Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Personel Yönetmeliği

Bu Yönetmeliğin amacı; 10/3/1983 tarihli ve 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu, 9/7/1982 tarihli ve 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu ile 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeliyle ilgili hükümlerinin uygulanmasına dair usul ve esasları belirlemektir.

Bu Yönetmelik; Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında görevli subay, astsubay, sözleşmeli subay ve astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erlerin kaynakları, işe alınmaları, mesleki gelişimleri, branşlaşmaları, hizmet şartları, nitelikleri, atanma ve yetiştirilmeleri, ödev, hak, yükümlülük ile sorumlulukları ve diğer özlük işlerine ilişkin hükümleri kapsar. (2) Birinci fıkradaki personelin nasıp ve terfi, aylık ve diğer mali ve sosyal hakları; ilgisine göre, 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 13/6/2001 tarihli ve 4678 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun, 28/5/1988 tarihli ve 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 18/3/1986 tarihli ve 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu, 10/3/2011 tarihli ve 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu ile 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre yürütülür.

Bu Yönetmelik; 2803 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ve 2692 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; a) Amir: Kadro ve kuruluş yönünden bağlı olunan kimse ile amir olarak yetkilendirilmiş olan diğer kişileri, b) Atamaya yetkili amir: Atama usul ve esaslarını belirleyen mevzuat hükümleriyle atama yetkisi tanınan veya bu konuda usulüne göre yetki devri yapılan personeli, müşterek kararla atanan personel bakımından ise inha eden makamı, c) Bakan: İçişleri Bakanını,ç) Bakanlık: İçişleri Bakanlığını,d) Branş: Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı teşkilatlarındaki alt hizmet alanlarını,e) Branşlaşma: Personelin sahip olduğu niteliklerden en etkili bir şekilde faydalanabileceği görevlere getirilebilmesi maksadıyla beden ve zihni kabiliyetleri, fiziki profili, tahsili, tecrübe ve isteklerinin meslek hayatı boyunca devamlı olarak değerlendirilerek branşlara ayrılmasını,f) Değerlendirme: Personelin tanımlanan görevlerini yerine getirmedeki başarı düzeyini ölçen ve mesleki gelişimini sağlayan işlemleri, g) Hizmet bölgesi: Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı teşkilatlarının konuş ve kuruluş durumuna göre belirlenen atama yerini,ğ) İhtisas: Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı teşkilatlarındaki görevlerin yerine getirilebilmesi amacıyla oluşturulan özel yetenek, teknik bilgi ve beceri gerektiren özel hizmet alanlarını,h) Kuruluş: Bir görevin yürütülmesi için birçok birimi bir araya getiren şemayı ve bu şemaya uygun tarzda kurulmuş hizmet birimlerini, ı) Kurum: Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığını,i) Makam: Her amirin kuruluş ve kadrolarında temsil ettiği mevkii,j) Personel: Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında görevli subay, astsubay, sözleşmeli subay ve astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erleri,k) Üst: Makam, rütbe veya kıdem büyüklüğünü, ifade eder.

Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının personel ihtiyacı; a) Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi tarafından,b)  Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesindeki eğitim komutanlıklarındaki eğitimlerini başarıyla tamamlayanlardan, karşılanır. (2) Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi tarafından Akademide yetiştirilemeyen veya az yetiştirilen sınıf ve branşlara yönelik olarak diğer yükseköğretim kurumlarıyla protokoller yapılarak öğrenci yetiştirilebilir, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenci okutulabilir. Bu kapsamda uygulanacak usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir. (3)  Personelin mesleki gelişimine yönelik yapılan planlamalara ilişkin usul ve esaslar Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından ayrı ayrı hazırlanarak Bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmeliklerle belirlenir.(4) Personel ihtiyacı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından ayrı ayrı hazırlanarak Bakanlık tarafından onaylanan insan gücü planına göre karşılanır.

Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisini, diğer yükseköğretim kurumlarını ve eğitim komutanlıklarındaki eğitimlerini başarı ile tamamlayarak jandarma hizmetleri veya sahil güvenlik hizmetleri sınıflarında göreve başlayacak personelin ilk nasıp işlemleri 926 sayılı Kanun, 4678 sayılı Kanun, 3466 sayılı Kanun, 3269 sayılı Kanun ile 6191 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yapılır.

