İpek ve Suni İpek Kadın Çorapları Standardı Hakkındaki Nizamname

İPEK
VE SUNİ İPEK KADIN ÇORAPLARI STANDARDI


HAKKINDAKİ NİZAMNAME


 


Bakanlar
Kurulu Kararının Tarihi       : 1/3/1941          No     : 2/15266


Dayandığı
Kanunun Tarihi                    : 10/6/1930        No     : 1705


Yayımlandığı
Resmî Gazetenin Tarihi  : 8/3/1941          No     : 4753


Yayımlandığı
Düsturun Tertibi             : 3                      Cildi : 22      Sayfa  :
203


 


Madde
1 –
Türkiye'de imal edilecek ipek ve suni ipekten kadın çorapları, aşağıda yazılı
cins ve vasıflarda olacaktır.


 


Madde
2 –
İpek çoraplar, ipek böceğinin ifrazatı olan tabii ipekten, suni ipek çoraplar
muhtelif cins suni ipeklerden imal edilir.


 


Madde
3 – İpek
ve suni ipek kadın çoraplarının vasıf ve nevileri aşağıdaki tabloya uygun
olacaktır:


 





Tabii ipek






Denye



gg



57



54



51



48



45



4



39






13/15



Tam
örgü



—



—



2
k



4
k



6
k



8
k



10
k






13/15



Hafif
örgü



—



—



—



3
k



4
k



6
k



8
k






13/15



Zayıf
örgü



—



—



—



—



3
k



4
k



6
k






11/13



Tam
örgü



—



2
k



—



—



—



—



—






11/13



Zayıf
örgü



3
k



—



—



—



—



—



—






9/11



Tam
örgü



2
k



—



—



—



—



—



—






Suni
ipek






Denye



45



50



60



70



80



90



100



 






 


Yalnız
viskoz suni ipeğile işlenecek çoraplarda suni ipek denyesi 60 dan aşağı olamaz.


 


Madde
4 – İpek
ve suni ipek kadın çorapları işlendikleri makine sıklıklarına (gg) göre üç
sınıfa ayrılmıştır. Bunlardan:


57,54
ve 51 gg makinelerde imal edilenlere (Salon çorabı)


48
ve 45 gg makinelerde imal edilenlere (ince çorap)


42
ve 39 gg makinelerde imal edilenlere (gündelik çorap) isimleri verilecektir


 


Madde
5 – Üçüncü
maddede yazılı tabloya uygun olarak işlenecek çorapların vasati örgü sıklığı
aşağıdaki tabloya göre olacaktır:


 







Makine gg



20 mm. Dahilinde ilme
sıra sıklığı



20 mm. dahilinde ilme
sıklığı






57



52



36






54



48



34






51



43



32






48



40



30






45



37



27






42



35



25






39



32



24









 


Madde
6 – Beşinci
maddede yazılı vasati sıklık işleme esnasında makine üzerindeki çorapların konç
ve ayak kısmının muayenesiyle tesbit edilir. Sıklık vasatisinin tesbiti için
asgari 4 fontür üzerinde muayene icra edilir. Sıklık vasatisinin tayininde
kabul edilen tolerans (- % 5) i tecavüz edemez.


 


Madde
7 – Çorap
boyları numaralarla gösterilir. Mutat numaralar şunlardır:





8



8,5



9



9,5



10






Madde
8 – (Değişik: 31.12.1941 - 2/17247 K.)


Boy
numaralarına göre çorapların ayak, burun, baldır, lastik kısmı ebatlariyle
çorap uzunlukları aşağıdaki şema ve tabloda gösterilen ölçülere uygun
olacaktır. Ebatların kontrol muayenelerinde % 10 a kadar tolerans kabul edilir.
Ancak bu tolerans (A) altında yazılı kısımda % 3 ü tecavüz edemez.


(Şema
ve tablo)


 





 





Çorap

boy
No.



A

cm.



B

mm



C

mm.



F

mm.



G

Mm



H

mm.



İ

mm.






