İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE
İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2025/28)
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, yerli
üretici Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş. firması tarafından yapılan
ve Gürok Turizm ve Madencilik A.Ş. firması tarafından desteklenen
başvuruya istinaden Çin Halk Cumhuriyeti ve Mısır Arap Cumhuriyeti menşeli
70.13 gümrük tarife pozisyonu altında sınıflandırılan “sofra, mutfak, tuvalet,
yazıhane, ev tezyinatı ve benzeri işler için cam eşya (70.10 ve 70.18
pozisyonundakiler hariç)” eşya tanımlı “cam ev eşyası” ürününe yönelik
bir damping soruşturması açılması ve açılan soruşturmanın usul ve
esaslarının belirlenmesidir.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 14/6/1989 tarihli
ve 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 20/10/1999
tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve
23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
b) CIF: Masraflar, sigorta ve navlun dâhil teslimi,
c) ÇHC: Çin Halk Cumhuriyeti’ni,
ç) EBYS: Elektronik Belge Yönetim Sistemini,
d) Genel Müdürlük: Bakanlık İthalat Genel
Müdürlüğünü,
e) GTP: Gümrük tarife pozisyonunu,
f) Kanun: 14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanunu,
g) Karar: 20/10/1999 tarihli ve 99/13482
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Kararı,
ğ) KEP: Kayıtlı elektronik posta adresini,
h) Mısır: Mısır Arap Cumhuriyeti’ni,
ı) TGTC: İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk
Gümrük Tarife Cetvelini,
i) Yönetmelik: 30/10/1999 tarihli ve 23861
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Yönetmeliği,
ifade eder.
Soruşturma konusu ürün
MADDE 4- (1) Soruşturma konusu ürün,
70.13 GTP altında sınıflandırılan “sofra, mutfak, tuvalet, yazıhane, ev
tezyinatı ve benzeri işler için cam eşya (70.10 ve 70.18 pozisyonundakiler
hariç)” eşya tanımlı “cam ev eşyası” ürünüdür.
(2) Bahse konu GTP yalnızca bilgi amaçlı verilmiş
olup bağlayıcı mahiyette değildir.
(3) Ürünün TGTC’de yer alan tarife
pozisyonunda ve/veya eşya tanımında yapılacak değişiklikler bu Tebliğ
hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez.
Başvurunun temsil niteliği
MADDE 5- (1) Başvuru aşamasında sunulan
delillerden, Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde yerli üretim dalını
temsil niteliğini haiz olduğu anlaşılan yerli üretici Türkiye Şişe ve Cam
Fabrikaları A.Ş. tarafından yapılan başvurunun Yönetmeliğin 20 nci maddesi
uyarınca yerli üretim dalı adına yapıldığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda, söz
konusu firma bu Tebliğin ilgili bölümlerinde “yerli üretim dalı” olarak
anılacaktır.
Damping iddiası
MADDE 6- (1) Normal değerin tespitinde
başvuru konusu ülkelerin geçerli iç piyasa fiyatlarına ulaşılamamıştır. Bu
kapsamda, Yönetmeliğin 5 inci maddesi hükümleri çerçevesinde, normal değerin
tespiti için ilk yöntem olarak oluşturulmuş normal değer kullanılmıştır. Bu
kapsamda, başvuru konusu ürün için normal değer Türkiye’de benzer malın birim
imalat maliyetine satış, genel ve idari giderler ile finansman gideri ve makul
bir kârın eklenmesiyle oluşturulmuş ve söz konusu değerin fabrika çıkış
aşamasında olduğu kabul edilmiştir.
(2) İhraç fiyatının tespitinde, ilk yöntemde,
inceleme dönemi olan 1/1/2024-31/12/2024 dönemi için Bakanlık istatistik
veri tabanında yer alan ithalat beyannameleri bazında veriler kullanılarak
başvuru konusu ürünün başvuru konusu ülkelerden ithalatında oluşan CIF
ağırlıklı ortalama ihraç fiyatı dikkate alınmıştır. Söz konusu ihraç
fiyatından, Bakanlık istatistik veri tabanından elde edilen harici navlun ve
sigorta bedelleri düşülerek anılan değerin fabrika çıkış aşamasında olduğu
kabul edilmiştir.
(3) Bu maddede açıklandığı şekilde ilk yöntem ile
tespit edilen normal değer ile Türkiye’ye ihraç fiyatı mümkün olduğu ölçüde
aynı ticari aşamada, diğer bir ifadeyle, fabrika çıkış aşamasında
karşılaştırılmış olup her iki ülke menşeli ithalat için hesaplanan damping marjlarının
Yönetmeliğin 28 inci maddesinde zikredilen ihmal edilebilir oranın üzerinde
olduğu tespit edilmiştir.
