Karayolu Dışı Mobil Makinelere Takılan İçten Yanmalı Motorlar İçin Emisyon Limitleri ve Tip Onayı Hakkında Teknik ve Genel Gerekliliklere Dair Tebliğ (2017/654/ab) (sgm: 2021/24)

KARAYOLU DIŞI MOBİL
MAKİNELERE TAKILAN İÇTEN YANMALI


MOTORLAR İÇİN
EMİSYON LİMİTLERİ VE TİP ONAYI HAKKINDA


TEKNİK VE GENEL
GEREKLİLİKLERE DAİR


TEBLİĞ (2017/654/AB)


(SGM: 2021/24)


 


Amaç


MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin
amacı, 11/9/2020 tarihli ve 31241 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolu
Dışında Kullanılan Hareketli Makinalara Takılan İçten Yanmalı Motorlar İçin Gaz
ve Partikül Halindeki Kirletici Emisyon Sınırları ve Tip Onayı ile İlgili
Gereklilikler Hakkında Yönetmelik (2016/1628/AB) tarafından belirlenen
çerçevenin tamamlanmasına yönelik olarak, emisyon sınırları, karayolu dışında
kullanılan hareketli makinalara takılan içten yanmalı motorların AB tip onay
prosedürleri ile ilgili teknik ve genel gereklilikleri ve test yöntemlerini,
üretim uygunluğuna ilişkin düzenlemeleri ve söz konusu motorlar için teknik
servislerle ilgili gereklilikleri ve prosedürleri belirlemektir.


Kapsam


MADDE 2 – (1) Bu
Tebliğ, Karayolu Dışında Kullanılan Hareketli Makinalara Takılan İçten Yanmalı
Motorlar İçin Gaz ve Partikül Halindeki Kirletici Emisyon Sınırları ve Tip
Onayı ile İlgili Gereklilikler Hakkında Yönetmelik (2016/1628/AB)’te
belirtilen, karayolu dışında kullanılan hareketli makinalara takılan veya
takılması amaçlanan ve anılan Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında
belirtilen kategorilerdeki tüm motorları ve bu makinaların motorlarından
kaynaklanan gaz ve partikül halindeki kirleticilere yönelik emisyon sınırlarını
kapsar.


Dayanak


MADDE 3 – (1) Bu
Tebliğ; 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler
Kanununun 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına, 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 385 inci ve 388 inci maddelerine ve 11/9/2020
tarihli ve 31241 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolu Dışında Kullanılan
Hareketli Makinalara Takılan İçten Yanmalı Motorlar İçin Gaz ve Partikül
Halindeki Kirletici Emisyon Sınırları ve Tip Onayı ile İlgili Gereklilikler
Hakkında Yönetmeliğe (2016/1628/AB) dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar ve kısaltmalar


MADDE 4 – (1) Bu
Tebliğin uygulaması bakımından 2016/1628/AB Yönetmeliğinde yer alan tanımlara
ek olarak;


a) 2016/1628/AB Yönetmeliği:
11/9/2020 tarihli ve 31241 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolu Dışında
Kullanılan Hareketli Makinalara Takılan İçten Yanmalı Motorlar İçin Gaz ve
Partikül Halindeki Kirletici Emisyon Sınırları ve Tip Onayı ile İlgili
Gereklilikler Hakkında Yönetmeliği (2016/1628/AB),


b) 2017/655/AB Tebliği:
23/12/2021 tarihli ve 31698 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolu
Dışı Mobil Makinelere Takılmış ve Kullanımda Olan İçten Yanmalı Motorlardan
Kaynaklanan Gaz Halindeki Kirleticilerin İzlenmesine Dair Tebliği (2017/655/AB)
(SGM: 2021/25),


c) 2017/656/AB Tebliği:
23/12/2021 tarihli ve 31698 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolu
Dışı Mobil Makinelere Takılan İçten Yanmalı Motorlar için Emisyon Limitleri ve
Tip Onayı Hakkında İdari Gerekliliklerin Belirlenmesine Dair Tebliği
(2017/656/AB) (SGM: 2021/26),


