4743 sayılı Mali Sektöre Olan Borçların Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun

MALÎ SEKTÖRE OLAN
BORÇLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASI VE


BAZI KANUNLARDA
DEĞİŞİKLİK YAPILMASI


HAKKINDA KANUN


 


Kanun
Numarası                    : 4743


Kabul
Tarihi                           : 30/1/2002


Yayımlandığı
Resmî Gazete  : Tarih  : 31/1/2002        Sayı  : 24657 (Mükerrer)


Yayımlandığı Düstur              : Tertip :5

 


Amaç


Madde
1- Bu Kanunun amacı, Türkiye’de faaliyette bulunan bankalar, özel finans kurumları
ve kendi özel mevzuatları uyarınca alınan izinler dahilinde faaliyette bulunan diğer
malî kurumlar tarafından, bankalar ve diğer malî kurumlar ile kredi ilişkisi içinde
bulunup, finansal darboğaz yaşayan borçluların; finansal yeniden yapılandırma çerçevesinde
belirlenecek süre ve koşullarla, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış
kredilerle ilgili olarak vadeleri uzatmak, krediyi yenilemek, ilave yeni kredi vermek,
anapara ve/veya faiz indirmek, faizden vazgeçmek, kredileri kısmen veya tamamen
iştirake çevirmek, kredileri aynî, nakdi ya da tahsil şartına bağlı bir bedel karşılığı
devir ve temlik etmek, kredileri borçlu ya da üçüncü kişilere ait aynî değerler
karşılığında kısmen veya tamamen tasfiye etmek, diğer bankalarla birlikte hareket
ederek protokoller yapmak gibi alınacak tedbirlerle malî kesime olan geri ödeme
yükümlülüklerini yerine getirebilmelerine ve katma değer yaratmaya devam etmelerine
imkan verilmesinin sağlanmasıdır.


(Değişik ikinci fıkra: 16/7/2004-5230/9 md.) Yukarıdaki fıkrada belirtilen, kredileri
kısmen veya tamamen iştirake çevirme işlemi, 4603 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Ziraat
Bankası, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi
Hakkında Kanuna tâbi bankalarla yönetimi ve denetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna
devredilen bankalar tarafından yapılamaz.


 


Finansal
yeniden yapılandırma çerçeve anlaşmaları


Madde
2- Bankalar ve özel finans kurumları ile diğer malî kurumlar, Tasarruf Mevduatı
Sigorta Fonu ve Tasfiye Halinde Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketinin alacakları,
Türkiye Bankalar Birliği tarafından hazırlanacak alacaklı kurumların yetkili temsilcilerince
imzalanacak ve onaylama ve kabule ilişkin genel şartları Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikte gösterilecek olan Finansal
Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmaları kapsamında ve bu Anlaşmaların Bankacılık
Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından onaylandığı tarihten itibaren üç yıllık
bir süre içinde finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerine bağlanmak şartıyla
gerektiğinde ilave finansman da sağlanmak suretiyle yeniden yapılandırılabilir veya
yeni itfa planlarına bağlanabilir.


Gerektiğinde
ilave finansman da sağlanmak suretiyle yeniden yapılandırılacak veya yeni bir itfa
planına bağlanacak alacakların kapsamı, borçluların nitelikleri, asgari tutar ve
şartları ve alacaklılar ile borçlular arasında ayrı ayrı imzalanacak finansal yeniden
yapılandırma sözleşmelerinin asgari unsurları birinci fıkradaki usulle saptanan
Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmaları ile belirlenir. Finansal Yeniden
Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarını imzalamayanlar tarafından yapılacak sözleşme
ve işlemler için bu Kanunun ilgili Madde hükümleri uygulanmaz.


Alacaklı ve borçlu taraflar arasında imzalanacak
finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerine bankalar, özel finans kurumları ve
diğer malî kurumlar dışında kalan alacaklılar da taraf sıfatıyla katılabilir.


Türkiye
Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi,
hisseleri kısmen ya da tamamen Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna ait bankalar, Finansal
Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarına ve bu Anlaşmalar kapsamında borçları
gerektiğinde ilave finansman da sağlanmak suretiyle yeniden yapılandırılan veya
yeni bir itfa planına bağlanan borçlularla yapılacak finansal yeniden yapılandırma
sözleşmelerine taraf olmaya yetkilidir.


Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ve Tasfiye Halinde Emlak
Bankası Anonim Şirketi, Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarına ve
bu Anlaşmalar kapsamında borçlularla yapılacak finansal yeniden yapılandırma
sözleşmelerine ilave finansman sağlamamak kaydıyla taraf olabilirler.


Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu, Finansal Yeniden
Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarına göre gerektiğinde ilave finansman da
sağlanmak suretiyle yeniden yapılandırılan veya yeni bir itfa planına bağlanan
krediler ve diğer alacaklardan, Bankalar Kanununun 15 inci Maddesinin (3)
numaralı fıkrasına göre 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun hükümlerine tâbi olanları, 6183 sayılı Kanunun 48 inci Maddesinin tecil
süresi ve teminat şartlarına bağlı olmaksızın, Finansal Yeniden Yapılandırma
Çerçeve Anlaşmalarına göre taksitlendirmeye ve tecil etmeye yetkilidir.


 


Vergi
istisnaları ve teşvik belgeleri


Madde
3- Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmaları hükümleri kapsamında düzenlenecek
finansal yeniden yapılandırma sözleşmeleri ve bu sözleşmeler kapsamında yapılacak
işlemlerle ilgili olarak aşağıdaki hükümler uygulanır.


a) Çerçeve
anlaşması, düzenlenen sözleşmeler ve bu çerçeve anlaşması ve düzenlenen sözleşmelerde
belirlenen esaslar uyarınca yapılacak işlemler ve düzenlenecek kağıtlar 488 sayılı
Damga Vergisi Kanununa göre ödenecek damga vergisi ve 492 sayılı Harçlar Kanununa
göre ödenecek harçlardan,


b) Çerçeve
anlaşması ve düzenlenen sözleşmeler uyarınca alacaklı kuruluşlar tarafından her
ne nam altında olursa olsun tahsil edilecek tutarlar 6802 sayılı Gider Vergileri
Kanunu gereği ödenecek banka ve sigorta muameleleri vergisinden,


c) Çerçeve
anlaşması ve düzenlenen sözleşmeler kapsamında alacaklı kuruluşların iktisap edecekleri
motorlu taşıtlar 1318 sayılı Finansman Kanununa göre ödenecek taşıt alım vergisinden,


d) Çerçeve
anlaşması ve düzenlenen sözleşmeler kapsamında kullandırılan ve kullandırılacak
krediler kaynak kullanımı destekleme fonundan,


Ve diğer
benzeri vergi, resim, harç, fon yükümlülüklerinden (4306 sayılı Kanun uyarınca ödenmesi
gereken Eğitime Katkı Payı hariç) istisna edilmiştir.


İstisna (Taşıt Alım Vergisi hariç), alacaklı
kuruluşların çerçeve anlaşması ve düzenlenen sözleşmeler uyarınca edindikleri
varlıkları elden çıkardıkları hallerde de uygulanır.


İstisna
uygulaması, sözleşme hükümlerinin borçlu firmalar tarafından yerine getirilememesi
veya getirilmemesi hallerinde alacağın hukuki yollardan tahsili aşamalarında ödenmesi
gereken vergi, resim ve harçlar açısından da geçerlidir.


Sözleşme
hükümleri uyarınca tahsilinden vazgeçilen alacak tutarları Vergi Usul Kanunu hükümlerine
göre alacaklı için değersiz alacak, borçlu için ise vazgeçilen alacak olarak dikkate
alınır.


Sözleşme
ile uygulamaya konulan işlemlerin gerçekleşmemesi halinde dahi, uygulanmış olan
vergi, resim ve harç istisnaları geri alınmaz.


Finansal
yeniden yapılandırma sözleşmelerine göre borçları yeniden yapılandırılan ve yeni
bir itfa planına bağlanan borçlular tarafından alınmış olan teşvik belgelerinin
süreleri ile ihracat taahhüt süreleri, sözleşmeler ile belirlenen süreler kadar
uzatılmış sayılır.


(Mülga
yedinci fıkra: 19/10/2005 - 5411/168 md.)


Bankacılık
Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından belirlenecek esas ve usuller çerçevesinde
bankalar arasında alım ve satım işlemine konu edilen alacaklar ve bu alacakların
teminatını oluşturan değerlerin devir ve temliki için yapılacak işlemler ve bu işlemlerle
ilgili olarak düzenlenen kağıtlar için, yedinci fıkrada belirtilen vergi, resim,
harç ve fon istisnaları 31.12.2004 tarihine kadar aynen uygulanır.


