Küçüklerin Evlat Edinilmesine Aracılık Faaliyetlerinin Yürütülmesine İlişkin Tüzük

KÜÇÜKLERİN EVLAT EDİNİLMESİNDE
ARACILIK


FAALİYETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİNE İLİŞKİN
TÜZÜK


 


Bakanlar
Kurulu Kararının Tarihi      : 25/2/2009        No     : 2009/14729


Dayandığı
Kanunun Tarihi                    : 22/11/2001      No     : 4721


Yayımlandığı
Resmî Gazetenin Tarihi : 15/3/2009        No     : 27170


Yayımlandığı
Düsturun Tertibi             : 5                      Cildi : 48


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Amaç, Kapsam ve Tanımlar


 


Amaç ve kapsam


MADDE 1 – (1) Bu Tüzük, küçüklerin kendi ülkesi
içerisinde veya ülkelerarası evlât edinilmesinde aracılık faaliyetlerinin
yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla;


a) Küçüklerin, evlât
edinilmesinde, aracılık faaliyetinin yürütülmesine,


b)
Küçüğün; yüksek yararının gözetilmesine, temel haklarının güvence altına
alınmasına, kaçırılmasının, satılmasının veya ticaretinin önlenmesine,
öncelikle kendi ülkesi içinde evlât edindirilmesine, ülkesinde evlât edinecek
veya yanına yerleştirilecek kişi veya eşler bulunmadığı takdirde ülkelerarası
evlât edindirilmesine,


c) Küçüklerin, evlât
edindirilmek üzere kişi veya eşlerin yanına yerleştirilmesi sonucu kazandıkları
hakların korunması sürecinin izlenmesine,


ilişkin hükümleri kapsar.


 


Tanımlar


MADDE 2 – (1) Bu Tüzükte geçen;


a) Evlât edinen:
Yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre, evlât edinmesine hukuksal engeli olmayan
kişi veya eşleri,


b) Evlât edinilen: Hakkında
mahkemece korunma kararı alınan veya ailesi tarafından evlât edinilmesine rıza
gösterilen küçüğü,


c)
Geçici bakım sözleşmesi: Evlât edinilecek küçüğün, bakım ve eğitimi için evlât
edinme başvurusu uygun görülen kişi veya eşlerin yanına yerleştirilmesi
öncesinde bu kişilerle imzalanan sözleşmeyi,


ç) İl Müdürlüğü: Sosyal
Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğünü,


d) Kabul eden Devlet:
Evlât edinmek üzere başvuranın ikamet ettiği Devleti,


e) Kabul eden Devlet
merkezi makamı: Ülkelerarası evlât edinme konusunda yetkili otoriteyi,


f) Komisyon: İl Müdürünün
başkanlığında, sosyal inceleme raporunu hazırlayanın da katıldığı, vakanın
özelliğine göre Kurumun konusunda uzman meslek elemanlarının iştirak edeceği en
az üç kişiden oluşan değerlendirme grubunu,


g) Korunmaya muhtaç
küçük: 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme
Kurumu Kanunu’nun 3 üncü maddesinin (b) bendinde belirtilen küçüğü,


ğ) Kurum: Sosyal
Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünü,


h)
Küçük: Daha erken yaşta ergin olma durumu hariç, onsekiz yaşını doldurmamış
kişiyi,


ı) Menşe Devlet: Evlât
edinilecek küçüğün ikamet ettiği Devleti,


i) Merkezi Makam:
Türkiye’de Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü Çocuk
Hizmetleri Dairesi Başkanlığını,


ifade eder.


 


İKİNCİ BÖLÜM


Aracılık Faaliyetlerinde Uygulanacak
Usul ve Esaslar


 


Sorumlu birim


MADDE 3 – (1) Evlât edinmede aracılık
faaliyetleri Kurum tarafından yürütülür.


(2)
Ülkelerarası evlât edinme işlemlerinde, Kurumun görevli birimi Merkezi
Makamdır. Merkezi Makam, bu işlemleri kabul eden veya menşe Devlet merkezi
makamları arasında işbirliği yaparak yerine getirir.


