Laboratuvar Kuruluşlarının Faaliyetlerinin Denetlenmesi, idari Müeyyide Uygulanması ve İdari Para Cezalarının tahsil Edilmesinin Usûl ve Esaslarına Dair Tebliğ

LABORATUVAR KURULUŞLARININ FAALİYETLERİNİN DENETLENMESİ,


İDARİ MÜEYYİDE UYGULANMASI VE İDARİ PARA CEZALARININ


TAHSİL EDİLMESİNİN USÛL VE ESASLARINA DAİR TEBLİĞ


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Başlangıç Hükümleri


Amaç


MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, 29/6/2001 tarihli ve
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 8 inci maddesi uyarınca, laboratuvar
kuruluşları ile bu kuruluşlarda görevli mühendisler ve diğer teknik personel
hakkında tesis edilecek olan idari müeyyidelerin uygulanması, idari para
cezalarının tahsili ve izin belgesi iptali işlemleriyle laboratuvar
kuruluşlarının işlem ve faaliyetlerinin denetlenmesinin usûl ve esaslarını
belirlemektir.


Kapsam


MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 4708 sayılı Kanuna tâbi olan
bütün laboratuvar kuruluşları ile bu kuruluşların mühendisleri ile teknik
personeli ve bunlar hakkında 4708 sayılı Kanunun 8 inci ve 10 uncu maddeleri
uyarınca yürütülen iş ve işlemleri kapsar.


Dayanak


MADDE 3- (1) Bu Tebliğ, 29/6/2001 tarihli ve 4708
sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 8 inci maddesi ve 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97 nci maddesinin birinci fıkrasına dayanılarak
hazırlanmıştır.


İKİNCİ BÖLÜM


Değerlendirme Raporları ile Merkez ve İl Yapı Denetim Komisyonu
Kararları


Değerlendirme raporları


MADDE 4- (1) Laboratuvar kuruluşlarının faaliyetleri
ihbar veya şikâyet üzerine veyahut re’sen incelenir. Laboratuvar kuruluşları,
her yıl biri vizeye esas olmak üzere en az üç defa İl Yapı Denetim Komisyonunca
veya bu komisyonun görevlendirdiği elemanlarca denetlenir. Merkez Yapı Denetim
Komisyonu veya bu komisyonun görevlendirdiği elemanlarca da re’sen
denetlenebilir. İnceleme neticesinde, 4708 sayılı Kanun ile 11/12/2020 tarihli
ve 31331 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapı Malzemeleri ve Zemin
Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği ve ilgili diğer mevzuatta öngörülen
esaslara göre görevini yerine getirmediği veya herhangi bir şekilde 4708 sayılı
Kanuna aykırı davrandığı anlaşılan laboratuvar kuruluşunun ve görevli
mühendisleri ile diğer teknik personeli hakkında Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği İl Müdürlüğünce değerlendirme raporları tanzim edilir.


(2)
4708 sayılı Kanunun uygulanmasına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek ihtilaflar,
tarafların laboratuvar deneyleri konusundaki her türlü müracaatları, öncelikle
yapının bulunduğu yerdeki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü
bünyesinde görev yapan personelden müteşekkil değerlendirme heyeti tarafından
incelenerek sonuçlandırılır. Deneyi yapan laboratuvar kuruluşunun farklı bir
ilde bulunması halinde, iş ve işlemler yapının bulunduğu ve laboratuvar
kuruluşunun bulunduğu Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüklerince
koordineli olarak yürütülür.


(3)
Değerlendirme raporlarında, laboratuvar ve görevli mühendisleri ile diğer
teknik personelinin 4708 sayılı Kanuna aykırı fiillerinin ve hâllerinin
objektif delillere dayandırılması, delillerin mutlaka rapor ekine sıra numarası
verilerek konulması ve aykırılığa sebebiyetten dolayı sorumluluğu bulunan
mühendisler ile diğer teknik personelin açıkça tespit edilmesi şarttır.


(4)
Görev ve sorumluluğun 4708 sayılı Kanunda, Yapı Malzemeleri ve Zemin
Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliğinde ve ilgili diğer mevzuatta öngörülen
esaslara uygun olarak yerine getirilmemesi ile alâkalı olarak, laboratuvarı
temsile yetkili olanlar ve sorumluluğu bulunan mühendisler ile diğer teknik
personelin yazılı olarak savunması alınır ve savunma belgeleri de değerlendirme
raporunun ekine konulur. Değerlendirme raporları ilgisine göre İl ve/veya
Merkez Yapı Denetim Komisyonunca değerlendirilir.


