3686 sayılı İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Kanunu

İNSAN
HAKLARINI İNCELEME KOMİSYONU KANUNU


 


Kanun
Numarası                    : 3686


Kabul
Tarihi                           : 5/12/1990


Yayımlandığı
Resmî Gazete  : Tarih  : 8/12/1990        Sayı  : 20719


Yayımlandığı
Düstur              : Tertip : 5                      Cilt   : 30             Sayfa  :
45


 


Amaç


Madde
1 – Bu
Kanunun amacı; Dünya'da ve ülkemizde insan haklarına saygı ve bu konudaki
gelişmeleri izlemek suretiyle uygulamaların bu gelişmelere uyumunu sağlamak ve
başvuruları incelemek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisinde bir İnsan Haklarını
İnceleme Komisyonunun kuruluş, görev, yetki,çalışma usul ve esaslarını
düzenlemektir.


 


Kapsam


Madde
2 – Bu
Kanun; T.C. Anayasası ile İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ve Avrupa İnsan
Hakları Sözleşmesi gibi çok taraflı uluslararası belgelerde belirlenmiş bulunan
insan hak ve hürriyetleri ile uluslararası alanda genel kabul gören insan
haklarını kapsar.


 


Komisyonun Kuruluşu


Madde
3 – Üye
sayısı Danışma Kurulunun teklifi üzerine Genel Kurulca belirlenecek İnsan
Haklarını İnceleme Komisyonunda; siyasi parti grupları ile bağımsızlar
Meclisteki sayılarının - boş üyelikler hariç - üye tamsayısına nispet edilmesi
ile bulunacak yüzde oranına uygun olarak temsil edilirler.


Bu
Komisyon üyelikleri için, bir yasama döneminde iki seçim yapılır. (Değişik
ikinci cümle: 1/12/2011-6253/41 md.) İlk seçilenlerin görev süresi iki
yıldır, ikinci devre için seçilenlerin görev süresi ise o yasama döneminin
sonuna kadar devam eder.


Komisyon, Siyasi Parti gruplarının yüzde oranlarına göre,
bir başkan, iki başkanvekili, bir sözcü ve bir katip seçer. Bu seçim, üye
tamsayısının salt çoğunluğuyla toplanan Komisyonun, toplantıya katılanlarının
salt çoğunluğunun gizli oyuyla yapılır.


 


Komisyonun Görevleri


Madde
4 – İnsan
Haklarını İnceleme Komisyonunun görevleri şunlardır:


a) Uluslararası alanda genel kabul gören insan hakları
konusundaki gelişmeleri izlemek,


b)
Türkiye'nin insan hakları alanında taraf olduğu uluslararası andlaşmalarla T.C.
Anayasası ve diğer milli mevzuat ve uygulamalar arasında uyum sağlamak amacıyla
yapılması gereken değişiklikleri tespit etmek ve bu amaçla yasal düzenlemeler
önermek,


c)
(Değişik: 1/12/2011-6253/41 md.) Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığınca havale edilen kanun teklifleri ile olağanüstü hal sırasında
çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerini görüşmek, Türkiye Büyük Millet
Meclisi komisyonlarının gündemindeki konular hakkında, istem üzerine görüş ve
öneri bildirmek,[1]


d)
Türkiye'nin insan hakları uygulamalarının, taraf olduğu uluslararası
andlaşmalara, Anayasa ve Kanunlara uygunluğunu incelemek ve bu amaçla,
araştırmalar yapmak, bu konularda iyileştirmeler, çözümler önermek,


e)
İnsan haklarının ihlale uğradığına dair iddialar ile ilgili başvuruları
incelemek veya gerekli gördüğü hallerde ilgili mercilere iletmek,


f)
Gerektiğinde dış ülkelerdeki insan hakları ihlallerini incelemek ve bu
ihlalleri o ülke parlamenterlerinin dikkatlerine doğrudan veya mevcut
parlamenter forumlar aracılığıyla sunmak,


g)
Her yıl yapılan çalışmaları, elde edilen sonuçları, yurtiçi ve dışında İnsan
Haklarına saygı ve uygulamaları kapsayan bir rapor hazırlamak.


 


Komisyonun Yetkileri


Madde
5 – İnsan
Haklarını İnceleme Komisyonu, görevleri ile ilgili olarak, Bakanlıklarla Genel
ve Katma Bütçeli Dairelerden, mahalli idarelerden, muhtarlıklardan,
üniversitelerden ve diğer kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlardan
bilgi istemek ve buralarda inceleme yapmak, ilgililerini çağırıp bilgi almak
yetkisine sahiptir.


Komisyon,
gerekli gördüğünde uygun bulacağı uzmanların bilgilerine başvurabilir ve Ankara
dışında da çalışabilir.


 


Komisyonun Çalışma Usul ve Esasları


Madde
6 – İnsan
Haklarını İnceleme Komisyonu, üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanır ve
toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter
sayısı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az
olamaz.


Komisyon,
incelemelerini alt komisyonlar kurmak suretiyle de yapabilir.


Komisyon,
görevleri ile ilgili olarak hazırladığı raporları Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına sunar. Bu raporlar Danışma Kurulunun görüş ve önerisi ile Genel
Kurul gündemine alınabilir ve okunmak suretiyle veya üzerinde görüşme açılarak
bilgi edinilir.


Komisyon raporları Cumhurbaşkanlığı ve ilgili
bakanlıklara da Başkanlıkça gönderilir.[2]


Komisyonun
gerekli görmesi halinde; inceleme konusunun sorumluları hakkında genel
hükümlere göre kovuşturma veya işlem yapılabilmesi için, Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığınca Komisyon raporu ilgili mercie bildirilir.


Komisyon
çalışmaları ile ilgili olarak, yurtiçi ve yurtdışı görevlendirmelere ait
giderler, Komisyonun Kararı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanının onayı
ile 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre Türkiye Büyük Millet Meclisi
Bütçesinden karşılanır.


 


İnceleme ve Sonucun Bildirilmesi


Madde
7 – İnsan
Haklarını İnceleme Komisyonu, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca havale
olunan başvurular ile ilgili konuları inceler.


(Değişik:
2/1/2003-4778/29 md.) Komisyon, başvuruların sonucu veya yapılmakta olan işlem hakkında başvuru
sahibine en geç altmış gün içinde bilgi verir.


 


Uygulanacak İçtüzük


Madde
8 – İnsan
Haklarını İnceleme Komisyonunun çalışmalarında, bu Kanunda sarahat olmayan
hallerde, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü hükümleri uygulanır.


Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanının, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü gereğince
komisyonlar üzerinde haiz olduğu denetleme yetkisi bu Komisyon için de
geçerlidir.


 


Yürürlük


Madde
9 – Bu
Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


 


Yürütme



Madde
10 – Bu Kanun hükümlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanı ile Bakanlar Kurulu yürütür.


 


 


3686 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK
GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE


GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR LİSTE


 







Değiştiren
Kanunun/ KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



3686
Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe
Giriş Tarihi






4778 



7



11/1/2003






6253



3,4



18/12/2011







KHK/703



4,6



24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve
Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve
başladığı tarihte (9/7/2018)









 











[1] 2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin
55 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “tasarı ve teklifleriyle, kanun hükmünde
kararnameleri” ibaresi “teklifleri ile olağanüstü hal sırasında çıkarılan
Cumhurbaşkanlığı kararnamelerini” şeklinde değiştirilmiştir.







[2] 2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 55 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Başbakanlık” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı”
şeklinde değiştirilmiştir.