 


Evlât edinme koşulları


MADDE 4 – (1) Evlât edinmede;


a) Küçüğün, evlât edinen
tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması,


b) Evlât edinmenin her
halde küçüğün yararına bulunması ve evlât edinenin diğer çocuklarının
yararlarının, hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi,


c) Evlât edinecek kişi
veya eşlerin, evlât edinilenden en az onsekiz yaş büyük olması,


ç) Ayırt etme gücüne
sahip olan küçüğün rızasının alınması,


d) 22/11/2001 tarihli ve
4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 311 inci ve 312 nci maddelerinde yer alan
hükümler hariç, 309 uncu maddesinde belirtilen şekilde küçüğün ana ve babasının
rızasının bulunması,


e)
Küçüğün vesayet altında olması halinde, Türk Medenî Kanununun 397 nci
maddesinde öngörülen vesayet dairelerinin izninin alınmış olması,


f) Evlât edinmek isteyen
ve evli olmayan kişinin otuz yaşını doldurmuş bulunması,


g)
Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya her ikisinin de otuz yaşını
doldurmuş bulunmaları,


ğ) Eşlerden birinin,
diğerinin çocuğunu evlât edinebilmesi için en az iki yıldan beri evli olmaları
veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması,


koşulları aranır.


(2) Otuz yaşını doldurmuş
olan eşin, tek başına evlât edinebilmesi için, diğer eşin ayırt etme gücünden
sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun
bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta
olması yüzünden, birlikte evlât edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi
gerekir.


 


Başvuru yeri, şekli ve
başvuru sırasında yapılacak işlemler


MADDE 5 – (1) Evlât edinmek isteyenlerden;


a)
Yerleşim yeri Türkiye’de olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, yerleşim
yerlerindeki İl Müdürlüklerine,


b) Yerleşim yeri yurt
dışında olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ile yabancı ülke vatandaşları,
kabul eden Devletin merkezi makamına,


c) Türkiye’de bir yıldan
fazla süreyle oturma izni almış yabancı ülke vatandaşları, Merkezi Makama
gönderilmek üzere bulundukları yerin İl Müdürlüğüne yazılı başvuruda
bulunurlar.


(2) Eşlerin evlât
edinmesi halinde, her ikisinin de yazılı başvuruda bulunması gerekir.


(3) Başvuranlara, evlât
edinilecek küçüklerin özellikleri ile evlât edinmenin sosyal ve hukuki
sonuçları hakkında sosyal çalışmacı tarafından bilgi verilir ve ilk görüşme
formu birlikte doldurulur.


(4) Evlât edinmek üzere
başvuran kişi veya eşler, evlât edinme işlemlerine ilişkin tüm yükümlülükleri
kabul ve taahhüt ederler.


 


İstenilen belgeler


MADDE 6 – (1) Evlât edinmek üzere başvuran kişi
veya eşlerden aşağıdaki belgeler istenir:


a) Nüfus müdürlüğü
tarafından düzenlenen nüfus olayı kayıt örneği,


b) Başvuran ve birlikte
yaşadığı aile fertlerinin 25/5/2005 tarihli ve 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu
kapsamında yer alan silinmiş kayıtlar da dâhil sabıka kayıtları,


c) Mal varlığını, gelir
ve sosyal güvenlik durumunu gösterir belgeler,


ç) Kimlik Paylaşımı
Sisteminden belge üretebilen muhtarlıklardan veya nüfus müdürlüklerinden
alınacak yerleşim yeri belgesi,


d) Öğrenim durumunu
gösterir belge,


e) Fiziksel, zihinsel ve
ruhsal bir engelinin, sürekli bakımı gerektiren, bulaşıcı veya süreğen bir hastalığının bulunmadığını, ayrıca
alkol veya uyuşturucu madde bağımlısı olmadığını belirten sağlık kurulu raporu,


f) Türkiye’de yaşayan
yabancı ülke vatandaşlarından veya yurt dışında yaşayan Türkiye Cumhuriyeti
vatandaşlarından oturma izin belgesi ve küçüğün kabul eden ülkeye girmesine ve
orada sürekli ikametine izin verildiğine veya verileceğine dair belge.


