Kooperatif ve Üst Kuruluşların Genel Kurullarında Bulunulacak Ticaret Bakanlığı Temsilcisinin Nitelik ve Görevleri Hakkında Tüzük

KOOPERATİF VE ÜST KURULUŞLARIN GENEL KURULLARINDA


BULUNDURULACAK
TİCARET BAKANLIĞI TEMSİLCİSİNİN


NİTELİK VE GÖREVLERİ HAKKINDA TÜZÜK


 


Bakanlar
Kurulu Kararının Tarihi       : 30.11.1973      No     : 7/7522


Dayandığı
Kanunun Tarihi                    : 24.4.1969        No     : 1163


Yayımlandığı
Resmî Gazetenin Tarihi  : 10.12.1973      No     : 14738


Yayımlandığı
Düsturun Tertibi             : 5                      Cildi : 13      Sayfa  :
414


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Kapsam ve Deyimler


 


Kapsam


Madde
1 – Kooperatiflerle,
kooperatif birlikleri, bölge birlikleri, merkez birlikleri Türkiye Tütün Tarım
Satış Kooperatifleri Genel Birliği ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliği Genel
Kurullarında bulundurulacak Bakanlık temsilcisinin nitelik ve görevleri bu
Tüzük'te gösterilmiştir.


 


Deyimler


Madde
2 – Bu
Tüzük'te geçen üst kuruluş deyimi, 1 inci maddede sayılan kooperatiflerin
üstündeki kuruluşları; Bakanlık deyimi, Ticaret Bakanlığını ifade eder.


 


İKİNCİ BÖLÜM


Bakanlık Temsilcisinin Nitelikleri ve Temsilci İstemi


 


Temsilcilerin nitelikleri


Madde
3 – Temsilcinin
aşağıdaki niteliklere sahip olması gereklidir:


a)
Bakanlık merkez veya taşra teşkilatında memur olmak,


b)
En az lise mezunu olmak,


c) Bakanlıkça kooperatifçilik konusunda düzenlenecek
eğitime katılmış ve başarı sağlamış olmak.


Bu Tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihte, Ticaret Bakanlığı
Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğü veya bölge ticaret
müdürlükleri emrinde en az 5 yıl görev yapmış olanlar için yukarıda yazılı
nitelikler aranmaz.


Bu
maddede yazılı nitelikleri taşıyan temsilci görevlendirilemediği takdirde,
atama, diğer Devlet memurları arasından yapılır.


 


Temsilci istemi


Madde
4
– Bakanlık temsilcisi, genel kurul toplantısından en az 10 gün önce,
Kooperatifler Kanununun 45 inci maddesi gereğince Bakanlığa gönderilecek
toplantı çağrısı ilan örneği ile birlikte Bakanlıktan istenir.


Bölge
ticaret müdürlüğü olan illerde, istem, bu müdürlüklere yapılır.


Bakanlık veya bölge ticaret müdürlüğü, uygun bir süre
içerisinde, temsilciyi atar; gerekli mercilere, istemde bulunan kooperatife
veya üst kuruluşa bildirir.


Ancak, usulüne uygun şekilde istemde bulunulduğu halde
temsilci toplantıya gelmezse, durum, o yerin mülkiye amirine bildirilir ve
temsilci onun tarafından atanır.


 


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Kooperatifler Kanununa Göre Kurulmuş Kooperatiflerde ve Üst


Kuruluşlarında Temsilcinin Görevleri


 


Genel kurul toplantısından önceki
görevler


Madde
5
– Bakanlık temsilcisi genel kurul toplantısından önce;


a) Toplantı çağrısının Kooperatifler Kanunu ve
anasözleşme hükümlerine uygun bulunup bulunmadığı,


b) Toplantıya katılmaya hak kazanmış olan ortakları
gösteren listenin, Türk Ticaret Kanununun 376 ncı maddesine uygun şekilde
düzenlenip düzenlenmediği, listenin ortaklar veya ortak temsilcileri tarafından
imzalanıp imzalanmadığı, hazır olanların görebileceği bir yere asılıp
asılmadığı,


c)
Anasözleşmede bir ortağı diğer bir ortağın temsil edebileceğine dair bir hükmün
mevcut olup olmadığı, varsa, temsilcinin bu yetkisinin bulunup bulunmadığı,


d)
Ortaklar listesini asaleten veya temsilen imzalayan ortakların kimliklerini
belirten ortaklık senedi veya cüzdanının imza sırasında ibraz edilip
edilmediği,


e) Grup temsilcilerinin usulüne
uygun olarak seçilip seçilmedikleri,


f)
Kanun ve anasözleşme ile tespit olunan yükümlerini yerine getirmemesi nedeniyle
yönetim kurulu tarafından genel kurula alınmamasına karar verilen ortakların ve
genel kurul toplantı tarihinden en az 6 ay önce ortak olmayanların genel kurula
katılacak ortakları gösteren listeye yazılıp yazılmadığı hususlarını
incelemekle görevlidir.


