Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Ödenecek Telif ve İşlenme Ücretleri Hakkında Yönetmelik

Bu Yönetmelik; özel kanunlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, genel, özel bütçeli kamu idareleri ve mahalli idareler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar ve fonların amaç ve görevleri ile ilgili olarak yayımlayacakları kitap, dergi, ansiklope­di, gazete, bülten ve broşür gibi basılı yayınlar ile basılı olmayan CD, DVD ve benzeri manyetik depolama üniteleri ve kamu kurum ve kuruluşlarının resmi internet sitesinde hizmete sunulan elektronik yayınlar için ödenecek telif ve işlenme ücretleri ile bu eserlerin eser inceleme ücretleri, yayın ve ansiklopedi yazı kurulu üyelerine ödenecek ücretler ve bunlara ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanmıştır.                

Bu Yönetmelik, kamu kurum ve kuruluşlarınca çıka­rılacak yayınlarda yer alacak telif, tercüme, derleme, araştırma, inceleme, deneme, eleştiri, şiir, hatıra, manzum ve benzeri fikir mahsulü eserler ile fotoğraf, resim, harita, grafik, tablo, çizelge, şekil, karikatür, nota ve motifleri kapsar.

   MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 27/06/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 1 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Bu Yönetmelikte geçen;a) Derleme: Özgün eser üzerindeki haklar saklı kalmak kaydıyla, ansiklopediler ve antolojiler gibi muhtevası seçme ve düzenlemelerden oluşan ve bir düşünce yaratıcılığı sonucu olan eseri,b) Elektronik yayın: Geleneksel yöntemlerle hazırlanmış veya basılmış kitap ve derginin her türlü elektronik ortamda sadece okunabilmesi amacıyla sunulmuş şeklini, c) Fasikül: Ansiklopedinin dört formadan meydana gelen kısmını,ç) Forma: Kitap, dergi ve benzeri yayınların 16 sayfalık bölümünü,d) İşlenme eser: Diğer bir eserden istifade suretiyle vücuda getirilip de bu eserlere nispetle müstakil olmayan ve işleyenin hususiyetini taşıyan fikir ve sanat mahsullerini, e) İtibari Sayfa: Basılı veya manyetik depolama ünitesi şeklinde ya da kamu kurum ve kuruluşlarının resmi internet sitesinde hizmete sunulan bir eserin 200 kelimeden mey­dana gelen kısmını,f) Kamu kurum ve kuruluşu: genel, özel bütçeli kamu idareleri ve mahalli idareler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar ve fonları, g) Külliyat: Bir eser sahibinin değişik veya aynı cinsten olan eserlerini toplayan diziyi,ğ) Manyetik Depolama Üniteleri: Geleneksel yöntemlerle hazırlanmış veya basılmış kitap ve derginin her türlü elektronik ortamda okunabilmesi amacıyla CD, DVD ve benzeri şekillerde depolanmış şeklini, h) Nevi Değişikliği: Roman, hikaye, şiir ve tiyatro piyesi gibi eserlerden birinin diğerine çevrilmesini,ı) Telif Eser: Herhangi bir şekilde dil ile ifade olunan eserler ile doğrudan meydana getirilen fikir mahsullerini,i) Tercüme:  Yazıldığı dilden başka bir dile aynen çevrilen eseri,ifade eder.

Bir esere telif ve işlenme ücreti ödenmesi için, yayın kurulunun bu yönde alınan kararının yetkili makam tarafından onaylanması ve eserin kamu kurum ve kuruluşu adına yayımlanması gerekir.(2) Kamu kurum ve kuruluş personelinin asli görevleri gereği yaptıkları çalışma­lar sonucunda meydana getirdikleri bu Yönetmelik kapsamına giren eserleri için telif ve işlenme ücreti ödenmez. Ancak söz konusu personelin makale, tebliğ ve konferansları ile bu Yönetmelik kap­samına giren eserlerinden görev saatleri dışında meydana getirdikleri eserleri için ücret ödenebilir. 

Eser sahibine ödenecek telif ve işlenme ücreti, bu Yönetmeliğe göre belirlenen itibari sayfa adedi ile göstergelerin memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımından elde edilen miktara,  eserin baskı adedine göre hesaplanacak rakam eklenmek suretiyle bulunur.(2) Hesaplamalarda, eserin ilk ve sonraki baskılarının basım işleminin tamamlandığı, ansiklopedilerde yayım onayının alındığı, manyetik depolama üniteleri ve elektronik ortamdaki yayınlarda ise yayımlandığı tarihteki memur aylıklarına uygulanan katsayı esas alınır.(3) Telif veya işlenme ücreti almaya birden çok kişinin hak kazanmış olması halinde verilecek ücret aralarında paylaştırılır.(4) Eserin; kitap, dergi, elektronik yayın ve manyetik depolama üniteleri halinde hizmete sunulmasında sadece birisi için telif ücreti ödenir.