 


Başvuruların
incelenmesi


MADDE 7 – (1) Evlât edinmek üzere başvuran kişi
ve eşler, 6 ncı maddenin birinci fıkrasında sayılan belgeleri, başvuru
tarihinden itibaren en geç iki ay içinde tamamlayıp sunarlar. Bu süre içinde
belgeleri sunmayanların başvuruları işleme konulmaz. Belgelerin sunulduğu tarih
ve saat sosyal inceleme ve küçüğün yerleştirilmesi sıralamasında esas alınır. (Değişik dördüncü cümle: 10/2/2012-2012/2780) Ancak korunmaya muhtaç olmayan küçüklerin evlat
edinilmesi veya oluşmuş anne, baba ve küçük ilişkisinin bulunması, hısımlığın
söz konusu olması ya da koruyucu ailenin bakmakta olduğu çocuğu evlat edinmeye
ilişkin talebinin Kurum tarafından uygun bulunması durumlarında bu esasa bağlı
kalınmaz.


(2) Başvuru sahipleri belgelerin
tesliminden itibaren en geç altı ay içinde yerleşim yerlerinde ziyaret edilerek
haklarında sosyal inceleme başlatılır. Başvuruların yoğun olduğu İl
Müdürlüklerinde bu süre, altı ay daha uzatılabilir.


(3)
İncelemede karar vermeye yardımcı olacak her türlü belge talep edilerek başvuru
sahiplerinin ve varsa birlikte yaşadıkları başka kişilerin kişilik, eğitim,
kültürel özellikleri, ekonomik güçleri, sağlık durumları, aile bireylerinin
birbirleriyle ve çevreleri ile olan ilişkileri, küçükten beklentileri, evlât
edinmeye bakış açıları, bakım, eğitme ve yetiştirme konularına yaklaşımları,
evlât edinmek istedikleri küçüğün özellikleri, başvuru sahiplerinin veya varsa
altsoylarının tavır ve düşünceleri en az beş görüşme sonucu değerlendirilerek
kapsamlı bir sosyal inceleme raporu hazırlanır.


(4) Sosyal inceleme
sonucunda evlât edinme başvurusu uygun bulunanlara bu durum yazılı olarak
bildirilir.


 


Başvuruların reddi,
askıya alınması ve işlemden kaldırılması


MADDE 8 – (1) Evlât edinmek isteyenlerden bu
Tüzüğün 4 üncü maddesinde belirtilen koşulları taşımadıkları anlaşılanların
başvuruları sosyal inceleme yapılmaksızın reddedilir.


(2) Başvuruları işleme
konulanların dosyaları haklı mazeret göstermeleri halinde mazeretin
gerektirdiği bir süre için askıya alınabilir. Bu süre sonunda yeniden yapılacak
sosyal inceleme sonucunda düzenlenecek rapora göre dosya işleme konulur.


(3) 7 nci maddenin 2 nci
fıkrasında belirtilen süreler içinde başvuru sahiplerinden kaynaklanan
nedenlerle sosyal incelemeye başlanılamaması durumunda dosya işlemden
kaldırılır. Bunların yeniden başvuruda bulunmaları halinde ilk kez başvuruda
bulunulmasına ilişkin hükümler uygulanır.


(4) Geçici bakım
sözleşmesi uyarınca yanlarına yerleştirilen küçüğü, kendilerinin veya küçüğün
belgelendirilen ciddi sağlık nedeni dışında geri verenlerin sonraki evlât
edinme başvuruları reddedilir.


 


İtiraz


MADDE 9 – (1) Evlât edinme başvurusunun
reddedilmesine, askıya alınmasına veya işlemden kaldırılmasına ilişkin işlemler
İl Müdürlüğü tarafından başvuru sahiplerine yazılı olarak bildirilir.


(2) Bu işlemlere karşı
bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde İl Müdürlüğü nezdinde itiraz
edilebilir. İtiraz komisyon tarafından görüşülerek en geç bir ay içinde kesin
olarak karara bağlanır ve karar itiraz edene yazılı olarak bildirilir.


 


Sıralamada dikkate
alınacak hususlar


MADDE 10 – (1) Küçüğün yaşı, cinsiyeti, sağlık
durumu, varsa kardeşi ile birlikte istenmesi gibi özellikler sıralamayı
belirlemede dikkate alınır.


(2) Evlât edinilecek
küçüğün, varsa kardeşi ile birlikte evlât edindirilmesine, bunun mümkün
olmaması durumunda birbirlerine yakın yerleşim yerlerinde bulunan ve
birbirleriyle görüştürebilecek kişi veya eşlerin yanına yerleştirilmelerine
özen gösterilir. Kardeşi olan küçükleri birlikte evlât edinmek isteyenler için
sıralamaya bağlı kalınmayabilir.