ç) λ- değiştirme faktörü
veya Sλ: Motorda saf metandan farklı bir gaz bileşimi yakıt
kullanılıyorsa, motor yönetim sisteminin, fazla hava oranı λ'daki bir
değişim ile ilgili olarak sahip olması gereken esnekliği,


d) Açık karter emisyonları: Bir
motorun karterinden doğrudan çevreye yayılan tüm akışları,


e) Ayar gazı: Gaz analiz
cihazlarını ayarlamak için kullanılan bir saflaştırılmış gaz karışımını,


f) Ayarlama: Bir cihazı, cihaz
aralığında veya beklenen kullanım aralığında en yüksek değerin %75 ila %100'ünü
temsil eden bir kalibrasyon standardına doğru tepki verecek şekilde
ayarlanmasını,


g) Ayıraç: Egzoz arıtma
sisteminin etkin çalışması için gereken ve kullanılan herhangi bir sarf
edilebilir veya geri kazanımsız maddeyi,


ğ) Çift yakıt modu: Motorun belli
çalışma koşullarında sıvı yakıtı ve gaz yakıtı eşzamanlı olarak kullandığı
esnada, çift yakıtlı motorun normal çalışma modunu,


h) Değişken hızlı karayolu
dışında kararlı durum testi çevrimi: Sabit hızlı NRSC olmayan bir karayolu
dışında kararlı durum testi çevrimini,


ı) Değişken hızlı NRSC: Değişken
hızlı karayolu dışında kararlı durum testi çevrimini,


i) Depolama aracı: Bir partikül
filtresi, numune torbası veya toplu örnekleme için kullanılan başka herhangi bir
depolama cihazını,


j) Düşük devir veya nlo: En
yüksek gücün %50’sinin oluştuğu en düşük motor devrini,


k) En yüksek güç veya Pmax:
Üretici tarafından tasarlanan kW cinsinden en yüksek gücü,


l) En yüksek tork hızı: İmalatçı tarafından
tasarlanan, motordan en yüksek torkun elde edildiği motor devrini,


m) Güncelleme-kaydetme: Analiz
cihazının yeni, güncel değerleri sağladığı frekansını,


n) HEPA filtre: ASTM F 1471-93
standardı kullanılarak en düşük %99,97'lik bir en düşük ilk partikül giderme
verimi elde etmek üzere sınıflandırılmış yüksek verimli partikül hava
filtrelerini,


o) İyi mühendislik kararı: Genel
kabul gören bilimsel ilkeleri, mühendislik ilkeleri ve ilgili mevcut bilgilerle
tutarlı olan kararları,


ö) Kalibrasyon: Bir ölçüm
sisteminin bir giriş sinyaline tepkisini, çıkış sinyalinin bir dizi referans
sinyal ile uyumlu olacağı şekilde ayarlama işlemini,


 p) Kalibrasyon gazı: Gaz
analiz cihazlarını kalibre etmek için kullanılan saflaştırılmış gaz karışımını,


r) Kısmi akış seyreltme: Toplam
egzoz gazı akışının bir kısmının ayrıldığı, daha sonra partikül örnekleme
filtresine ulaşmadan önce uygun bir miktarda seyreltme havası ile
karıştırıldığı, egzoz gazını analiz etme yöntemini,


s) Motora dayalı hız: Motorun,
takılan motor kontrol ünitesi tarafından kontrol edildiğindeki çalışma hızını,


ş) Motor kontrol ünitesi
(governör): Sadece motorun belli bir sınırın üzerindeki hızlarda çalışmasını
önlemek amacıyla en yüksek motor devrini sınırlandıran NRSh kategorisindeki bir
motora takılmış bir hız sınırlayıcı dışında, motor devrini veya yükünü otomatik
olarak kontrol eden bir cihaz veya kontrol yönetimini,


t) Operatör talebi: Motor
çıkışını kontrol etmeye yönelik bir motor operatörü girişini,


u) Ortam sıcaklığı: Örneğin
filtre tartım odası veya haznesi gibi bir laboratuvar ortamı ile ilişkili
olarak, belirtilen laboratuvar ortamı içindeki sıcaklığı,


ü) Özel emisyonlar: g/kWh
birimiyle ifade edilen toplu emisyonları,


v) Partikül arıtma sistemi:
Partikül kirleticilerin emisyonlarını bir mekanik, aerodinamik, difüzyon veya
atalet ayırma yöntemiyle azaltmak için tasarlanmış bir egzoz arıtma sistemini,


y) Sabit hızlı karayolu dışında
kararlı durum testi çevrimi: 2016/1628/AB Yönetmeliğinin IV’üncü Ekinde
tanımlanan karayolu dışında kararlı durum testi çevrimlerinden biri olan D2,
E2, G1, G2 veya G3’ü,


z) Sabit hızlı NRSC: Sabit hızlı
karayolu dışında kararlı durum testi çevrimini,


aa) Sapma: Sıfır veya kalibrasyon
sinyali ile, bir ölçüm cihazı tarafından, bir emisyon testinde kullanıldıktan hemen
sonra bildirilen ilgili değer arasındaki farkı,


bb) Servis modu: Çift yakıtlı
konumunda çalıştırmanın mümkün olmadığı durumlarda, karayolunda kullanılmayan
hareketli makinelerin onarımı veya güvenli bir yere taşınması amacıyla
etkinleştirilen özel bir çift yakıtlı motor modunu,


cc) Sıfır gaz: Bir analiz
cihazında, girişine karşılık olarak sıfır değerini veren gazı,