Laboratuvar kuruluşları hakkında idari müeyyide uygulanmasına
ilişkin hazırlanan değerlendirme raporlarının değerlendirilmesi ve
sonuçlandırılmasına ilişkin esaslar


MADDE 5- (1) 4708 sayılı Kanunda ve Yapı Malzemeleri
ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliğinde öngörülen esaslara göre görev
ve sorumluluğunu yerine getirmediği tespit edilen laboratuvarlar hakkında
uygulanacak idari müeyyideler ilgisine göre İl ve/veya Merkez Yapı Denetim
Komisyonu kararı alınarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl
Müdürlüğünce ve/veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca, 4708
sayılı Kanunun 8 inci maddesindeki esaslar doğrultusunda tesis edilir.


(2)
Laboratuvar kuruluşuna; beton, hazır beton, beton çelik çubuk ve benzeri yapı
malzemesi üreten ve/veya pazarlayan firmaların ticari faaliyetlerine yönelik
olarak, üretici ve/veya pazarlayan tarafından sağlanması gereken test ve
deneyler için firmalar adına laboratuvar hizmetinde bulunduğunun tespit
edilmesi nedeniyle, 4708 sayılı Kanunda öngörülen yeni iş almaktan men cezası
verilmesi sürecinde; laboratuvarın faaliyette bulunduğu ilin İl Yapı Denetim
Komisyonunca, yeni iş almaktan men cezasına ilişkin komisyon kararı alınarak
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına gönderilir.


(3)
Laboratuvar kuruluşu hakkında aynı değerlendirme raporu kapsamında tespit
edilen fiil ve hallerin durumuna göre idari para cezası ile birlikte bir yıl
yeni iş almaktan men cezasının da uygulanmasının gerekmesi halinde, alınacak İl
Yapı Denetim Komisyonu kararlarının idari para cezasına ilişkin kısımları
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce, bir yıl yeni iş
almaktan men cezasına ilişkin kısımları ise komisyon kararının Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce bildirilmesini müteakip Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca uygulanır.


(4)
Laboratuvar kuruluşunun gerçeğe aykırı olarak düzenlediği raporu idarelere veya
şahıslara sunduğunun tespit edilmesi halinde, tespiti gerçekleştiren Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce hazırlanacak değerlendirme
raporu Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına gönderilir.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


İdari Müeyyideler


Uyarma cezası


MADDE 6- (1) Laboratuvar kuruluşu hakkında yapılacak
inceleme kapsamında hazırlanacak aynı değerlendirme raporuna göre uyarma cezası
vermeyi gerektiren birden fazla fiilin tespit edilmesi halinde kuruluşa idari
para cezasına esas olmak üzere tek bir uyarma cezası uygulanır.


(2)
Önceki uyarma cezasına ilişkin idari müeyyide kararının laboratuvara tebliğ
edilme tarihinden sonra gerçekleşen fiile dair verilen uyarma cezası idari para
cezası verme yönünden laboratuvarlar için tekerrüre esas alınır.


İdari para cezası


MADDE 7- (1) Laboratuvar kuruluşu hakkındaki inceleme
kapsamında hazırlanacak aynı değerlendirme raporuna istinaden birden fazla
fiilden dolayı idari para cezası uygulanması gerekse bile bu bedel 4708 sayılı
Kanunun 8 inci maddesinin on dokuzuncu fıkrasındaki bedelden fazla olamaz.
Ancak bu durum aynı laboratuvar kuruluşu hakkında daha sonraki bir inceleme
kapsamında hazırlanacak yeni bir değerlendirme raporuna istinaden 4708 sayılı
Kanunun 8 inci maddesinin on dokuzuncu fıkrasındaki bedelde idari para cezası
uygulanmasına engel teşkil etmez.


Bir yıl yeni iş almaktan men cezası


MADDE 8- (1) Bir yıl yeni iş almaktan men cezasına
dair işlemler, Resmî Gazete’de ilan edilerek yürürlüğe konur. Önceki yeni iş
almaktan men cezasına ilişkin idari müeyyidenin, Resmî Gazete’de ilan edilme
tarihinden sonra gerçekleşen fiile dair verilen yeni iş almaktan men cezası,
faaliyete son verme yönünden tekerrüre esas alınır.


