Milli Emlak Genel Tebliği (sıra No: 400)

MİLLİ EMLAK GENEL
TEBLİĞİ


(SIRA NO: 400)


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Amaç ve Kapsam,
Dayanak ve Tanımlar


Amaç ve kapsam


MADDE 1 – (1) Bu
Tebliğin amacı; Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve
tasarrufu altında bulunan yerlerin tarımsal üretim yapılmak üzere, taşınmazın
bulunduğu köy/mahalle nüfusuna kayıtlı olan veya o köyde/mahallede ikamet eden
topraksız veya yeterli toprağı olmayan çiftçilere, bunların talep etmemesi
halinde diğer gerçek veya tüzel kişilere kiraya verilmesine ilişkin usul ve
esasları belirlemektir.


Dayanak


MADDE 2 – (1) Bu
Tebliğ; 19/6/2007 tarihli ve 26557 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazine
Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 67 ve 69 uncu maddelerine dayanılarak
hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 3 – (1) Bu
Tebliğde geçen;


a) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik
Bakanlığını,


b) Çiftçi: Çiftçilik işlerini
bedenî ve fikrî güçlerini kısmen veya tamamen katarak doğrudan doğruya yapan
gerçek kişileri,


c) Hak sahibi: Puanlama ve kura
çekimi suretiyle belirlenen ve 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale
Kanununun 51 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine göre pazarlık usulü
ile kiralama yapılacak topraksız veya yeterli toprağı olmayan çiftçiyi,


ç) Hazine taşınmazı: Hazinenin
özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki
yerleri,


d) İdare: İllerde çevre ve
şehircilik il müdürlüğünü (millî emlak dairesi başkanlığı veya emlak/millî
emlak müdürlüğü) ve ilçelerde millî emlak müdürlüğünü yoksa milli emlak
şefliğini,


e) Kanun: 8/9/1983 tarihli ve
2886 sayılı Devlet İhale Kanununu,


f) Kontrol ekibi: Bu Tebliğ
kapsamında inceleme, tespit veya yılda bir defa yapılan kontrolleri
gerçekleştirmek üzere Tarım ve Orman Bakanlığı il veya ilçe müdürlüklerinden en
az bir teknik personel ile İdareden en az bir personelin katılımı ile
oluşturulan ekibi,


g) Tarım İdaresi: Tarım ve Orman
Bakanlığı il veya ilçe müdürlüklerini,


ğ) Tarımsal üretim: Toprak, su ve
biyolojik kaynaklar ile birlikte tarımsal girdiler kullanılarak yapılan
tarımsal ürünlerin ekimi ile bağ ve bahçe gibi dikim işlerini,


h) Topraksız çiftçi: Kiralama
konusu Hazineye ait tarım arazisinin bulunduğu il sınırları içerisinde
kendisinin ve eşinin toprağı olmayan çiftçiyi,


ı) Yeterli toprağı olmayan
çiftçi: Kiralama konusu Hazineye ait tarım arazisinin bulunduğu il sınırları
içerisinde kendisinin ve eşinin altmış dönümden daha az toprağı olan çiftçiyi,


i) Yönetmelik: Hazine
Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliği,


ifade eder.


İKİNCİ BÖLÜM


Kiraya Verme
İşlemleri


Genel esaslar


MADDE 4 – (1)
Hazineye ait tarım arazileri bu Tebliğ kapsamında on yıl süreyle kiraya
verilir.


(2) İlk yıl tahmini kira bedeli,
taşınmazın rayiç bedelinin yüzde birbuçuğudur.


(3) Hazineye ait tarım arazileri hak
sahiplerine, Kanunun 51 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine göre
pazarlık usulü ile kiraya verilir.


(4) Kiraya verme işlemlerinde
geçici teminat alınmaz.


(5) Düzenlenen kira
sözleşmelerinin notere tasdik ve tescili zorunlu değildir.


(6) Topraksız veya yeterli
toprağı olmayan çiftçilere altmış dönüme kadar Hazine taşınmazı kiraya
verilebilir. Yüzölçümü altmış dönümden fazla olan taşınmazlar krokisinde ulaşım
yolu da gösterilerek altmış dönümü geçmeyecek şekilde bölümler halinde kiraya
verilebilir.


(7) Topraksız veya yeterli
toprağı olmayan çiftçiler bu Tebliğ kapsamında sadece bir kez hak sahibi
olabilirler.


