Kalkınma ve Yatırım Bankalarının Kredi Müşterilerinden, ortaklıklarından ve Ortaklarından Sağlayacakları Fonlara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik

KALKINMA VE YATIRIM BANKALARININ KREDİ
MÜŞTERİLERİNDEN,


ORTAKLIKLARINDAN VE ORTAKLARINDAN
SAĞLAYACAKLARI


FONLARA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR


HAKKINDA YÖNETMELİK


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Başlangıç Hükümleri


Amaç ve kapsam


MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı ve
kapsamı; kalkınma ve yatırım bankalarının kredi müşterilerinden,
ortaklıklarından ve ortaklarından sağlayacakları fonlara ilişkin usul ve
esasları düzenlemektir.


(2) Kalkınma ve yatırım bankalarının; para
piyasaları, sermaye piyasaları ve organize piyasalar ile bankalardan
kullanacakları fonlar bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.


Dayanak


MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 19/10/2005 tarihli
ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 60 ıncı maddesinin dördüncü
fıkrası, 77 nci maddesinin üçüncü fıkrası ile 93 üncü maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;


a) Fon sözleşmesi: Kredi müşterilerinden,
ortaklıklardan ve ortaklardan bu Yönetmelik uyarınca sağlanacak fonlara ilişkin
ilgili taraflarca serbestçe akdedilen ve yazılı şekilde veya uzaktan iletişim
araçlarının kullanılması suretiyle mesafeli olarak ya da mesafeli olsun olmasın
Kurulun yazılı şeklin yerine geçebileceğini belirlediği ve bir bilişim veya
elektronik haberleşme cihazı üzerinden gerçekleştirilecek ve müşteri kimliğinin
doğrulanmasına imkân verecek yöntemler yoluyla kurulacak müstakil ya da ilgili
taraflarca imzalanan diğer sözleşmelerin parçası olan sözleşmeyi,


b) Kalkınma ve yatırım bankası: Kanunun 3 üncü
maddesinde tanımlanan kalkınma ve yatırım bankasını,


c) Kanun: 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı
Bankacılık Kanununu,


ç) Kredi müşterisi: Nakdi kredi veya teminat
mektupları, kontrgarantiler, kefaletler, aval, ciro, kabul ve bu niteliği
haiz diğer taahhütler yoluyla gayrinakdi kredi kullanan müşteriler
ile finansal kiralama yöntemi veya 21/12/2023 tarihli ve 32406 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmeliğin
16 ncı maddesinin birinci fıkrasında belirtilen yöntemler ile
finansman sağlanan müşterileri,


d) Kredi riski tutarı: 23/10/2015 tarihli
ve 29511 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Sermaye Yeterliliğinin
Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik kapsamında kredi riski
için gerekli sermaye tutarının standart yaklaşımla ölçülmesine ilişkin esaslar
uyarınca, kredi korumaları dikkate alınmaksızın bulunacak risk tutarını,


e) Kurul: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunu,


f) Kurum: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,


g) Nitelikli pay: Kanunun 3 üncü maddesinde
tanımlanan nitelikli payı,


ğ) Özkaynak: 5/9/2013 tarihli ve 28756
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Özkaynaklarına İlişkin
Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde hesaplanan özkaynağı,


ifade eder.


İKİNCİ BÖLÜM


Kredi Müşterilerinden, Ortaklıklardan
ve Ortaklardan Sağlanacak Fonlar ve Bunların


İzlenmesi ve Kontrolü


Kredi müşterilerinden sağlanacak fonlar


MADDE 4- (1) Fon sözleşmesi kapsamında
temin edilmiş olması şartıyla, bir kredi müşterisinden sağlanacak fonların
toplam tutarı, kredi kartıyla yapılan işlemlerden kaynaklanan alacaklar da
dâhil olmak üzere, kredi müşterisinin 3 üncü maddenin birinci fıkrasının (ç)
bendinde yer alan tanıma konu işlemlerden kaynaklı toplam kredi riski tutarını
aşamaz. Bu hesaplamada, bireysel kredi kartı limit taahhütlerinden kaynaklı
kredi riski tutarı olarak kullanılmayan limit taahhütlerinin yüzde yirmisi
dikkate alınır.


(2) Kalkınma ve yatırım bankasında kredi riski
bulunan kişi ile fon kabul edilen kişi farklı olamaz.


Ortaklıklardan ve ortaklardan sağlanacak fonlar


MADDE 5- (1) Ortaklar ile iştirakler,
bağlı ortaklıklar ve birlikte kontrol edilen ortaklıklardan fon sözleşmesi
yapılması şartıyla fon sağlanabilir.


