Karayolu Dışında Kullanılan Hareketli Makinaların İthalat Denetimi Tebliği (ürün Güvenliği ve Denetimi: 2025/2)

KARAYOLU DIŞINDA KULLANILAN HAREKETLİ


MAKİNALARIN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ


(ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2025/2)


 


Amaç ve kapsam


MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, Ek-1’de
yer alan yönetmelikler kapsamında olan ve Ek-2’de belirtilen ürünlerin
ithalatta, tabi bulundukları yönetmelik veya yönetmeliklere uygunluğunun
denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.


(2) Bu Tebliğ Serbest Dolaşıma Giriş Rejimine tabi
tutulacak ürünleri kapsar.


(3) Bu Tebliğ Hariçte İşleme Rejimi uyarınca ihraç
edilip geri gelen eşyaları kapsamaz.


Dayanak


MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 455 inci
maddesine, 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik
Düzenlemeler Kanununa, 14/9/2022 tarihli ve 6038 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı
ile yürürlüğe konulan Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararına ve 16/8/2023 tarihli
ve 32281 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler
Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;


a) A.TR Dolaşım Belgesi: Türkiye veya Avrupa
Birliğinde serbest dolaşımda bulunan eşyanın Gümrük Birliği çerçevesinde
tercihli rejimden yararlanabilmesini sağlamak üzere, gümrük idaresince ya da bu
idare tarafından yetki verilmiş kuruluşlarca düzenlenip gümrük idaresince vize
edilen belgeyi,


b) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,


c) Denetim Birimi: Türk Standardları Enstitüsünü,


ç) Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi
(TAREKS): Ürün güvenliği ve teknik düzenlemeler mevzuatı uyarınca yürütülen
denetim, uygunluk ve izin işlemlerinin, elektronik ortamda ve risk esaslı
olarak yapılması amacıyla kurulan internet tabanlı uygulamayı,


d) Fiili denetim: Belge kontrolü, işaret kontrolü,
fiziki muayene ve laboratuvar testinden biri veya birkaçını,


e) Geri gelen eşya: 7/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinin 446 ncı maddesinin
birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde tanımlanan nedenlerle geri gelen
daha önce ihraç edilmiş eşyayı,


f) İthalat Denetim Ön İzni: Ek-2’de belirtilen
ürünlere yönelik ürün gümrüklü sahaya gelmeden belge üzerinden yapılan denetim
sonucu verilen izni,


g) Kapsam dışı: GTİP olarak Ek-2’de belirtilmekle
birlikte, Ek-1’deki tabloda yer alan ilgili yönetmelik veya yönetmeliklerin
kapsamına girmeyen veya Bakanlıkça bu Tebliğ kapsamında denetimi hedeflenmeyen
ürünü,


ğ) Kullanıcı: TAREKS aracılığıyla firmalar adına
işlem yapmak üzere yetkilendirilmiş kişileri,


h) Risk: Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin tabi
bulundukları yönetmelik veya yönetmeliklere uygun olmama ihtimalini,


ı) Risk analizi: Ek-2’de belirtilen ürünlerin risk
derecesini ve fiili denetime yönlendirilip yönlendirilmeyeceğini belirlemek
amacıyla, TAREKS’te firma hakkındaki bilgiler; geçmişte yapılan ithalat
denetimleri ile piyasa gözetimi ve denetimi sonuçları; imalatçı veya ithalatçı
firma ya da kullanıcısı; giriş gümrüğü; ürünün cinsi, markası, modeli, fiyatı
ve miktarı; menşe, çıkış, sevk veya ticaret yapılan ülke ve risk tespiti için
kullanılabilecek diğer bilgilerden hareketle yapılan işlemi,


ifade eder.


TAREKS ve firma tanımlaması


MADDE 4- (1) Ek-1’de yer alan
yönetmelikler kapsamında olan ve Ek-2’de belirtilen ürünlerin ithalat
denetimiyle ilgili işlemler, TAREKS üzerinden ve risk analizine göre yapılır.


(2) Bu Tebliğ kapsamı ürünleri ithal etmek isteyen
firmaların, 29/12/2011 tarihli ve 28157 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dış
Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi:
2011/53) çerçevesinde TAREKS’te tanımlanması ve firma adına TAREKS’te işlem
yapacak en az bir kullanıcının yetkilendirilmiş olması gerekir.


