İşsizlik Sigortası Fonu Kaynaklarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik

Bu Yönetmeliğin amacı, İşsizlik Sigortası Fonu kaynaklarının değerlendirilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Bu Yönetmelik, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun değişik 53 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Bu Yönetmelikte geçen; Yönetim Kurulu: Türkiye İş Kurumu Yönetim Kurulunu, Kurum: Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünü, Fon: İşsizlik Sigortası Fonunu, Ücret Garanti Fonu: 4857 sayılı İş Kanununun 33 üncü maddesine göre oluşturulan fonu, Fonun portföy değeri: (Değişik: 2/1/2014 – 2014/5764 K.) Fon portföyünde yer alan Devlet borçlanma senetlerinin, ters repo işlemlerinin ve mevduatların değerini, Fon kaynakları: Fon portföy değerinin yatırıma hazır bir şekilde elde bulunan tutarı toplamını, Yatırım araçları: (Değişik: 2/1/2014 – 2014/5764 K.) Fon kaynaklarının değerlendirileceği Devlet borçlanma senetlerini, ters repo işlemlerini ve mevduatları, ifade eder.

Fonun gelir ve giderleri aşağıda sıralanan kalemlerden meydana gelir: a) Fonun gelirleri; 1) İşsizlik sigortası primleri, 2) Bu primlerin değerlendirilmesinden elde edilen kazanç ve iratlar, 3) Fonun açık vermesi durumunda Devletçe sağlanacak katkılar, 4) 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu gereğince sigortalı ve işverenlerden alınacak ceza, gecikme zammı ve faizler, 5) Diğer gelir ve kazançlar ile bağışlar. b) Fonun giderleri; 1) Sigortalı işsizlere verilen ödenekler, 2) Hastalık ve analık sigortası primleri, 3) Meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimi giderleri, 4) İşsizlik sigortası hizmetlerinin yerine getirilebilmesi için Yönetim Kurulunun onayı üzerine Kurum tarafından yapılan giderler ile hizmet binası kiralanması, hizmet satın alınması, bilgisayar, bilgisayar yazılım ve donanımı alım giderleri, 5) 4857 sayılı İş Kanunu gereği, işverenlerce işsizlik sigortası primi olarak yapılan ödemelerin yıllık toplamından % 1 olarak ayrılan Ücret Garanti Fonu miktarı.