Jandarma Genel Komutanlığında bulunan branşlar şunlardır:a) Subaylar 1) Jandarma2) İstihkâm3) Muhabere4) Pilot5) İkmal6) Bakım7) Personel8) Kimyager9) Veteriner hekim10) Mühendis11) Maliye12) Öğretmen13) Bando14) Tabip15) Eczacı16) Diş tabibi17) Sağlık18) (Ek:RG-28/5/2020-31138-C.K-2580/1 md.) Hukuk19) (Ek:RG-16/1/2024-32431-C.K- 8091/1 md.) İnsansız Hava Aracıb) Astsubaylar1) Jandarma2) İstihkâm3) Muhabere4) Uçak ve helikopter teknisyeni5) İkmal6) Bakım7) Personel8) Maliye9) Bando10) Sağlık11) (Ek:RG-16/1/2024-32431-C.K- 8091/1 md.) İnsansız Hava Aracı(2) Sahil Güvenlik Komutanlığında bulunan branşlar şunlardır:a) Subaylar1) Sahil güvenlik2) İkmal3) Mühendis4) (Ek:RG-28/5/2020-31138-C.K-2580/1 md.) Hukukb) Astsubaylar1) Güverte2) Makine3) İkmal4) Uçak bakım5) İdari6) Bilgi teknolojileri

İlk branş belirlenme işlemine tabi tutulacak personel Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ve diğer yükseköğretim kurumlarında Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı adına öğrenim gören öğrencilerdir.(2) Personelin branşları; sağlık durumu, uçuştan ayrılma, özel hizmet niteliğini kaybetme, ikinci bir tahsil, yeterlilik değişikliği, kuruluş ve kadro değişikliği sebebiyle branşların değişmesi ve yeni bir branş kurulması durumunda kurumun ihtiyaçları doğrultusunda branş belirleme kurul kararı ile değiştirilebilir.

Subay ve astsubayların ilk branşlarının belirlenmesi Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinden mezun olacaklar için Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinde, diğer yükseköğretim kurumlarından mezun olacaklar için ise Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde oluşturulacak branş belirleme kurulları, branş değişiklikleri için ise Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde oluşturulacak branş belirleme kurulları tarafından yapılır. (2) Branş belirleme kurulları üye tam sayısı ile toplanır ve oyçokluğu ile karar alırlar. Çekimser oy kullanılamaz. Oyların eşitliği durumunda başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. İlk branş belirleme kurullarının kararları Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanının, ilk branş belirleme ve branş değişikliğine ilişkin branş belirleme kurullarının kararları ise ilgisine göre Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanının onayı ile kesinleşir.(3) Branş belirleme kurulları, branş belirleme şekline ve ihtiyacına göre Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından teşkil edilir. Branş belirleme kurullarının görevleri, kuruluşu, üyelerinin nitelikleri ve çalışma usulleri, rapor tutulması, teknik üyelerin nitelikleri Bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmelik ile belirlenir.

Atamalarda hizmet bölgesinin özellikleri esas alınır. (2) Personel, hizmet ihtiyacı esas alınarak ve bu Yönetmelikte düzenlenmiş esaslar kapsamında, meslek hayatları boyunca farklı hizmet bölgeleri arasında zorunlu atama işlemine tabi tutulur.(3) Personel atamaları, bu Yönetmelik esaslarını ve mesleki gelişim programlarının maksadını gerçekleştirecek şekilde hazırlanmış branş, ihtisas ve mesleki gelişim planlarına uygun olarak, planlı değişimi sağlayacak şekilde yapılır.(4) Bakanlık tarafından belirlenecek kritik ve kilit kadrolar hariç olmak üzere  yapılan atamalarda, aynı branş ve/veya ihtisasa sahip personelden aynı ili tercih edenlerin atamasında 12 nci maddedeki esaslar ve varsa puanlama sistemi de gözönünde bulundurulabilir.(5) Birliklerin personel yönünden desteklenmesi, iç güvenlik öncelikleri, risk analizleri ve muhtemel gelişmelere göre Bakanlıkça belirlenen güvenlik öncelikleri ve özel kanunlarda yer alan görevler esas alınarak Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca belirlenir. (6) Subay ve astsubayların atandığı hizmet bölgesinde hizmet süresini tamamlamaları esastır. Subay ve astsubaylar, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı atama yönetmeliklerinde belirtilen sebepler hariç olmak üzere hizmet bölgesi sürelerini tamamlamadan hizmet bölgesi değiştirmek suretiyle atamaya tabi tutulmazlar.(7) İhtiyaç duyulması halinde subay kadrolarına, liyakat esas alınarak emsalleri arasında temayüz etmiş astsubaylar atanabilir. Bu şekilde atanan astsubaylar için astları hakkında değerlendirme işlemi yapabilmek için rütbe şartı aranmaz.