(4) İkinci bir yöntem olarak, Yönetmeliğin 5 inci
maddesi hükümleri çerçevesinde, normal değerin tespiti için başvuru konusu ürünün
uygun bir üçüncü ülkeye ihracatında temsil niteliği taşıyan karşılaştırılabilir
ihraç fiyatı normal değer olarak kabul edilmiştir. Uluslararası Ticaret Merkezi
verilerinin kullanıldığı bu hesaplama yönteminde, söz konusu üçüncü ülke,
başvuru konusu ürünü üretme kabiliyetleri ve başvuru konusu ülkelerin
ihracatındaki yerleri dikkate alınarak belirlenmiştir. Bu yöntemle belirlenen
normal değerlerin fabrika çıkış aşamasında olduğu kabul edilmiştir.
(5) İkinci yöntemle yapılan hesaplamada ihraç
fiyatının tespitinde ise, olan 1/1/2024-31/12/2024 dönemi için
Uluslararası Ticaret Merkezi verileri çerçevesinde başvuru konusu ürünün
başvuru konusu ülkelerden Türkiye’ye ağırlıklı ortalama ihraç fiyatları dikkate
alınmıştır.
(6) Bu maddede açıklandığı şekilde ikinci yöntem ile
tespit edilen normal değer ile Türkiye’ye ihraç fiyatı mümkün olduğu ölçüde
aynı ticari aşamada, diğer bir ifadeyle, fabrika çıkış aşamasında
karşılaştırılmış olup her iki ülke menşeli ithalat için hesaplanan damping marjlarının
Yönetmeliğin 28 inci maddesinde zikredilen ihmal edilebilir oranın üzerinde
olduğu tespit edilmiştir.
Zarar ve nedensellik iddiası
MADDE 7- (1) Yönetmeliğin 17 nci maddesi
çerçevesinde zarar iddiası 1/1/2022-31/12/2024 dönemi için incelenmiştir.
(2) ÇHC menşeli başvuru konusu ürün ithalatı 1/1/2022-31/12/2024
döneminde mutlak ve nispi olarak artış göstermiştir.
(3) Mısır menşeli başvuru konusu ürün ithalatı 1/1/2022-31/12/2024
döneminde mutlak ve nispi olarak artış göstermiştir.
(4) ÇHC menşeli ithalatın, 1/1/2022-31/12/2024
döneminde yerli üretim dalının yurt içi birim satış fiyatlarını kırmadığı ve
baskılamadığı, ancak fiyat gelişiminin söz konusu fiyatları kırma ve baskılama
yönünde bir eğilim gösterdiği görülmüştür.
(5) Mısır menşeli ithalatın birim fiyatının yerli üretim
dalının yurt içi birim satış fiyatını 1/1/2022-31/12/2024 döneminde
kırdığı ve yine aynı dönemde baskıladığı görülmüştür.
(6) ÇHC ve Mısır menşeli ithalatın fiyatlarının yerli
üretim dalının kârlılığını önemli oranda bastırdığı görülmüştür.
(7) Yerli üretim dalı tarafından zarara ilişkin
olarak sunulan bilgi, belge ve deliller kullanılarak yapılan değerlendirmede,
yerli üretim dalının üretim ve yurt içi satış miktarı, yurt içi satışlardan
birim kârlılığı, stok miktarı, stok çevrim hızı, istihdam, kapasite kullanım
oranı, ürün nakit akışı ve yurt içi pazar payı gibi temel ekonomik
göstergelerinde 1/1/2022-31/12/2024 döneminde bozulmalar yaşandığı tespit
edilmiştir.
(8) Başvuru aşamasında sunulan deliller ve ithalata
ilişkin Bakanlık istatistik veri tabanında yer alan veriler esas alınarak
yapılan tespitler ışığında, dampingli olduğu iddia edilen ÇHC ve
Mısır menşeli ithalatın yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde maddi
zarara yol açtığı değerlendirilmiştir.
Karar ve işlemler
MADDE 8- (1) Yapılan inceleme
sonucunda, damping soruşturması açılabilmesi için yeterli bilgi,
belge ve delillerin bulunduğu anlaşıldığından, İthalatta Haksız Rekabeti
Değerlendirme Kurulunun kararı ile ÇHC ve Mısır menşeli başvuru konusu ürüne
yönelik olarak Yönetmeliğin 20 nci maddesi çerçevesinde bir damping
soruşturması açılmasına karar verilmiştir.