İthalat Denetim Ön İzni başvurusu


MADDE 5- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki
ürünleri ithal etmek isteyen firmaların, İthalat Denetim Ön İzni almış olmaları
gerekir.


(2) İthalat Denetim Ön İzni başvurusu, kullanıcı
tarafından Bakanlık internet sayfasındaki “E-İşlemler” kısmında yer alan “Dış
Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) Uygulaması” bölümü kullanılarak
TAREKS üzerinden yapılır. Başvuru için firma ekranında “Denetim Başvurusu”
başlığı altındaki “Ön İzin” alt başlığından “Yeni Başvuru” kutucuğu altındaki
“Ürün Grubu Bazında Başvuru” seçeneği ile birlikte alınmak istenen ön izin
belgesinin (İthalat Denetim Ön İzni) işaretlenmesi yeterlidir.


(3) Başvuruya ilişkin Ek-3’te belirtilen 2, 3, 4 ve 5
numaralı belgeler başvuru esnasında TAREKS’e yüklenir. Bununla beraber aynı
Ekte yer alan 2, 3 ve 4 numaralı belgeler ürünün gümrük bölgesine ulaşmasını
müteakip denetim birimine iletilir ve başvurular sonuçlandırılır.


(4) TAREKS’e yüklenen, ancak ilgilisince
düzenlenmediği anlaşılan AB Uygunluk Beyanı, Tip Onay Belgesi veya test
raporunun tespiti halinde, diğer şartlar uygun olsa dahi İthalat Denetim Ön
İzni olumsuz olarak sonuçlandırılır.


(5) Ek-2’de belirtilen ürünler için her hâlükârda
İthalat Denetim Ön İzni başvurusu yapılması zorunludur.


İthalatçının başvurusu


MADDE 6- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki
denetimler, Gümrük Yönetmeliğinin 181 inci maddesinin dördüncü fıkrası
çerçevesinde gümrük beyannamesinin tescili öncesinde yapılır.


(2) Kullanıcı, Bakanlık internet sayfasının
“E-işlemler” kısmında yer alan “Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi
(TAREKS) Uygulaması” bölümünü veya e-Devlet kapısını kullanarak TAREKS
üzerinden ithal partisine ilişkin bilgi ve Ek-3’ün birinci maddesinde
belirtilen belgeyi yükleyerek başvurusunu yapar.


(3) Başvuru üzerine, TAREKS tarafından firmaya,
ilgili denetim birimi nezdindeki işlemlerini takip edebilmesi amacıyla bir
başvuru numarası verilir.


(4) Beyan edilen bilgi ve belgelerin doğru, eksiksiz
ve zamanında sunulmasından firma ve kullanıcı sorumludur.


Muafiyetler ve istisnalar


MADDE 7- (1) A.TR Dolaşım Belgeli olduğu
kullanıcı tarafından TAREKS’te beyan edilen ürünler için ürünün ithal
edilebileceğine dair TAREKS referans numarası doğrudan oluşturulur.


(2) Gümrük Yönetmeliğinin 446 ncı maddesinin birinci
fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde tanımlanan nedenlerle geri gelen daha
önce ihraç edilmiş eşya için TAREKS üzerinden başvuru yapılmaz, ithalat
işlemleri 12 nci maddeye göre sonuçlandırılır.


(3) 29/9/2009 tarihli ve 2009/15481 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı
Maddelerinin Uygulanması Hakkındaki Kararın beşinci kısmında belirtilen eşyanın
ithalatında TAREKS üzerinden başvuru yapılmaz, ithalat işlemleri 12 nci maddeye
göre sonuçlandırılır.


(4) Risk analizine göre yapılacak değerlendirmede,
birinci fıkra kapsamına giren ürünler de fiili denetime yönlendirilebilir.


(5) Birinci fıkra kapsamına giren ürünler için her
halükârda İthalat Denetim Ön İzni alınması gerekmektedir.


Kapsam dışı


MADDE 8- (1) Başvuru konusu ithalat
partisine ilişkin kapsam dışı beyanı, ithalatçı firma tarafından İthalat
Denetim Ön İzni başvurusu sürecinde denetim birimine yapılır.


Risk analizi


MADDE 9- (1) Fiili denetime yönlendirilen
ürünler kullanıcıların TAREKS üzerinden beyan ettiği bilgiler çerçevesinde,
risk analizine göre belirlenir.


