3645 sayılı İstanbul Elektrik,tramvay ve Tünel İdareleri Teşkilat ve Tesisatının İstanbul Belediyesine Devrine Dair Kanun

İSTANBUL ELEKTRİK,
TRAMVAY VE TÜNEL İDARELERİ


TEŞKİLÂT VE
TESİSATININ İSTANBUL BELEDİYESİNE


DEVRİNE DAİR KANUN[1]


 


Kanun
Numarası                    : 3645


Kabul
Tarihi                           : 16/6/1939


Yayımlandığı
Resmî Gazete  : Tarih  : 22/6/1939        Sayı  : 4239


Yayımlandığı
Düstur              : Tertip : 3                      Cilt   : 20             Sayfa  :
628


 


Madde
1 – İstanbul
Elektrik, Tramvay ve Tünel Şirketlerinin satın alınmasına dair mukavelenamelerin
tasdikı hakkındaki kanunlarla bu kanunlara bağlı mukavelenameler mucibince
Hükümete intikal eden haklar ve vecibeler ve bilcümle tesisat ve mezkür
kanunlarla vücuda getirilmiş olan teşekküller bütün hak, salahiyet ve
vecibelerile İstanbul Belediyesine devredilmiştir.


 


Madde
2 – Bu
kanunla İstanbul Belediyesine devrolunan idareler "İstanbul Elektrik,
Tramvay ve Tünel İşletmeleri Umum Müdürlüğü" adı ile kurulacak hükmi
şahsiyeti haiz ve İstanbul Belediye Reisliğine bağlı bir Umum Müdürlük
tarafından idare olunur.


 


Madde
3 – Umum
Müdürlüğün vazifeleri:


A)
Kendisine intikal eden menfaatleri istifa ve tahmil edilen vecibeleri ifa
etmek,


B) (Değişik:
28/2/2006-5466/ 1 md.) İstanbul'un Rumeli ve Anadolu yakaları ile civarında
ve Adalarda elektrik kudreti tevzi etmek
üzere elektrik tesisatını ve elektrikli tramvay şebekesini ve tünel tesisatını
ihtiyaca göre tanzim, ıslah, tadil ve tevsi etmek ve bu işler için muktezi
gayrimenkulleri istimlak etmek ve işletmelerine hadim bütün muameleler
ve teşebbüslerde bulunmak ve lüzum görülürse troleybüs ve otobüs servisleri
ihdas etmek, işletmek ve işlettirmek suretiyle münakalatı temdit ve takviye
etmektir.


 


Madde
4 – Halen
tatbik edilmekte olan tarifelerin ve idare ve işletme ve tesise müteallik usul
ve esasların icabına göre usulü dairesinde tadil ve tebdiline Nafıa Vekili
salahiyetlidir.


Bu
tarifeler haricinde ücretli veya meccani olarak hiç bir şahıs ve müesseseye
elektrik cereyanı verilemez.


İş veya mukavele icabı meccanen verilecek elektrik
cereyanı tarife cetvellerinde gösterilir.


 


Madde
5 – Umum
Müdürlük, bu kanunda yazılı esaslara ve hususi hukuk hükümlerine göre idare
olunur. Muameleleri; arttırma, eksiltme ve ihale ve Muhasabei Umumiye
kanunlarına ve belediye muhasebe nizamnamesi hükümlerine tabi değildir.


Alım ve satım işleri, Dahiliye ve
Nafıa Vekaletlerince konulacak usullere göre idare edilir.


 


Madde
6 – Umum
Müdürlüğün idare ve işletme masraflarını ihtiva eden bütçelerile kadroları Umum
Müdürlükçe hazırlanarak belediye meclisince tasdik olunur. Bunlardaki değişiklikler
hakkında da ayni muamele yapılır.


Bütçelere
mütenazır kati hesaplarla birlikte bilançolar, tetkik ve tasdik edilmek üzere
sene sonundan itibaren altı ay içinde belediye meclisine verilir. Belediye
meclisinin tasdikı Umum Müdürlüğün ibrasını da tazammun eder. Tramvay için
meccanen verilebilecek paso miktarı icap ve zarurete göre ve miktarı 300 ü
geçmemek şartile her sene bütçesile birlikte belediye meclisince tesbit edilir.


