen yerlere girenler ve bu mahallere hayvan sokanlara mahallî mülkî amir
tarafından elli Türk Lirası idarî para cezası verilir.


 


Madde
72 – Bu kanunla kendisine verilen vazife salahiyeti suistimal
eden veya Milli Müdafaa mükellefiyeti yoliyle alınan her hangi bir şeye veya yapılan
her hangi bir hizmete karşı makbuz vermeyen askeri şahıslar hazarda Askeri Ceza
Kanununun 115 inci ve seferberlikte 61 inci maddesine göre cezalandırılırlar.


Salahiyet
ve mezuniyeti olmadığı halde her hangi bir Milli Müdafaa mükellefiyeti muamelesi
yapan askeri şahıslar Askeri Ceza Kanununun 123 üncü maddesi mucibince ceza görürler.


Her
iki halde de alakalılar istirdat veya tazminat talep edebilirler.


 


Müteferrik
Hükümler


Madde
73 – Bu kanunun tatbikı esnasında ciheti askeriyece yapılacak
bütün tebligat, kanunda başka merci gösterilmemesi halinde, doğrudan doğruya her
mahallin en büyük mülkiye memuruna yapılır.


 


Madde
74 – Yabancı Devletlerin sefarethane ve konsoloshaneleriyle
bunlara ve diplomasi memurlarına, siyasi murahhaslara ve konsoloslara ait eşya,
nakil vasıtaları vesair maddeler mütekabiliyet şartiyle bu kanun hükümlerinden müstesnadır.
Yabancı Devletlerin fahri konsoloslarına ait olan binaların, konsolosluk işlerini
ifaya tahsis edilmemiş bulunan kısmı ile ticaret malları bu istisnaya dahil değildir.


Bu hususlarda daha müsait bulunan muahede ve mukavelenameler,
hükümleri mahfuzdur.


 


Madde
75 – Bu kanunun tatbikı tarzı Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik
ile tespit olunur.[13]


 


Madde
76 – (Değişik: 10/6/1959 - 7343/1 md.)


6,
7, 8 inci fasıllarda yazılı müesseseler ve emvali ile 9 uncu fasılda yazılı eşyadan
Milli Müdafaa Mükellefiyeti tatbik edilenlere el koymadan evvel bunları işletenler
veya mümessilleri ve bunlar bulunmazsa bağlı olduğu veya en yakın muhtar ve ihtiyar
heyeti huzurunda mevcut tesisat, malzeme ve mamur ve mahsuller bir deftere yazılarak
tesbit ve ziri sayımda bulunanlara imza ettirilir.


Bunun
bir sureti komisyona, bir sureti de alakalıya verilir.


 


Madde
77 – Aşağıda yazılı kanunlar kaldırılmıştır:


I
- 28 Ağustos 1305 tarihli vesaiti nakliyei askeriye kanunu,


II
- 28 Ağustos 1305 tarihli vesaiti nakliyei askeriye kanununa müzeyyel 29 Eylül 1327
ve 14 Şubat 1327, 11 Teşrinievvel 1333 tarihli kanunlar,


III
- 872 numaralı ve 30 Mayıs 1926 tarihli kanun.


IV
- Tedariki vesaiti nakliye komisyonlarının sureti teşekkülü hakkında 1506 numaralı
ve 2 Haziran 1929 tarihli kanun,


V
- Tekalifi harbiyenin sureti tarhı hakkında 14 Temmuz 1330 tarihli kanun ile buna
müzeyyel 8 Nisan 1334 tarihli kanun,


VI - Seferberlikte vazıyed edilecek emakin ve mebani hakkında
7 Mart 1332 tarihli kanun,


VII
- Vesaiti nakliyei bahriyenin sureti tedariki hakkında 12 Mart 1332 tarihli kanun,


 


Madde
78 – Bu kanun neşri tarihinden muteberdir.


 


Madde
79 – Bu kanunun hükümlerini İcra Vekilleri Heyeti yürütür.





3634 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN
MEVZUATIN VEYA


ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE


GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR LİSTE


 







Değiştiren
Kanunun/ KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



3634 Sayılı
Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe
Giriş Tarihi






3780



22



26/1/1940






4112



27



25/9/1941






4130



68



3/12/1941






4655



46, 47



14/8/1944






4710



11, 17,
19



11/4/1945






5435



 



22/1/1983






6245



26



1/3/1954






7343



25, 27,
28, 52, 76



16/6/1959






4701



6



7/7/2001






5728



64, 65, 67,
68, 69, 70, 71



8/2/2008






6000



3, 38, 39



30/6/2010






6336



2



30/6/2012






KHK/700



1, 4, 10,
30, 36, 38, 40, 41, 51, 55, 75



24/6/2018
tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri
sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)









 











[1] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 15 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “İcra Vekilleri Heyeti” ibaresi “Cumhurbaşkanı”
şeklinde değiştirilmiştir.







[2] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 15 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “nizamname” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan
yönetmelik” şeklinde değiştirilmiştir.







[3] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 15 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “nizamname” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan
yönetmelik” şeklinde değiştirilmiştir.







[4] 18/1/1940 tarih ve 3780 sayılı Milli Korunma
Kanununun 41 inci maddesiyle "Ekilen her dört hektar arazi için bir çift
öküz Milli Müdafaa mükellefiyetinden istisna edilir." hükmü getirilmiştir.







[5] Harcıraha ilişkin hükümler, 10/2/1954 tarih ve 6245
sayılı Kanunun 63 üncü maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.







[6] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 15 inci
maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasının (II) numaralı bendi ile (V) numaralı
bendinde yer alan “İcra Vekilleri Heyeti” ibareleri “Cumhurbaşkanı” şeklinde
değiştirilmiştir.







[7] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 15 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “nizamname” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan
yönetmelik” şeklinde değiştirilmiştir.







[8] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 15 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “tüzük” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan
yönetmelik” şeklinde değiştirilmiştir.







[9] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 15 inci
maddesiyle, bu bentte yer alan “İcra Vekilleri Heyeti” ibaresi “Cumhurbaşkanı”
şeklinde değiştirilmiştir.







[10] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 15 inci
maddesiyle, bu maddede yer alan “Nizamname” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan
yönetmelik” şeklinde değiştirilmiştir.







[11] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 15 inci
maddesiyle, bu maddede yer alan “İcra Vekilleri Heyeti” ibaresi “Cumhurbaşkanı”
değiştirilmiştir.







[12] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 15 inci
maddesiyle, bu maddede yer alan “İcra Vekilleri Heyeti” ibaresi “Cumhurbaşkanı”
şeklinde değiştirilmiştir.







[13] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 15 inci
maddesiyle, bu maddede yer alan “neşri tarihinden itibaren bir sene zarfında
tanzim olunacak bir Nizamname” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik”
şeklinde değiştirilmiştir.