(2) Risk analizinde kullanılacak kriterler, gerekli
görülmesi halinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve ilgili diğer tarafların da
görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.


(3) TAREKS ve Ulusal Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Bilgi Sistemi (PGDBİS) arasında veri akışının sağlanmasıyla, bu Tebliğ kapsamı
ürünlerin ithalat denetimlerine ilişkin verileri PGDBİS’e iletilir.


(4) Risk analizi sonucunda fiili denetime
yönlendirilmeyen ürünlerin ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası
doğrudan oluşturulur.


Fiili denetim


MADDE 10- (1) Fiili denetime
yönlendirilen ürünler için Ek-3’te belirtilen belgeler, başvuru günü dâhil
yirmi iş günü içerisinde elektronik ortamda TAREKS’e yüklenir. TAREKS’te talep
edilmesi halinde sistem tarafından ilave süre verilir. İlgili belgelerin
sisteme süresi içerisinde yüklenmemesi halinde başvuru olumsuz olarak
sonuçlanır.


(2) Fiili denetim esnasında aranacak kriterlerin
tespitinde ihtiyaç duyulması halinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından görüş
alınır.


(3) Firmalardan ilave bilgi ve belge istenebilir.


(4) Fiili denetim sonucunda ilgili mevzuata aykırılık
tespit edilmemesi ya da ürünün kapsam dışı olduğunun tespiti durumlarında,
ürünün ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası oluşturulur.


(5) İlgili mevzuata aykırılık tespit edilmesi veya
talep edilen ek bilgi ve belgelerin süresi içerisinde TAREKS’e yüklenmemesi
durumunda fiili denetim olumsuz olarak sonuçlandırılır.


(6) TAREKS’e yüklenen, AB Uygunluk Beyanı, Tip Onay
Belgesi, test raporu veya denetim birimince talep edilen diğer belgelerin
ilgilisince düzenlenmediğinin tespiti halinde, diğer şartlar uygun olsa dahi
fiili denetim olumsuz olarak sonuçlandırılır.


Kullanıcıya yapılan bildirimler


MADDE 11- (1) İzin ve denetim sürecine ve
sonucuna ilişkin sorgulamalar TAREKS aracılığıyla yapılır.


(2) Denetim sürecine ve sonucuna ilişkin bildirimler,
Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi:
2011/53)’nin 6 ncı maddesi kapsamında yapılan “Yetkilendirme Başvuruları”
uygulamasında kullanıcılar tarafından beyan edilen elektronik posta adresine
iletilir. Kullanıcıya ulaşmayan bildirimlerden Bakanlık sorumlu değildir.


(3) Yapılan denetimde, üründe mevzuata aykırılık
tespit edilmesi halinde durum ayrıca ilgili gümrük idaresine yazıyla ve sistem
üzerinden bildirilir.


TAREKS referans numarasının gümrüklere beyanı


MADDE 12- (1) Ürünün ithal
edilebileceğine dair TAREKS referans numarasının gümrük beyannamesinin 44
numaralı hanesine ithalatçı firma tarafından kaydedilmesi zorunludur.


(2) TAREKS referans numarası verildiği tarihten
itibaren 1 yıl süreyle geçerlidir.


(3) İthalat Denetim Ön İzni başvurusu kapsam dışı
olarak sonuçlanan ithalatçı ürünlerin ithalatında, 14090099262013095773484
olarak belirlenen 23 haneli TAREKS referans numarası, gümrük beyannamesinin 44
numaralı hanesine ithalatçı firma tarafından kaydedilir.


(4) GTİP değişikliği sonucunda bu Tebliğin eki
listede yer aldığı tespit edilen ürünlerin, gümrük gözetiminde bulunması
kaydıyla, ilgili gümrük idaresince denetime yönlendirilmesi halinde, 5 inci
madde çerçevesinde TAREKS üzerinden başvuru yapılır.


(5) 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin
Uygulanması Hakkındaki Kararın beşinci kısmında belirtilen eşyanın ithalatında
18090099109115014436576 olarak belirlenen 23 haneli TAREKS referans numarası,
gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine kaydedilir.


(6) Geri gelen eşyanın ithalatında
24010099902345050803582 olarak belirlenen 23 haneli TAREKS referans numarası,
gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine kaydedilir.