8



20



60



78



720



78



125



160






8,5



21,5



65



82



740



81



130



165






9



23



70



85



740



83



130



170






9,5



24,5



75



86



760



85



133



175






10



26



80



90



780



88



135



180






 


Madde
9 – (Değişik: 31.12.1941 - 2/17247 K.)


Lastik kısmı, çorabın çorap bağına (Jartiyer) takıldığı
parçadır. Bu kısmın iki kat olarak imali mecburi olup katlardan birinin ikişer
telli merserize pamuk ipliğinden, diğerinin konç kısmının işlendiği maddeden
veya iki katlı ikişer telli merserize pamuk ipliğinden imali şarttır.


 


Madde
10 – Çorapların topuk, burun ve taban kısımlarının
takviyesi için bu kısımların iki kat olarak imali mecburidir. Katlardan biri
iki telli merserize iplik ile, diğeri de konç kısmının işlendiği iptidai
maddeden yapılabileceği gibi her iki kat da merserize iplikten yapılabilir. Yalnız
tabii ipekle işlenen çoraplarda merserize iplik ile takviye edilecek kısım da
tabii ipekten yapılabilir. Bu takdirde kullanılacak takviye ipliği 13/15 dört
kattan aşağıya olamaz.


 


Madde
11 – Çoraplardaki nefaset, örgü ve boya düzgünlüğüne göre
her sınıf için üç seçim (Choix-Şua) kabul edilmiştir. Bunlardan birinci seçim
kusursuz bir çorabı, ikinci seçim örgüsünde iptidai madde veya makine
hatalarından mütevellit yollar veya halkalar bulunan bir çorabı, üçüncü seçim
de lekeli ve tamir edilmiş sakat yerleri bulunan bir çorabı ifade eder. Birinci
seçim (kusursuz), ikinci seçim (az kusurlu), üçüncü seçim de (kusurlu)
kelimeleriyle gösterilecektir.


 


Madde
12 – (Değişik: 31/12/1941- 2/17247 K.)


Yukarıdaki
maddelerde yazılı çorapları imal eden müesseseler:


a)
Kullanılan iptidai madde cinsine göre (Tabii ipek) veya (Suni ipek)
kelimelerini ve suni ipekte ilaveten bemberg, kuttner veya viskoz gibi nev'ini
gösteren kelimeyi,


b)
Lastik kısmının imal edildiği maddeye göre (Jartiyer ipek),(Jartiyer
merserize), (Jartiyer kuttner), (Jartiyer bemberg), (Jartiyer viskoz)
kelimelerini,


c)
Kullanılan ipek denyesine göre tam örgü, hafif veya zayıf örgü kelimelerini,


ç)
Makine sıklığı (gg) ile denyelere göre salon çorabı, ince çorap veya gündelik
çorap olarak incelik derecesini,


d)
Çorapların düzgünlük derecesini göstermek üzere (Kusursuz), (Az kusurlu) veya
(Kusurlu) kelimelerini,


e)
Çorap boy numarasını,


f)
İmal eden fabrikanın firmasını okunaklı ve silinmiyecek bir tarzda çorapların
lastik kısmına vazetmeye mecburdurlar.
Ayrıca konulacak etiketlerde de bu malümat yazılı olmalıdır.


 


Damgaların
tatbik şekli:


Madde
13 – (Değişik: 31/12/1941 - 7/17247 K.)


1
– ..... Müessesenin tabii ipekten lastik kısmının birinci katı ipek zayıf örgü
kusursuz 8 No. salon çorabı üzerinde şu yazılar bulunacaktır.


.....(Fabrikanın
veya müessesenin unvanı) tabii ipek (Jartiyer ipek) salon çorabı, zayıf örgü
kusursuz No. 8


2
– .... Müessesenin suni ipek bemberg, lastik kısmının her iki katı merserize
tam örgü, az kusurlu 9 numara ince çorabı üzerinde şu yazılar bulunacaktır.


.....(Fabrika
veya müessesenin unvanı) suni ipek bemberg (Jartiyer merserize) ince çorap tam
örgü, az kusurlu No. 9


 


Madde
14 – Nizamnamede yazılı hükümlere aykırı çorap yapmaktan ve
damga vaz'ı mecburiyetine riayet etmemekten veya çoraplara yanlış damga
vurmaktan fabrika sahipleri mesuldür.