Öğrenimlerini, temel kurslarını ve/veya stajlarını başarı ile bitiren personelin ilk görev yerlerine atanmaları branş ve ihtisasına göre kura ile yapılır. Kuradan muaf olunacak haller ile kura çekilmesine ilişkin diğer hususlar Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından ayrı ayrı hazırlanarak Bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmeliklerle belirlenir.

Personelin atamaları, hizmetin aksatılmadan yürütülmesi esasına ve hizmet ihtiyacı prensibine uygun olarak, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından atama yönetmeliklerinde belirtilen hizmet bölgeleri arasında aşağıdaki kriterler dikkate alınarak yapılır.a) Mesleki gelişim durumu.b) Kadro ihtiyaçları.c) Hizmet bölgesinde hizmet süresi veya varsa zorunlu hizmet süresi.ç) Terfi durumu.d) Branş ve/veya ihtisasları.e) Kendisinin, eşinin veya bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının atamaya esas hayati önemi haiz sağlık durumları veya bakmakla yükümlü olduğu ve aynı çatı altında yaşayan anne, baba veya mahkeme kararıyla vasi tayin edilmesi kaydıyla kardeşin hayati önemi haiz sağlık durumları.f) Varsa puanlama sistemi.g)  Personelin atanma isteğinde belirttiği yerler.ğ)  Asayiş, idari ve zaruri sebepler.(2) Personel, belediye sınırları içindeki nüfusu 1.000.000’u aşan ilçeler hariç, kendileri ve eşlerinin evlenmeden önceki nüfusa kayıtlı olduğu ilçelere atanmaz. Buna ilişkin diğer istisnalar Bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmeliklerle belirlenir.

Hizmet bölgelerinin dereceleri; genel gelişmişlik düzeyi,  barınma imkânları, coğrafya ve iklim koşulları, eğitim imkânları, emniyet ve asayiş, sosyal ve kültürel imkânları, sağlık imkânları,  günlük yaşam,  özlük  haklarındaki farklılıklar, bölgenin istenilirlik düzeyi, ulaştırma ve haberleşme imkânları gibi kriterler dikkate alınarak belirlenir. Buralarda geçen hizmet sürelerinin hesaplanması, hizmet yerlerinin sınıflandırılması ve derecelendirilmesine ilişkin hususlar ile atamaya ilişkin diğer hususlar Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından ayrı ayrı hazırlanarak Bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmeliklerle belirlenir.

Personelin atama yerine ait tercihleri ile atama çalışmalarında kullanılacak bilgilerin toplanmasına yönelik usul ve esaslar Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından hazırlanarak yürürlüğe konulan yönetmeliklerde belirlenir.(2) Genel atamalar, her yılın Mayıs ve Ekim (dâhil) ayları arasında yapılır. Bu atamalar, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından önceden duyurulabilir.   (3) Genel atamalar, hizmet gerekleri dikkate alınarak Bakanlık tarafından belirlenen diğer zamanlarda da yapılabilir.

İlk defa veya yeniden veyahut yer değiştirme suretiyle atamalarda;a) Aynı yerdeki görevlere atananlar atama emirlerinin kendilerine tebliğ gününü,b) Başka yerdeki görevlere atananlar, atama emirlerinin kendilerine tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde o yere hareket ederek belli yol süresini,izleyen işgünü içinde işe başlamak zorundadırlar. Savaş ve olağanüstü hallerde bu süre Bakanlar Kurulu kararı ile kısaltılabilir.(2) Birinci fıkrada belirlenen süreler;a) Kanuni izinlerin kullanılması veya geçici bir görevin yapılması sırasında başka bir göreve atanan personel için iznin veya geçici görevin bitimi,b) Hesaplarını, yerlerine gelenlere devir zorunda bulunan sayman, mal sorumlusu, hesap sorumlusu, muhasebe yetkilisi ve mutemetler için devrin sona ermesi (Bu süre hiçbir şekilde bir ayı geçemez.),tarihinde başlar.(3) Yer değiştirme suretiyle yapılan atamalarda personele atama emirleri tebliğ edilince yollukları, ödeme emri aranmaksızın, saymanlıklarca derhal ödenir. Birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki süreler izin ve rapor müddetinin bitmesinde başlar.(4) Atama emrinde aksi belirlenmedikçe atama emrinin amire ulaşmasından itibaren en geç on gün içerisinde ilgilisine tebliğ edilir.(5) Atamaya tabi tutulan personelin izinli, raporlu, tutuklu, görevden uzaklaştırılmış, göreve gelmemiş olması veya hastanede yatması tebligata engel olmaz. Bu personelin ilişik kesme işlemleri, ilgisine göre Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığınca uygun görülmesi durumunda, personelin atamalı bulundukları kurum amirliklerince gıyaplarında evrak üzerinden yapılır ve ilişik kesme belgeleri yeni görev yerine gönderilir. Bunların yeni görevlerine katılışları da gıyaplarında evrak üzerinden yapılır ve özlük hakları yeni birlikleri tarafından ödenmeye başlanır.