(8) Topraksız veya yeterli
toprağı olmayan çiftçilere kiraya verilmek üzere ilan edilen taşınmazlara
yeterli sayıda başvuruda bulunulmaması durumunda, söz konusu taşınmazlar
topraksız veya yeterli toprağı olmayan çiftçilerin dışında kalan gerçek veya
tüzel kişilere kiraya verilebilir.


Kiracılarda aranacak şartlar


MADDE 5 – (1)
Hazineye ait tarım arazileri, tarımsal üretim yapılmak amacıyla taşınmazın
bulunduğu;


a) Köy/mahalle nüfusuna kayıtlı
olan ve o köyde/mahallede ikamet eden,


b) Köy/mahalle nüfusuna kayıtlı
olmamakla birlikte en az üç yıl süreyle o köyde/mahallede ikamet eden,


c) Köy/mahalle nüfusuna kayıtlı
olan ancak o köyde/mahallede ikamet etmeyen,


topraksız veya yeterli toprağı
olmayan çiftçilere kiraya verilebilir.


Kiraya verilemeyecek
taşınmazlar


MADDE 6 – (1) Özel
kanunlar kapsamında kalıp kiralanması mümkün olmayan yerler ile Bakanlıkça
belirlenen taşınmazlar kiraya verilemez.


(2) Kiraya verme işlemine konu
taşınmazlar için İdare kayıtlarında bulunan bilgiler esas alınır.


Taşınmazların belirlenmesi ve
ilan edilmesi


MADDE 7 – (1) Kiraya
verilebilecek Hazine taşınmazları, re’sen veya talep üzerine İdarece belirlenir
ve bu taşınmazlara ilişkin bilgi ve belgeler Valiliklerce (Çevre ve Şehircilik
İl Müdürlüğü) Bakanlığa gönderilir.


(2) Taşınmazlar, yöresel
özellikler de dikkate alınarak aynı köy veya mahallede mümkün olduğunca eşit
yüzölçümde olacak şekilde; yüzölçümü altmış dönümden daha az olanlar grup
olarak, fazla olanlar ise altmış dönümü geçmeyecek şekilde bölümler halinde
kiralamaya konu edilir.


(3) Bakanlıkça kiraya verilmesi
uygun görülen taşınmazlar, İdarenin internet sayfasında ve hükümet konaklarında
yirmi gün süreyle ilan edilir. Bu taşınmazlara ilişkin bilgiler çiftçilere
duyurulmak üzere Tarım İdaresine de gönderilir.


(4) Ayrıca, ilan edilen
taşınmazlar ilgili muhtarlık ile ziraat odalarına da bildirilir. İlan edilen bu
taşınmazlardan köy ve belde sınırları içerisinde bulunanlar aynı süre
içerisinde ilgili köy ve beldede uygun görülen vasıtalarla duyurulur.


Başvuru ve değerlendirme


MADDE 8 – (1) İdarece
ilan edilen Hazineye ait tarım arazileri üzerinde tarımsal üretim yapmak
isteyen çiftçiler, bu Tebliğin Ek-1’inde yer alan Tarım Arazisi Kiralama Talep
Formunu eksiksiz olarak doldurarak ilan süresi içerisinde İdareye başvururlar.


(2) Başvuru formları İdarece,
başvuru süresinin bitiminden itibaren en geç beş iş günü içerisinde
değerlendirilir. Yapılan değerlendirmede ilan tarihinde geçerli olan mülkiyet
ve ikamet durumu dikkate alınır.


(3) Her başvuru sahibi için;
nüfus kaydı, ikamet, arazi varlığı, medeni durumu ve aile nüfusu bilgileri
Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS) ve Tapu ve Kadastro Bilgi Sisteminde (TAKBİS)
yer alan bilgiler de kontrol edilmek suretiyle incelenerek başvuru sahibine
ilişkin puanlama işlemi yapılır. MERNİS ve TAKBİS’ten alınan belgeler de
eklenmek suretiyle bu Tebliğin Ek-2’sinde yer alan Başvuruların Öncelik
Açısından Değerlendirilme Formu düzenlenir. Puanların eşitliği halinde, Ek-2’de
yer alan kriterlerden “Arazi varlığı” na ilişkin ikinci bölüm puanlaması esas
alınır. Bu puanların da eşitliği halinde sırasıyla Ek-2’de yer alan 1 ve 3 üncü
bölümlerin puanı dikkate alınır. Tüm puanlardaki eşitlik halinde kuraya
başvurulur.


(4) Her bir başvuru sahibi için
düzenlenen Form esas alınarak bu Tebliğin Ek-3’ünde yer alan Başvuru Sıralama
Formu doldurularak en yüksek puanı alandan başlamak üzere başvuru sahipleri
sıralanır. Bu Formlar emlak/milli emlak müdürü tarafından onaylanır.


