BAŞVURU FORMU
İTHALATTA
KORUNMA ÖNLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO:
2026/1)
Amaç ve kapsam
MADDE 1– (1)
Bu Tebliğ, Türk Gümrük Tarife Cetvelinde (TGTC) 3907.61.00.00.00
gümrük tarife istatistik pozisyonunda (GTİP) sınıflandırılan “78 ml/g veya daha
fazla viskozitesi olanlar” tanımlı ürünün ithalatında korunma önlemi
uygulanması için yerli üretici tarafından yapılan başvuru neticesinde
soruşturma açılması, Ticaret Bakanlığı (Bakanlık) İthalat Genel Müdürlüğü
(Genel Müdürlük) tarafından yürütülecek soruşturmanın usul ve esaslarının
belirlenmesi ve soruşturma çerçevesinde İthalatta Korunma Önlemlerini
Değerlendirme Kurulu tarafından geçici önlem alınması hususunda Cumhurbaşkanlığına
öneride bulunulmasına ilişkin alınan kararı duyurmak amacıyla hazırlanmıştır.
Karar
MADDE 2– (1) İthalatta
Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu inceleme sürecinde varılan tespitler
ışığında aşağıda GTİP’i ve tanımı belirtilen eşyanın ithalatında 8/6/2004
tarihli ve 25486 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemleri
Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde korunma önlemi soruşturması açılmasına ve azami
200 gün süreyle geçici önlem uygulanmasına, geçici önlemin aşağıdaki tabloda
belirtilen şekilde ek mali yükümlülük olarak belirlenmesine, Dünya Ticaret
Örgütü Korunma Önlemleri Anlaşmasının 9.1 inci maddesi gereğince gelişmekte
olan ülkelere muafiyet tanınmasına ve önlemin istihsali hususunda
Cumhurbaşkanlığına öneride bulunulmasına toplantıya katılan üyelerin oy çokluğu
ile karar vermiştir.
GTİP
Eşya Tanımı
Ek Mali
Yükümlülük (ABD Doları/ton)
3907.61.00.00.00
78 ml/g veya daha fazla viskozitesi olanlar
100
(2)
Birinci fıkrada belirtilen önlem, …/…/… tarihli ve … sayılı Cumhurbaşkanı
Kararı ile yürürlüğe konulan Pet Resin İthalatında Geçici Korunma Önlemi
Uygulanmasına İlişkin Kararın yürürlüğe girmesiyle uygulanmaya başlar.
İnceleme özet
raporu
MADDE 3– (1) İnceleme
kapsamında elde edilen bilgi ve bulguların yer aldığı inceleme özet raporu EK-1’de
yer almaktadır.
Soruşturmanın
yürütülmesi
MADDE 4– (1)
Soruşturma, İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliğinin ilgili hükümleri
kapsamında Genel Müdürlük tarafından yürütülür. Soruşturma ile ilgili tüm
yazışmalar aşağıda belirtilen yetkili merci ile yapılır:
T.C. Ticaret
Bakanlığı
İthalat
Genel Müdürlüğü
Korunma
Önlemleri ve Gözetim Dairesi
Söğütözü
Mah. Nizami Gencevi Cd. No:63 06530 Çankaya/ANKARA
Tel: +90
312 204 9933, 9953, 9940, 9908, 9639, 9575 Faks: +90 312 204 86 33
e-ağ: http://www.ticaret.gov.tr
e-posta:
[email protected] (2)
Soruşturmada “Türkiye’de yerleşik firma, kurum ve kuruluşlardan ilgili taraf
olmak isteyenler”, soru formlarına cevapları ile resmî görüşlerini kendilerine
ait resmî KEP adreslerinden Bakanlığın aşağıda yer alan KEP adresine gönderir.
Ticaret
Bakanlığı KEP Adresi:
[email protected] (3)
Soruşturmada “yurtdışında yerleşik firma, kurum ve kuruluşlardan ilgili taraf
olmak isteyenler”, soru formlarına cevapları ile resmî görüşlerini Bakanlığın
aşağıda yer alan e-posta adresine gönderir.
Genel
Müdürlük EBYS e-posta adresi:
[email protected] İlgili
taraflar
MADDE 5– (1) 6 ncı
maddenin birinci fıkrasında belirtilen bağlantı adresinde yer alan ilgili soru
formunu bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren otuz gün içinde doldurarak Genel
Müdürlüğe gönderenler soruşturma kapsamında “ilgili taraf” olarak kabul edilir.
Soru
formları, görüş ve bilgilerin sunulması
MADDE 6– (1) Soruşturma
ile ilgili soru formları ve başvurunun gizli olmayan özeti Bakanlığın
internet sitesi (http://www.ticaret.gov.tr) içerisinde “İthalat” başlığı
altında “Ticaret Politikası Savunma Araçları” sayfasında bulunan “Korunma
Önlemleri/Soruşturmalar” bağlantısında yer almakta olup bahse konu
soruşturmanın sayfasından indirilir.
(2)
İlgili tarafların soru formunu, bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren otuz gün
içinde doldurup Genel Müdürlüğe iletmeleri gerekir. İlgili taraflarca soru
formlarının doldurulmasıyla ilgili olarak Genel Müdürlükten yardım alınabilir.
(3)
Soruşturmaya ilişkin yazılı ve sözlü iletişim Türkçe yapılır. İlgili tarafların
soru formuna ilişkin yanıtlarını ve bu yanıtlar dışında kalan tüm bilgi, belge,
görüş ve taleplerini yazılı olarak Türkçe sunmaları gerekir. Türkçe dışında bir
dilde sunulan yanıt, bilgi, belge, görüş ve talepler dikkate alınmaz.
(4)
Soruşturma süresince İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliğinin 6 ncı
maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde gizlilik kaydıyla verilen her türlü
bilgi, belge ve görüşün gizli olmayan bir özeti sunulur. Gizli olmayan özet,
esas bilginin makul ölçüde anlaşılmasına olanak sağlayacak ayrıntıda olur.
İlgili taraflar, istisnai hallerde bu bilgilerin özetlenemeyecek nitelikte
olduklarını belirtebilir. Bu gibi istisnai durumlarda, bilgilerin
özetlenemeyecek nitelikte olmasının nedenlerinin belirtilmesi gerekir.
(5) Genel
Müdürlük gerekli görmesi halinde ilgililerden ek bilgi ve belge isteyebilir.
İlgili
tarafların dinlenmesi
MADDE 7– (1)
İlgili taraflar, varsa sözlü olarak dinlenme taleplerini de ilgili taraf soru
formunda belirtmek suretiyle Genel Müdürlüğe iletir. Talep edilmesi halinde
düzenlenecek olan dinleme toplantısının yapılacağı yer ve tarih ile
soruşturmaya ilişkin diğer duyurular 6 ncı maddenin birinci fıkrasında
belirtilen Bakanlığın internet sitesinde ilan edilir.
