2252 sayılı Kültür Bakanlığı Döner Sermaye Kanunu

KÜLTÜR BAKANLIĞI DÖNER SERMAYE KANUNU


 


Kanun Numarası                    : 2252


Kabul Tarihi                           : 19/6/1979


Yayımlandığı Resmî Gazete  : Tarih  : 27/6/1979        Sayı  : 16679


Yayımlandığı Düstur              : Tertip : 5                      Cilt   :
18             Sayfa  : 182


 


Sermaye ayırımı:


Madde 1 – Kültür Bakanlığına bir milyar beş yüz
milyon Türk lirası döner sermaye ayrılmıştır. Bu sermaye Cumhurbaşkanı kararı
ile iki milyar Türk lirasına kadar artırılabilir.[1] [2]


 


Sermayenin kaynakları:


Madde 2 – Kültür
Bakanlığı döner sermayesi; Bakanlık bütçesine konulacak ödeneklerle Hazinece
yapılacak ayni yardımlar, döner sermaye çalışmalarından elde edilecek karlar, bağış ve yardımlardan oluşur. Sermayenin
tümü 1 inci maddede belirlenen düzeye ulaştıkten sonra fazlası bir sonraki
hesap yılının altıncı ayı sonuna kadar Hazineye yatırılır. Bu süreyi uzatmaya
Maliye Bakanı yetkilidir.


Bağış
ve yardımlar 1 inci maddede gösterilen limite dahil değildir.


 


Döner sermayenin kullanma alanı:[3]


Madde 3 – Kültür
Bakanlığı döner sermayesi; eski eserler, anıtlar, müzeler, kütüphanecilik,
bibliyografya, dökümantasyon, enformasyon, yayın, tanıtma, güzel sanatlar,
sahne sanatları arşiv, folklor, el sanatları, sinema sanatı, festival
düzenleme, kültür merkezleri ve bunlar gibi mal veya hizmet üretim ve satışını
içeren işletme ve Bakanlığın yukarıda sayılan hizmet alanlarında kullanılır.


(Ek: 16/4/2003-4848/34 md.) Döner Sermaye ayrıca
kültür veya turizm yatırımlarının alt yapı hizmetlerini yapmak, Bakanlığın kamu
hizmetlerinde ihtiyaç duyduğu taşınmaz mal alımı ve kültür veya turizm
yatırımlarına ilişkin kamulaştırma bedelleri için destek sağlamak, Bakanlığın
görev alanına giren hizmetlerin yerine getirilmesi için gerektiğinde bina ve
taşıt kiralaması yapmak, mal ve hizmet satın almak, her türlü baskı, dağıtım ve
reklâm işleri ile afişler, turistik ve tanıtıcı yayınlar yapmak ve bunlarla
ilgili tesisler kurmak, film, fotoğraf, plak ve hatıra eşyası hazırlamak, satış
yerleri ve sergiler açmak, radyo ve televizyon programları, folklor
gösterileri, festivaller düzenlemek ve turizm konularında yerli ve yabancı kuruluşlarla
ortaklık kurmak, 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu
kapsamında Bakanlığın görev alanına giren atık su arıtma tesisi, katı atık
bertaraf tesisi gibi altyapı tesislerini yapmak veya yaptırmak, Fikir ve Sanat
Eserleri Kanunu kapsamındaki her türlü eserin tüm mali haklarını yurt içinde ve
yurt dışında satın almak, bu hakları kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurum
ve kuruluşu niteliğindeki meslek örgütlerine, mahalli idarelere, Bakanlığın
amaç ve görevlerini gerçekleştirmek için bedelsiz kullandırmak veya üçüncü
kişilere satmak amacıyla da kullanılır.[4][5][6]


 


Harcama yerleri:


Madde 4 – 3
üncü maddede belirtilen iş ve hizmetlere ilişkin giderlerle, yalnız döner
sermaye işlerinde çalıştırılacak personelin her türlü giderleri döner sermayeden
karşılanır.