Telif ve işlenme ücretinin hesaplanmasında 200 kelimelik bir metin "bir itibari sayfa" kabul edilir.(2)  İtibari sayfa adedinin tespitinde;a) Eserin çeşitli yerlerinden metinle tam olarak dolu 10 sayfa seçilerek kelimeleri sayılır ve toplanır. Bulunan bu miktar 10'a bölünerek eserin dolu bir sayfasında ortalama kaç kelime bulunduğu belirlendikten sonra eserin tamamındaki metinle dolu sayfalar sayılır, bulunan rakamla, bir dolu sayfadaki ortalama kelime sayısı çarpılarak eserin metin kısmına tekabül eden toplam kelime sayısı bulunur.b) Eser sahibi tarafından çizilmiş veya hazırlanmış olan fotoğraf, harita, grafik, tablo, nota, çizelge ve şekillerin santimetre karesi 2 kelime, resim ve motiflerin santimetre karesi 4 kelime olarak kabul edilerek bunlara tekabül eden toplam kelime sayısı bulunur.c) Yukarıdaki (a) ve (b) bentlerine göre hesaplanan kelime sayıları toplamı 200'e bölünmek suretiyle eserin itibari sayfa adedi belirlenmiş olur.(3) Yarım ve yarımdan fazla sayfalar dolu sayfa kabul edilir. Kaynakça, içindekiler, önsöz, dizin ve dipnot bölümleri metin sayılır.

Ödenecek telif ve işlenme ücretinin hesabında esas alınacak göstergeler aşağıda belirtilmiştir.  Eserin niteliğine göre bu göstergelerin altında rakam tespitine, yayın kurullarının teklifi üzerine ilgili makam yetkilidir.                                                                                                                                      GöstergeA) Telif eserler: (İlmi ve edebi eserler)                                                                                 210B) İşlenmeler:a) Tercümeler1) Almanca, Fransızca ve İngilizceden Türkçeye                                                                 1202) Diğer dillerden Türkçeye                                                                                                  1503) Türkçeden Almanca, Fransızca ve İngilizceye                                                                 1604) Türkçeden diğer dillere                                                                                                     180 b) Nevi değişikliği                                                                                                                 100c) Kaynakça ve toplu katalog                                                                                               110ç) Külliyat                                                                                                                               60d) Derleme                                                                                                                              80e) Değişik alfabeli metinlerin latin alfabesine çevrilmesi                                                    110             f) Henüz yayımlanmamış olan bir eserin ilmi araştırma ve çalışma neticesinde yayımlanmaya elverişli hale getirilmesi (ilmi bir araştırma ve çalışma mahsulü olmayan çeviri yazıları ile tıpkı basımlar hariç)                                   90g) Başkasına ait bir eserin açıklanması veya yorumlanması yahut kısaltılması                    100ğ) Eleştirmeli basım (birden fazla nüshanın karşılaştırılması sonucu oluşturulan metin)     100h) Sadeleştirme                                                                                                                        90C) Şiir ve manzum eserler: Bir kitaptaki şiir ve manzum eserlerden, her 12 mısra bir şiir kabul edilir ve her şiir için aşağıdaki göstergeler esas alınır. Artık mısralar bir şiir sayılır.a) Telif şiir ve manzume                                                                                                       200b) Türkçeden yabancı dillere tercüme                                                                                  150c) Yabancı dillerden Türkçeye tercüme                                                                               110ç) Eski manzumelerin latin harflerine çevrilmesi                                                                100d) Külliyat, derleme ve sadeleştirme                                                                                     50