 


Küçüğün
yerleştirilmesi


MADDE 11 – (1) Geçici bakım sözleşmesinin
imzalanmasından sonra, evlât edinilecek küçük, en az bir yıl süreyle bakım ve
eğitimi için uygun görülen kişi veya eşlerin yanına yerleştirilir.


 


İzleme


MADDE 12 – (1) Evlât edinme öncesinde, 11 inci
maddeye uygun olarak yerleştirilen küçük; evlât edinecek kişi veya eşlerin
küçüğü eğitme yeteneği, aile ilişkileri, sağlığı, küçükle olan ilişkilerindeki
gelişmeler ile sosyal ve ekonomik koşullarındaki değişimler yönünden sosyal
çalışmacılarca izlenir ve izleme sonuçları üçer aylık dönemler halinde rapora
bağlanır.


(2) Evlât edineceklerin
altsoyu varsa, raporda onların da küçük ile ilgili tavır ve düşünceleri
değerlendirilir.


(3)
Evlat edineceklerin küçüğe karşı tutum ve davranışları Kurum tarafından
denetlenir. Gerektiğinde danışmanlık ve rehberlik hizmeti de verilir.


(4) Bir yıllık izleme
süresi sonunda sosyal inceleme raporunu da içeren dosya bir ay içinde
hazırlanır.


(5)
Evlât edinecekler, geçici bakım sözleşmesi süresi içinde, küçükle birlikte
yurtdışına çıkmadan önce İl Müdürlüğüne bilgi verirler. Bu bilgi İl
Müdürlüğünce Merkezi Makama iletilir. Merkezi Makam tarafından da gidilen
ülkenin merkezi makamı ile işbirliği yapılarak izleme sürdürülür.


 


Evlât edinme kararı ve
küçüğün geri alınması


MADDE 13 – (1) İzleme süresi sonunda düzenlenen
sosyal inceleme raporuna dayalı olarak veya itiraz üzerine komisyon tarafından
karar verilerek evlât edinme talepleri uygun görülenlere, sonuç ve evlât edinme
kararı alınması için mahkemeye başvurmaları gerektiği hususu İl Müdürlüğünce
yazılı olarak bildirilir.


(2) İzleme süresi sonunda
düzenlenen sosyal inceleme raporuna göre evlât edinmeleri uygun görülmeyenlerin
talepleri reddedilir. Ret kararına yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş
gün içinde İl Müdürlüğü nezdinde itiraz edilebilir. İtiraz komisyon tarafından
görüşülerek en geç bir ay içinde kesin olarak karara bağlanır. Komisyonca evlât
edineceklerin uygun bulunmamaları durumunda küçük geri alınır.


(3) Geçerli bir mazeret
olmaksızın yazılı bildirim tarihinden itibaren iki ay içerisinde evlât edinme
kararı almak üzere mahkemeye başvurulmaması halinde, İl Müdürlüğünce küçüğün
geri alınmasına karar verilir.


(4) Geçici bakım
sözleşmesi süresi içerisinde, ebeveynlik sorumluluğunun yerine getirilmediğinin sosyal inceleme raporuyla
saptanması durumunda, sürenin dolması beklenmeksizin de küçük geri alınabilir.


 


Evlât edinme işleminin
tamamlanması ve nüfusa kayıt


MADDE 14 – (1) 25/4/2006 tarihli ve 5490 sayılı
Nüfus Hizmetleri Kanununun 29 uncu maddesi hükmü gereğince evlât edinme kararı
mahkeme tarafından on gün içinde o yerin Nüfus Müdürlüğüne bildirilir. Evlât edinme
olayı aile kütüklerine tescil edilir ve evlât edinilenin kaydı evlât edinenin
aile kütüğüne taşınır.


(2) İl Müdürlüğü, Kimlik
Paylaşımı Sisteminden veya nüfus idaresinden temin edeceği nüfus olayı kayıt
örneğini evlât edinme dosyasına koyar ve evlât edinme işleminin tamamlanmasına
ilişkin belgeyi en geç bir ay içerisinde Kuruma gönderir.


