İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Nizamnamesi

İSPENÇİYARİ VE TIBBİ MÜSTAHZARLAR


NİZAMNAMESİ[1]


 


Bakanlar
Kurulu Kararının Tarihi       : 19.9.1935        No     : 2/3238


Dayandığı
Kanunun Tarihi                    : 14.5.1928        No     : 1262


Yayımlandığı
Resmî Gazetenin Tarihi  : 23.9.1935        No     : 3113


Yayımlandığı
Düsturun Tertibi             : 3                      Cildi : 16      Sayfa  : 767


 


Madde
1 –
Türkiye içinde yapılan veya dışarıdan getirilen tıbbi ve ispençiyari müstahzarlar
fiyatlarına göre istihlak resmine tabidirler. Bu resim tıbbi ve ispençiyari müstahzarların
zarfları üzerinde yazılı satış fiyatı yirmi beş kuruşa kadar olanlarda bir, elli
kuruşa kadar olanlarda iki, yüz kuruşa kadar olanlarda üç, yüz kuruştan fazla olanlarda
beş kuruştur.


İstihlak resmi ispençiyari ve tıbbi müstahzarların zafları
üzerine ayrı ayrı pul yapıştırılmak suretiyle
alınır. Pulların, yırtılmadıkça müstahzarların zarfı açılmıyacak ve bir daha kullanılmasına
imkan bırakmıyacak surette yapıştırılmaları lazımdır.


 


Madde
2 – Türkiye
içinde yapılanlarla dışarıdan getirtilenleri ayırt etmek için pullar, iki renkli
ve bir, iki, üç ve beş kuruş değerinde olacaktır. Pulların şekilleri ve nevileri
Maliye ve Sıhhat ve İçtimai Muavenet Bakanlıklarınca saptanır.


 


Madde
3 – Türkiye
içinde bu müstahzarları yapan kurumlar ihtiyaç halinde mahalli malsandığına bir
beyanname ile müracaat ederek ne nevi tıbbi veya ispençiyari müztahzara ne miktarda
pul ilsak edeceğini bildirir. Malsandığı da beyannamede cins ve miktarı gösterilen
pulları bedeli karşılığında alakadarlara verir.


 


Madde
4 –
Türkiye içinde yapılan tıbbi ve ispençiyari müstahzarlara mahsus pullar zarflara imalathane sahipleri tarafından yapıştırılır.
Tıbbi ve ispençiyari müstahzarları yapıldıkları yerlerden pul yapıştırmadan çıkarmak
yasaktır.


Mahallin
en büyük sıhhiye memuriyle Maliye memuru lüzum gördükleri hallerde müstahzarların
zarflarına pul yapıştırılmasında bulunmak üzere bir memur gönderebilirler.


 


Madde 5 – Dışarıda
yapılıpta Türkiyeye sokulmasına esasen izin verilmiş olan tıbbi ve ispençiyari
müstahzarlar için Sıhhat ve İçtimai Muavenet Bakanlığınca İlgili tüccara istekleri üzerine (Ismarlama izin kağıdı) verilir. Bu suretle
getirilen müstahzarlar gümrüklerden geçirilirken gümrük idareleri gümrük beyannamelerinde
ve bunlara bağlı olarak verilen ısmarlama izin kağdında yazılı miktara göre mal
sahiplerine dışarıdan gelen tıbbi ve ispençiyari müstahzarlara mahsus puldan verirler.


 


Madde 6 – Dışardan
gelen tıbbi ve ispençiyari müstahzarların gümrük muamelesi bittikten sonra 48 saat
zarfında gümrük idaresi tarafından mahallin en büyük sıhhiye memuruna resmen haber
verilmek suretiyle malların gümrükten çıkarılmasına müsaade olunur.


Sıhhiye
idaresine yazılacak yazıda çıkarılan malın cinsi, miktarı, getiren tüccarın adı
ve adresi ve verilen pul miktarı gösterilir. Tüccarın elinde ısmarlama izin kağıdı
varsa yazılan yazıda bu kağıdın tarih ve sayısiyle tüccarın adı ve adresi ve verilen
pul miktarını göstermek yeter.


Gümrük idaresinden alınan pulların, gümrük muamelesi bittikten
en çok 48 saat sonra, tıbbi müstahzarları getiren tüccarın gümrük idaresine adres
olarak gösterdiği yerde ve en büyük sıhhiye memuru tarafından gönderilecek bir memurun
kontrolu altında zarflara yapıştırılması gereklidir.