Telif ve işlenme ücretleri, eserin baskı miktarına göre aşağıdaki nispetlerde arttırılır. Tespit olunan nispetler, eserin toplam itibari sayfa adedine göre hesaplanan ücrete uygulanır.a) 10.000 baskıya kadar, her 1.000 baskı için    %  10,b) 20.000 baskıya kadar, 10.000 baskı için % 100, sonraki her 1.000 baskı için, % 8,c) 30.000 baskıya kadar, 20.000 baskı için % 180, sonraki her 1.000 baskı için, % 6,ç) 40.000 baskıya kadar, 30.000 baskı için % 240, sonraki her 1.000 baskı için % 4,d) 50.000 baskıya kadar, 40.000 baskı için % 280, sonraki her 1.000 baskı için % 2,e) 100.000 ve daha fazlasına, 50.000 baskı için % 300, sonraki her 1.000, baskı için % 1.(2) Artık baskıdan 500 ve daha fazlası 1.000 baskı olarak kabul edilir.(3) İkinci ve sonraki baskılarda,  sadece baskı adedine göre hesaplanacak ücret ödenir.  Bunun için önce toplam baskı adedi dikkate alınarak yukarıdaki esaslara ve yeni katsayıya göre ödenmesi gereken ücret hesaplanır. Hesaplanan bu miktardan, önceki baskılar için yeni katsayı dikkate alınarak bulunacak miktar düşülerek, aradaki fark ikinci ve sonraki baskılar için ücret olarak ödenir.(4) Elektronik yayın ve manyetik depolama üniteleri 1000 baskı esas alınarak beş yıl süre ile yayın hakkını elinde bulundurma karşılığında ücret ödenir.    

İkinci ve sonraki baskılarda eserin tamamında veya bir kısmında değişiklik yapılmış ve bu değişiklik yayın kurulunca tespit ve kabul edilmişse, sadece değişen kısımlar için itibari sayfa esasına göre ilk baskı gibi telif ücreti ödenir. Eserin esas metin kısmında herhangi bir değişiklik yapılmadan, sadece bölüm ve konu itibariyle sıra değişikliği yapılmışsa bu hüküm uygulanmaz.   

Dergi, gazete, bülten gibi periyodik yayınlar ile tanıtma ve duyurma amacına matuf el kitabı ve broşür gibi yayınlarda baskı adedi dikkate alınmaz. Bu yayınlarda yer alan eserlere sadece itibari sayfa veya şiir karşılığı ücret ödenir. Bu eserlerin telif ücreti yayın kurullarının teklifi üzerine, yetkili makamın onayı ile % 100'e kadar arttırılabilir, ikinci ve sonraki baskılar için herhangi bir ücret ödenmez.

Telif hakkı kamu kurum ve kuruluşuna ait olmak üzere hazırlattırılan ansiklopedilerde telif ücreti, eserde yer alan her madde için ayrı ayrı hesap edilir ve yayın kurulu kararının yetkili makamca onaylanmasını müteakip ödenir. Maddelerdeki her 6 kelime bir itibari satır sayılır. Bir itibari satıra ödenecek telif ücreti, 18 rakamıyla memur aylıklarına uygulanan katsayının çarpımından elde edilir. (2) Ansiklopedilerde yer alan tercüme maddeler için 10 rakamı esas alınır.(3) Ansiklopedilerde, eser sahibi tarafından çizilmiş veya hazırlanmış olan fotoğraf, resim, harita, grafik, tablo, çizelge, şekil, motif ve benzeri şekillerin santimetre karesi 2 kelime olarak kabul edilir.

Ders kitaplarına ödenecek telif ücreti; okul öncesi, ilköğretim, lise ve dengi okullar, çıraklık ve yaygın eğitim kurumları ders kitapları için kitabın forma sayısı ile 6.500 göstergenin memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımından oluşan miktardır. Bulunan bu miktar beş yıllık okutulma süresi için bir kez ödenir.(2) Hesaplamalarda, kitabın okutulacağı öğretim yılının başladığı ayda uygulanmakta olan memur aylık katsayısı esas alınır. Bu ay içinde memur aylık katsayısında değişiklik olması halinde yüksek olanı uygulanır. (3) Tam forma oluşturmayan sayfalar için gösterge tespitinde, tam formaya uygulanan gösterge 16’ya bölünmek suretiyle elde edilecek rakam artık sayfa adedi ile çarpılır.

Okul öncesi ve ilköğretim kitaplarında 50.000, lise ve dengi okullar, çıraklık ve yaygın eğitim kurumları ders kitaplarında 15.000 baskı üzerinden 13 üncü maddeye göre telif ücreti hesaplanır. (2) Yukarıdaki şekilde hesaplanan telif ücretinin;a) Baskı adedi 50.000’den fazla olan okul öncesi ve ilköğretim kitaplarında,1) 50.001-100.000 arasında olanlar için % 10’u,2) 100.001-150.000 arasında olanlar için % 12’si,3) 150.001 ve daha fazla olanlar için % 15’i,b) Baskı adedi 15 000’den fazla olan lise ve dengi okullar, çıraklık ve yaygın eğitim kurumları ders kitaplarında,1) 15.001-50.000 arasında olanlar için   % 10’u,2) 50.001-100.000 arasında olanlar için % 12’si,3) 100.001 ve daha fazla olanlar için      % 15’i,oranında ayrıca baskı ücreti ödenir.(3) İkinci ve sonraki baskılarda, önceki baskı miktarları ile cari yıldaki baskı miktarı toplamı üzerinden sadece baskı ücreti ödenir. Baskı ücretinin hesaplanmasında yeni katsayıya göre  ödenmesi gereken telif ücreti bulunur. Bulunan telif ücreti üzerine yukarıdaki oranların uygulanması suretiyle baskı ücreti hesaplanarak ödenir.  (4) Toplam baskı adedi 50.000 ve altında kalan okul öncesi ve ilköğretim kitapları ile 15.000 ve altında kalan lise ve dengi okullar, çıraklık ve yaygın eğitim kurumları ders kitaplarının ikinci ve sonraki baskılarında baskı ücreti ödenmez.