(Ek: 16/4/2003-4848/35 md.; Mülga ikinci fıkra: 11/10/2011-KHK-666/ Ek
Madde 10 md.)[7]


(Ek: 14/7/2023-7456/5 md.) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında yer alan ve deprem, sel, heyelan, çığ, yangın
ve benzeri doğal afetler sebebiyle tahrip olan taşınır veya taşınmaz kültür
varlıklarının ihyası veya yeniden inşası amacıyla veya 3 üncü maddede
belirtilen iş ve hizmetler ile kültür ve turizm yatırımlarıyla doğrudan
bağlantılı olmak kaydıyla yatırım projeleri ve bunların zorunlu altyapı
hizmetlerinin yerine getirilmesi amacıyla döner sermaye bütçesinden Kültür ve
Turizm Bakanının onayıyla genel bütçeye kaynak aktarılabilir. Aktarılan bu
tutarlar genel bütçeye gelir ve söz konusu tutarlar karşılığı yukarıda sayılan
işlerin yapımı amacıyla Bakanlık bütçesine ödenek kaydedilir. Bu suretle ödenek
kaydedilen tutarlardan yılı içinde harcanmayan kısımları ertesi yıla devretmeye
Bakan yetkilidir. Kaydedilen bu ödeneklerden yatırım projeleri ile ilgili olanlar
yılı yatırım programı ile ilişkilendirilir.


 


Gelir kaynakları:[8]


Madde 5 – Her türlü alt yapı katılım payları ile 3
üncü maddede belirtilen iş ve hizmetlerden elde edilecek;[9]


a)
Müzelerle, Devlet Tiyatroları ve Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüklerince düzenlenenler
dışındaki, tiyatro, bale, opera, konser, sinema ve benzeri yerlere giriş ücreti
dahil, her türlü ücretler,


b)
Her çeşit hizmet, mal, sanat eseri, kültür malzemesi, yayın ve benzeri satış gelirleri,


c)
Taşınır mallarla, Kültür Bakanlığına tahsis edilen ve döner sermaye hizmetlerinde
kullanılan taşınmaz malların ve tesislerin sergi, yeme, içme, dinlenme yerleri ile
salon, büfe ve otoparklarının işletme ve kira gelirleri ile müzelere, ören
yerlerine, kültür merkezlerine, konser alanlarına; tiyatro, opera (Devlet
Tiyatroları Genel Müdürlüğü ile Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü
tarafından düzenlenenler hariç), seminer, sempozyum, sergi, festival, kongre ve
benzeri kültürel etkinliklere; kültür varlıklarının imar, ihya ve kültür
envanterine kazandırılmasına yönelik, isim hakkı, destek ve sponsorluk
gelirleri,[10]


d)
Depozito gelirleri,


e)
Telif hakkı gelirleri,


f)
(Ek:25/10/2023-7464/10 md.) Kart, belge ve plaket, kokart gelirleri ve benzeri
her çeşit gelirler ile atık su arıtma tesisi, katı atık bertaraf tesisi gibi altyapı
tesislerinde elde edilen her türlü ücret ve bu tesislerin işletme ve kira gelirleri
ile döner sermaye faaliyetleri kapsamında Bakanlığın görev alanına giren tesislerden
elde edilen ücret ve gelirler,


g) (Ek: 14/7/2004-5225/14
md.) Diğer gelirler,


Döner
sermayenin gelirleridir.


Yukarıdaki
gelirlerle ilgili tarifeler, Kültür Bakanlığınca saptanır.


 


Kuruluş:


Madde
6 – Döner
sermayenin bütçe, bilanço ve hesaplarını düzenleme, inceleme, döner sermaye ile
ilgili bütün mali ve yönetsel işleri düzenlemek ve yönetmek üzere Kültür Bakanlığı
merkez kuruluşunda ve saymanlık örgütüne sahip olmak üzere "Döner Sermaye İşletmesi
Merkez Müdürlüğü" ve ayrıca merkez ve taşra örgütünde, Kültür Bakanlığı kararı
ile döner sermaye verilen her birimde "Döner Sermaye İşletmesi" kurulur.
Döner sermaye işletmeleri mali ve yönetsel açıdan, döner sermaye İşletmesi Merkez
Müdürlüğüne bağlı olarak çalışır.


Sayman
Maliye Bakanlığınca atanır.


(Ek: 16/4/2003-4848/36
md.) Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü kamu tüzel kişiliğini
haizdir. (Ek cümle:25/10/2023-7464/11 md.) Döner Sermaye İşletmesi 2634 sayılı
Kanun kapsamında Bakanlığın görev alanına giren atık su arıtma tesisi, katı atık
bertaraf tesisleri işletebilir, işlettirebilir. Döner Sermaye İşletmesi ayrıca turizm
eğitim merkezleri ile bunların uygulama otellerini ve diğer tesisleri işletebilir.