Gizlilik
MADDE 8– (1) Soruşturma
sırasında ilgili taraflarca verilen bilgiler İthalatta Korunma Önlemleri
Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinde belirtilen hükümler çerçevesinde gizli olarak
değerlendirilir.
Bilgi
verilmemesi veya hatalı bilgi verilmesi
MADDE 9– (1) İthalatta
Korunma Önlemleri Yönetmeliğinin 4 üncü maddesi uyarınca, soruşturmanın
herhangi bir aşamasında Genel Müdürlükçe istenen bilgilerin öngörülen süre
içinde temin edilememesi ya da soruşturmanın engellendiğinin anlaşılması
halinde soruşturma mevcut veriler üzerinden sonuçlandırılır. Genel Müdürlükçe
ilgililer tarafından sağlanan bilgilerin yanlış olduğu tespit edildiği takdirde
bu bilgiler dikkate alınmaz.
Soruşturmanın
süresi
MADDE 10–
(1) Soruşturma, Genel Müdürlükçe yürütülerek dokuz ay içinde
tamamlanır. Gerekli hallerde bu süre altı ay uzatılabilir.
Yürürlük
MADDE 11– (1) Bu
Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 12– (1) Bu
Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
EK-1
İNCELEME ÖZET
RAPORU
1. BAŞVURUYA
İLİŞKİN BİLGİLER
1.1. Başvuru Sahibi
ve Yerli Üretici Firmalara İlişkin Bilgi
Polietilen Tereftalat (PET) Resin ithalatında korunma önlemi
uygulanmasına yönelik başvuru, yerli üretici SASA Polyester Sanayi A.Ş. tarafından
yapılmıştır. Başvuru sahibi, başvuru konusu ürünün üreticileri arasında
bulunmakta olup, diğer yerli üreticiler Köksan Pet Plastik Ambalaj San. Tic.
A.Ş. ve Meltem Kimya ve Tekstil San. İth. İhr. ve Tic. A.Ş.’dir.
1.2. Başvuru Konusu Ürünün Tanımı, Gümrük Tarife
İstatistik Pozisyonu ve Kullanım Alanları
Başvuru konusu ürün, yürürlükte bulunan Türk Gümrük Tarife
Cetvelinde 3907.61.00.00.00 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunda (GTİP) “78
ml/g veya daha fazla viskozitesi olanlar” eşya tanımı altında sınıflandırılmakta
olup, gıda ve içecek
ambalajları, plastik şişeler, filmler, kaplar, tüpler ve tekstil ürünleri
üretiminde kullanılmaktadır.
1.3. Başvuru Konusu Ürünün Üretim Süreci ve Benzer/Doğrudan Rakip Ürün Tespiti
PET Resin,
saflaştırılmış tereftalik asit (PTA) ve mono etilen glikol (MEG) ile esterleşme
reaksiyonuna girer. Bu reaksiyon sonucunda monomer adı verilen ara bir ürün
oluşur. Oluşan monomerlerin uygun koşullarda polimerleşmesi sonucunda PET
polimeri oluşur. Söz konusu esterleşme ve polimerleşme reaksiyonları continuous
polymer (sürekli polimer) tesislerindeki reaktörlerlerden oluşan kapalı
sistemlerde gerçekleştirilmektedir. Oluşan polimer
soğutularak katılaştırılır ve kesilerek cips formuna getirilir. Cips formuna
getirilen ürün siloya aktarılır ve stoklanır.
Başvuru konusu ürünün yerli ve ithal olanları arasında
üretim süreci, teknik özellikler, dağıtım kanalları ve kullanıcı/tüketici
tercihleri açısından farklılık bulunmamaktadır. İthal ve yerli ürünler birbirlerinin
yerine kullanılabilmekte ve fiziksel-kimyasal özellikleri, teknolojileri
benzerlik göstermektedir. Bu faktörler göz önüne alındığında yerli
üretilen PET Resin ile ithal edilenler benzer ürün olarak
değerlendirilmektedir.
1.4. Başvuru
Konusu Ürünün İthalatında Uygulanan Mevzuat
Başvuru konusu
ürünün ithalatında hâlihazırda uygulanmakta olan Gümrük Vergisi ve Katma Değer
Vergisi oranları aşağıda gösterilmektedir.
G.T.İ.P.
KDV (%)
GÜMRÜK VERGİSİ ORANI (%)
AB-STA
KATAR
BAE
GTS ÜLKELERİ
DÜ
EAGÜ
ÖTDÜ
GYÜ
3907.61.00.00.00
20
0
6,5
6,5
0
0
3
6,5
Başvuru konusu ürünün ithalatında diğer ülkeler için uygulanan gümrük
vergisi %6,5 olup ilgili ürün için Dünya Ticaret Örgütü bağlı haddi %33,2’dir.
Başvuru konusu ürünün ithalatında gözetim veya dampinge karşı önlem uygulaması
bulunmamaktadır.
Buna ek olarak, Gümrükler Genel Müdürlüğünün 22/10/2020 tarihli yazısı
kapsamında kullanılmış ürünlerin geri dönüşümünden elde edilen girdiler
kullanılarak üretilen yeni ürünlerin kullanılmış eşya olmadığı, bunların
ithalatının ülkemiz istihdam, üretim ve ihracatında olumlu etkisi olacağı
dikkate alınarak “geri dönüştürülmüş (rejenere)” malzemeden üretilen 39.07 GTP
kodu altında sınıflandırılan başvuru konusu ürün ithalatına 31/12/2020 tarihli
ve 3350 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararının
7 nci maddesi kapsamında izin verilmiştir.
2.
İTHALATIN
SEYRİ VE GERÇEKLEŞME KOŞULLARI
Başvuru konusu ürün için mutlak ve nispi
ithalatın, ithalatın yurt içi piyasadan aldığı payın ve ithalatın ülkelere göre
dağılımının yıllar itibarıyla seyri aşağıda verilmektedir.