(2)
Laboratuvar kuruluşlarına birden fazla yeni iş almaktan men cezası uygulanması
halinde yeni iş almaktan men cezalarının her birinin Resmî Gazete’de ilan
edildiği tarihte başlaması ve yine her birinin başladığı tarih itibari ile bir
yıl sonunda bitmesi esastır.


(3)
Laboratuvar kuruluşuna, aynı inceleme kapsamında hazırlanacak aynı
değerlendirme raporuna göre birden fazla fiilden dolayı bir yıl yeni iş
almaktan men cezası verilmesi gerekse bile laboratuvar kuruluşu hakkında tek
bir yıl yeni iş almaktan men cezası uygulanır. Bu durum aynı laboratuvar
kuruluşu için ileride yapılacak bir inceleme kapsamında hazırlanacak yeni bir
değerlendirme raporu doğrultusunda kuruluşa başka bir yıl yeni iş almaktan men
cezası uygulanmasına engel değildir.


Faaliyete son verme cezası


MADDE 9- (1) Laboratuvar kuruluşlarının haklarında
verilen üçüncü bir yıl yeni iş almaktan men cezasının Resmî Gazete’de ilanını
müteakip veya 5 inci maddenin dördüncü fıkrası kapsamında hazırlanan
değerlendirme raporuna istinaden alınacak Merkez Yapı Denetim Komisyonu Kararı
üzerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca laboratuvar izin
belgesi iptal edilerek sözleşmesi fesih edilmek suretiyle faaliyetine son
verilir ve teminatı irat kaydedilir. Bu fıkra kapsamındaki işlemler 8 inci
maddenin birinci fıkrası hükümleri dikkate alınarak yürütülür.


(2)
Laboratuvar kuruluşları hakkındaki faaliyete son verme cezaları Resmî Gazete
ilanı ile yürürlüğe konur.


Denetçiler ve diğer teknik personel hakkında tesis edilecek idari
işlemlere ilişkin esaslar


MADDE 10- (1) Laboratuvar kuruluşlarının,
denetçi mühendisleri ile diğer teknik personeli hakkında 4708 sayılı Kanunun 8
inci maddesinin on üçüncü fıkrası kapsamında tesis edilecek idari müeyyideler,
Merkez Yapı Denetimi Komisyonunun kararı üzerine Resmî Gazete’de ilan edilmek
suretiyle uygulanır.


(2)
Laboratuvar kuruluşu hakkında hazırlanacak aynı değerlendirme raporu kapsamında
birden fazla fiilden dolayı idari para cezası uygulanmasına sebep olan denetçi
mühendis ve diğer teknik personel için bu durum, 4708 sayılı Kanunun 8 inci
maddesinin on üçüncü fıkrası uyarınca yürütülecek işlemler kapsamında bir defa
idari müeyyide uygulanmasına sebebiyet vermek olarak dikkate alınır.


(3)
4708 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi uyarınca
laboratuvar kuruluşuna uygulanan idari para cezasının, aynı maddenin on üçüncü
fıkrası kapsamında denetçi mühendisler ile teknik elemanlar hakkında
uygulanacak idari müeyyide yönünden dikkate alınabilmesi için laboratuvar
kuruluşuna uygulanan idari para cezasına esas teşkil eden üç uyarma cezasına da
aynı denetçi mühendis veya teknik eleman tarafından sebebiyet verilmiş olması
gerekir.


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


İdari Para Cezasına İlişkin İdari Müeyyide Kararı, Tebliği ve
Tahsili


İdari para cezasına ilişkin idari müeyyide kararı


MADDE 11- (1) İdari para cezası vermeye
yetkili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, kendisine intikal
ettirilen İl Yapı Denetim Komisyonu Kararı ve değerlendirme raporu ile eklerini
inceleyerek gerekli idari para cezası kararını verir.


(2)
İdari para cezasına ilişkin idari müeyyide kararında;


a)
İdari para cezasına ilişkin idari müeyyide kararı düzenlenen;


1)
Gerçek kişi ise; adı, soyadı, mesleği, adresi, Türkiye Cumhuriyeti kimlik
numarasının (Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının bulunmaması hâlinde, baba
ve anne adı, doğum tarihi ve yerinin),


2)
Tüzel kişi ise; unvanı, vergi dairesi, adresi, kanunî temsilcisinin adı,
soyadı, görevi ve vergi kimlik numarasının,


b)
İdari müeyyide kararı verilmesini gerektiren kabahat fiilinin ve bu fiilin dayanağı
olan kanun/yönetmelik maddesinin,


c)
İdari para cezası verilmesini gerektiren usulsüzlük ve/veya aykırılığın
gerçekleştiği yapı bölümü ve tarih aralığının,