 


Ayrıcalıklar:[11]


Madde
7 – Kültür
Bakanlığı döner sermayesi; 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu, 2490 sayılı Artırma
- Eksiltme ve İhale Kanunu ile bu kanunların ek ve değişiklikleri hükümlerine bağlı
değildir.


(Ek
fıkra:30/5/2019-7176/1 md.) Döner sermaye, 3 üncü maddede sayılan
iş, hizmet ve faaliyetleri dolayısıyla kurumlar vergisinden muaftır. Bu muafiyetin,
31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile 13/6/2006 tarihli ve 5520
sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca yapılacak vergi kesintilerine şümulü yoktur.


 


Hesap
yılı ve hesapların denetimi:


Madde
8 – Kültür
Bakanlığı döner sermayesi hesap yılı, mali yıldır. Kültür Bakanlığı, hesap yılını
izleyen 4 ay içinde döner sermaye hesaplarını, bilanço ve eklerini gelir ve gider
belgeleri ile birlikte Sayıştay'a bilanço ve
eklerinin onaylı birer örneğini de Maliye Bakanlığına gönderir.


 


Çeşitli
hükümler:


Madde
9 – Döner
sermaye ile ilgili her türlü mali ve yönetsel işlemlerin nasıl yürütüleceği Kültür
ve Maliye Bakanlıklarınca birlikte düzenlenecek bir yönetmelikle saptanır.


 


Madde
10 – Döner sermayeye ait mallar Devlet malı kapsamı içindedir.


 


Madde
11 – 15 Temmuz 1953 tarih ve 6152 sayılı Kanunla değiştirilen,
3340 sayılı Müzelerle Örenyerlerini Ziyaret Edenlerden Alınacak Ücret Hakkındaki
Kanun ile 10 Haziran 1949 tarih ve 5441 sayılı Kanunun, 14 Temmuz 1970 tarih, 1310
sayılı Kanunla eklenen Ek 1 inci maddesi ve aynı tarih 1309 sayılı Kanunun 25 inci
maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.


 


Geçici Madde 1- (Ek:20/11/2025-7565/6 md.)


Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner
Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğünün memur veya işçi kadrolarında bulunup, bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel
Sanatlar Genel Müdürlüğünün koro ve toplulukları ile il kültür ve turizm
müdürlükleri bünyesindeki müzik toplulukları emrinde ses ve saz sanatçısı
olarak görevini icra eden ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
bir ay içinde yazılı olarak başvuranlardan, Kültür ve Turizm Bakanlığı
tarafından gerçekleştirilecek sözlü ve uygulamalı sanatsal yeterlik sınavı
sonucunda başarılı olanlar 28/2/2026 tarihine kadar 14/7/1965 tarihli ve 657
sayılı Devlet Memurları Kanununun ek geçici 16 ncı maddesi kapsamındaki
durumlarına uygun sözleşmeli sanatçı pozisyonlarına atanırlar. Bu şekilde
atananların sayısı yetmiş ikiyi geçemez.


Bu madde hükümlerine göre sözleşmeli
sanatçı pozisyonlarına atananların, ilgili mevzuat hükümlerine göre Kültür ve
Turizm Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Merkez
Müdürlüğünde   geçirdikleri hizmet süreleri, yeni
pozisyonlarının mali haklarının belirlenmesinde ve öğrenim durumlarına göre
yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla emekli keseneğine esas aylık ya
da sigorta primine esas kazanç unsurlarının tespitinde değerlendirilir. Bunlar,
atandıkları pozisyonun mali ve sosyal haklarına göreve başladıkları tarihi
takip eden ay başından itibaren hak kazanır ve önceki kadrolarında aldıkları
mali ve sosyal haklar hakkında herhangi bir mahsuplaşma yapılmaz.


Sözleşmeli sanatçı pozisyonuna
geçirilenlere iş mevzuatına göre herhangi bir tazminat ödenmez. Bu personelin
önceden kıdem tazminatı ödenmiş süreleri hariç, kıdem tazminatına esas olan
toplam hizmet süreleri, emekli ikramiyesine esas toplam hizmet süresinin
hesabında dikkate alınır.


 


 


Madde
12 – Bu Kanun yayımı gününde yürürlüğe girer.


 


Madde
13 – Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.