çç) Sıfırlanmış: Bir cihazın,
saflaştırılmış azot veya saflaştırılmış hava gibi sıfır kalibrasyon standardına
karşılık sıfır verecek şekilde ayarlanmış bir aracı,


dd) Sıvı yakıt modu: Motorun
herhangi bir çalışma şartında herhangi bir gaz yakıt kullanmadığı konumda, çift
yakıtlı motorun normal çalışma biçimini,


ee) Sonda: Numuneyi örnekleme
sistemindeki bir sonraki bileşene aktaran transfer hattının ilk kısmını,


ff) Stokiyometrik: Yakıtın
tamamen oksitlenmiş olması durumunda geriye hiç yakıt veya oksijen kalmayacak
bir hava-yakıt oranına ilişkisini,


gg) Tam akış seyreltme: Analiz
için seyreltilmiş egzoz gazı akışının bir kısmını ayırmadan önce, egzoz gazı
akışının seyreltme havası ile karıştırılması yöntemini,


ğğ) Temel emisyon kontrol
yönetimi veya BECS: Yardımcı emisyon kontrol yönetimi (AECS)
etkinleştirilmedikçe motorun çalıştığı tork ve hız aralığı boyunca aktif olan
bir emisyon kontrol yönetimini,


hh) Test aralığı: Frene özgü
emisyonların belirlendiği süreyi,


ıı) Tolerans: Belli bir miktara
ait bir dizi kayıtlı değerin %95'inin, tolerans aralığından sapan kayıtlı
değerlerin geriye kalan %5'i ile birlikte olacağı aralığı,


ii) Yardımcı emisyon kontrol
yönetimi (AECS): Belirli bir amaç için ve belirli bir dizi ortam ve/veya
çalışma koşuluna karşılık olarak etkinleşen ve bir temel emisyon kontrol
yönetimini (BECS) geçici olarak değiştiren ve sadece bu koşullar var olduğu sürece
işlemeye devam eden bir emisyon kontrol yönetimini,


jj) Yüksek devir veya nhi: En
yüksek gücün %70'inin oluştuğu en yüksek motor devrini,


kk) Wobbe endeksi veya W: Bir
gazın birim hacim başına karşılık gelen kalorifik değerinin, aynı referans
koşullar altındaki bağıl yoğunluğunun kareköküne oranını


 


,


 


ifade eder.


Belirtilen diğer tüm yakıtlar,
yakıt karışımları veya yakıt emülsiyonlarına ilişkin gereklilikler


MADDE 5 – (1)
2016/1628/AB Yönetmeliğinin 26 ncı maddesinin ikinci fıkrasında belirtildiği
şekilde, bir imalatçı tarafından AB tip onayı başvurusu içinde dahil edilen
referans yakıtlar ve belirtilen diğer yakıtlar, yakıt karışımları veya yakıt
emülsiyonları, teknik özelliklere uygun olmalıdır ve bu Tebliğin Ek I’inde
belirtildiği gibi bilgi klasöründe açıklanır.


Üretimin uygunluğu ile ilgili
düzenlemeler


MADDE 6 – (1) Onay
kuruluşları, üretimdeki motorların 2016/1628/AB Yönetmeliğinin 27 nci
maddesinin birinci fıkrası uyarınca onaylanan tipe uygun olmasını sağlamak
amacıyla, bu Tebliğin Ek II’sinde belirtilen tedbirleri alır ve prosedürleri
izler.


Emisyon laboratuvarı test
sonuçlarının bozulma faktörlerini içerecek şekilde uyarlanmasına yönelik yöntem


MADDE 7 – (1) Emisyon
laboratuvarı test sonuçları, bu Tebliğin Ek III’ünde belirtilen yöntem
uyarınca, 2016/1628/AB Yönetmeliğinin 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c)
bendinde belirtilen partikül sayısı (PN) ve gazla çalışan motorların ölçümü ile
ilgili olanlar da dahil olmak üzere bozulma faktörlerini içerecek şekilde
uyarlanır.