Pul
yapıştırılmıyan müstahzarat satışa çıkarılamaz.


 


Madde
7 –
Dışarıdan posta ile gelen mahdut miktardaki tıbbi ve ispençiyari müstahzarların
pulları gümrük idarelerince yapıştırılır.


 


Madde
8 –
Dışardan getirilecek tıbbi ve ispençiyari müstahzarlara mahsus pulların, malı gönderen
tarafından zarfları üzerine gönderilirken yapıştırılması ve müstahzarların memlekete
pullanmış olarak sokulması mümkündür. Bu suretle muamele yapılabilmek için müstahzarı
getirecek olanlar Sıhhiye Vekaletinden alacakları iki nüsha ısmarlama izin kağıdını
gümrük idaresine göstererek üzerinde yazılı miktara göre alacakları pulları dışarıdaki
fabrikalarına gönderirler. Gümrük idaresi ısmarlama izin kağıdından bir nüshasını
verdiği pulun miktarını yazarak altını pulları alana imza ettirdikten sonra dosyasında
alıkor. Diğer nüshasını ne miktar pul verdiğine dair şerh verdikten sonra sahibine
iade eder.


 


Madde 9 – Zarfları
dışardaki fabrikada pullanmış tıbbi ve ispençiyari müstahzarat gümrüğe geldiği zaman
ilgililer üzerinde gümrük idaresince pul ita edildiğine dair meşruhatı bulunan 3
üncü nüsha ısmarlama izin kağıdını gümrük beyannamelerine bağlarlar. Gümrüklerce
kendi usullerine göre yapılan muayenelerde, gelen malların ısmarlama izin kağıdında
gösterilen tıbbi ve ispençiyari maddelere uygun oldukları ve pullanmış bulundukları
anlaşılırsa mahallinin sıhhiye idaresine ihbarda bulunmadan gümrükten çıkartılmalarına
müsaade olunur.


 


Madde 10 – Ismarlama
izin kağıdında getirtilmesine izin verilen malın adedi, cinsi, adı, perakende satış
fiatı ve fabrikanın adı gösterilir ve altı Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletince
tasdik olunur.


 


Madde
11 –
Ismarlama izin kağıdı üzerine pulları alınıpta kağıtta yazılı müstahzarlar getirtilmediği
takdirde alınan pullar Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletince gösterilen süre içinde
gümrük idarelerine geri verilir.


Gümrük
idareleri bu ciheti dosyalarında saklı ikinci nüsha ısmarlama izin kağıtları üzerinde
takip ederler.


 


Madde
12 –
Dışarıdan gelen müstahzarlara mahsus pulların bedelleri gümrük idarelerince emanet
hesabına alınıp her onbeş günde bir malsandığına yatırılarak cari hesabı kapatılır.


 


Madde
13 –
Gümrükten mağazaya nakilden sonra bozulması, zarfların kırılması gibi sebeplerden
dolayı kullanılamıyacağı anlaşılan müstahzarlar pul yapıştırılmasına bakmak üzere
gönderilen sıhhiye idaresi memurunun karşısında yok edilir ve keyfiyet pulların
bedel ve miktarı da yazılmak üzere bir zabıt varakasiyle saptanır.


 


Madde
14 –
Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaleti memurları imalathane, ecza deposu ve eczahanelerde
yaptıkları araştırmalar sonunda pulsuz veya noksan pullu ispençiyari ve tıbbi müstahzarlara
rastladıkları takdirde tutulacak zabıt varakasından bir nüshasını da mahalli malsandığına
tevdi ederler.


Bu
zabıt varakasında tıbbi ve ispençiyari müstahzarların adı, imal edenin adı, fiatı,
adedi yerli ve yabancı yapısı mı olduğu gösterilir.


 


Madde
15 –
Maliye ve Gümrük ve İnhisarlar Vekaleti memurlarile ilgili diğer memurlar tarafından her nerede olursa olsun pulsuz
veya noksan pullu olarak görülen ispençiyari ve tıbbi müstahzarlar hakkında da bir
zabıt varakası tutulur.