Hak sahipliğinin belirlenmesi


MADDE 9 – (1) İlan
edilen Hazineye ait tarım arazilerinin hangi başvuru sahibine kiraya verileceği
kura usulüyle belirlenir.


(2) Başvuru sıralama listesi
dikkate alınarak en yüksek puanı alandan başlamak üzere, ilan edilen
taşınmaz/bölüm sayısı kadar başvuru sahibi değerlendirme süresinin bitiminden
itibaren en geç onbeş gün içerisinde kura çekimine davet edilir. Emlak/milli
emlak müdürü, müdür yardımcısı, bir milli emlak uzmanı veya memur ile Tarım
İdaresinden bir ziraat mühendisinden oluşan komisyon tarafından en yüksek puanı
alandan başlamak üzere kura çekimi yapılarak taşınmazlara ilişkin hak sahipleri
belirlenir.


(3) Kura sonucu, tutanak
düzenlenerek komisyon tarafından karara bağlanır ve ita amirince onaylanır.


(4) Başvuru sayısının kiraya
verilecek taşınmaz/bölüm sayısından daha az olması durumunda, İdarece başvuru
sayısı kadar belirlenecek taşınmaz kuraya dahil edilir.


Gerçek ve tüzel kişilere
kiraya verme


MADDE 10 – (1)
Topraksız veya yeterli toprağı olmayan çiftçilere kiraya verilmek üzere ilan
edilen ancak kiralama talebinde bulunulmayan Hazine taşınmazları, tarımsal
üretim yapılmak amacıyla 5 inci maddede sayılanların dışında kalan gerçek veya
tüzel kişilere kiraya verilmek üzere yüzölçüm sınırlaması olmaksızın 7 nci
madde kapsamında yeniden ilan edilir.


(2) İlan edilen Hazine
taşınmazlarını kiralamak isteyen gerçek veya tüzel kişiler bu Tebliğin
Ek-4’ünde yer alan Tarım Arazisi Kiralama Talep Formunu eksiksiz olarak
doldurarak ekleriyle birlikte, ilan süresi içerisinde İdareye başvurur. Başvuru
süresi sona erdikten sonra bilgi ve belge kabul edilmez.


(3) İdarece alınan başvuru
formları ve eki belgeler, her bir taşınmaz için oluşturulan dosyalar halinde
hak sahipliği belirlenmek üzere başvuru süresinin bitiminden itibaren en geç üç
iş günü içerisinde ilgili Tarım İdaresine gönderilir.


(4) Tarım İdaresi bu Tebliğin
Ek-5’inde yer alan Başvuruların Öncelik Açısından Değerlendirilme Formunda
belirtilen kriterlere göre öncelik sıralaması açısından değerlendirme yaparak
hak sahibini belirler. Yapılan bu değerlendirmede puanların eşitliği halinde,
Ek-5’te yer alan kriterlerden başvuru sahibine ilişkin birinci bölüm puanlaması
esas alınır. Bu puanların da eşitliği halinde sırasıyla Ek-5’te yer alan diğer
bölümlerin puanı dikkate alınır. Tüm puanlardaki eşitlik halinde kuraya
başvurulur ve bu Tebliğin Ek-6’sında yer alan Başvuru Sıralama Formu
doldurularak başvuru sıralama listesi oluşturulur.


(5) Tarım İdaresi başvuruları en
geç 30 gün içerisinde değerlendirerek sonucunu İdareye bildirir.


Kira süresi


MADDE 11 – (1) Kira
sözleşmeleri on yıl süreyle düzenlenir. Sözleşmenin başlama ve bitiş tarihleri,
mümkün olduğu hallerde ekim ve hasat dönemleri dikkate alınarak tespit edilir.


(2) Kira süresi sonunda
yükümlülüklerini yerine getirdiği tespit edilen ve talepte bulunan kiracıların
kira süresi, kontrol ekibinin uygunluk raporu üzerine yeniden bedel belirlenmek
suretiyle İdarece on yıl daha uzatılabilir.


Kira işlemleri


MADDE 12 – (1)
Hazineye ait tarım arazileri hak sahiplerine, Kanunun 51 inci maddesinin
birinci fıkrasının (g) bendine göre pazarlık usulü ile kiraya verilir.


(2) Hak sahiplerine kira bedeli,
kira süresi, ödeme koşulları, ödeme süresi, kira bedelinin yatırılacağı yer,
sözleşme giderleri (vergi, resim, harçları ve diğer giderler) gibi bilgileri de
içeren bu Tebliğin Ek-7’sinde yer alan tebligat yapılır.