2.1. Mutlak İthalat
İTHALAT
Toplam Miktar (Ton)
Toplam Değer (Bin $)
B.F. ($/Kg)
DİR Miktar (Ton)
DİR Pay (%)
Değişim %
Miktar (Ton)
(Bin $)
B.F. ($/Kg)
2021
184.120
203.719
1,11
36.253
20
-
-
-
2022
281.544
375.378
1,33
83.114
30
53
84
21
2023
198.467
221.600
1,12
30.438
15
-30
-41
-16
2024
224.642
239.957
1,07
56.351
25
13
8
-4
2024 (1-4)
55.046
61.231
1,11
5.890
11
-
-
-
2025 (1-4)
67.502
66.865
0,99
8.503
13
23
9
-11
2024 (1-10)
192.906
208.897
1,08
46.299
24
-
-
-
2025 (1-10)
247.240
231.105
0,93
53.052
21
28
11
-14
Başvuru konusu ürünün 2021-2024 yıllarına ilişkin yıllık
ithalat verileri ile yerli üretim dalının sunmuş olduğu dönemsel verilerle
karşılaştırılma yapılabilmesini teminen 2024-2025 yıllarının Ocak-Nisan dönemine ait ithalat verileri
ile güncel istatistiklere istinaden 2024 ve 2025 yıllarının Ocak-Ekim dönemine
ait miktar, değer ve birim fiyat bilgisi yukarıdaki tabloda gösterilerek
incelenmiştir.
PET
Resin ithalatı yıllık bazda 2023 yılı haricinde sürekli artmıştır. Buna göre,
2021 yılında 184 bin ton olan ithalat, 2022 yılında %53 artış göstererek 281,5
bin tona yükselmiş, 2023 yılında ise 198,5 bin tona gerilemiştir. İthalat 2024
yılında bir önceki yıla kıyasla %13 oranında artarak 224,6 bin ton seviyesine
ulaşmıştır. Dönemsel ithalata bakıldığında ise, 2024 Ocak-Ekim döneminde
yaklaşık 193 bin ton olan ithalat, 2025’in aynı dönemde %28 yükselerek 247,2
bin ton olarak gerçekleşmiştir. İnceleme konusu dönemde DİR kapsamındaki
ithalatın payı %11 ile %30 arasında değişkenlik göstermiş, DİR kapsamından
yapılan ithalatın payı 2024 yılında artarken 2025 yılının ilk 10 ayında bir
miktar azalmıştır.
Değer
bazında ise ithalat 2023 yılı haricinde artış eğiliminde olmuştur. 2021 yılında
203,7 milyon ABD Doları olan ithalat 2024 yılında 224,6 milyon $’a
yükselmiştir. 2024 yılının ilk 10 ayında yaklaşık 209 milyon $ olan ithalat
2025’in aynı döneminde 231 milyon $ seviyesine yükselmiştir.
İnceleme
konusu dönemde PET Resin ithalatına ilişkin ithal birim fiyatları 2022 yılı
haricinde düşüş eğiliminde olmuştur. 2021 yılında 1,11 $/kg düzeyinde olan
ithal birim fiyatı 2022 yılında 1,33 $/kg seviyesine yükselmiştir. İthal birim
fiyatlar 2023 yılında 1,12 $/kg’a, 1,07 $/kg’a gerilemiştir. Dönemsel ithal
birim fiyatları 2024 Ocak-Ekim döneminde 1,08 $/kg olarak gerçekleşirken bir
sonraki yılın aynı dönemde 0,93 $/kg’ye gerilemiştir.
2.2. Nispi İthalat (İthalatın Yerli Üretime Oranı)
İthalatın, yerli üretime
oranlanmasıyla hesaplanan nispi ithalatın seyri aşağıdaki tabloda endekslenerek
birlikte gösterilmiştir.
Nispi İthalat
2021
2022
2023
2024
2024
(1-4)
2025
(1-4)
Endeks
100
157
105
93
100
76
İnceleme konusu
dönemde nispi ithalat endeksi, 2022 yılında artmış, bu tarihten sonra düşüş
eğilimine girmiştir. 2021 yılında 100 olan endeks, 2022 yılında 157’ye
yükselmiştir. 2023 yılında 105’e, 2024 yılında ise 93’e gerilemiştir. 2024 yılı
Ocak-Nisan döneminde 100 olan endeks bir sonraki yıl aynı dönemde 76 seviyesine
gerilemiştir. Nispi ithalat düşüş eğilimine rağmen inceleme dönemi boyunca
ithalatın yerli üretime oranla yüksek seviyelerde gerçekleşmiştir.
2.3. İthalatın Piyasa Payı
İthalatın, yurtiçi
tüketime oranlanmasıyla hesaplanan ithalatın
piyasa payının seyri aşağıdaki tabloda endekslenerek
birlikte gösterilmiştir.
İthalatın Piyasa Payı
2021
2022
2023
2024
2024
(1-4)
2025
(1-4)
Endeks
100
118
112
111
100
119
İnceleme döneminde,
ithalatın piyasa payı yıllık bazda nispi ithalat ile paralel bir seyir izlemiş
ve 2021 yılında 100 olan endeks 2022’de 118’e yükselmiştir. İthalatın piyasa
payı 2023 ve 2024’te azalmasına karşın yüksek seviyesini korumuştur. Dönemsel bazda ise ithalatın
piyasa payı artmış; 2024 yılı Ocak-Nisan döneminde 100 olan endeks 2025 yılının
aynı döneminde 119’a yükselmiştir.
2.4. Ülkeler İtibarıyla İthalat
2021-2025 (Ocak-Ekim) dönemine ilişkin ilk 15 tedarikçimiz
olan ülkelerden gerçekleştirilen PET Resin ithalatı miktar, değer ve birim
fiyat bazında EK-1/a’da yer alan tabloda gösterilmektedir.
İnceleme konusu dönemde, PET Resin ithalatı 2023 yılı
haricinde sürekli yükselmiştir. 2024 yılında ithalatın büyük bir bölümü Çorlu
Serbest Bölge’den ve Çin’den gerçekleştirilmekte olup Malezya, Nijerya ve Mısır
da önemli tedarikçiler arasında yer almıştır. Çin, Nijerya ve Mısır’dan yapılan
ithalatın birim fiyatı diğer ülkelere nazaran düşük seyretmektedir. Mısır menşeli PET Resin ithalatı inceleme dönemi boyunca ve
2024 yılından itibaren de çok hızlı oranda artmıştır. Çin ve Nijerya’dan
yapılan ithalatın birim fiyatı inceleme döneminde genel ithalata ilişkin birim
fiyatların altında seyretmiştir.
2.5. İthalatın Gerçekleşme Koşulları
İthal
ürünlerin yerli üretim dalı tarafından üretilen ürünlere karşı yurtiçi
piyasadaki rekabet koşullarını fiyat dışında olumsuz etkileyen faktörler (kalite,
teknik özellikler, tasarım ve tüketici tercihleri) bulunmamaktadır.