 


Genel kurul toplantısındaki görevler


Madde
6
– Bakanlık temsilcisi genel kurulun açılışı ve devamı sırasında;


a)
Anasözleşmede açılışı yapmakla görevlendirilmiş bir kimse varsa görevi bunun
yapıp yapmadığı, anasözleşmede böyle bir kimse gösterilememişse teamüle göre
hareket edilip edilmediği,


b)
Toplantıya başlanabilmesi için anasözleşmede kayıtlı toplantı nisabının mevcut
olup olmadığı ve yoklama yapılıp yapılmadığı,


c)
Başkan anasözleşme ile tayin olunmamışsa, başkanın, divan katiplerinin ve oy
toplamakla görevlendirilecek ortakların usulüne uygun olarak seçilip
seçilmediği,


d)
Gündemin Türk Ticaret Kanununun 369 uncu maddesine göre düzenlenip
düzenlenmediği, görüşmelerin gündeme ve gündem sırasına göre yapılıp
yapılmadığı,


e)
Yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli, hesap komisyonunun seçilmesi,
bilanço incelemesinin geriye bırakılması, çıkan veya çıkarılan ortaklar
hakkında karar alınması, genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması
hususlarının gündemde olmasa bile, ortaklar tarafından teklif edilmesi halinde,
başkanlık divanınca gündeme konulup konulmadığı,


f) Olağanüstü genel kurul toplantısında görüşmelerin
genel kurulu toplantıya çağıranların düzenledikleri gündeme göre devam edip
etmediği,


g) Kanun ve anasözleşme ile saptanan yükümlerini yerine
getirmemesi nedeniyle, yönetim kurulu tarafından genel kurula alınmamasına
karar verilen ortakların ve toplantı tarihinden en az 6 ay önce ortak
olmayanların genel kurula alınıp alınmadığı,


h)
Çağrıya ilişkin hükümlere uyulmadığı takdirde, bütün ortakların genel kurulda
hazır bulunup bulunmadığı, bulunanlardan biri tarafından toplantıya itiraz edilip
edilmediği ve kararlara ait tutanağın ortaklar veya ortakların oybirliği ile
seçecekleri temsilcileri tarafından imzalanıp imzalanmadığı,


ı) Anasözleşmede aksine hüküm olmadığı takdirde genel
kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasına itibar edilip
edilmediği,


j) Anasözleşmede daha fazla bir çoğunluk aranmamışsa,
genel kurulun, kooperatifin dağılması, diğer bir kooperatifle birleşmesi ve
anasözleşmenin değiştirilmesi kararlarında fiilen kullanılan oyların, mevcudun
2/3 ünün çoğunluğunu sağlayıp sağlamadığı,


k) Anasözleşmede daha fazla bir çoğunluk aranmamışsa,
ortağın şahsi sorumluluklarının ağırlaştırılması ve ek ödeme yükümlülüğü
kararlarının, bütün ortakların 3/4 ünün rızası ile alınıp alınmadığı,


l) Oyların mektupla bildirilmesi halinde, mektupların
usulüne göre incelenip incelenmediği, bu hususla ilgili bir tutanak düzenlenip
görevliler tarafından imzalanıp imzalanmadığı,


m)
Grup temsilcilerinin oylarını talimata uygun olarak kullanıp kullanmadıkları,


n)
Anasözleşmede açıklık olmadığı hallerde, genel kurulda seçim yapılmadan veya
herhangi bir konu oya konmadan önce, oyların gizli veya açık verilmesi
hususunun oylanıp oylanmadığı,


o) Oylama gizli yapılıyorsa, her ortağa kooperatif mührü
ile mühürlenmiş oy pusulası verilip verilmediği, ortağın ortak numarası, adı ve
soyadı okunarak oyunu kullanmaya çağırılıp çağırılmadığı,


p)
Kullanılan oyların hazır bulunanların huzurunda tasnif edilip edilmediği,


r)
Genel kurul kararlarının kanuna, anasözleşmeye, anasözleşmede hüküm olmadığı
takdirde, kanunun ihtiyari ve yorumlayıcı hükümlerine, ahlaka ve adaba ve iyi
niyet esaslarına aykırı olup olmadığı hususlarını incelemekle görevlidir.