Okutulma sürelerinin uzatılması halinde telif  ücretinin hesaplanmasıMADDE 15-  (1) Okutulma süresi uzatılan ve bu süreler içerisinde basımı yapılan kitaplara baskının yapıldığı her yıl için  13 ve 14`üncü maddelere göre hesaplanacak telif ve baskı ücretinin % 20’si ödenir.

Bu Yönetmelik kapsamına giren eserlerin yazdırılması ve yaptırılmasını sağlamak amacıyla kamu kurum ve kuruluşları gerek gördüklerinde, ödüllü ve ödülsüz yarışma açabilir veya ısmarlama verebilirler.(2) Ismarlama yöntemiyle yazdırılacak ve yaptırılacak eserlerde yayın kurulu kararı ve yetkili makamın onayından sonra, yapılan sözleşmede belirtilen asgari sayfa sayısına göre avans olarak % 10, eserin yazımının tamamlanıp tesliminde ve kamu kurum ve kuruluşlarınca kabulü halinde    % 40, yayımlanmasını müteakipte % 50 'si ödenir. Her ödeme aşamasında o tarihteki memur aylık katsayısı esas alınır.(3) Yarışmalarda ders kitapları için 25.000, diğer kitaplar için 20.000 rakamının, memur  aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımından elde edilecek miktarı geçmemek üzere, yayın kurullarının teklifi ve yetkili makamın onayı ile tespit edilecek miktarda ödül verilebilir.(4) Özellikleri nedeniyle konusuna yetkinliği tartışmasız kişi­lerden satın alınmasında yarar görülen fotoğraf, diya, slayt, afiş, nota ve karikatür gibi müstakil sanat eserleri 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine göre satın alınabilir.

   MADDE 17- (1) Yayımlanacak eserler, yayın kurulunun teklifi ve yetkili makamın onayı ile uygun görüldüğü takdirde, kamu kurum ve kuruluşu dışından görevlendirilecek bir veya birden fazla uzmana, incelettirilebilir.(2) Bunlara inceledikleri eser için, sadece itibari sayfa adedine göre hesaplanacak telif ücretinin % 20'si kamu kurum ve kuruluşu tarafından inceleme ücreti olarak ödenir. (3) İnceleme ücretini almaya birden çok kişinin hak kazanması halinde verilecek ücret aralarında paylaştırılır.

Yayımlanacak eserlerin yayın kurulunun teklifi ve yetkili makamın onayı ile redaksiyonuna gerek görülmesi halinde, bu iş için kamu kurum ve kuruluşu dışından görevlendirilen uzmanlara, eser için sadece itibari sayfa adedine göre hesaplanacak telif ücretinin % 10’u redaksiyon ücreti olarak ödenir. Bu miktar eser sahibine ödenecek telif ücretinden düşülür.(2) Eserin baskısı sırasında yayın kurulunun kararı ve yetkili makamın onayı ile tashih işlemine gerek görülmesi halinde kamu kurum ve kuruluşu dışından görevlendirilen uzmanlara, sadece itibari sayfa adedine göre hesaplanacak telif ücretinin % 10'u tashih ücreti olarak ödenir.(3) Yayın kurulu kararı ve yetkili makamının onayı ile yayın koordinatörlüğü hizmetinin kamu kurum ve kuruluşu dışındaki uzmanlardan alınması halinde telif ücretinin % 10'unu geçmeyecek miktarda koordinatörlük ücreti ödenir.(4) Yukarıdaki her bir fıkra uyarınca verilecek ücreti almaya birden çok kişinin hak kazanması halinde ücret aralarında paylaştırılır.