Lüzum görüldüğü hallerde Bakan tarafından Emniyet Genel Müdürlüğü, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığı arasında her kademedeki personel, geçici olarak görevlendirilebilir. Bakan bu yetkisini il valilerine devredebilir. (2) Birinci fıkraya göre görevlendirilen personelin;a) Aylık ve diğer mali haklar ile sosyal hakları kendi kurumunun bütçesinden karşılanır. b) Değerlendirme ve diğer özlük işleri tabi olduğu mevzuata göre kendi kurumu tarafından yürütülür. c) Disiplin soruşturması fiilen görevli olduğu kurum bünyesinde yapılır ve disiplin soruşturma dosyası işlem yapılmak üzere hakkında disiplin soruşturması yapılan personelin mensubu olduğu kurumun yetkili disiplin amiri ve kurullarına gönderilir.  (3) Bu maddenin uygulanması Bakanlıkça yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir.

Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinin mesleki gelişimlerini sağlamak, verimliliğini artırmak ve daha ileriki görevlere hazırlamak amacıyla lisansüstü eğitim ile yurtiçi, yurtdışı kurs faaliyetlerine ilişkin usul ve esaslar ve personel seçimi konuları Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı için ayrı ayrı olmak üzere Bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmeliklerle belirlenir.(2) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı kendi mesleki gelişim ve görev ihtiyaçlarını karşılamak üzere eğitim merkezleri açabilir. Eğitim merkezlerinin kuruluş ve işleyişleri Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı için ayrı ayrı olmak üzere Bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmeliklerle düzenlenir.(3) Personelin mesleki gelişimine ilişkin eğitim planı Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından ayrı ayrı hazırlanır ve Bakanlık tarafından onaylanır.

Personel, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına sadakatle bağlı kalmak ve milletin hizmetinde Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını sadakatle uygulamak ve ettikleri memuriyet yeminine uygun hareket etmek zorundadır.

Personel siyasi partiye üye olamaz, herhangi bir siyasi parti, kişi veya zümrenin yararını veya zararını hedef tutan bir davranışta bulunamaz; görevlerini yerine getirirken dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi ayırım yapamaz; hiçbir şekilde siyasi ve ideolojik amaçlı beyanda ve eylemde bulunamaz ve bu eylemlere katılamaz.(2) Personel her durumda Devletin menfaatlerini korumak mecburiyetindedir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına aykırı olan, memleketin bağımsızlığını ve bütünlüğünü bozan, Türkiye Cumhuriyetinin güvenliğini tehlikeye düşüren herhangi bir faaliyette bulunamaz. Aynı nitelikte faaliyet gösteren herhangi bir harekete, gruplaşmaya, teşekküle veya derneğe katılamaz, bunlara yardım edemez.(3) Derneklere üyelik ve vakıflarla ilişkilerde özel kanunlarındaki hükümler saklıdır.