(3) İdarece verilen süre
içerisinde hak sahibinin ödemesi gereken kira bedeli ile sözleşme giderlerini
(vergi, resim, harçları ve diğer giderler) ödemesi ve varsa diğer
yükümlülükleri yerine getirmesini müteakip kira sözleşmesi düzenlenir.


(4) İlk yıl kira bedeli hak
sahipliğine ilişkin kararın müşteriye tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün
içinde peşin olarak veya aynı süre içerisinde faiz uygulanmaksızın dörtte biri
peşin, kalanı üçer aylık dönemler hâlinde üç eşit taksitle, müteakip yıllar
kira bedelleri ise, peşin veya üçer aylık dönemler hâlinde dört eşit taksitle
ödenebilir. Ancak, talep edilmesi halinde, peşinatın dışında kalan kira bedelleri
aynı yıl kira dönemi içinde olmak kaydıyla tek seferde de ödenebilir.


(5) Mücbir sebep halleri dışında,
üst üste iki yıllık kira bedelinin ödenmemesi halinde yapılacak tebligat ile
otuz gün içerisinde bu bedellerin ödenmesi istenir. Bu süre içerisinde de
ödenmemesi durumunda 16 ncı maddenin beşinci fıkrasına göre işlem tesis edilir.


(6) Bir yıldan uzun süreli kira
sözleşmelerinde müteakip yıllar kira bedelleri, Türkiye İstatistik Kurumunca
yayımlanan Tarım Ürünleri Üretici Fiyatları Endeksi (Tarım ÜFE - oniki aylık
ortalamalara göre yüzde değişim) oranında arttırılır.


(7) Süresi içinde ödenmeyen kira
ve kullanım bedelleri ile diğer alacaklara, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen
oranda gecikme faizi uygulanır.


(8) Kiraya verme işlemlerinde,
Yönetmelik ekinde yer alan Kira Şartnamesi ve Kira Sözleşmesi düzenlenir.
Ancak, düzenlenecek Kira Şartnamesi ve Kira Sözleşmesine bu Tebliğin Ek-8’inde
yer alan Özel Şartlar ayrıca eklenir.


(9) Kira süresinin sona ermesi
nedeniyle kiracısı tarafından yeniden kiralama talebinde bulunulan
taşınmazların, aynı kiracısına kiraya verilinceye kadar geçen süre içindeki
kullanımı için, yeni sözleşmede öngörülen bedel üzerinden kullanım bedeli tahsil
edilir.


(10) Kira sözleşmesi feshedilen,
kiralama talebinde bulunmakla beraber kiraya verilmesi uygun görülmeyen veya
yeniden kiralama talebinde bulunulmayan taşınmazların tahliyeleri sağlanıncaya
kadar geçen süre içindeki kullanımlar nedeniyle ecrimisil tespit ve takdir
edilir.


Taşınmazın teslimi


MADDE 13 – (1) Kiraya
verilecek taşınmaz, İdarece sözleşme tarihinden itibaren onbeş gün içinde
üzerindeki muhdesat ve müştemilat da gösterilmek suretiyle mahallinde tanzim edilecek
tutanakla kiracısına teslim edilir.


(2) Teslim tutanağı üç nüsha
olarak düzenlenir. Tutanağın bir nüshası kiracıya verilir, bir nüshası Tarım
İdaresine gönderilir, diğer nüshası ise dosyasında saklanır.


(3) Kiracı, kiralama amacına
uygun olarak en fazla altı ay içerisinde faaliyete başlamak zorundadır.


(4) Teslim edilen taşınmazın
üzerinde kiracı tarafından kiralama amacına ve bu Tebliğ hükümlerine uygun
olarak faaliyette bulunulması esastır.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Çeşitli ve Son
Hükümler


Denetim


MADDE 14 – (1) Bu
Tebliğ kapsamında yürütülen faaliyetlere ilişkin kontrol ekibi tarafından,
başvuru şartlarına ve kira sözleşmesine uygun faaliyette bulunup bulunulmadığı
yıllık olarak denetlenir.