Piyasa ekonomisi değerlendirmesi
MADDE 9- (1) ÇHC’de yerleşik
soruşturmaya tabi üretici veya üreticilerin soruşturma konusu ürünün üretiminde
ve satışında Yönetmeliğin ek 1 inci maddesinde yer alan ölçütler çerçevesinde
piyasa ekonomisi koşullarının geçerli olduğunu 12 nci maddede
belirtilen süreler içinde yeterli deliller ile ispat etmesi durumunda bu
üretici veya üreticiler için normal değerin tespitinde Yönetmeliğin 5 inci
maddesi, aksi takdirde Yönetmeliğin 7 nci maddesi hükümleri
uygulanır. Yönetmeliğin 7 nci maddesi hükümlerinin tatbiki
halinde adı geçen ülke için piyasa ekonomisi uygulayan emsal ülke olarak
Türkiye’nin seçilmesi öngörülür.
İlgili taraflara soruşturma açılışının
bildirilmesi
MADDE 10- (1) Yönetmeliğin 23 üncü
maddesi uyarınca, soruşturma konusu malın ihracatçısı, yabancı üreticisi,
ithalatçısı, üye çoğunluğu bunlardan oluşan meslek kuruluşları, ihracatçı ülke
hükümeti, benzer malın Türkiye’deki üreticisi, üye çoğunluğu benzer malın
Türkiye’deki üreticilerinden oluşan meslek kuruluşları ilgili taraflar olarak
kabul edilir. Ancak, 12 nci maddede belirtilen süreler içinde soru
formlarını cevaplamak veya görüşlerini sunmak suretiyle kendilerini
yetkili merciye bildirenler soruşturmada ilgili taraf olarak dikkate
alınır.
(2) Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu
ülkelerde yerleşik bilinen üretici/ihracatçılara, soruşturma konusu ülkelerin
Ankara’daki büyükelçilikleri ile başvuruda belirtilen ve Bakanlıkça tespit
edilen soruşturma konusu ürünün bilinen ithalatçılarına soruşturmanın açılışına
ilişkin bildirimde bulunulur.
(3) Bildirimde, soruşturma açılış tebliği, başvurunun
gizli olmayan özeti ve soru formlarına erişim hususunda bilgiye yer verilir.
(4) Bildirim gönderilemeyen veya kendilerine bildirim
ulaşmayan diğer ilgili taraflar, soruşturma ile ilgili bilgilere Bakanlığın
“https://www.ticaret.gov.tr/ithalat” uzantılı internet sitesinden sırasıyla
“Ticaret Politikası Savunma Araçları”, “Damping ve Sübvansiyon”,
“Soruşturmalar” sekmelerini takip ederek soruşturmaya dair ilgili başlıktan
erişebilir.
Yetkili merci, ilgili tarafların görüş ve
cevaplarını sunmaları
MADDE 11- (1) Soruşturma, aşağıda
iletişim bilgileri yer alan Genel Müdürlük tarafından yürütülür.
T. C. Ticaret Bakanlığı
İthalat Genel Müdürlüğü
Damping ve Sübvansiyon Dairesi
Adres: Söğütözü Mah. Nizami Gencevi Caddesi
No:63/1 06530 Çankaya/ANKARA
Tel: +90 312 204 75 00
(2) Soruşturmada “Türkiye’de yerleşik firma, kurum ve
kuruluşlar”, soru formlarına cevapları ile resmî görüşlerini kendilerine ait
KEP adreslerinden Bakanlığın aşağıda yer alan KEP adresine gönderir.
KEP Adresi:
[email protected] (3) Soruşturmada “yurt dışında yerleşik firma, kurum
ve kuruluşlar”, soru formlarına cevapları ile resmî görüşlerini yazılı olarak,
soru formu cevaplarına ve resmî görüşlerine ilişkin ekleri ise yalnızca elektronik
ortamda (CD/USB ile) Bakanlığın posta adresine gönderir. Soru formu cevapları,
resmî görüşler ve bunların ekleri ayrıca aşağıda yer alan e-posta adresine
gönderilir.
EBYS e-posta adresi:
[email protected] (4) Soruşturma kapsamında yurt dışında yerleşik
firma, kurum ya da kuruluşların soru formu cevaplarını bir yasal temsilci
vasıtasıyla Bakanlığa iletmeleri durumunda, ilgili firma, kurum ya da
kuruluşların anılan yasal temsilci adına resmî bir vekaletname (yetki
belgesi) düzenlemesi gerekmektedir. Düzenlenecek vekaletnamenin soru
formu cevaplarını ileten yurt dışında yerleşik firma, kurum ya da kuruluşun
imza yetkilisi tarafından imzalanmış olması; Türkçe veya İngilizce tercümesinin
sunulması, Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması
Sözleşmesine uygun olarak “apostil tasdik şerhi” taşıması, apostil tasdik
şerhi bulunmaması halinde o ülkedeki Türk Konsolosluğunun tasdikini içermesi
gerekmektedir.