Personel, resmi sıfatının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduğunu, hizmet içindeki ve dışındaki davranışlarıyla göstermek zorundadır.(2) Personelin diğer genel kolluk, özel kolluk ve kamu kuruluşlarıyla işbirliği içinde çalışması esastır.(3) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı teşkilatlarında; astlar üstlerine, maiyetler amirlerine, personel kurumdaki rütbesiz Devlet memurları ile başka kurumlardaki kamu görevlilerine ve hizmetten yararlananlara mesleki nezaket kurallarına göre hitap eder.(4) Personel;a) Görev ve hizmetin yerine getirilmesinde hukukun üstünlüğü, kamu yararını gözetme, tarafsızlık, katılımcılık, şeffaflık, hesap verebilirlik, hizmetin sonucuna odaklılık ve sürekli gelişim ilkelerini esas alır. b) Amirleri, üstleri, meslektaşları, astları, diğer personel ile hizmetten yararlananlara karşı nazik ve saygılı davranır ve gerekli ilgiyi gösterir, konu yetkilerinin dışındaysa ilgili birime veya yetkiliye yönlendirir.c) Görev ve sorumluluk alanında toplumun talep ve ihtiyaçlarına odaklanarak halkın memnuniyetini artırmayı, bu suretle toplumdaki saygı ve güveni pekiştirmeyi hedefler.

Amirler kanun, tüzük ve yönetmeliklerle belirlenen görevleri zamanında ve eksiksiz olarak yapmaktan ve yaptırmaktan, maiyetindeki personeli yetiştirmekten, hal ve hareketlerini takip ve kontrol etmekten görevli ve sorumludur.(2) Amir, maiyetindeki personele hakkaniyet ve adalet içinde davranır. Amirlik yetkisini kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslar içinde kullanır.(3) Amir, maiyetindeki personele kanunlara aykırı emir veremez ve maiyetindeki personel ile astı olan personelden hususi bir menfaat temin edecek bir talepte bulunamaz, hediyesini kabul edemez ve borç alamaz.

Personel kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludur.

Personel, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadır.(2) Personelin kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili personel tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.

Kişiler kamu hukukuna tabi görevlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardan dolayı bu görevleri yerine getiren personel aleyhine değil, ilgili kurum aleyhine dava açarlar. Ancak, Devlet dairelerine tevdi veya bu dairelerce tahsil veya muhafaza edilen para ve para hükmündeki değerli kâğıtların ilgili personel tarafından zimmete geçirilmesi halinde, zimmete geçirilen miktar, cezai takibat sonucu beklenmeden Hazine tarafından hak sahibine ödenir. Kurumun, genel hükümlere göre sorumlu personele rücu hakkı saklıdır.(2) İşkence ya da zalimane, gayri insani veya haysiyet kırıcı muamele suçları nedeniyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesince verilen kararlar sonucunda Devletçe ödenen tazminatlardan dolayı sorumlu personele rücu edilmesi hakkında da birinci fıkra hükmü uygulanır.(3) Bu maddeye göre kamu hukukuna tabi görevlerle ilgili olarak kişilerin uğradıkları zararların nevi ve miktarlarının tespiti, takibi, amirlerin sorumlulukları, yapılacak işlemlerle ilgili 27/6/1983 tarihli ve 83/6510 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlete ve Kişilere Memurlarca Verilen Zararların Nevi ve Miktarlarının Tespiti, Takibi, Amirlerin Sorumlulukları, Yapılacak Diğer İşlemler Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Personel,  kamu görevleri hakkında basına, haber ajanslarına veya radyo ve televizyon kurumlarına bilgi veya demeç veremez. Bu konuda gerekli bilgi ancak illerde valiler ve Bakanın yetkili kılacağı görevli tarafından verilebilir.

Personel, görevleri ile ilgili resmi belge, araç ve gereçleri, yetki verilen mahaller dışına çıkaramaz, hususi işlerinde kullanamaz ve kullandıramaz. Personel, bu belge, araç ve gereçlerin güvenlik ve muhafazasından sorumludur.(2) Personel görevleri icabı kendilerine teslim edilen resmi belge, araç ve gereçleri görevleri sona erdiği zaman iade etmek zorundadır. Bu zorunluluk personelin mirasçılarına da şamildir.

Personel, mevzuatta belirtilen diğer ödev ve sorumlulukları da yerine getirmekle yükümlüdür.6880

Personel, ilgili kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre tayin ve tesbit olunup yürürlükte bulunan hükümlerin kendileri hakkında aynen uygulanmasını istemek hakkına sahiptir.

Kanunlarda yazılı haller dışında personelin görevine son verilmez, aylık ve başka hakları elinden alınamaz.