 


Genel kurul toplantısının bitiminden
sonraki görevler


Madde
7
– Bakanlık temsilcisi genel kurul toplantısının bitiminden sonra;


a)
Toplantı görüşmelerine ilişkin tutanağın okunaklı bir şekilde yazılıp
yazılmadığı,


b)
Önerge, tutanak ve sair belgelerin genel kurul dosyasına konulup konulmadığı,


c)
Toplantıya ilişkin tutanağın, genel kurul başkanı; varsa ikinci başkan ve
katipler tarafından imzalanıp imzalanmadığı,


d)
Oy tasnif kuruluyla seçilmiş diğer kurulların görevlendirildikleri konularda
tutanak düzenleyip düzenlemedikleri ve bunları imzalayıp imzalamadıkları
hususlarını incelemekle görevlidir.


 


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri Genel Kurullarında


Bakanlık Temsilcisinin Görevleri


 


Kooperatif genel kurulundaki
görevler


Madde
8
– Bakanlık temsilcisi, tarım satış kooperatifleri genel kurulunun açılışından
önce, açılışında, devamı sırasında ve bitişinden sonra;


a)
Toplantı çağrısının Tarım Satış Kooperatifleri Anamukavelenamesi hükümlerine
uygun olarak yapılıp yapılmadığı,


b)
Toplantıya katılacak ortakların veya temsilcilerinin, Tarım Satış
Kooperatifleri Anamukavelenamesinde yazılı niteliklere sahip olup olmadıkları,


c)
Diğer bir ortağı temsilen, ortaklar listesini imzalayan ortağın, yazılı
yetkisinin bulunup bulunmadığı,


d)
Tarım Satış Kooperatifleri Anamukavelenamesine göre, ortaklıktan kesin olarak
çıkanlarla çıkarılanlara ortaklar listesinde yer verilip verilmediği,


e) Bakanlığın, tarım satış kooperatifinin kuruluşunu
onaylamasından sonra, kuruluş genel kurulunun anamukavelenameyi imzalayanlardan
biri tarafından toplantıya çağırılıp çağırılmadığı,


f)
Ortakların 1/10 unun genel kurul toplantısından en az 5 gün önce, gündeme bir
madde eklenmesi dileği ile yaptıkları başvurmanın yerine getirilip
getirilmediği,


g)
Toplantının yönetim kurulu başkanı, yoksa kooperatif müdürü tarafından açılıp
açılmadığı,


h)
Toplantı ve karar nisabında, Tarım Satış Kooperatifleri Anamukavelenamesinde
yazılı hükümlere uyulup uyulmadığı,


i)
Gündemin Türk Ticaret Kanununun 369 uncu maddesinde yazılı hususları ihtiva
edip etmediği, görüşmelerin gündeme ve gündem sırasına göre yapılıp
yapılmadığı, varsa, ortaklıktan çıkarılacaklara ilişkin maddenin, sırasına
konulup konulmadığı,


j)
Seçim yapılmadan ve herhangi bir konu oya konmadan önce, oyların gizli veya
açık verilmesi hususunun oylanıp oylanmadığı,


k) Kararların ve toplantıda bulunan ortakların adları ile
ortaklık numaralarının, sayfaları numaralanmış deftere geçirilip altının genel
kurul başkanı ve başkanlık divanı katiplerince imzalanıp imzalanmadığı,


l)
Bu Tüzüğün 5 inci maddesinin b ve d; 6 ncı maddesinin g.o.p ve 7 nci maddesinin
a.b.d fıkraları hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı,


m) Kararların Kooperatifler Kanunu ile Tarım Satış
Kooperatifleri ve Birlikleri Kanununa, Tarım Satış Kooperatifi
Anamukavelenamesine, bunlarda hüküm bulunmadığı takdirde, genel kaidelere, ahlaka
ve adaba ve iyi niyet esaslarına uygun olup olmadığı hususlarını incelemekle
görevlidir.