Belediye
meclisi, Umum Müdürlüğün bilcümle muamelat ve hesabatını tetkik ile mükellef
olmak ve uhdelerinde başka hiç bir vazife bulunmamak üzere mütehassıs iki zatı
her sene Umum Müdürlük murakıplığına tayin eder. Bunların aylıkları Umum
Müdürlük bütçesinden ödenmek üzere bu meclisçe tespit edilir. Murakıplar
muamelata müdahale edemezler ve icra işlerile meşgul olamazlar.


(Ek
fıkra: 10/3/1954 - 6349/3 md.) İstanbul Belediye Meclisi
azası murakıplığa intihap olunamazlar.


Umum
Müdürlükçe hazırlanacak bütçe layihaları ve tadilleri evvel emirde murakıplara
tevdi edilir. Bu hususta murakıplar tarafından verilecek raporlar bu layihalara
bağlanır.


Murakıplar
bilümum varidat ve sarfiyatın icrasından sonra evrakı müsbitesini senesi
zarfında ve zamanında tetkik ve bunların müessesenin mevzuatına ve cari
usullerine uygun olup olmadıklarını tesbit ve icabında muamelatı teftiş ile
mükellef olup bilanço ve hesabı katiler senenin hitamından itibaren üç ay
zarfında Umum Müdürlükçe kendilerine tevdi olunur.


Bunlar
üzerinde yapılacak tetkikat hulasasını müşir raporlar sene zarfında yapılan
tetkik ve teftiş neticelerini de ihtiva etmek üzere Meclise sevkedilecek kati
hesaba ve bilançoya bağlanır.


Bilançoların
birer sureti, bu hususta belediye meclisinin ittihaz ettiği kararlarla birlikte
Dahiliye ve Nafıa Vekaletlerine gönderilir.


 


Madde
7 – İstanbul
Elektrik, Tramvay ve Tünel Şirketlerinden ve bu işleri devir alan idarelerden
alınan menkul ve gayrimenkul emval ve eşya, alat ve edevat vesair kıymetlerin
müfredatı itibarile ayrı ayrı birer defterleri tanzim olunur. Bu emvalin
kıymetleri yekünları ve mevcut mütedavil sermayeleri bu müesseselerin
sermayelerini ve bütün yekün da umum müdürlüğün sermayesini teşkil eder.


 


Madde
8 – Umum
Müdürlüğün istifa edeceği her türlü varidattan:


A)
İdare ve işletme vesair bilümum masraflar;


B)
Belediye hissesi;


C)
Mübayaa taksitleri karşılığı olarak Hazineye tevdi edilecek mebaliğ;


D)
9 uncu maddede yazılı hisseler;


E)
Tecdid akçeleri;


Çıkarıldıktan
sonra geri kalan safi hasılatın %10 u fevkalade masraflar ile kar ve zarar
hesabında vukuu melhuz açığı karşılamak üzere ihtiyat akçesi olarak indirilir
ve mütebakisi tesisatın ıslah ve tevsiine sarfolunur. Islah ve tevsiat işleri
tamamen bittikten sonra kalan mebaliğ İstanbul Belediyesi bütçesinde açılacak
fasla irat kaydolunur.


 


Madde
9 – Tramvay
ve tünel satın alma mukavele ve kanunları mucibince satın alma bedellerinden mahsubu
yapılan sandıklar sermayeleri ile hususi serma-


yelerin
31/12/1938 tarihindeki matlup bakiyeleri %5 faizle birlikte her sene elli bin
liradan aşağı olmamak üzere Umum Müdürlük hasılatından ödenir.


Umum
Müdürlük; bu kabil Devlet müesseseleri memurları tekaüt sandıklarına dair olan
hususi kanunlarla müessese ve memurlar için kabul edilen vecibe, hak ve
menfaatleri geçmemek üzere kendi memurları için bir tekaüt sandığı teşkiline
mezundur. Bu husus bir yönetmelik ile tesbit olunur. Yukarıda yazılı sandık
sermayelerile hususi sermayelerin de bu işte sureti istimali bu yönetmelikte
gösterilir.[2]


 


Madde
10 – (Değişik: 18/10/1962 - 80/1 md.)