 


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Ülkelerarası Evlât Edinmeye İlişkin
Hükümler


 


Ülkelerarası evlât
edinme


MADDE 15 – (1) Ülkelerarası evlât edinme
işlemleri, bu Tüzüğün ilgili hükümleri ile 5/4/2004 tarihli ve 2004/7087 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan Çocukların Korunması ve Ülkelerarası Evlât
Edinme Konusunda İşbirliğine Dair Sözleşme hükümlerine uygun olarak yürütülür.


 


Türkiye Cumhuriyetinin
menşe Devlet olduğu ülkelerarası evlât edinmede uygulanacak usul ve istenilen
belgeler


MADDE 16 – (1) Ülkelerarası evlât edinme,
küçüğün Türkiye’de evlât edinme amacıyla yerleştirilme imkânı bulunamaması ve
ülkelerarası evlât edinmenin, küçüğün yüksek yararlarına uygun olmasıyla
mümkündür.


(2) Ülkelerarası evlât
edinme başvuruları bu Tüzüğün 5 inci maddesinde belirtilen usule göre yapılır.


(3) Merkezi Makam
tarafından, kabul eden Devletin merkezi makamından evlât edinecek kişi veya
eşler hakkında ailelerini, sağlık geçmişlerini, sosyal çevrelerini, evlât
edinme sebepleri ile evlât edinme ehliyetine sahip ve elverişli olduklarını,
uluslararası bir evlât edinmeyi üstlenme yeteneklerinin bulunduğunu ve evlât
edinmek istedikleri küçükte aradıkları özellikleri belirten sosyal inceleme
raporu ile dayanağı belgelerin yer aldığı dosyanın hazırlanması talep edilir.


(4)
Hazırlanan dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu kabul eden Devletin merkezi
makamı tarafından, başvuru sahibi kişilerin yanına evlât edinilmek üzere küçük
yerleştirilmesinde sakınca bulunmadığının onaylanması halinde, dosya sıralamaya
alınır. Dosyanın, Merkezi Makama iletildiği tarih, küçüğün yerleştirilmesi
sıralamasında esas alınır. Ancak, yerleşim yeri yurtdışında bulunan Türk
vatandaşları ile doğumla Türk vatandaşı olup da, İçişleri Bakanlığından
aldıkları izinle vatandaşlıktan çıkanlara ve evlât edinilecek küçükle dil
birliği ve kültürel yakınlığı bulunan kişi ve eşlere sıralamada öncelik
verilir.


(5) Ülkelerarası evlât
edinme başvurularında dosyanın hazırlanma süreci kabul eden Devletin
kurallarına bağlıdır. Kabul eden Devlet tarafından olumsuz bildirimde
bulunulması durumunda dosya işlemden kaldırılır.


(6) Merkezi Makam
tarafından kabul eden Devletin merkezi makamına gönderilen küçüğe ait dosyada;
nüfus cüzdanı örneği, korunma kararı örneği, küçük terk edilmiş ise emniyet
tutanakları, Türk Medenî Kanununun 309 uncu veya 311 inci maddeleri kapsamında
ilgili mahkemeler tarafından verilen karar örnekleri, sağlık durumu hakkında
doktor raporu, sosyal inceleme raporu, yurt dışına çıkmasına ilişkin velisi ya
da vasisinin izni ve küçüğün kabul eden Devlete girme ve burada bir yıllık
oturma hakkına sahip bulunduğuna ya da bulunacağına dair belge veya vize,
küçüğün özel gereksinimleri ile ilgili bilgiler içeren evrak ve fotoğraflar
bulunur.


(7)
Merkezi Makam; küçüğün kimliği, evlât edinmeye uygunluğu, kendisinin ve
ailesinin geçmişi, sosyal çevresi, kendisinin ve ailesinin sağlık geçmişi ve
küçüğün özel ihtiyaçları hakkındaki bilgileri içeren bir rapor düzenler.
Düzenlenen raporda, özellikle küçüğün yetişme koşulları ile vatandaşlık durumu,
din, dil ve kültürel geçmişi göz önünde bulundurularak, ülkelerarası evlât
edinmenin küçüğün yüksek yararına uygunluğu konusundaki görüşlere yer verilir.


(8) Küçüğün tesliminden
önce Merkezi Makam ve kabul eden Devlet merkezi makamı arasında küçüğün evlât
edinilmesi konusunda anlaşma sağlanmış olması gerekir.