 


Birlik genel kurulundaki görevler


Madde
9
– Bakanlık temsilcisi Tarım Satış Kooperatifleri Birlikleri genel kurullarının
açılışından önce, açılışında, devamı sırasında ve bitişinden sonra;


a) Toplantı çağrısının Tarım Satış Kooperatifleri Birliği
Anamukavelenamesi hükümlerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı,


b)
Genel Kurulu teşkil eden kooperatifler temsilcilerinin Birlik
Anamukavelenamesine göre seçilip seçilmediği, seçilenlerin, tarım satış
kooperatifleri üyelerinde aranan nitelikleri haiz olup olmadığı,


c)
Toplantıya katılmaya hak kazanmış olan ortak kooperatifler temsilcilerini
gösteren listenin, Türk Ticaret
Kanununun 376 ncı maddesinde kayıtlı olduğu şekilde düzenlenip düzenlenmediği, hazır bulunanların görebileceği
bir yere asılıp asılmadığı, listenin ortak kooperatif temsilcileri
tarafından imzalanıp imzalanmadığı,


d) Ortaklar listesini imzalayan
ortak kooperatifler temsilcilerinin, temsilci belgelerini ibraz edip
etmedikleri, temsilci belgelerindeki imza veya mührün temsilciyi seçen
kooperatife ait olup olmadığı,


e)
Bakanlığın, birliğin kuruluşunu onaylamasından sonra, kuruluş genel kurulunun
ortak kooperatiflerden biri tarafından 10 gün içerisinde toplantıya çağırılıp
çağırılmadığı,


f)
Olağan ve olağanüstü genel kurul toplantılarının açılış ve karar nisabında,
Birlik Anamukavelesi hükümlerine uyulup uyulmadığı,


g)
Karar ve toplantıda temsil edilmiş olan ortak kooperatifler temsilcilerinin adlarının deftere geçirilip, altının genel kurul başkanı
ve divan katipleri tarafından imzalanıp imzalanmadığı,


h)
Tüzüğün 6 ncı maddesinin, d, f, o, p fıkralarıyla 7 nci maddesinin a, b ve d
fıkraları hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı,


i) Kararların kooperatifler Kanunu ile Tarım Satış
Kooperatifleri ve Birlikleri Kanununa, Birlik
Anamukavelenamesine, bunlarda hüküm bulunmadığı takdirde genel kaidelere,
ahlaka, adaba ve iyi niyet esaslarına aykırı
olup olmadığı hususlarını incelemekle görevlidir.


 


BEŞİNCİ BÖLÜM


Bakanlık Temsilcisinin Diğer Görevleri


 


Genel Kurul kararlarına ilişkin
tutanakların ve ortaklar listesinin imzalanması


Madde
10 – Temsilci, kararlara ilişkin tutanaklar ile toplantıya
katılanların listesini imzalamakla yükümlüdür. Temsilci, herhangi bir itiraz
ileri sürerek, tutanakları imzalamaktan kaçınamaz ve toplantı sona ermeden
genel kurulu terkedemez.


 


Temsilcinin görüşünü belirtmesi,
Bakanlığa bilgi vermesi


Madde 11 –
Temsilci, kanun ve ana sözleşmeye aykırı olarak alınan kararlar hakkındaki
görüşünü, görüşmelere ilişkin tutanakta belirtir ve genel kurulun bitiminde,
ayrıca, toplantının kanun ve anasözleşme hükümlerine göre yürütülüp
yürütülmediği yolundaki görüşünü Bakanlığa bildirir.


 


Açıklama yapma yükümlülüğü


Madde 12 –
Temsilci, genel kurullarda toplantıyla ilgili olarak kendisine sorulan
hususları cevaplandırır ve toplantının kanun ve anasözleşme gereğince
yürütülmesini sağlamak için gerekli açıklamaları yapar.


 


ALTINCI BÖLÜM


Son Hükümler


 


Kooperatif yöneticilerinin ve
memurlarının yükümlülüğü


Madde
13
– Kooperatifi yönetmeye ve temsile yetkili olanlarla diğer memurları, Bakanlık
temsilcisinin kanunda ve bu Tüzükte yazılı görevlerini gereği gibi yapabilmesi
için her türlü yardım ve kolaylığı göstermek ve temsilcinin görevi ile ilgili
olarak isteyeceği belge, defter ve diğer kayıtları derhal ibraz etmekle
yükümlüdürler.


 


Yürürlük


Madde 14 –
24.4.1969 günlü ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 87 nci maddesine
dayanılarak hazırlanmış ve Danıştayca incelenmiş olan bu Tüzük hükümleri Resmi
Gazete ile yayımı gününde yürürlüğe girer.


 


Yürütme


Madde
15
– Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.