2.6. Öngörülmeyen Gelişme
Bilindiği
üzere, korunma önlemleri benzer veya doğrudan rakip ürünleri üreten yerli
üretim dalı üzerinde son dönemli ani, keskin ve son dönemli mutlak veya nispi
ithalat artışı nedeniyle oluşan ciddi zarar veya zarar tehdidinin bertaraf
edilmesi nedeniyle alınmakta, Uluslararası Mevzuat çerçevesinde ise sözü edilen
ithalat artışının Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması (GATT)
müzakereleri esnasında üye ülkelerce verilen tarife tavizlerde öngörülmemiş
olan gelişmelerden kaynaklanması gerekmektedir. Bu kapsamda, başvuru konusu PET
Resin ithalatındaki son dönemli ithalat artışına ilişkin öngörülmeyen
gelişmeler aşağıda değerlendirilmiştir.
Son yıllarda
dünya PET Resin piyasasında temel olarak sürdürülebilirlik politikaları
nedeniyle yaşanan kapasite artışları ile küresel arzın artmasını müteakip
çeşitli ülkeler menşeli PET Resin ithalatında uygulamaya konan ticaret
politikası önlemleri ülkemiz PET Resin ithalatının inceleme konusu dönemde
öngörülmeyen şekilde artmasına neden olan temel gelişmeler olmuştur. 2022 yılında
yaklaşık 32 milyon ton olan küresel PET Resin üretim kapasitesi, 2025 yılı itibarıyla
42 milyon ton seviyesine yükselmiştir. Bu kapasite artışlarının temel olarak
Çin, Hindistan ve Vietnam gibi dünya PET Resin üretiminde en fazla payı olan
Uzakdoğu ülkelerinde yapıldığı bilinmektedir. (Kaynak: Wood Mackenzie)
Öte yandan,
2023 yılından itibaren küresel PET Resin piyasasında korumacı eğilimlerin
arttığı ve alınan ticaret politikası önlemlerinin büyük çoğunluğunun Çin
menşeli ürünlere olduğu görülmektedir. Buna göre, AB 2023 yılında Çin’e karşı
anti-damping önlemi almış olup Brezilya Çin’e karşı anti-damping vergisi
uygularken Vietnam’a karşı anti-damping soruşturması açmıştır. Güney Kore 2024
yılında, Çin’e karşı anti-damping önlemi almış olup, Meksika ise 2024 yılında
Çin’e anti-damping vergisi uygulamaya başlamıştır. Malezya ise Çin ve
Endonezya’dan yapılan ithalata karşı anti-damping soruşturması başlatmıştır.
Dünya İhracatı
MİKTAR (TON)
B.F. $/TON
2021
2022
2023
2024
2021
2022
2023
2024
Çin
3.186.129
4.324.999
4.566.031
5.862.216
911,00
1.122,00
932,00
888,00
Taipei,
Çin
985.335
1.041.107
958.246
870.858
1.050,00
1.273,00
1.156,00
1.137,00
Vietnam
501.521
536.073
609.701
709.945
1.142,00
1.363,00
1.153,00
1.153,00
Litvanya
439.330
468.592
439.788
520.615
1.165,00
1.547,00
1.210,00
1.202,00
Umman
440.804
545.111
363.918
517.675
1.220,00
1.363,00
1.153,00
1.030,00
Türkiye
225.795
261.763
305.907
438.276
1.145,00
1.469,00
1.147,00
1.177,00
Tayland
338.880
339.862
382.751
416.631
1.022,00
1.184,00
1.017,00
1.003,00
Hindistan
665.854
542.216
327.478
341.639
1.051,00
1.229,00
1.001,00
978,00
Belçika
343.909
379.475
312.898
331.454
1.255,00
1.608,00
1.217,00
1.203,00
Mısır
-
49.773
323.802
329.102
-
1.363,00
1.123,00
1.222,00
Liste
Toplamı
7.127.557
8.488.971
8.590.520
10.338.411
801,28
734,46
681,49
595,19
Genel
Toplam
10.217.798
11.507.987
11.121.631
13.031.900
1.082
1.332
1.112
1.054
Kaynak:
Trademap
Dünya PET Resin
ihracatı 2023 yılı haricinde sürekli artmıştır. Söz konusu ihracatta incelenen
dönem itibarıyla en fazla payı Çin’in aldığı ve anılan ülke menşeli PET Resin
ihracatının inceleme dönemi boyunca arttığı görülmektedir. 2024 yılında dünya
ihracatının neredeyse yarısı Çin’den gerçekleşirken Çin’i sırasıyla, Çin Tayvan’ı
ve Vietnam izlemiştir. Çin ve Hindistan menşeli ihraç birim fiyatları ise diğer
ülkelerin gerisinde kalmıştır.
Bu kapsamda,
küresel PET Resin piyasasındaki oluşan aşırı kapasiteye ek olarak söz konusu
önlemler nedeniyle oluşan arz fazlasının son yıllarda ülkemize yöneldiği ve
ülkemiz PET Resin ithalatında son dönemli, ani, beklenmedik ve önemli artışa
neden olduğu değerlendirilmektedir.
3. YERLİ ÜRETİM
DALININ EKONOMİK GÖSTERGELERİ
Bu bölümde yer verilen, inceleme konusu
ürünün yerli üretimine ilişkin ekonomik göstergeler, başvuru sahibi firmanın
sağladığı verilere dayanmaktadır. Ön inceleme ve zarar
analizi aşamasındaki tespitlerde, veri temin edilebilen söz konusu
firmanın göstergeleri dikkate alınmıştır. Ekonomik göstergelere ilişkin
detaylı veriler EK-1/b’de yer almaktadır.
3.1. Tüketim
Tüketim rakamları, başvuru sahibi firmanın toplam yurt içi
satış verileri ile genel ithalat verilerinin bir araya getirilmesiyle elde
edilmiş olup, tüketimin yıllara göre seyri aşağıda yer almaktadır.
Tüketim
2021
2022
2023
2024
2024
(1-4)
2025
(1-4)
Endeks
100
130
97
110
100
103
İnceleme
konusu dönemde yurt içi tüketim 2023 yılı haricinde artmıştır. Buna göre, 2021
yılında 100 olan tüketim endeksi 2022 yılında 130’a yükselmiş, 2023 yılında
97’ye gerilemiş, 2024 yılında ise endeks 110 seviyesine ulaşmıştır. 2024 yılı Ocak-Nisan döneminde 100 olan tüketim endeksi bir
sonraki yılın aynı döneminde 103 seviyesine yükselmiştir.
3.2. Üretim
Üretim
2021
2022
2023
2024
2024
(1-4)
2025
(1-4)
Endeks
100
98
103
131
100
161
Başvuru
sahibi firmanın PET Resin üretimi 2022 yılı haricinde sürekli artmıştır. 2021 yılında
100 olan üretim endeksi, 2022 yılında 98’e gerilemiş, 2023 ve 2024 yıllarında
artarak 2024 yılında 131 seviyesine yükselmiştir. Üretimdeki artış dönemsel
olarak da devam etmiş, 2024 yılı Ocak-Nisan döneminde
100 olan endeks üretim bir sonraki yılın aynı dönemde 161 seviyesine
yükselmiştir.