Personelin, özel kanununda yazılı belirli şartlar içinde, emeklilik hakkı vardır.(2) Personel, emeklilik taleplerini Ocak ve Şubat ayları ile Temmuz ve Ağustos ayları içinde iletebilir. Emeklilik talebinin kabulü, müracaat tarihinden itibaren bir aydan fazla geciktirilemez. Bu aylar dışındaki emeklilik talepleri, ilgili kurumların hizmet gerekleri itibarıyla uygun görmesi halinde kabul edilebilir.(3) Savaş hali veya olağanüstü hal veya genel hayata müessir afet hali ilan edilen durumlarda ya da iç güvenlik riskinin oluştuğu diğer durumlarda personelin emeklilik işlemlerine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.

Personel, kanunda belirtilen esaslara göre görevden çekilebilir.(2) Mecburi hizmete ilişkin hükümler saklıdır.(3) Personel çekilme taleplerini Ocak ve Şubat ayları ile Temmuz ve Ağustos ayları içinde iletebilir. Çekilme talebinin kabulü, müracaat tarihinden itibaren bir aydan fazla geciktirilemez. Bu aylar dışındaki çekilme talepleri, ilgili kurumların hizmet gerekleri itibarıyla uygun görmesi halinde kabul edilebilir.(4) Savaş hali veya olağanüstü hal veya genel hayata müessir afet hali ilan edilen durumlarda ya da iç güvenlik riskinin oluştuğu diğer durumlarda personelin çekilme işlemlerine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.

Personel, kurumlarıyla ilgili resmî ve şahsi işlerinden dolayı müracaat; amirleri veya kurumları tarafından kendilerine uygulanan idari eylem ve işlemlerden dolayı şikâyet ve dava açma hakkına sahiptir.(2) Müracaat ve şikâyetler söz veya yazı ile en yakın amirden başlayarak silsile yolu ile şikâyet edilen amirler atlanarak yapılır.(3) Müracaat ve şikâyetler incelenerek en kısa zamanda ilgiliye bildirilir.(4) Müracaat ve şikâyetlerle ilgili olarak 28/11/1982 tarihli ve 8/5743 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarının Şikâyet ve Müracaatları Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Personel hakkındaki ihbar ve şikâyetler, garaz veya mücerret hakaret için, uydurma bir suç isnadı suretiyle yapıldığı ve soruşturma veya yargılamanın tabi olduğu kanuni işlem sonucunda bu isnat sabit olmadığı takdirde, merkezde bu personelin en büyük amiri, illerde valiler, isnatta bulunanlar hakkında kamu davası açılmasını Cumhuriyet savcılığından ister.

Personel, mevzuatta belirtilen diğer hakları da haizdir.

Personelin kamu hizmetlerini aksatacak şekilde görevden kasıtlı olarak birlikte çekilmeleri veya görevlerine gelmemeleri veya görevlerine gelip de Devlet hizmetlerinin ve işlerinin yavaşlatılması veya aksatılması sonucunu doğuracak eylem ve hareketlerde bulunmaları yasaktır.

Personelin greve karar vermeleri, grev tertiplemeleri, ilan etmeleri, bu yolda propaganda yapmaları yasaktır.(2) Personel, herhangi bir greve veya grev teşebbüsüne katılamaz, grevi destekleyemez veya teşvik edemez.

Personel, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre tacir veya esnaf sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bulunamaz, ticaret ve sanayi müesseselerinde görev alamaz, ticari mümessil veya ticari vekil veya kollektif şirketlerde ortak veya komandit şirkette komandite ortak olamaz. Personel, mesleki faaliyette veya serbest meslek icrasında bulunmak üzere ofis, büro, muayenehane ve benzeri yerler açamaz; gerçek kişilere, özel hukuk tüzel kişilerine veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ait herhangi bir iş yerinde veya vakıf yükseköğretim kurumlarında çalışamaz. (2) Personelin üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve kanunla kurulmuş yardım sandıklarının yönetim, denetim ve disiplin kurulları üyelikleri ile özel kanunlarda belirtilen görevler bu yasaklamanın dışındadır.(3) Eşleri, reşit olmayan veya mahcur olan çocukları, yasaklanan faaliyetlerde bulunan personel, bu durumu onbeş gün içinde bağlı oldukları kuruma bildirmekle yükümlüdürler.

Personelin doğrudan doğruya veya aracı eliyle hediye istemeleri ve görevleri sırasında olmasa dahi menfaat sağlama amacı ile hediye kabul etmeleri veya iş sahiplerinden borç para istemeleri ve almaları yasaktır.(2) Hediye alma yasağının kapsamı ve uygulanacak diğer hususlarda Kamu Görevlileri Etik Kurulu kararları çerçevesinde uygulama yapılır.