Fon, Yönetim Kurulunun kararları çerçevesinde Kurum tarafından işletilir ve yönetilir. Yönetim Kurulu, aşağıda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde Fon kaynaklarının değerlendirilmesini sağlar. a) Genel esaslar: 1) Fon kaynaklarının ilgili mevzuat çerçevesinde piyasa şartlarında değerlendirilmesi esastır.(1) 2) Fon kaynakları, riskin dağıtılması esası ve Fonun aktüeryal dengeleri dikkate alınmak suretiyle yönetilir. Bu çerçevede, piyasa koşulları, yatırım araçlarının riskleri, vadeleri ve Fonun nakit akış durumu dikkate alınır. 3) Fon portföyünde yer alan varlıklar, Fon giderlerini karşılamak amacıyla, yatırımların vadesi ve getiri durumları dikkate alınarak mümkün olan en az getiri kaybı ile nakde dönüştürülür. 4) Portföye alınan varlıklar alım fiyatları ile kayda geçirilir. Yabancı para cinsinden varlıkların alım fiyatı satın alma günündeki yabancı para cinsinden değerinin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Anonim Şirketi tarafından ilan edilen gösterge niteliğindeki döviz alış kuru ile çarpılması suretiyle bulunur. Mevduat, ters repo ve Devlet borçlanma senetlerinde, anaparaya günlük olarak faiz tahakkuk ettirilir. (Mülga cümle: 2/1/2014 – 2014/5764 K.) (…) Ödünç verilen kıymetler portföydeymiş gibi değerlenmeye devam eder. Ödünç gelirleri tahsil edildiği anda portföye dahil edilir.(2) b) (Değişik: 2/1/2014 – 2014/5764 K.) Yatırım araçları: 1) Devlet borçlanma senetleri Fon kaynakları Hazine Müsteşarlığının iç ve dış borçlanma programı çerçevesinde, ihale, halka arz, doğrudan satış ve benzeri yöntemlerle ihraç edilen Devlet borçlanma senetlerine yatırılabilir. Fon, ihale yöntemiyle ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerini, rekabetçi olmayan teklif yoluyla ihraçta oluşan ortalama faizden alır. Ayrıca Fon, Devlet iç borçlanma senetlerinin alım satımını, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası hariç bankalar aracılığıyla Borsa İstanbul Anonim Şirketi borçlanma araçları piyasasından da yapabilir. Fon, dış borçlanma programı çerçevesinde ihraç edilen Devlet tahvillerinin alım ve satımını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası hariç bankalar aracılığıyla yapabilir.(1) 2/1/2014 tarihli ve 2014/5764 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin 2 nci maddesiyle bu alt bentte yer alan “Fon kaynaklarının” ibaresinden sonra gelmek üzere “ilgili mevzuat çerçevesinde” ibaresi eklenmiştir.(2) 2/1/2014 tarihli ve 2014/5764 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin 2 nci maddesiyle bu alt bentte yer alan “T.C. Merkez Bankası” ibaresi “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Anonim Şirketi tarafından ilan edilen gösterge niteliğindeki” şeklinde değiştirilmiştir. 2) Ters repo işlemleri Fon, ters repo işlemlerini doğrudan veya Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası hariç bankalar aracılığıyla Borsa İstanbul Anonim Şirketi nezdinde yapabilir. 3) Mevduat Fon kaynaklarının bankalar nezdinde açtırılacak Türk Lirası ve döviz mevduat hesaplarında değerlendirilmesinde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası hariç kamu haznedarlığı uygulaması kapsamında belirlenen kamu sermayeli bankalardan faiz oranlarına ilişkin teklifler alınır ve mevduatın söz konusu bankalardan hangisinde değerlendirileceğine karar verilir. c) Fon portföyüne ilişkin diğer işlemler: 1) (Değişik: 2/1/2014 – 2014/5764 K.) Repo işlemleri Fon, repo işlemlerini Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası hariç doğrudan bankalarla veya bankalar aracılığıyla Borsa İstanbul Anonim Şirketi nezdinde yapabilir. 2) Ödünç menkul kıymet işlemleri Fon, portföyündeki Devlet iç borçlanma senetlerini bankalara veya bankalar aracılığı ile ödünç piyasasında gelir elde etmek amacı ile ödünç verebilir. d) (Değişik: 2/1/2014 – 2014/5764 K.) Fon portföyünün saklanması: Menkul kıymetler, İstanbul Takas ve Saklama Bankası Anonim Şirketi veya portföy saklama hizmeti verme konusunda Sermaye Piyasası Kurulunca yetki verilmiş olan kuruluşlar nezdinde saklanır. e) Portföy sınırları: 1) Tek bir banka nezdinde tutulacak Türk Lirası ve döviz mevduat tutarı, Fonun portföy değerinin % 10’unu geçemez.(1) 2) (Mülga: 2/1/2014 – 2014/5764 K.) 3) Portföydeki Devlet iç borçlanma senetlerinin en fazla %25'i ödünç verilebilir. Ödünç verme işlemi en fazla doksan işgünü süre ile yapılabilir. Fon portföyünden ödünç verme işlemi, ödünç verilen kıymetlerin nominal tutarı ile ödünç işleminden elde edilecek gelirler toplamının en az %100'ü tutarında nakit veya Devlet iç borçlanma senetlerinin teminat olarak Fon adına saklayıcıda bloke edilmesi şartıyla yapılabilir. Teminatın piyasa değerinin, ödünç verilen kıymetlerin nominal tutarı ile ödünç işleminden elde edilecek gelirler toplamının %100'ünün altına düşmesi halinde teminatın %100'e tamamlanması sağlanır. 4) Portföy sınırlamalarına ilişkin oranlar ay sonları itibarıyla kontrol edilir. Söz konusu oranların hesabında, mevduat (…)(2) tutarlarının ay içinde yatırımda kaldığı gün sayısı ile çarpımı sonucu bulunan miktarın, ödünç verilen Devlet iç borçlanma senetlerinin ise ay içinde ödünç verildikleri gün sayısı ile çarpımı sonucu bulunan miktarın aylık ortalamaları esas alınır. Portföy sınırının aşılması halinde, takip eden ayın ilk on günü içinde düzeltilir. f) (Mülga: 2/1/2014 – 2014/5764 K.) (1) 2/1/2014 tarihli ve 2014/5764 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin 2 nci maddesiyle bu alt bentte yer alan “%5’ini” ibaresi “%10’unu” şeklinde değiştirilmiştir.(2) 2/1/2014 tarihli ve 2014/5764 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin 2 nci maddesiyle bu alt bentte yer alan “ve yatırım fonu katılma belgeleri” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.

Fon, Sayıştay'ın vize ve tesciline tabi değildir. Sayıştay tarafından denetlenir. Yönetim Kurulu, Fonun gelir ve giderlerini üçer aylık dönemler halinde 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre ruhsat almış, denetim yetkisine sahip meslek mensubu yeminli mali müşavirlere denetlettirerek denetim raporlarının kamuoyuna açıklanmasını sağlar. Yılın son üç aylık dönemine ilişkin olanı Fonun aktüeryal denge yönünden de denetimini kapsayacak şekilde yapılır. Aylık bazda Fonun mali tablolarının düzenlenmesinden, belge, kayıt ve defter düzeninin takibinden Kurum sorumludur. Fonun portföyündeki yatırım araçlarının hareketleri ve performanslarına ilişkin bilgileri içeren aylık ve yıllık raporlar Fon Yönetimi ve Aktüerya Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanır.(1) a) Aylık rapor Aylık rapor, Fon portföy araçlarının ay içerisindeki performansına ilişkin bilgiler ve Fonun aylık durumuna ilişkin bilgileri içerecek şekilde hazırlanır. b) Yıllık rapor Fonun yıllık faaliyetleri ile bilançosu, Fon portföyündeki sermaye piyasası araçlarının hareketleri ve performansları ile mevduatta değerlendirilen Fon kaynaklarının performanslarını içerecek şekilde hazırlanır. Fon hesap dönemi takvim yılıdır.(1) 2/1/2014 tarihli ve 2014/5764 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “İşsizlik Sigortası Dairesi Başkanlığı” ibaresi “Fon Yönetimi ve Aktüerya Dairesi Başkanlığı” şeklinde değiştirilmiştir.

(Değişik: 2/1/2014 – 2014/5764 K.) Fon kaynaklarının değerlendirilmesinde, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetki belgesi verilmiş kuruluşlardan yatırım danışmanlığı ve portföy yöneticiliği hizmeti satın alınabilir.

Fon, konusunda en az üç yıl deneyimli yerli veya yabancı en fazla on uzmandan istisna akdi çerçevesinde yararlanabilir.

24/8/2000 tarihli ve 2000/1212 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İşsizlik Sigortası Fonu Yönetim Kurulunun Çalışmasına ve Fon Kaynaklarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.