Genel
Müdür, Belediye Başkanının inhası üzerine Çevre
ve Şehircilik Bakanı tarafından; Genel Müdür Yardımcıları, Genel
Müdürün teklifi, Belediye Başkanının inhası ile Vali tarafından; kısım
müdürleri, Genel Müdürün inhası ile Belediye Başkanı; diğer memur ve
müstahdemler doğrudan doğruya Genel Müdür tarafından tayin olunurlar.[3]


Mühendis,
Mimar ve Fen Memurları hakkında, 3611 sayılı Kanunun 28 inci maddesi hükmü
uygulanır.


 


Madde
11 – İstanbul Belediye Reisliği, Umum Müdürlüğün fenni ve
idari işlerinde çalıştırılmak ve hizmet müddetleri beş yılı geçmemek üzere
lüzum görülecek yabancı mütehassısların celbine ve bunlarla mukaveleler akdine
Dahiliye Vekilinin muvafakatile salahiyetlidir.


 


Madde
12 – Elektrik cereyanının açılması, kesilmesi veya arıza
hakkında aboneler tarafından Umum Müdürlüğe yapılacak müracaatlar yazı ile
olduğu takdirde de damga resminden muaftır.


Umum
Müdürlüğün kazanç vergisi bu vergiye tabi karının yüzde on ikisi nispetinde alınır.






Madde
13 – Umum Müdürlüğün deruhte ettiği hizmetlerin ifasına
muktazi arazi ve arsalarla binalar, belediyelerce yapılacak istimlak hakkındaki
kanun hükümlerine göre istimlak olunur.


 


Geçici
Madde 1 – 1/1/1944 tarihine kadar tesisatın ıslah ve tevsii için
celbedilecek her türlü malzeme, makine, alat ve edevat ve kablolar gümrük
resminden muaftır.


 


Geçici
Madde 2 – Umum Müdürlüğün devren alacağı gayrimenkullerin devir
ve tesciline ait muameleler ve evrak damga resmine ve diğer resim ve harçlara
tabi değildir.


 


Geçici
Madde 3 – 3481 numaralı kanunla tesis edilen İstanbul Elektrik
İşleri Umum Müdürlüğü ve buna bağlı Tramvay ve Tünel muvakkat idareleri için
mevcut kanunlarla Nafıa Vekaletine verilen vazife ve salahiyetlerin devir
neticesine kadar Münakalat Vekaletince istimaline devam edilir.


 


Geçici
Madde 4 – İstanbul Elektrik, Tramvay ve Tünel idarelerine ait ve
devir tarihinde mevcut bilümum tesisat, nukud ve evrak Münakalat Vekaletince
teşkil edilecek bir tasfiye heyeti tarafından yeni idareye devir ve o tarihe
kadar olan hesabat neticesi 3481 numaralı kanunda yazılı şekiller dairesinde
tetkik olunur. Devre müteallik bilümum sarfiyat bu kanunla teşkil edilen Umum
Müdürlükçe ödenir.


 


Madde
14 – Bu kanun neşri tarihinden muteberdir.


 


Madde
15 – Bu kanunun hükümlerini icraya Dahiliye, Maliye, Nafıa,
Gümrük ve İnhisarlar ve Münakalat Vekilleri memurdur.





3645 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK
GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE


GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR LİSTE


 







Değiştiren
Kanunun/ KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



3645
Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe
Giriş Tarihi






6349



6



18/3/1954






80



10



23/10/1962






5466



3



3/3/2006






KHK/698



9



24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve
Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve
başladığı tarihte






7153



10



10/12/2018









 











[1] Bu kanunun, 10/10/1983 tarih ve 110 sayılı KHK'ye
aykırı hükümleri, mezkür KHK'nin 25. maddesinin 3 - C bendi ile yürürlükten
kaldırılmıştır.







[2] 2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı KHK’nin 15 inci maddesiyle,
bu fıkrada yer alan “nizamname” ibaresi “yönetmelik” şeklinde “nizamnamede”
ibaresi “yönetmelikte” şeklinde değiştirilmiştir.







[3] 29/11/2018 tarihli ve 7153 sayılı Kanunun 28 nci
maddesiyle bu fıkrada yer alan “İçişleri” ibaresi “Çevre ve Şehircilik”
şeklinde değiştirilmiştir.