Emisyon kontrol yöntemleri,
NOx kontrol tedbirleri ve partikül kontrol tedbirleri ile ilgili gereklilikleri


MADDE 8 – (1)
2016/1628/AB Yönetmeliğinin 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendinin
(1) numaralı alt bendinde belirtilen emisyon kontrol yöntemleri ve aynı
Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt
bendinde belirtilen NOx kontrol tedbirleri ile ilgili ölçümler ve testler ve
partikül kirletici emisyon kontrol tedbirlerinin yanı sıra bunları göstermek
için gereken dokümantasyon, bu Tebliğin Ek IV’ünde belirtilen teknik gerekler
uyarınca yürütülür.


Karayolu dışında kararlı durum
testi çevrimi ile ilgili alana ilişkin ölçümler ve testler


MADDE 9 – (1)
2016/1628/AB Yönetmeliğinin 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendinin (3)
numaralı alt bendinde belirtilen alana ilişkin ölçümler ve testler, bu Tebliğin
Ek V’inde belirtilen ayrıntılı teknik gerekler uyarınca gerçekleştirilir.


Testlerin gerçekleştirilmesine
yönelik gereklilikler ve yöntemler


MADDE 10 – (1)
2016/1628/AB Yönetmeliğinin 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (a) ve (b)
bentlerinde belirtilen testlerin gerçekleştirilmesine ilişkin gerekler, anılan
Yönetmeliğin 25 inci maddesinde belirtilen motor yükü ve hızı ayarlarının
belirlenmesine ilişkin yöntemler, anılan Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin üçüncü
fıkrasının (d) bendinin (1) numaralı alt bendinde belirtilen karter gazlarının
emisyonlarını dikkate alma yöntemleri ve anılan Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin
üçüncü fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen egzoz
arıtma sistemlerinin sürekli ve periyodik olarak yenilenmesini belirleme ve
dikkate alma yöntemleri, bu Tebliğin Ek VI’sının 5 inci ve 6 ncı Bölümlerinde
belirtilen gerekleri sağlamalıdır.


Testlerin gerçekleştirilmesine
ilişkin prosedürler


MADDE 11– (1)
2016/1628/AB Yönetmeliğinin 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde ve
(e) bendinin (4) numaralı alt bendinde belirtilen testler, bu Tebliğin Ek
VI’sının 7 nci Bölümünde ve Ek VIII’inde belirtilen prosedürler uyarınca
gerçekleştirilir.


Emisyon ölçümü ve örneklemeye
ilişkin prosedürler


MADDE 12 – (1)
2016/1628/AB Yönetmeliğinin 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde
belirtilen emisyon ölçümü ve örneklemesi, bu Tebliğin Ek VI’sının 8 inci
Bölümünde ve aynı Ekin 1. Açıklayıcı Ekinde belirtilen prosedürler uyarınca
gerçekleştirilir.


Testlerin gerçekleştirilmesine
ve emisyon ölçümü ve örneklemeye ilişkin cihazlar


MADDE 13 – (1)
2016/1628/AB Yönetmeliğinin 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde
belirtilen testlerin gerçekleştirilmesine ve anılan Yönetmeliğin 26 ncı
maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde belirtilen emisyon ölçümü ve
örneklemeye ilişkin cihazlar, bu Tebliğin Ek VI’sının 9 uncu Bölümünde
belirtilen teknik gereklere ve özelliklere uygun olmalıdır.


Veri değerlendirme ve
hesaplamalara ilişkin yöntem


MADDE 14 – (1)
2016/1628/AB Yönetmeliğinin 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde
belirtilen veriler, bu Tebliğin Ek VII’sinde belirtilen yönteme uygun olarak
değerlendirilir ve hesaplanır.


Referans yakıtların teknik
özellikleri


MADDE 15 – (1)
2016/1628/AB Yönetmeliğinin 26 ncı maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen
referans yakıtlar, bu Tebliğin Ek IX’unda belirtilen teknik özellikleri
sağlamalıdır.


Bir motorun, egzoz arıtma sisteminden
ayrı olarak teslim edilmesine ilişkin ayrıntılı teknik şartnameler ve
gereklilikler


MADDE 16 – (1) Bir
imalatçının, 2016/1628/AB Yönetmeliğinin 35 inci maddesinin üçüncü fıkrasında
öngörülen şekilde, bir motoru, bir OEM’e egzoz arıtma sisteminden ayrı olarak
teslim etmesi durumunda, söz konusu teslimat, bu Tebliğin Ek X’unda belirtilen
ayrıntılı teknik şartnamelere ve gereklere uygun olmalıdır.