İthalatçının sorumluluğu


MADDE 13- (1) İthalatçı, bu Tebliğ
kapsamında denetlensin veya denetlenmesin, ithal ettiği ürünlerin her halükârda
Ek-1’deki tabloda yer alan ilgili yönetmelik veya yönetmelikler dâhil olmak
üzere ilgili tüm mevzuata uygun ve güvenli olmasından, ürünlere eşlik eden
belgelerin doğruluğundan, 7223 sayılı Kanun uyarınca sorumludur.


(2) Ürünün ithaline izin verilmesi veya ürüne dair
TAREKS referans numarası oluşturulması, ürünün mevzuata uygun ve/veya güvenli
olduğu anlamına gelmez.


(3) Bu Tebliğ kapsamında, ürünün ithal
edilebileceğine dair verilen TAREKS referans numarası o ürünün ithalat işlemi
dışında başka bir amaçla veya ürünün güvenli ve mevzuata uygun olduğunun ispatı
olarak kullanılamaz.


(4) İthal edilmiş ürünün GTİP’inin Ek-2’de
belirtildiğinin sonradan yapılan kontrol sonucunda tespit edilmesi halinde
keyfiyet ilgili gümrük idaresi tarafından Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına
bildirilir. İlgili Bakanlık tarafından ürünün güvenli olmadığının tespit
edilerek gümrük idaresine bildirmesi halinde, uygunluk değerlendirmesinin
olumsuz sonuçlandığı kabul edilir.


Yaptırımlar


MADDE 14- (1) Bu Tebliğe aykırı hareket
edenler ile yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunanlar, Ek-3’te belirtilen ya da
denetim süresince talep edilen herhangi bir belgede tahrifat yapanlar veya
tahrifat yapılmış belgeyi ibraz edenler hakkında; 7223 sayılı Kanun, 27/10/1999
tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu, Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararının
hükümleri ve ilgili diğer mevzuat uygulanır.


(2) TAREKS üzerinden yürütülen denetimlerde, ilgili
mevzuata, bu Tebliğ hükümlerine ve bu Tebliğe ilişkin uygulamalara aykırı
hareket eden kullanıcının yetkisi, fiilin ağırlığına göre 3 ila 12 ay süreyle
askıya alınır; firmanın denetim başvuruları 6 ila 12 ay süreyle fiili denetime
yönlendirilir. Bu yaptırımlar uygulanırken belirlenen süreler ve denetim
oranları, firmanın başvuru sıklığı, varsa önceki ihlalleri ve/veya ürünün
niteliği gibi hususlar dikkate alınarak belirlenir.


Yetki


MADDE 15- (1) Bu Tebliğde yer alan
hususlarda uygulamaya yönelik önlem almaya ve düzenleme yapmaya Bakanlığın Ürün
Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü yetkilidir.


Yürürlükten kaldırılan tebliğ


MADDE 16- (1) 31/12/2023 tarihli ve 32416
dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolu Dışında Kullanılan
Hareketli Makinaların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi:
2024/2) yürürlükten kaldırılmıştır.


Geçiş süreci


GEÇİCİ MADDE 1- (1) 1/1/2025 tarihinden
önce çıkış ülkesinde ihraç amacıyla Türkiye’ye sevk edilmek üzere taşıma
belgesi düzenlenmiş veya Gümrük Mevzuatı uyarınca gümrük idarelerine sunulmuş
olan ürünlerin ithalatı, 28/2/2025 tarihine kadar (bu tarih dahil) ithalatçı
firma talebi halinde, 16 ncı maddeyle yürürlükten kaldırılan Karayolu Dışında
Kullanılan Hareketli Makinaların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve
Denetimi: 2024/2)’ne göre sonuçlandırılır.


(2) Bu Tebliğin hükümleri, Ek-2’de yer alan, ancak 16
ncı maddeyle yürürlükten kaldırılan Karayolu Dışında Kullanılan Hareketli
Makinaların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2024/2)’nin
Ek-2’sinde belirtilmeyen GTİP’ler kapsamındaki ürünlerin ithalatında 28/2/2025
tarihine kadar (bu tarih dahil) uygulanmaz. Bu fıkra, İstatistik Pozisyonlarına
Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetvelinde yapılan değişiklikler nedeniyle
farklılaşan GTİP’ler için uygulanmaz.


Yürürlük


MADDE 17- (1) Bu Tebliğ 1/1/2025 tarihinde
yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 18- (1) Bu Tebliğ hükümlerini
Ticaret Bakanı yürütür.


 


Ekleri için tıklayınız