2252
SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA
MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL EDİLEN HÜKÜMLERİN


YÜRÜRLÜĞE
GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE


 







Değiştiren
Kanunun/ KHK’nin/İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



2252 Sayılı
Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe
Giriş Tarihi






4848



3, 4, 6



29/4/2003






5225



1, 3, 4,
5



21/7/2004






KHK/666



4



31/12/2011
tarihinden geçerli olmak üzere 2/11/2011






Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve

E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı



4



10/10/2013






7176



7



12/6/2019






7201



3



24/12/2019






7417



3



5/7/2022






7456



4



15/7/2023






7464



1, 3, 5, 6



2/11/2023






7565



5, Geçici Madde 1



5/12/2025









 











[1]
14/7/2004 tarihli ve 5225 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ile; 1 inci
maddedeki "50 milyon " ibaresi, "üçyüz trilyon", "300
milyon" ibaresi, "yediyüz trilyon" olarak değiştirilmiştir.







[2] 25/10/2023 tarihli ve 7464 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle bu fıkranın
birinci cümlesinde yer alan “üçyüz trilyon lira” ibaresi “bir milyar beş yüz
milyon Türk lirası” şeklinde, ikinci cümlesinde yer alan “Bakanlar Kurulu”
ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde ve “yediyüz trilyon liraya” ibaresi “iki
milyar Türk lirasına” şeklinde değiştirilmiştir.







[3]
1/7/2022 tarihli ve 7417 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle bu maddenin birinci
fıkrasında yer alan “işletme” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve Bakanlığın
yukarıda sayılan hizmet” ibaresi eklenmiş, ikinci fıkrasında yer alan
“kamulaştırma bedelleri için destek sağlamak,” ibaresinden sonra gelmek üzere
“Bakanlığın görev alanına giren hizmetlerin yerine getirilmesi için gerektiğinde
bina ve taşıt kiralaması yapmak, mal ve hizmet satın almak,” ibaresi
eklenmiştir.







[4]
14/7/2004 tarihli ve 5225 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ile bu fıkrada yer
alan "ayrıca" ibaresinden sonra gelmek üzere "kültür veya turizm
yatırımlarının alt yapı hizmetlerini yapmak" ibaresi eklenmiştir.







[5]
21/12/2019 tarihli ve 7201 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle, bu fıkraya “kültür
veya turizm yatırımlarının alt yapı hizmetlerini yapmak,” ibaresinden sonra
gelmek üzere “Bakanlığın kamu hizmetlerinde ihtiyaç duyduğu taşınmaz mal alımı
ve kültür veya turizm yatırımlarına ilişkin kamulaştırma bedelleri için destek
sağlamak,” ibaresi eklenmiştir.







[6] 25/10/2023 tarihli ve 7464 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle bu fıkraya
“ortaklık kurmak,” ibaresinden sonra gelmek üzere “12/3/1982 tarihli ve 2634
sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında Bakanlığın görev alanına giren atık su
arıtma tesisi, katı atık bertaraf tesisi gibi altyapı tesislerini yapmak veya
yaptırmak,” ibaresi eklenmiştir.







[7]
11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK ile bu fıkrada yapılan düzenleme;
10/10/2013 tarihli ve 28791 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Anayasa
Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve  E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı
ile iptal edilmiştir.







[8]
25/10/2023 tarihli ve 7464 sayılı Kanunun 10 ncu maddesiyle bu maddeye (e)
bendinden sonra gelmek üzere (f) bendi eklenmiş ve mevcut (f) bendi (g) bendi
olarak teselsül ettirilmiştir.







[9]
14/7/2004 tarihli ve 5225 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ile bu fıkranın başına
"Her türlü alt yapı katılım payları ile" ibaresi eklenmiştir.







[10]
20/11/2025 tarihli ve 7565 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle bu bende  “kira
gelirleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile müzelere, ören yerlerine, kültür
merkezlerine, konser alanlarına; tiyatro, opera (Devlet Tiyatroları Genel
Müdürlüğü ile Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenenler
hariç), seminer, sempozyum, sergi, festival, kongre ve benzeri kültürel
etkinliklere; kültür varlıklarının imar, ihya ve kültür envanterine
kazandırılmasına yönelik, isim hakkı, destek ve sponsorluk gelirleri” ibaresi
eklenmiştir.







[11]
Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı
Kanunun 81 inci maddesine ve 28/12/2004 tarihli ve 5277 sayılı 2005 Mali Yılı
Bütçe Kanununun 37 nci maddesine bakınız.