Resim
ve ceza tahsil edilmeden evvel bu zabıt varakaları mahallinin en büyük sıhhiye memuruna gönderilerek varakada gösterilen müstahzarların
kanunun tarif eylediği müstahzarlardan olup olmadığı tesbit ve Türkiye içinde
mi yapıldığı dışardan mı getirildiği ve fiatının ne kadar olduğu tesbit ettirilir.


Maliye memurları tarafından yapılacak zabıt varakalarında
müstahzarın zarfı üzerindeki yazıların hepsi gösterilir ve altı müstahzarların sahiplerine
de imzalattırılır.


 


Madde
16 –
Tıbbi ve ispençiyari müstahzarların perakende satış fiatleri alakadarlara Sıhhat
ve İçtimai Muavenet Vekaletince bildirilir. Dışarıdan getirtilecek tıbbi ve ispençiyari
müstahzarlar için verilen ısmarlama izin kağıdı
da bildirme kağıdı yerine tutar. İlgililer ilbaylığın en büyük sıhhiye memuruna
başvurarak tıbbi ve ispençiyari müstahzarların parakende satış fiatlerini tesbit
ettirebilir.


 


Madde
17 –
İstihlak resmi verilmeden ticarete çıkarılan gerek Türkiye içinde yapılmış gerek
dışardan getirtilmiş müstahzarlara vazıyed edilerek cezaen üç kat resmi ve tekerrürü
halinde sahibinden başkaca yirmi beş liradan iki yüz liraya kadar hafif para cezası
alınır.


Kanunun
onuncu maddesinde yazılı tahlil neticesinde saf ve formülüne muvafık olmadığı tebeyyün
eden müstahzarlara dahi vaziyet olunarak yapılan muhakeme neticesinde yok edilir
ve sahibinden elli liradan beşyüz liraya kadar ağır para cezası alınır ve tekerrürü
halinde yapma veya sokma izni geri alınır.


 


Madde
18 –
Ruhsatsız olarak müstahzar yapıp satan veya sattıranlardan müstahzar yapmağa salahiyetli
bulundukları takdirde elli liradan ikiyüz liraya kadar hafif para cezası ve müstahzar
yapmağa salahiyetli olmadıkları takdirde hükmen iki yüz liradan beş yüz liraya kadar
ağır para cezası alınır ve bu müstahzarlara vaziyet edilerek mahkemece yok edilmesine
dahi karar verilir.


Dışarıdan
izinsiz olarak müstahzar sokup satan ve sattıranlar hakkında bu madde hükümleri
aynen cari olmakla beraber ayrıca gümrük ve kaçakçılık kanunları hükümleri de tatbik
olunur.


 


Madde
19 – Bu Nizamnamenin neşri tarihine kadar verilmiş olan ısmarlama
izin kağıtlarında perakende satış fiatı gösterilmemiş
ise tüccarın beyanına göre muamele ifa olunur.


 


Madde
20 – Nizamnamenin neşri tarihinde ellerinde ispençiyari ve tıbbi
müstahzarat bulunan ecza depoları ve eczahaneler bir hafta zarfında bir beyanname
ile malsandığına müracaat ederek parası peşin verilmek şartiyle lüzumlu miktarda
pul alırlar. Bu pullar ispençiyari ve tıbbi müstahzarlara Sıhhiye Vekaletinin tensip
edeceği memurların nezarati altında eczahane ve ecza depolarında yapıştırılır. Artan
pullar yapılacak bir zabıt varakasile malsandığına iade edilir.


 


Madde
21 – Nizamnamenin neşri tarihinden bir ay sonra ecza depolarında
ve eczahanelerdeki bütün müstahzarat pullanmış olacaktır.


 


Madde
22 – 1262 sayılı kanunun yirmi birinci maddesine dayanarak kaleme
alınmış ve Şürayı Devletçe görülmüş olan bu nizamname hükümleri neşri gününden yürümiye
başlar.


 


Madde 23 – Bu nizamnamenin
hükümlerini Adliye Maliye Sıhhat ve İçtimaı Muavenet, Gümrük ve İnhisarlar Bakanlıkları
yürütür.











[1]
Bu Tüzükteki para cezalarının uygulanması ile ilgili olarak 10.6.1949 tarih ve
5435 sayılı Kanunu değiştiren 21.1.1983 tarih ve 2790 sayılı Kanun ile
15.8.1957 tarih ve 9682 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 20.5.1957 tarih ve E.
1, K. 12 sayılı Yargıtay İç. Bir. Kur. Kararına bakınız.