 


Madde
15 –
Nizamname hükümlerinin tatbik edilip edilmediğini murakabeye memur olanlar bu
vazifelerini müessesenin işlemesini durdurmayacak bir surette yaparlar.


Nizamname
hükümlerine uymayan imalata tesadüf ettikleri takdirde bu gibilerin her
cinsinden nümune olarak birer tek çorap alırlar. Bu suretle fabrikalardan
alınacak nümuneler müessesenin salahiyetli memuru tarafından fabrikanın resmi
mühüriyle damgalanacağı gibi her nümunenin vasıfları fabrikanın firmasını
taşıyan bir kağıt üzerine tesbit edilerek aynı memur tarafından imzlandıktan
sonra teftiş eden memura verilir.


Muayene,
ticarethanelerde yapıldığı takdirde alınacak nümuneler yukardaki fıkra mucibince ticarethanenin resmi mühüriyle
damgalanacağı ve başkaca bir vesikaya raptolunacağı gibi çorapları yapan fabrikaca
ticarethaneye verilmiş olan fatura sureti de müessesenin resmi mühürü ve
salahiyetli memurunun imzası altında yine teftiş eden memura verilir.


 


Madde
16 –
1705 numaralı kanunun dördüncü maddesi mücibince teftiş neticesinde bu Nizamname
hükümlerine muhalif hareketi tesbit edilenler hakkında üç nüshadan ibaret bir
zabıt varakası tanzim olunarak bir nüshası 48 saat içinde mal sahibine veya
müessesenin mümessiline tebliğ, ikinci nüshası 1705 ve 3018 sayılı kanunlara
göre takibat yapılmak üzere mahalli Cumhuriyet Müddeiumumiliğine tevdi edilir.
Üçüncü nüsha da İktisat Vekaletine gönderilir.


 


Madde
17 – 7 Ağustos 1937 tarih ve 2/7210 sayılı kararname ile
mer'iyet mevkiine konulmuş ve 14 Temmuz 1938 tarih ve 2/9231 sayılı kararname
ile tadil edilmiş olan İpek ve Suni İpek Kadın Çorapları Standart Nizamnamesi
hükümleri işbu Nizamnamenin tatbik mevkiine vaz'ı tarihinden itibaren mülgadır.


Muvakkat
madde:


Bu
Nizamnamenin neşrinden evvel 14 Temmuz 1938 tarih ve 2/9231 sayılı kararname
ile kabul edilmiş olan Nizamname hükümlerine göre imal edilmiş bulunan
çoraplar, mevcudu kalmayıncaya kadar satılabilir. Ancak bu Nizamnamenin
neşrinden itibaren bir ay içinde fabrika sahip veya mümessilleriyle toptan satış
yapan ticarethane sahiplerinin ellerinde mevcut çorapların nevi ve miktarını
birer beyanname ile mahalli İktisat Müdürlüklerine ve İktisat Müdürlüğü
bulunmayan yerlerde ticaret odalarına bildirmeleri şarttır.


 


Madde
18 – 1705 ve 3018 numaralı kanunlara dayanılarak tanzim ve
Devlet Şürasınca tetkik edilmiş olan bu Nizamname hükümleri Resmi Gazetede
neşredildiği günden itibaren bir ay sonra tatbik olunur.


 


Madde
19 – Bu Nizamname hükümlerini, İcra Vekilleri Heyeti
yürütür.





 







1.3.1941 TARİH VE 
2/15266  SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE

YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE
DEĞİŞİKLİK GETİREN TÜZÜKLERİN

YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ
GÖSTEREN ÇİZELGE






Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü
Yürürlüğe Koyan Kararnamenin






Tarihi



Numarası



Farklı Tarihte Yürürlüğe Giren
Maddeler



Yürürlüğe Giriş Tarihi






31.1.1942



2/17247



-



14.2.1942
tarihinden itibaren bir ay sonra