3.3. Yurt içi Satışlar
Yurt içi Satışlar
2021
2022
2023
2024
2024
(1-4)
2025
(1-4)
Endeks
100
89
77
90
100
69
Başvuru
sahibi firmanın yıllık yurt içi satışları 2021-2023 yılları arasında düşmüş,
2024 yılında bir miktar artmıştır. 2021 yılında 100 olan yurt içi satış
endeksi, 2023 yılında 77’ye gerilemiş, 2024 yılında 90’a yükselmiştir. Yurt içi
satışlardaki düşüş eğilimim dönemsel olarak da devam etmiş, 2024 yılı Ocak-Nisan döneminde 100 olan yurt içi satış
endeksi bir sonraki yılın aynı döneminde 69 seviyesine gerilemiştir.
3.4. Yurt dışı Satışlar
Yurt dışı Satışlar
2021
2022
2023
2024
2024
(1-4)
2025
(1-4)
Endeks
100
108
189
321
100
389
İnceleme
konusu ürünün yurt dışı satış miktarı inceleme dönemi boyunca artmıştır. 2021
yılında 100 olan ihracat endeksi 2024 yılında 321’e yükselmiştir. Başvuru
sahibi firmanın PET Resin ihracatındaki artış dönemsel olarak da devam etmiş, 2024 yılı Ocak-Nisan döneminde 100 olan endeks bir sonraki
yılın aynı döneminde 389 seviyesine ulaşmıştır.
3.5. Kapasite
Kapasite
2021
2022
2023
2024
2024
(1-4)
2025
(1-4)
Kapasite Endeks
100
100
100
100
100
100
KKO Endeks
100
98
103
131
100
161
Başvuru
sahibi firmanın inceleme konusu dönemde üretim kapasitesi değişmemiştir.
Kapasite kullanım oranı (KKO) ise inceleme döneminde üretimdeki artışa paralel
olarak 2022 yılı haricinde sürekli artmıştır. 2021 yılında 100 olan KKO endeksi
2022 yılında 98’e gerilemiş olup, 2023 yılında 103’e, 2024 yılında ise 131’e
yükselmiştir. 2024 yılı Ocak-Nisan döneminde 100
olarak gerçekleşen KKO endeksi bir sonraki yılın aynı döneminde 161 seviyesine
yükselmiştir. Bununla birlikte, yerli üreticinin kapasite kullanım oranı
inceleme dönemi boyunca düşük seyretmiştir.
3.6. Dönem Sonu Stoklar
Stoklar
2021
2022
2023
2024
2024
(1-4)
2025
(1-4)
Endeks
100
442
793
280
100
357
Yerli
üreticinin dönem sonu stokları yıllık bazda 2023 yılına kadar yükselmiş, bu
tarihten sonra bir miktar gerilemiştir. 2021 yılında 100 olan dönem sonu stok
endeksi 2022 yılında 442’ye, 2023 yılında 793’e yükselmiş, 2024 yılında ise
280‘e gerilemiştir. 2024 yılı Ocak-Nisan döneminde
100 olan dönem sonu stoklar endeksi bir sonraki yılın aynı döneminde 3,5 katı
artışla 357 seviyesine yükselmiştir.
3.7. İstihdam
İstihdam
2021
2022
2023
2024
2024
(1-4)
2025
(1-4)
Endeks
100
116
113
221
100
106
İnceleme
konusu dönemde istihdam 2023 yılı haricinde sürekli artmıştır. 2021 yılında 100
olan direkt işçi sayısı endeksi, 2022 yılında 116’ya yükselmiş, 2023’te 113’e
gerilemiş, 2024 yılında ise 221’e yükselmiştir. 2024
yılı Ocak-Nisan döneminde 100 olarak kaydedilen istihdam endeksi, bir sonraki
yılın aynı döneminde 106’ya yükselmiştir.
3.8. Verimlilik
Verimlilik
2021
2022
2023
2024
2024
(1-4)
2025
(1-4)
Endeks
100
84
91
59
100
151
İstihdam
edilen kişi başına düşen yıllık üretim miktarı olarak hesaplanan işgücü
verimliliği inceleme döneminde dalgalı bir seyir izlemiştir. 2021 yılında 100
olarak gerçekleşen verimlilik endeksi, 2022 yılında 84’e gerilemiş, 2023
yılında 91’e yükselmiş, 2024 yılında ise 59’a düşmüştür. 2024 yılı Ocak-Nisan döneminde 100 olarak kaydedilen
verimlilik endeksi, bir sonraki yılın aynı döneminde 151 seviyesine
yükselmiştir.
3.9. Kârlılık
Kârlılık
2021
2022
2023
2024
2024
(1-4)
2025
(1-4)
Endeks
100
191
-149
-200
-100
-977
Faaliyet
kârının net ciroya oranlanmasıyla elde edilen kârlılık oranı 2022 yılı
haricinde sürekli düşmüş ve negatif seyir göstermiştir. 2021 yılında 100 olarak
gerçekleşen kârlılık endeksi, 2022 yılında 191 seviyesine yükselmiş, 2023’te
-149’a, 2024’te ise -200’e gerilemiştir. 2024 yılı
Ocak-Nisan döneminde -100 olarak kaydedilen kârlılık endeksi, bir sonraki yılın
aynı dönemde -977’ye gerilemiştir.
3.10.
Yerli Üretimin Ekonomik
Göstergelerinin Değerlendirilmesi
İnceleme konusu dönemde başvuru sahibi firmanın ekonomik
göstergelerinde önemli bozulmaların meydana geldiği değerlendirilmektedir. Bu
kapsamda inceleme konusu dönemde yıllık bazda, üretim, kapasite kullanım oranı,
istihdam göstergelerinde olumlu seyir gözlemlenirken; yurt içi satış ve dönem
sonu stok göstergelerinin 2024 yılı haricinde sürekli bozulduğu, kârlılık
göstergesinde ise 2022 yılı haricinde sürekli bozulma olduğu, verimlilik
göstergesinde ise yıllık bazda dalgalı bir seyirle 2024 yılında bozulma olduğu
anlaşılmaktadır.
4.
NEDENSELLİK BAĞI
4.1.