Saha testi amacıyla geçici
olarak piyasaya arza ilişkin ayrıntılı teknik şartnameler ve gereklilikler


MADDE 17 – (1)
2016/1628/AB Yönetmeliğine uygun olarak AB tip onayı verilmemiş motorlara, bu
Tebliğin Ek XI’inde belirtilen ayrıntılı teknik şartnamelere ve gereklere
uygunsa, aynı Yönetmeliğin 35 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, saha
testleri için geçici olarak piyasaya arz edilmelerine izin verilir.


Özel amaçlı motorlara ilişkin
detaylı teknik şartnameler ve gereklilikler


MADDE 18 – (1) Özel
amaçlı motorlar için AB tip onayları ve bu motorların piyasaya arz edilmesine
ilişkin izinler, bu Tebliğin Ek XII’sinde belirtilen ayrıntılı teknik
şartnamelerin ve gereklerin yerine getirilmesi halinde, 2016/1628/AB
Yönetmeliğinin 35 inci maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları uyarınca
verilir.


Muadil motor tip onaylarının
kabulü


MADDE 19 – (1)
2016/1628/AB Yönetmeliğinin 43 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinde
atıfta bulunulan BM/AEK düzenlemeleri veya bunlarda yapılan değişiklikler ve
anılan Yönetmeliğin 43 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendinde atıfta
bulunulan AB uygulamaları bu Tebliğin Ek XIII’ünde belirtilmiştir.


OEM’lere ilişkin bilgilerin ve
talimatların ayrıntıları


MADDE 20 – (1)
2016/1628/AB Yönetmeliğinin 44 üncü maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü
fıkralarında belirtilen OEM'lere ilişkin bilgilerin ve talimatların ayrıntıları
bu Tebliğin Ek XIV’ünde belirtilmiştir.


Son kullanıcılara ilişkin
bilgilerin ve talimatların ayrıntıları


MADDE 21 – (1)
2016/1628/AB Yönetmeliğinin 44 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında
belirtilen son kullanıcılara ilişkin bilgilerin ve talimatların ayrıntıları bu
Tebliğin Ek XV’inde belirtilmiştir.


Performans standartları ve
teknik hizmetlerin değerlendirilmesi


MADDE 22 – (1) Teknik
hizmetler, bu Tebliğin Ek XVI’sında belirtilen performans standartlarına uygun
olmalıdır.


(2) Onay kuruluşları, teknik
hizmetleri bu Tebliğin Ek XVI’sında belirtilen prosedür uyarınca değerlendirir.


Kararlı durum ve süreksiz test
çevrimlerinin özellikleri


MADDE 23 – (1)
2016/1628/AB Yönetmeliğinin 25 inci maddesinde belirtilen kararlı durum ve
süreksiz test çevrimleri, bu Tebliğin Ek XVII’sinde belirtilen özellikleri
sağlamalıdır.


Avrupa Birliği mevzuatına uyum


MADDE 24 – (1) Bu
Tebliğ, Karayolu Dışında Kullanılan Hareketli Makinalara Takılan İçten Yanmalı
Motorlar için Emisyon Sınırları ve Tip Onayı ile İlgili Teknik Gereklilikler
Hakkında (AB) 2016/1628 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Tüzüğünü Tamamlayan, (AB)
2018/236 ve (AB) 2018/989 sayılı Tüzükleri ile değişik, 19/12/2016 tarihli ve
(AB) 2017/654 sayılı Komisyon Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına
uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.


Uygulama


GEÇİCİ MADDE 1 –
(Ek:RG-27/9/2022-31966)(1)


(1) 1/10/2022 tarihinden önce bu
Tebliğe göre onaylanan bir motor tipi veya motor ailesinin AB tip onaylarının
geçerliliği devam eder.


Yürürlük


MADDE 25 – (1) Bu
Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 26 – (1) Bu
Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.


____________________


(1)
Bu değişiklik 1/10/2022 tarihinde yürürlüğe girer.


 


Ekleri için
tıklayınız.


 







 



Tebliğin
Yayımlandığı Resmî Gazete’nin






Tarihi



Sayısı






23/12/2021



31698 Mükerrer






Tebliğde
Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin






Tarihi



Sayısı






1.     
 



27/9/2022



31966






2.     
 



 



 






3.