(5) Soruşturmaya ilişkin yazılı ve sözlü iletişim
Türkçe yapılır. Soru formuna yanıtlar hariç olmak üzere, Türkçe dışında bir
dilde sunulan hiçbir bilgi, belge, görüş ve talep dikkate alınmaz.
(6) İlgili taraflarca soru formuna verilen cevaplar,
soruşturmayla ilgili sunulan diğer bilgi, belge, görüş ve destekleyici deliller
aksi belirtilmedikçe yazılı olarak sunulur. Yazılı sunumlarda ilgili tarafların
isim ve ünvanı, adres bilgileri, elektronik posta adresi, telefon
numaraları belirtilir. “Türkiye’de yerleşik firma, kurum ve kuruluşlardan
ilgili taraf olmak isteyenler” tarafından yazılı sunumlarda kendilerine ait KEP
adresleri de belirtilir.
(7) İlgili taraflar, soru formunda istenilen bilgiler
haricinde soruşturmayla ilgili olduğu düşünülen diğer bilgi, belge ve
görüşlerini, destekleyici deliller ile birlikte Genel Müdürlüğe yazılı olarak
12 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen süre içinde sunabilir.
(8) Soruşturma süresince Yönetmeliğin 22 nci maddesinin
ikinci fıkrası çerçevesinde gizlilik kaydıyla verilen her türlü bilgi, belge ve
görüşün gizli olmayan bir özeti sunulur. Gizli olmayan özet, esas bilginin
makul ölçüde anlaşılmasına olanak sağlayacak ayrıntıda olur. İlgili taraflar,
istisnai hallerde bu bilgilerin özetlenemeyecek nitelikte olduklarını
belirtebilir. Bu gibi istisnai durumlarda, bilgilerin özetlenemeyecek nitelikte
olmasının nedenlerinin belirtilmesi gerekir.
Süreler
MADDE 12- (1) 10 uncu maddenin ikinci
fıkrasında belirtilen bildirimin gönderildiği bütün ilgili taraflar için soru
formunu cevaplama süresi, soruşturmanın açılışına ilişkin bildirimin
gönderildiği tarihten itibaren posta süresi dâhil 37 gündür.
(2) 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasında yer alan
bildirimin gönderilemediği ilgili taraflar soru formuna ilişkin cevaplarını ve
soruşturma ile ilgili görüşlerini bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren
başlayacak 37 günlük süre içinde sunar.
(3) Soruşturmanın sonucundan etkilenebileceklerini
iddia eden ve 10 uncu maddenin birinci fıkrası dışında kalan diğer yerli ve
yabancı taraflar görüşlerini bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren
soruşturmanın akışını etkilemeyecek şekilde soruşturma süreci içinde sunabilir.
İş birliğine gelinmemesi
MADDE 13- (1) Yönetmeliğin 26 ncı maddesi
hükmü çerçevesinde, ilgili taraflardan birinin verilen süreler dâhilinde ve
istenilen biçimde gerekli bilgi ve belgeleri sağlamaması ya da bu bilgi ve
belgelere erişimi reddetmesi veya soruşturmayı engellediğinin anlaşılması veya
yanlış ya da yanıltıcı bilgi vermesi hallerinde söz konusu taraf iş birliğine
gelmemiş sayılır. Bu gibi hallerde soruşturma kapsamındaki geçici veya
nihai belirlemeler, olumlu ya da olumsuz şekilde, mevcut verilere göre yapılabilir.
(2) İlgili tarafların iş birliğine gelmemesi veya
kısmen iş birliğine gelmesi halinde bahse konu taraf için soruşturmanın sonucu
iş birliğine gelinmesine nazaran daha az avantajlı olabilir.
Geçici önlem alınması ve önlemlerin geriye dönük
uygulanması
MADDE 14- (1) Kanun ve Kararın ilgili
hükümleri uyarınca, soruşturma süresince geçici önlem uygulanması
kararlaştırılabilir ve kesin önlem geriye dönük olarak uygulanabilir.
Soruşturmanın başlangıç tarihi
MADDE 15- (1) Soruşturma, bu Tebliğin
yayımı tarihinde başlamış kabul edilir.
Yürürlük
MADDE 16- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17- (1) Bu Tebliğ hükümlerini
Ticaret Bakanı yürütür.