Fiyat Kırılması ve Baskısı
Fiyat
Karşılaştırması
Birim
2021
2022
2023
2024
2024
(1-4)
2025
(1-4)
Ticari Maliyet
+ %5 Kâr (Oluşturulmuş Yurt İçi Satış Fiyatı)
$/Kg
X
X
X
X
X
X
Yurt İçi Satış
Fiyatı (Gerçekleşen)
$/Kg
X
X
X
X
X
X
İthal Birim
Fiyatı
$/Kg
1,11
1,33
1,12
1,07
1,11
0,99
Ağırlıklı Ortalama
Birim İthal Maliyeti* (c)
$/Kg
1,19
1,43
1,20
1,15
1,20
1,06
Fiyat
Kırılması ((a-c)/a)
%
-X
-X
-X
-X
-X
-X
Fiyat Baskısı
((b-c)/b)
%
-X
-X
X
X
-X
X
Fiyat
Yıpranması (Yurt içi Satış Reel Fiyatı)
TL/Kg
X
X
X
X
X
X
*Birim ithal maliyetine
yürürlükteki gümrük vergisi ile %1 ithalat masrafları dahil edilmiştir.
Yukarıdaki tabloda
satılan malların birim ticari maliyetleri ile yurt içi satış fiyatı ve ithal
birim maliyetlerine yer verilmiş olup bu kapsamda ithal fiyatlarının yurt içi
fiyatlarını kırma ve baskılama oranları hesaplanmıştır.
İnceleme konusu dönemde,
başvuru konusu ürünün ithal birim maliyeti, yurt içi satış birim fiyatlarının
üzerinde gerçekleşmiş olup, fiyat kırılması tespit edilmemiştir. Diğer
taraftan, 2023, 2024 ve 2025 Ocak-Nisan döneminde mezkûr ürünün ithal birim maliyeti,
ticari maliyete %5 makul kâr oranı eklenerek oluşturulmuş satış fiyatın altında
gerçekleşmiş olup fiyat baskısı tespit edilmiştir. Bu kapsamda 2023, 2024
yıllarında ithal birim maliyetleri üzerinde sırasıyla %X ve %X oranlarında
fiyat baskısı oluştururken, 2025 yılının ilk 4 aylık döneminde fiyat baskısı %X
olarak gerçekleşmiştir.
4.2. Fiyat Dışı
Faktörler
İthal
ürünlerin yerli üretim dalı tarafından üretilen PET Resin ürünü karşısında
rekabet koşullarını olumsuz etkileyen; kalite, teknik özellikler, tasarım,
tüketici tercihi ve benzeri fiyat dışı faktör bulunmamaktadır.
4.3. Diğer Faktörlerin Etkisi
Bu bölümde, inceleme
konusu ürünün ithalatındaki artış dışında kalan faktörlerin yerli üretim dalı üzerinde
zarara yol açıp açmadığı hususu incelenmiştir.
Yerli üretim
dalının öngörülmeyen gelişmeler kaynaklı olarak 2022 yılından itibaren gerçekleşen
mutlak ithalat artışından ötürü gördüğü zararın diğer faktörlerden
kaynaklanmadığı değerlendirilmektedir. Olası bu faktörlere ilişkin
değerlendirmeler aşağıda sunulmaktadır.
İhracatta
düşüş: İncelme konusu dönemde başvuru sahibi firmanın ihracatı yükselme
eğilimindedir. Bu itibarla, zararın sebebi ihracat satışlarındaki azalmanın
yarattığı olası bir zarar değildir.
Tüketimde
daralma: Türkiye toplam tüketimi daralmamakta; aksine pazardaki talep artmış
ve yurt içi PET Resin pazarı inceleme konusu dönemde 2023 yılı haricinde
büyümüştür.
İç piyasada talebi aşan boyutta üretim kapasitesi;
inceleme konusu dönemde başvuru sahibi firmanın kurulu üretim kapasitesi toplam
tüketimin bir miktar üzerinde seyretmekle birlikte yerli üreticinin üretim
kapasitesinde inceleme dönemi boyunca değişiklik olmamış, ayrıca firma incele
konusu dönem boyunca ithalat baskısı nedeniyle üretimini artırmasına rağmen
%X’in altında kapasite kullanım oranı ile faaliyet göstermiştir. Dolayısıyla, yerli
üretim dalının zararının kurulu kapasite miktarından kaynaklanmadığı değerlendirilmektedir.
Alternatif
ürünlerin gelişmesi/yeni gelişen teknolojilere ayak uydurulamaması: Yerli
üretim dalı ithalatla rekabet edebilecek şekilde şikâyete konu ürünleri
üretebilmekte olup, yeni üretim teknolojilerini de üretim tesislerine entegre
etmektedir. Bu kapsamda firma başvuru konusu ürünün geleneksel üretim şekli
olan SSP teknolojisine ek olarak dünyada yeni kullanılmaya başlanan Melt to
Resin (MTR) teknolojisi ile de PET Resin üretimi yapmaktadır.
Finansman
giderlerinde, amortisman giderlerinde ya da diğer giderlerdeki artış: Yerli
üreticinin ekonomik göstergeleri incelendiğinde finansman, amortisman ve
faaliyet giderleri toplamının ticari maliyet içindeki payı inceleme konusu
dönem süresince istikrarlı seyretmiştir.
5.
REKABETE
UYUM PLANI
Başvuru
sahibi firma, üretim maliyetlerini düşürebilmek amacıyla, başvuru konusu ürünün
ana girdisi olan PTA tesisini 2025 yılı Mart ayı itibarıyla devreye almıştır.
Atık ısı geri kazanım tesisleri ve GES projelerinin hayata geçirilmesi ile birlikte
firmanın enerji ihtiyacının %X kadarı kendi kaynaklarından sağlanacaktır.
Başvuru
sahibi firma, bünyesinde barındırdığı kendi alanında uzman nitelikli insan
kaynağı ve AR-GE Merkezi sayesinde maliyetlerin düşürülmesi ve rekabetçiliğin
artırılması kapsamında üretim, satış, pazarlama gibi alanlarda küresel
trendlerin ve yenilikçi teknolojilerin firmaya entegrasyonu amacıyla
faaliyetlerde bulunmaktadır.
6.
GELİŞME YOLUNDAKİ ÜLKELERDEN GERÇEKLEŞEN İTHALAT
Korunma
Önlemleri Anlaşmasının 9 uncu maddesi “Gelişme yolunda üye ülke menşeli bir
ürüne karşı, bu ülkenin ilgili ürünün ithalatçı üye ithalatındaki payı yüzde
3'ü ve toplu olarak yüzde 3'ten daha az ithalat payına sahip gelişme yolundaki
üye ülkelerin ilgili ürünün toplam ithalatının yüzde 9'unu geçmediği sürece,
korunma tedbirleri uygulanmayacaktır” hükmünü içermektedir.