Personelin, denetimi altında bulunan veya kendi görevi veya mensup olduğu kurum ile ilgisi olan bir teşebbüsten, doğrudan doğruya veya aracı eliyle her ne ad altında olursa olsun bir menfaat sağlaması yasaktır.

Personele;a) 657 sayılı Kanuna tabi kurumlarda,b) Sermayesinin tamamı Devlet tarafından verilmek suretiyle kurulan iktisadi kurumlar ile sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait bankalarda,c) Özel kanunlarla veya özel kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlarda,ç) Yukarıdaki bentlerde yazılı idare, kuruluş ve bankalar tarafından sermayelerinin yarısından fazlasına katılmak suretiyle kurulan kuruluşlarla bunların aynı oranda katılmaları ile vücut bulan kurumlarda,ikinci görev verilemez; bu kurumlardan her ne ad ile olursa olsun ödeme yapılamaz ve yarar sağlanamaz.(2) Ancak, 657 sayılı Kanunun memurlara ikinci görev verilmesini öngören hükümleri ile hakem, tasfiye memuru ve bilirkişi, uzman, ekspertiz ve benzeri işler için takdir olunan, özel kanunlarla kurulan ve asli görevlerinin devamı niteliğinde olmayan çeşitli kurul, komisyon, heyet ve jüri çalışmalarına, üniversiteler, akademiler, Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü ve özel kanunlarla kurulan araştırma kurumları tarafından idareyle ilgili olarak yapılan inceleme ve araştırma çalışmalarına katılanlar için özel kanunlarınca gösterilen veya bu kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerin ödenmesine ilişkin hükümler saklıdır.

Gizli bilgi; doğrudan kanunlarla veya kanun ve düzenleyici işlemlere dayanarak yetkili makamlar tarafından gizli olarak nitelendirilen bilgidir.(2) Personel, kamu hizmetleri ile ilgili gizli bilgileri görevinden ayrılmış olsa bile Bakanın yazılı izni olmadıkça açıklayamaz.(3) 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 2/12/1999 tarihli ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun, 19/4/1990 tarihli ve 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu ile diğer kanunlardaki özel hükümler saklıdır.

Günün yirmidört saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan personelin çalışma saat ve şekilleri ile nöbet sistemleri kurumlarınca düzenlenir.(2) Nöbet, kurumlarda amirin münasip göreceği zamanda başlar ve yirmidört saati geçemez. Ancak kadın memurlara; tabip raporlarında belirtilmesi halinde hamilelik boyunca ve doğumdan sonraki iki yıl süreyle gece nöbeti ve gece vardiyası görevi verilemez. Engelli memurlara da isteği dışında gece nöbeti ve gece vardiyası görevi verilemez.(3) Kendisine nöbet hizmeti sırası gelen bir rütbe sahibinin mazeretinin meydana gelmesi halinde o gün için nöbete girmemesi kurum amiri tarafından uygun görülürse, nöbet kendisinden sonra gelene tevdi edilir. Durum nöbet alacak olana en kısa zamanda bildirilir. Mazeret kalktığında geçmiş nöbetlerinden bir tanesi tutturulur.(4) Tatil ve bayram günlerinde nöbet hizmetlerinin daima aynı şahsa gelmemesi hususunda sırayı belirleyen amirlerce gerekli tedbirler alınır.(5) Nöbetçilerin kıyafetleri mevsime göre eğitim veya günlük kıyafet olup takacakları teçhizat ve alametler kıyafet yönetmeliklerinde belirlenir.(6) Nöbetçi personel, birden bire hastalanma, herhangi bir konu için mahkemeye çağrılma, herhangi bir görevin yapılması amacıyla yetkili amirin izni ile nöbetlerini kendisinden sonra gelene devir ve teslim edebilir.(7) Görevlendirilen nöbetin özelliğine göre nöbetçi, nöbet yerinden ayrılmaz, her zaman göreve hazır bulunur. (8) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ile muafiyetler Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığınca ayrı ayrı belirlenir.

(Mülga:RG-9/12/2022-32038-C.K.-6470/1 md.)  

(Mülga:RG-9/12/2022-32038-C.K.-6470/1 md.)