ç)
Karar tarihi ve kararı veren kamu görevlisinin adı, soyadı ve unvanının,


d)
Bu fiilin işlendiğini ispata yarayacak delillerin (idari para cezası
verilmesini gerektiren usulsüzlük ve/veya aykırılığın belirlendiği
değerlendirme raporu ile İl Yapı Denetim Komisyonu Kararının bir nüshasının),


e)
Cezanın ödeneceği yerin,


f)
Ödeme süresinin ve şeklinin,


g)
İdari para cezasına itiraz edilebilecek makamın,


ğ)
İtiraz süresinin,


h)
Kararın tebliğ tarihinin,


ı)
Kararın idarede kalan nüshasında kesinleşme tarihinin,


i)
Cezaya muhatap olanın ödemeye ilişkin haklarının,


belirtilmesi
zorunludur.


İdari para cezasına ilişkin idari müeyyide kararının tebliği


MADDE 12- (1) İdari para cezasına ilişkin
idari müeyyide kararı, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu
hükümlerine göre ilgili kişiye tebliğ edilir. Tüzel kişi hakkında verilen idari
para cezasına ilişkin idari müeyyide kararları her hâlde ilgili tüzel kişiye
tebliğ edilir.


(2)
Tebligat metninde idari para cezasına ilişkin idari müeyyide kararına karşı
başvurulabilecek kanun yolları, mercileri ve süreleri açıkça belirtilir.
Tebliğin yapılması sonrasında tebliğ tarihi idari müeyyide kararına işlenir.


İdari para cezasına itiraz süresi


MADDE 13- (1) İdari para cezasına ilişkin
idari müeyyide kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde
yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir.


İdari para cezasının kesinleşmesi


MADDE 14- (1) 4708 sayılı Kanun kapsamında
verilen idari para cezalarına ilişkin idari müeyyide kararları, karara karşı
tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz
yoluna başvurulmaması veya itiraz yoluna başvurulması halinde yargılama
aşamalarının son bulması neticesinde kesinleşir. Kesinleşme tarihi idari
müeyyide kararına işlenir.


İdari para cezalarını ödeme süresi ve yeri


MADDE 15- (1) İdari para cezaları, bu
cezaya ilişkin kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir.


(2)
Ödeme süresi içinde ya da idari para cezalarına ilişkin idari müeyyide
kararlarının kesinleşmesinden önce ödenmek istenen para cezaları ilgili
muhasebe yetkilisi mutemetlerine ve muhasebe birimlerine (merkez muhasebe
birimi, mal müdürlükleri ve defterdarlık muhasebe müdürlükleri) ödenebilir.


(3)
Ödeme veya kesinleşme süresi içerisinde ödenmeyen idari para cezasına ilişkin
idari müeyyide kararları, kesinleşmesini müteakip tahsil için; Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüklerince borçlu gerçek kişi ise
ikametgâhının, tüzel kişi ise kanuni veya iş merkezinin bulunduğu yerdeki vergi
dairesine, birden fazla vergi dairesi bulunması halinde süreksiz vergileri
tahsil ile görevli vergi dairelerine gönderilir.


İdari para cezalarının ödeme şekli


MADDE 16- (1) İdari para cezasının ödeme
süresi içinde defaten ödenmesi hâlinde, tahakkuk ettirilen tutarın dörtte üçü
tahsil edilir.


(2)
İdari para cezasına muhatap olanın ekonomik durumunun müsait olmaması hâlinde,
idari para cezasının ilk taksitinin peşin ödenmesi koşuluyla, bir yıl içinde ve
dört eşit taksit hâlinde ödenmesine karar verilebilir.


(3)
İdari para cezasının ödeme süresinde yapılan taksitlendirme talepleri idarî
para cezası vermeye yetkili mercilerce değerlendirilerek karar verilir.
Taksitlendirme talebi; idari para cezası karar tarihi, kararın tebliğ tarihi,
taksit tarihleri ve tutarları açık olarak belirtilmek suretiyle yazılı olarak
yapılır.


(4)
Taksitlendirme talebi kabul edilen borçlular; dört eşit taksit halinde ve
birinci taksiti idari para cezasının ödeme süresi içinde, geri kalan üç taksiti
ise idari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içerisinde idarece
belirlenecek sürelerde öder.


BEŞİNCİ BÖLÜM


Son Hükümler


Yürürlük


MADDE 17- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 18- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.