Bu hüküm
çerçevesinde, gelişme yolundaki ülke (GYÜ) statüsündeki ülkeler ile diğer
ülkelerin 2024 yılı içindeki ithalat payları incelenmiştir. Buna göre, GYÜ
statüsünde değerlendirilen tüm ülkelerin inceleme kapsamındaki ürünlerin toplam
ithalatı içerisindeki payı %2 oranında gerçekleşirken diğer ülkelerin payı %98
oranında gerçekleşmiştir. Buna göre inceleme kapsamı üründe GYÜ statüsünde
değerlendirilen ülkelerin toplam ithalatı %9’un altında ithalat payına sahip
olduğundan mezkûr ülkelerin uygulanacak geçici önlemden muafiyet sağlanacak
ülkeler arasında yer alacağı değerlendirilmektedir. Olası bir nihai önlem
durumunda da söz konusu GYÜ ülkelerinin muafiyet sağlanacak ülkeler arasında
yer alacağı değerlendirilmektedir.
Muafiyet
tanınacak ülkeler listesi EK-1/c’de yer almaktadır. Söz konusu muafiyet, her
bir muaf ülke için 2024 yılı toplam ithalatının 200 gün sürelik geçici önlem
süresi dikkate alınarak %3’ü (3.693 ton) ve tüm muaf ülkeler için toplam
ithalatın %9’u (11.079 ton) seviyesinde belirlenecek tarife kontenjanı şeklinde
uygulanacaktır.
ÜLKE STATÜSÜ
2024
Ülkeler
Miktar (Ton)
İthalat Payı (%)
GYÜ
Nijerya
2.561
1,1%
Lübnan
767
0,3%
Etiyopya
585
0,3%
Cezayir
358
0,2%
Arnavutluk
343
0,2%
Yemen
137
0,06%
Pakistan
115
0,05%
Libya
108
0,05%
Kenya
101
0,04%
Ürdün
47
0,02%
Kosova
35
0,02%
Özbekistan
20
0,01%
%3'ün Altında
Olanlar Toplamı (GYÜ)
5.180
2%
GYÜ Toplamı
5.180
2%
Diğer Ülkeler
Toplamı
219.462
98%
Genel Toplam
224.642
100%
*2024 yılı kapsamında %3'ün üzerinde olan GYÜ bulunmamaktadır.
7. DEĞERLENDİRME
VE SONUÇ
İnceleme
konusu ürününü mutlak ithalatı 2022 yılı haricinde sürekli artarken nispi
ithalat son dönemli bir miktar azalmakla birlikte inceleme konusu dönem boyunca
%X’in üzerinde seyretmiştir. İthalatın piyasa payı ise yıllık bazda ufak artış
azalışlarla birlikte %X’in altına düşmemiş ve dönemsel bazda artış göstermiştir.
İnceleme
konusu dönemde başvuru sahibi firmanın üretim, kapasite kullanım oranı,
istihdamın iyimser seyrettiği görülmekle birlikte, ithalatın piyasa payının
arttığı, ithalatın yerli üretime oranının yüksek seviyesini koruduğu, yurt içi
satışların gerilediği, kârlılık ve verimliliğin ise önemli ölçüde düştüğü
tespit edilmiştir.
Buna ek
olarak, PET Resin ithalatına ilişkin birim maliyetlerin, yerli üretim dalının
makul kâr oranı ile (%5) oluşturulan yurt içi satış fiyatları üzerinde 2023
yılından bu yana fiyat baskısı oluşturduğu ve bu oranın 2025 yılının ilk 4
ayında %X seviyesine ulaştığı anlaşılmaktadır.
Bu veriler
ışığında, İthalatta Korunma Önlemleri Mevzuatı çerçevesinde belirtilen hususlar
göz önüne alınarak, başvuru konusu ürünün ithalatında yaşanan artışın yerli
üretici üzerinde ciddi zarar veya ciddi zarar tehdidi oluşturup
oluşturmadığının incelenebilmesini teminen, başvuru konusu ürünün ithalatına
yönelik olarak bir korunma önlemi soruşturması açılmasının yerinde olacağı
değerlendirilmiştir.
Diğer taraftan, bilindiği üzere, Dünya
Ticaret Örgütü Korunma Önlemleri Anlaşması ve İthalatta Korunma Önlemleri
Hakkında Mevzuat uyarınca soruşturma otoritesi; gecikme nedeniyle telafisi güç
zararın meydana gelebileceği kritik durumlarda, artan ithalatın ciddi
zarara neden olduğu veya olacağı yönünde açık deliller olduğunun önceden
belirlenmesi üzerine geçici bir korunma önlemi alabilmektedir. Bu kapsamda
yapılan başvurunun ön incelemesinden, mutlak ithalatın artış hızının son
dönemde arttığı ve ithalatın gelişimi ile ithal şartlarının yerli üretici
üzerinde ciddi zarara neden olduğu değerlendirilmiş, sektörde ithalatı
artırıcı gelişmelerin önümüzdeki dönemde de devam edeceği anlaşıldığından yerli
üretim üzerinde telafisi güç zararların önüne geçilebilmesini teminen azami 200
gün süreyle geçici önlem uygulanmasının uygun olacağı değerlendirilmiştir.
Geçici önlem 100 $/ton seviyesinde ek mali
yükümlülük olarak uygulanacak olup korunma önlemlerine ilişkin Uluslararası ve Ulusal
mevzuat uyarınca, soruşturma sonucunda kesin önlem alınmaması durumunda iade
edilecektir.
EK-1/a Ülkeler
İtibarıyla İthalat
TEDARİKÇİ ÜLKELER
Miktar (Ton)
Değer (Bin $)
B.F ($/kg)
Miktar Pay(%)
2021
2022
2023
2024
2024
(1-10)
2025
(1-10)
2021
2022
2023
2024
2024
(1-10)
2025
(1-10)
2021
2022
2023
2024
2024
(1-10)
2025
(1-10)
2024
Çorlu Avrupa Serbest Böl.