Yayın kurullarına kamu kurum ve kuruluşu dışından katılan üyelere ayda ikiden fazla olmamak üzere her toplantı başına 2000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımını geçmeyecek miktarda toplantı ücreti ödenir. (2) Ansiklopedi yazı kuruluna kamu kurum ve kuruluşu dışından katılan üyelere her fasikül için; başkana 3600, üyelere 3000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımını geçmeyecek miktarda ücret ödenir.

Yazarlara,  yayımlanan eserlerin yer aldığı kitap ve manyetik depolama ünitelerinden en çok 100 adet,  dergi ve benzeri periyodik yayınlardan 5 adet, sözlüklerden 5 adet, ansiklopedilerde yazılarının çıktığı her fasikülden 5 adet, ders kitaplarını inceleyen komisyon üyeleri ile kitabın içeriğine katkıda bulunanlara 5 adet ücretsiz kitap veya manyetik depolama ünitelerinden verilir.(2) Çeviri ve işlenmelerde eserin yazarına da çevireni ya da işleyenine verilenin yarısı kadar ücretsiz kitap verilir.

Bu Yönetmelik kapsamına giren eserlerin seçilmesi, yayımlanması, yayın kurullarının kurulması, çalışma esasları, görevleri ve yetkileri ile diğer hususlar kamu kurum ve kuruluşları tarafından çıkarılacak yönetmeliklerde düzenlenir.

8/3/1985 tarihli ve 85/9240 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan “Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ile Bağlı Kuruluşları Telif Hakkı, Yayın ve Satış Yönetmeliği” hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

1/12/1995 tarihli ve 95/7621 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekinde yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Ödenecek Telif ve İşlenme Ücretleri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.(2) Kamu kurum ve kuruluşlarının özel yönetmeliklerinin bu Yönetmeliğe aykırı hükümleri uygulanmaz.              Diğer hükümler             EK MADDE 1 –  (Ek: 15/5/2007-2007/12125 K.)             (1) Bu Yönetmeliğin 5, 6, 7, 8, 9, 11, 12, 17, 18 ve 20 nci maddelerinde düzenlenen hususlar, Türkiye Bilimler Akademisi için Akademi Konseyince Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu için Bilim Kurulunca belirlenir.(1)(2) (Ek fıkra: 2/9/2013-2013/5302 K.) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde yer alan gösterge rakamları Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı için, Yayın Kurulunun gerekçeli önerisi ve Yayın Projeleri Değerlendirme Kurulu kararı ile beş katına kadar arttırılabilir. Ancak; zorluğu, çok büyük emek ve zaman harcandığı, alanında yenilikler getirdiği ve Türk kültür ve bilimine katkılarının olduğu tespit edilerek yayınlanacak telif ve tercüme eserler ile eleştirmeli metinlere ilişkin göstergelerin, Yayın Projeleri Değerlendirme Kurulu tarafından on katına kadar arttırılması önerilebilir. Bu öneri, bütçe imkânları dikkate alınarak Yazma Eserler Kurumu Başkanının oluru ile karara bağlanır. (3) (Ek fıkra: 2/9/2013-2013/5302 K.) Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı yayınlarının ücretsiz olarak dağıtılmasına ilişkin hususlar, bu Yönetmeliğin 20 nci maddesi hükümleri uygulanmaksızın Yayın Projeleri Değerlendirme Kurulunun önerisi ve Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanının oluru ile karara bağlanır.GEÇİCİ MADDE 1- (1) Yürürlükten kaldırılan Yönetmelik hükümlerine göre yayımlanmasına karar verilmiş veya basımına başlanmış olan işler, ilgili yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılır. GEÇİCİ MADDE 2- (1) 21 inci madde gereğince çıkarılacak yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, Kamu kurum ve kuruluşlarının mevcut yönetmeliklerinin bu yönetmeliğe aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.(1) 27/6/2019 tarihli ve 30814 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1240 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesiyle bu fıkraya “maddelerinde düzenlenen hususlar,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Türkiye Bilimler Akademisi için Akademi Konseyince” ibaresi eklenmiştir.

Sayıştayın görüşü alınarak hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.(2)(2) 27/6/2019 tarihli ve 30814 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1240 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 2 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.     23/8/2006 TARİH VE 2006/10932 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE  YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN        YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği Yürürlüğe Koyan Kararnamenin     Tarihi     Numarası 23/8/2006 Tarihli Yönetmeliğin Değişen Maddeleri   Yürürlüğe Giriş Tarihi   15/5/2007 2/9/2013 26/6/2019                               2007/12125 2013/5302 1240   Ek Madde 1  Ek Madde 1 Ek Madde 1, 25   30/5/2007 11/9/2013 27/6/2019