(2) Kontrol ekibi tarafından
gerçekleştirilen inceleme, tespit veya yılda bir defa yapılan kontroller rapora
bağlanır. Bu raporda, başvuruda belirtilen faaliyetlere, kira sözleşmesinde
belirtilen şartlara veya bu Tebliğ hükümlerine aykırılığın olup olmadığı ile bu
aykırılıkların doksan günü geçmemek üzere verilecek süre ile giderilip
giderilemeyeceği belirtilir. İdarece, kontrol ekibi raporunda belirtilen sürede
aykırılıkların giderilmesi gerektiği kiracıya bildirilir. Verilen süre
içerisinde, aykırılıkların kiracı tarafından giderilmemesi halinde, 16 ncı
maddenin üçüncü fıkrasına göre İdarece işlem tesis edilir.


(3) Kiraya verilen taşınmazlar
kiralama amacı dışında kullanılamaz, üzerlerinde hiçbir şekilde sabit yapı ve
tesis inşa edilemez.


(4) Tarım İdaresi veya İdarece
uygun görülen zamanlarda da ayrıca denetim yapılabilir.


Devir yasağı


MADDE 15 – (1) Bu
Tebliğ kapsamında düzenlenen kira sözleşmeleri devredilemez ve bu sözleşmelere
ortak alınamaz. Kiracı, kiraya verilen yeri genişletemez, değiştiremez, amacı
dışında kullanamaz ve başkasına kiraya veremez.


Fesih ve tahliye


MADDE 16 – (1) Kiraya
verilen Hazineye ait tarım arazilerinin tarımsal amaçla kullanılması
zorunludur. Amaç dışı kullanımın tespit edilmesi halinde tebligat yapmaya gerek
kalmaksızın sözleşme feshedilir.


(2) Kiraya verilen taşınmaza,
kira sözleşmesinin sona ermesinden önce, kamu kurum ve kuruluşları tarafından;
kamu hizmetlerinin yürütülebilmesi için zorunlu olarak ihtiyaç duyulması veya
taşınmazın özel kanunlar gereğince değerlendirilmesinin talep edilmesi halinde,
sözleşme İdarece tazminat alınmaksızın tek taraflı olarak feshedilir. Kiracı
hasat sezonu dikkate alınmak suretiyle yapılacak tebligatı takip eden onbeş gün
içerisinde taşınmazı tahliye eder.


(3) 13 üncü madde kapsamında
kontrol ekibi tarafından yapılan denetim sonucunda faaliyetin uygun yürütülmemesi
ve kontrol ekibince verilen süre içerisinde aykırılıkların giderilmemesi
hallerinde, sözleşme feshedilir ve taşınmazın tahliyesi sağlanır.


(4) Kiraya verme işleminden sonra
6 ncı maddenin birinci fıkrası kapsamında kaldığı anlaşılan taşınmazların ilgili
kurumlarca tahsisi veya devrinin talep edilmesi halinde yapılan sözleşmeler
İdare tarafından tek taraflı olarak feshedilir.


(5) Kiracının; fesih talebinde
bulunması, kira dönemi sona ermeden faaliyetini durdurması, taahhüdünü sözleşme
hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi 14 üncü maddenin birinci fıkrasında
yer alan hükme aykırı hareket etmesi hâllerinde kira sözleşmesi, Kanunun 62 nci
maddesine göre tebligat yapmaya gerek kalmaksızın İdarece tazminat alınmaksızın
feshedilir. Taşınmazın kiracı tarafından rızaen tahliye edilmemesi hâlinde,
Kanunun 75 inci maddesi ile Yönetmelik hükümlerine göre hasat sezonuna müteakip
tahliye edilir.


(6) Kiraya verilen taşınmazların
bulunduğu alanda Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesi kurulması talebi
olması halinde, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından tüzel kişilik
kazandırılmasını müteakip onaylı TDİOSB sınırı içerisinde kiraya verilen
taşınmazlara ilişkin sözleşmeler İdare tarafından tek taraflı olarak feshedilir
ve taşınmazlar hasat sezonuna müteakip tahliye edilir.


Hüküm bulunmayan haller


MADDE 17 – (1) Bu
Tebliğde hüküm bulunmayan hallerde Kanun ve Yönetmelik hükümleri uygulanır.


Yürürlükten kaldırılan
hükümler


MADDE 18 – (1)
20/10/2005 tarihli ve 25972 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Emlak Genel
Tebliği (Sıra No: 300)’nin “XVIII. ÖZELLİK ARZEDEN KİRALAMA İŞLEMLERİ” başlıklı
bölümünün “A- Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Topraksız veya Yeterli Toprağı
Olmayan Çiftçilere Kiraya Verilmesi" alt bölümü yürürlükten
kaldırılmıştır.


Yürürlük


MADDE 19 – (1) Bu
Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 20 – (1) Bu
Tebliğ hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür.


 


Ekleri için tıklayınız.