(9)
Evlât edinecek kişi veya eşlerin küçüğü yaşadıkları ülkeye götürebilmeleri için
gerekli görülen belgeler kabul eden Devletin merkezi makamı tarafından
Türkiye’deki konsolosluğuna gönderilir.


 


Yerleştirme işlemleri,
küçüğün teslimi ve izleme


MADDE 17 – (1) Küçük, bir yıllık bakım ve
eğitimi için geçici bakım sözleşmesi imzalanarak, Merkezi Makamın gözetim ve
denetiminde evlât edinecek kişi veya eşlere teslim edilir.


(2)
Küçüğün kabul eden Devlete gönderilmesi, evlât edineceklerin refakatinde,
güvenli ve uygun koşullarda gerçekleştirilir.


(3)
Kabul eden Devletin merkezi makamından evlât edinilecek küçüğe, bir yıllık
izleme süresi içerisinde, gerekirse sağlık ve eğitim konularının takibi yetkisi
ile sınırlandırılmış bir yasal temsilcinin tayin edilmesi istenebilir.


(4) İzleme süresi
içerisinde, kişi veya eşler Merkezi Makamın ve kabul eden Devletin merkezi
makamının bilgisi olmaksızın yerleşim yerlerini değiştiremez ve onayları
olmaksızın ülke dışına çıkamazlar.


(5) Merkezi Makam, evlât
edinmek üzere yanlarına küçük yerleştirilen kişi veya eşler ile küçüğün, kabul
eden Devletin merkezi makamı tarafından periyodik olarak izlenmesini ve
düzenlenen raporların gönderilmesini talep eder.


 


Evlât edinme işleminin
uygun görülmemesi


MADDE 18 – (1) Ülkelerarası evlât edinilecek
küçüğün evlât edineceklerin yanında sürekli kalmasının, küçüğün yüksek yararına
uygun olmayacağının tespit edilmesi durumunda, Merkezi Makam tarafından kabul
eden Devletin merkezi makamından küçüğün evlât edineceklerden geri alınması ve
öncelikle geçici bakımının sağlanması istenir. Kabul eden Devlet Merkezi Makamı
ile işbirliği yapılarak küçüğün bu Tüzüğün 16 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında
öncelik verileceği belirtilen kişi veya eşlerin yanına gecikmeksizin yeniden
yerleştirilmesi ya da uzun süreli bakım olanakları araştırılır. Bunun mümkün
olmaması durumunda ayırt etme gücüne sahip küçüğün rızası da alınarak ülkeye
güvenli bir şekilde dönmesi sağlanır.


 


Türkiye Cumhuriyetinin
kabul eden Devlet olduğu ülkelerarası evlât edinmede uygulanacak usul


MADDE 19 – (1) Yerleşim yeri yurtdışında bulunan
küçüğü evlât edinmek isteyen kişi veya eşler Merkezi Makama gönderilmek üzere
bulundukları yerin İl Müdürlüğüne yazılı başvuruda bulunurlar.


(2) Evlât edinmeye
ilişkin işlemler, bu Tüzüğün ilgili hükümleri ile Çocukların Korunması ve
Ülkelerarası Evlât Edinme Konusunda İşbirliğine Dair Sözleşme hükümleri
çerçevesinde Merkezi Makam tarafından menşe Devlet merkezi makamı ile işbirliği
yapılarak tamamlanır.


 


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Evlât Edinmede Yükümlülükler ve
Evlâtlık İlişkisinin Kaldırılması


 


Evlât edinme kararının
verilmesinden sonraki hak ve yükümlülükler


MADDE 20 – (1) Evlât edinme kararının
verilmesinden sonra ana babaya ait haklar ve yükümlülükler evlât edinene geçer.


(2) Evlâtlık, evlât
edinenin mirasçısı olur.


(3) Evlâtlık küçük ise
evlât edinenin soyadını alır. Evlât edinen isterse küçüğe yeni bir ad
verebilir. Yeni ad verilirken ayırt etme gücüne sahip küçüğün görüşü alınır.


(4) Eşler tarafından
birlikte evlât edinilen ve ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus
kaydına, ana ve baba adı olarak evlât edinen eşlerin adları yazılır. Tek başına
evlât edinilmesi halinde de aynı yöntem uygulanır.