(2) Bir doğrudan veya dolaylı ortaktan sağlanan fon
tutarı toplamı, bu ortağın kalkınma ve yatırım bankasının sermayesindeki payı
oranına karşılık gelen özkaynak tutarını aşamaz. Nitelikli pay
sahipleri ve bunların dahil olduğu risk grubunda yer alan doğrudan
veya dolaylı ortaklar ile kamu tüzel kişiliğini haiz doğrudan veya dolaylı pay
sahiplerinden sağlanan fonlar hakkında bu sınır uygulanmaz. Nitelikli pay
sahipliği kapsamında yer almayan borsadan edinilen pay sahipliğine dayalı
ortaklardan fon sağlanamaz.


Sağlanan fonların izlenmesi ve kontrolü


MADDE 6- (1) Kalkınma ve yatırım
bankalarının kredi müşterilerinden, ortaklıklarından ve ortaklarından
sağlayacakları fonlar mahiyetlerine göre; kredi müşterileri fonu, ortaklıklar
fonu ve ortaklar fonu hesaplarında izlenir.


(2) Kalkınma ve yatırım bankaları, bu Yönetmelik
kapsamında yer alan sınırlamalar ile usul ve esaslara uyumun izlenmesine ve
kontrolüne yönelik ihtiyatlı ve etkin uygulamalar tesis etmek ve bunları iş
süreçlerine entegre etmekle yükümlüdür.


(3) İkinci fıkra uyarınca oluşturulan uygulamaların,
uyumun izlenmesi ve kontrolü açısından yetersiz olduğunun tespit edilmesi
hâlinde, Kurumca verilecek süre zarfında bu yetersizliklerin giderilmesi
şarttır.


Uyumsuzlukların giderilmesi


MADDE 7- (1) 4 üncü veya 5 inci maddeye
uygun olarak temin edilen fonların, aşım veya başka bir suretle sonradan bu
maddelerle uyumsuz hâle gelmesi durumunda, fonlara ilişkin hesapların tasfiyesi
de dâhil alınacak önlemlerle bu uyumsuzlukların derhal giderilmesine yönelik
işlemlere başlanılması şarttır. Kurum, gerek görmesi halinde uyumsuzlukların
giderilmesi için süre vermeye yetkilidir.


(2) Fonlara ilişkin hesapların tasfiyesi de dâhil
olmak üzere uyumsuzlukların giderilmesine yönelik yürütülecek süreçlerin fon
sözleşmesinde düzenlenmesi zorunludur.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Çeşitli ve Son Hükümler


Ödeme, fon transferleri ve tahsilat işlemleri


MADDE 8- (1) Kanunun 4 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (d) bendi hükmü kapsamında ödeme, fon transferleri ve tahsilat işlemlerine
aracılık edilmesi ile bu işlemlere ilişkin tahsil edilecek hizmet bedeli,
komisyon gibi her türlü ücret karşılığında yapılan işlemler için alınan
paralara herhangi bir getiri verilmemesi, alınan paranın işlemin mahiyetine
uygun olarak açılacak geçici hesaplarda izlenmesi ve vadeli veya vadesiz
mevduat ya da katılım fonu veya bu Yönetmelik kapsamında sağlanabilen fon
hesaplarına benzer uygulamalara konu edilmemesi şarttır.


Teminatlar


MADDE 9- (1) Kullandırılan kredilerin
teminatını oluşturmak üzere kalkınma ve yatırım bankası nezdinde bulundurulan
nakit teminatlar;


a) Hangi kredi karşılığında bulundurulduğunun açıkça
belirtilmesi,


b) Kredinin vadesi boyunca söz konusu nakit
teminatlar üzerinde tasarrufta bulunmayı engellemek üzere rehin ya da temlik
sözleşmesi kurulması,


c) Teminat tutarı ile faiz/kâr payı, komisyon gibi
kredi karşılığında tahsil edilecek her türlü ücret de dahil olmak
üzere bankacılık usul ve prensipleriyle uyumlu olması,


şartlarıyla 4 üncü madde kapsamında
değerlendirilmez.


(2) Kredi ilişkisinin sona ermesini takiben teminat
olarak tutulan paraların, kredi borcu kapatılmak ya da ilgilisine iade edilmek
suretiyle derhal tasfiye işlemlerine başlanılması şarttır.


İntibak


GEÇİCİ MADDE 1- (1) Kalkınma ve yatırım
bankaları bu Yönetmelik kapsamındaki uygulamalarını 1/4/2026 tarihine
kadar bu Yönetmelik hükümlerine uyumlu hale getirir. Kurul, bu süreyi bir yıl
uzatmaya yetkilidir.


Yürürlük


MADDE 10- (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 11- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.