 


3.6.1949
tarihli ve 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununda yapılan düzenleme


Madde 4 - (5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu ile
ilgili olup yerine işlenmiştir.)


 


18.6.1999
tarihli ve 4389 sayılı Bankalar Kanununda yapılan düzenlemeler


Madde
5 - (4389 sayılı Bankalar Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir)


15.11.2000 tarihli ve 4603 sayılı Türkiye Cumhuriyeti
Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası
Anonim Şirketi Hakkında Kanunda yapılan düzenlemeler


 


Madde
6 - (4603 sayılı Kanun ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)


 


Denetim


Madde
7 – (İptal: Anayasa Mahkemesinin 25/6/2002 tarihli ve E.:2002/31, K.:2002/58 sayılı
Kararı ile)





Geçici Madde 1- Türkiye
Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi,
Türkiye Emlâk Bankası Anonim Şirketi ve Tasfiye Halinde Emlâk Bankası Anonim
Şirketinin Yönetim ve Denetim Kurulu üyeleri ile Tasfiye Kurulu üyeleri, bu
Kanun ve 15.11.2000 tarihli ve 4603 sayılı Kanun kapsamında işlemler yapmaya,
21.2.2001 tarihinden önce açılmış esnaf ve sanatkâr kredileri, küçük ve orta boy
işletme kredileri ve zirai krediler ile bu Kanunun 1 inci ve 2 nci Maddesi
kapsamındaki kredileri söz konusu Maddelerde belirlenen usul ve esaslar
çerçevesinde yeniden yapılandırmaya yetkilidirler.


Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi, Türkiye
Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlâk Bankası Anonim Şirketi Yönetim,
Denetim ve Tasfiye Kurulu üyelerinin bu Kanun ve 4603 sayılı Kanun hükümleri
çerçevesinde yaptıkları işlemlerden dolayı hukuki sorumlulukları bankacılık
sektöründe faaliyette bulunan özel bankaların yönetim, denetim ve tasfiye
kurullarına uygulanan özel hukuk hükümlerine ve mevzuata tâbidir.


Türkiye
Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve
Türkiye Emlâk Bankası Anonim Şirketi Yönetim, Denetim ve Tasfiye Kurulu üyeleri
ceza ve idare hukuku bakımından memur sayılmazlar.


 


Geçici
Madde 2- Emlâk Konut Anonim Şirketinde çalışmakta olan memur ve sözleşmeli personel
(kapsam dışı personel dahil) kamu kurum ve kuruluşlarına 24.11.1994 tarihli ve 4046
sayılı Kanunun 22 nci Maddesi esasları uyarınca Devlet Personel Başkanlığı tarafından
nakledilir. Bu Maddeye göre yapılması gereken ödemeler Emlâk Konut Anonim Şirketi
tarafından yapılır.


 


Geçici
Madde 3- Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Halk Bankası
Anonim Şirketi; 2002 yılı iş planı ve programlarında 2002 yıl sonuna kadar bankacılık
usullerine uygun olarak kullandırılmak üzere, tarım kesimine, esnaf ve sanatkâra,
küçük ve orta boy işletmelere ve ihracatçılara kendi kaynaklarından en az bir buçuk
katrilyon Türk Lirası karşılığı yabancı para ve Türk Lirası ilave plasman limiti
tahsis ederler.


 


Yürürlük


Madde
8- Bu Kanunun;


a) 6 ncı Maddesinin ( B ) fıkrası 3.7.2001 tarihinden
geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,


b) Diğer
Maddeleri yayımı tarihinde,


yürürlüğe
girer.


 


Yürütme


Madde
9- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.





4743 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN
MEVZUATIN VEYA


ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL EDİLEN
HÜKÜMLERİN


YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE


 







Değiştiren Kanunun/İptal Eden Anayasa
Mahkemesinin Kararının Numarası



4743 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal
Edilen Maddeleri



Yürürlüğe Giriş Tarihi






5230



1



31/7/2004






5411



3



1/11/2005






Anayasa Mah.’nin E.:2002/31, K.: 2002/58
sayılı Kararı



7



14/3/2006 tarihinden başlayarak altı
ay sonra