131.101
119.575
141.008
121.757
103.606
82.549
146.718
164.334
160.917
137.876
119.349
82.253
1,12
1,37
1,14
1,13
1,15
1,00
54%
Çin
16.628
137.246
32.910
75.587
66.952
126.589
18.036
182.263
34.645
75.759
67.242
112.116
1,08
1,33
1,05
1
1,00
0,89
34%
Malezya
18.492
5.150
8.903
8.365
7.660
4.975
20.919
8.228
10.834
10.329
9.495
5.550
1,13
1,6
1,22
1,23
1,24
1,12
4%
Nijerya
-
620
2.881
2.561
2.139
2.511
-
625
1.865
1.872
1.559
1.720
-
1,01
0,65
0,73
0,73
0,69
1%
Mısır
48
4
476
1.196
1.196
18.820
91
9
426
1.328
1.328
18.275
1,9
2,6
0,89
1,11
1,11
0,97
1%
Bulgaristan
62
95
963
1.180
677
210
55
47
676
843
497
138
0,88
0,5
0,7
0,71
0,73
0,66
1%
Hırvatistan
1.528
411
-
1.116
887
-
664
241
-
370
319
-
0,43
0,59
-
0,33
0,36
0,00
0%
Güney Kore
366
493
668
1.014
776
983
658
1.047
1.434
2.088
1.596
1.978
1,8
2,12
2,15
2,06
2,06
2,01
0%
İtalya
2
28
422
993
872
228
1
47
724
1.730
1.524
277
0,37
1,69
1,71
1,74
1,75
1,21
0%
İngiltere
64
425
435
962
585
482
19
196
225
350
188
135
0,29
0,46
0,52
0,36
0,32
0,28
0%
Yunanistan
205
593
402
945
878
190
173
285
141
381
350
86
0,84
0,48
0,35
0,4
0,40
0,45
0%
Tayvan
1.037
921
896
801
691
447
1.442
1.491
1.152
1.020
873
540
1,39
1,62
1,29
1,27
1,26
1,21
0%
Lübnan
1.243
935
51
767
732
1.206
849
808
34
511
482
1.027
0,68
0,86
0,67
0,67
0,66
0,85
0%
İspanya
60
143
6
676
167
151
39
83
18
441
46
59
0,65
0,58
2,93
0,65
0,27
0,39
0%
Hindistan
6.119
2.128
3.389
624
624
2.605
6.709
3.237
4.112
753
753
2.594
1,1
1,52
1,21
1,21
1,21
1,00
0%
Liste Toplamı
176.957
268.767
193.411
218.546
188.442
241.946
196.374
362.943
217.203
235.651
205.601
226.746
1,11
1,35
1,12
1,08
1,09
0,94
97%
Genel Toplam
184.120
281.544
198.467
224.642
192.906
247.240
203.719
375.378
221.600
239.957
208.897
231.105
1,11
1,33
1,12
1,07
1,08
0,93
100%
EK-1/b Yerli Üretim
Dalının Ekonomik Göstergeleri
Yerli Üretim Dalının Ekonomik Göstergeleri Endeksi
Gösterge
2021
2022
2023
2024
2024
(1-4)
2025
(1-4)
Tüketim
100
130
97
110
100
103
İthalat Miktarı
184.120
281.544
198.467
224.642
55.046
67.502
İthalat Piyasa payı
100
118
112
111
100
119
Üretim
100
98
103
131
100
161
Yurt içi satışlar
100
89
77
90
100
69
Yurt dışı satışlar
100
108
189
321
100
389
Kapasite
100
100
100
100
100
100
KKO
100
98
103
131
100
161
İstihdam
100
116
113
221
100
106
Verimlilik
100
84
91
59
100
151
Stoklar
100
442
793
280
100
357
Kârlılık
100
191
-150
100
-100
-978
EK-1/c Önlemden
Muaf Tutulacak GYÜ Listesi
Afganistan İslam Cumhuriyeti,
Angola Cumhuriyeti, Arjantin Cumhuriyeti, Arnavutluk Cumhuriyeti, Azerbaycan
Cumhuriyeti, Belize, Benin Cumhuriyeti, Belarus Cumhuriyeti, Butan Krallığı,
Bolivya Çok Uluslu Devleti, Bosna Hersek, Botsvana Cumhuriyeti, Burkina Faso,
Myanmar Birliği Cumhuriyeti, Burundi Cumhuriyeti, Cabo Verde Cumhuriyeti,
Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti, Cibuti Cumhuriyeti, Cook Adaları, Çad
Cumhuriyeti, Doğu Timor Demokratik Cumhuriyeti, Dominik Cumhuriyeti, Dominika,
Ekvator Cumhuriyeti, Ekvator Ginesi Cumhuriyeti, El Salvador Cumhuriyeti,
Eritre Devleti, Esvatini Krallığı, Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti,
Fiji Cumhuriyeti, Kotdivuar Cumhuriyeti, Filipinler Cumhuriyeti, Filistin
Devleti, Gabon Cumhuriyeti, Gambiya Cumhuriyeti, Gana Cumhuriyeti, Gine
Cumhuriyeti, Gine-Bissau Cumhuriyeti, Grenada, Guatemala Cumhuriyeti, Güney
Sudan Cumhuriyeti, Haiti Cumhuriyeti, Honduras Cumhuriyeti, Irak Cumhuriyeti,
İran İslam Cumhuriyeti, Jamaika, Kamboçya Krallığı, Kamerun Cumhuriyeti,
Kazakistan Cumhuriyeti, Kenya Cumhuriyeti, Kırgız Cumhuriyeti, Kiribati
Cumhuriyeti, Kolombiya Cumhuriyeti, Komorlar Birliği, Kongo Cumhuriyeti, Kongo
Demokratik Cumhuriyeti, Kosova Cumhuriyeti, Kosta Rika Cumhuriyeti, Kore
Demokratik Halk Cumhuriyeti, Küba Cumhuriyeti, Laos Demokratik Halk
Cumhuriyeti, Lesotho Krallığı, Liberya Cumhuriyeti, Libya Devleti, Lübnan
Cumhuriyeti, Madagaskar Cumhuriyeti, Malavi Cumhuriyeti, Maldivler Cumhuriyeti,
Mali Cumhuriyeti, Marşal Adaları Cumhuriyeti, Mikronezya Federe Devletleri, Moğolistan,
Moldova Cumhuriyeti, Moritanya İslam Cumhuriyeti, Morityus Cumhuriyeti,
Mozambik Cumhuriyeti, Namibya Cumhuriyeti, Nepal, Nijer Cumhuriyeti, Nijerya
Federal Cumhuriyeti, Nikaragua Cumhuriyeti, Niue, Orta Afrika Cumhuriyeti,
Özbekistan Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti, Palau Cumhuriyeti, Papua
Yeni Gine Bağımsız Devleti, Paraguay Cumhuriyeti, Peru Cumhuriyeti, Ruanda
Cumhuriyeti, Samoa Bağımsız Devleti, Sao Tome ve Prinsipe Demokratik
Cumhuriyeti, Senegal Cumhuriyeti, Sierra Leone Cumhuriyeti, Solomon Adaları,
Somali Federal Cumhuriyeti, Sri Lanka Demokratik Sosyalist Cumhuriyeti, Saint
Lucia, Saint Vincent Ve Grenadinler, Sudan Cumhuriyeti, Surinam Cumhuriyeti,
Tacikistan Cumhuriyeti, Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti, Togo Cumhuriyeti, Tonga
Krallığı, Tuvalu, Türkmenistan, Uganda Cumhuriyeti, Ürdün Haşimi Krallığı,
Vanuatu Cumhuriyeti, Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti, Yemen Cumhuriyeti,
Zambiya Cumhuriyeti, Zimbabve Cumhuriyeti.