(5) Evlâtlığın, miras ve
başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlâtlığın
naklen geldiği aile kütüğü ile evlât edinenin aile kütüğü arasında bağ kurulur.
Evlâtlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfus kütüğüne işlenir.


(6) Evlât edinme ile
ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler, mahkeme kararı olmadıkça veya evlâtlık
istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz. Evlâtlığın istemi halinde söz konusu
durumun evlâtlığın psikolojisi üzerindeki etkisi de göz önüne alınarak Kurumca
belirlenecek koşullar çerçevesinde sosyal çalışmacı tarafından açıklama
yapılır.


 


Evlât edinme öncesinde
evlât edinecek kişinin ölümü


MADDE
21 – (1) Evlât edinme başvurusundan sonra evlât edinenin ölümü veya ayırt
etme gücünü kaybetmesi, diğer koşulların bundan etkilenmemesi ve küçüğün yüksek
yararının bunu gerektirmesi durumunda evlât edinmeye engel olmaz. Bu durumda
yeni koşullarda küçüğün yüksek yararının zedelenip zedelenmeyeceğine ilişkin
olarak Kurum tarafından hazırlanan sosyal inceleme raporu ve diğer belgelerden
oluşan dosya ilgili mahkemeye sunulur. Küçüğün ayırt etme gücüne sahip olması
halinde, kendisiyle yapılan görüşmeye ilişkin rapor da mahkemeye iletilir.


 


Evlât edinilen
hakkında açılan davalar


MADDE 22 – (1) Aile ve miras hukukunu
ilgilendiren konularda evlât edinilenin hak kaybına
uğramasına neden olabilecek davalar açılması durumunda, Kurum küçüğün
haklarının korunması bakımından gereken her türlü hukuki yardımı sağlar.


 


Evlâtlık ilişkisinin
kaldırılması


MADDE 23 – (1) Türk Medenî Kanununun 317 nci
maddesine göre, kanuni sebep bulunmaksızın rıza alınmamışsa, küçüğün menfaati
bunun sonucunda ağır biçimde zedelenmeyecekse, rızası alınması gereken kişiler,
hâkimden evlâtlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilirler. Bu talebin küçüğün
menfaatini ağır biçimde zedeleyip zedelemeyeceğine ilişkin olarak Kurum
tarafından hazırlanan sosyal inceleme raporu ve diğer belgelerden oluşan dosya
ilgili mahkemeye sunulur. Küçüğün ayırt etme gücüne sahip olması halinde,
kendisiyle yapılan görüşmeye ilişkin rapor da mahkemeye iletilir.


 


Evlât edinmede
noksanlıklar


MADDE 24 – (1) Türk Medenî Kanununun 318 inci
maddesine göre, evlât edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle
sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili, evlâtlık ilişkisinin
kaldırılmasını isteyebilir.


(2) Noksanlıklar bu arada
ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup, ilişkinin kaldırılması
evlâtlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa bu yola gidilmez.


(3) Kurum tarafından
tespit edilen ve esasa ilişkin noksanlıklardan biriyle sakat olan evlât
edinmeler hakkında düzenlenen dosyalar, kararı veren mahkemenin bulunduğu
ildeki Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir.


 


Düzenlenecek
belgelerin şekil ve standartları


MADDE 25 – (1) Küçüklerin evlât edinilmesinde
aracılık faaliyetleriyle ilgili olarak uygulamada ihtiyaç duyulacak geçici
bakım sözleşmeleri, yerleştirme ve vaka kapatma formları ve benzeri belgelerin
şekil, standart ve içerikleri mevzuata uygun olarak Kurum tarafından
belirlenir.


 


Yönetmelik


MADDE
26 – (1) Bu Tüzüğün uygulanması ile ilgili hususlar yönetmelikle düzenlenir.


 


Yürürlük


MADDE
27 – (1) Türk Medeni Kanununun 320 nci maddesine göre hazırlanıp Danıştay
tarafından incelenmiş olan bu Tüzük Resmî Gazete'de yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.


 


Yürütme


MADDE 28 – (1) Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar
Kurulu yürütür.





 







25/2/2009 TARİHLİ VE 2009/14729
SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK
GETİREN TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE






Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğün
Yürürlüğe Koyan Kararnamenin






Tarihi



Numarası



Değişen Maddeler



Yürürlüğe Giriş Tarihi






10/2/2012



2012/2780



7



9/3/2012