İnşaat Demiri İzleme Sistemi Uygulama Genel Tebliği

İNŞAAT DEMİRİ İZLEME
SİSTEMİ UYGULAMA GENEL TEBLİĞİ

 

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1)
Kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında inşaat sektöründeki belirli
girdilerin (inşaat demiri, çimento, hazır beton ve benzeri) takibi ve elde
edilen verilerin analiz edilmesi, vergi güvenliği yanında deprem kuşağında
yer alan ülkemizde yapı güvenliğinin sağlanmasına katkı sunması bakımından
da önem taşımaktadır.

(2) Bu çerçevede,
öncelikli olarak inşaatta kullanılacak demirlerin üretim veya ithalatından 29/6/2001 tarihli
ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunda yer alan yapı müteahhidi
dâhil teslimine kadar tüm aşamaları ile laboratuvar test
süreçleri de dâhil olmak üzere takip edilmesine yönelik usul ve esasların
belirlenmesi bu Tebliğin amaç ve kapsamını oluşturmaktadır.

Yasal
düzenlemeler

MADDE 2- (1) 4/1/1961 tarihli
ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin
birinci fıkrasında, “Maliye Bakanlığı;

…

6. Vergi güvenliğini sağlamak
amacıyla niteliklerini belirleyip onayladığı elektrikli, elektronik,
manyetik ve benzeri cihazlar ve sistemleri kullandırmaya, bu cihaz ve
sistemler vasıtasıyla bandrol, pul, barkod, hologram, kupür,
damga, sembol gibi özel etiket ve işaretlerin kullanılmasına ilişkin
zorunluluk getirmeye, mükelleflere bandrol, pul, barkod, hologram,
kupür, damga, sembol gibi özel etiket ve işaretlerin verilmesinde,
mükelleflerin Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerine vadesi geçmiş
borcu bulunmadığına ilişkin belge arama zorunluluğu getirmeye, bu
zorunluluk kapsamına girecek amme alacaklarını tür ve tutar itibarıyla
tespit etmeye ve hangi hâllerde bu zorunluluğun aranılmayacağına, bandrol,
pul, barkod, hologram, kupür, damga, sembol gibi özel etiket ve
işaretlerin basımı, dağıtımı ile sistemin kurulması ve işletilmesi
hizmetlerinin, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve
Kontrol Kanununa tabi olmaksızın, süresi 5 yılı geçmemek üzere ve 4/1/2002
tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu (5 inci maddesinin beşinci fıkrası
hariç) hükümleri çerçevesinde; yetkilendirilecek gerçek veya tüzel kişiler
tarafından yerine getirilmesine, bu hizmetlerde ve yetkilendirilecek gerçek
veya tüzel kişilerde bulunması gereken özellikleri, yetkilendirilecek
gerçek veya tüzel kişilerin faaliyetlerinin yönlendirilmesi, izlenmesi,
denetlenmesi, yetkilendirmenin sonlandırılması ve bunların uygulanmasına
ilişkin usul ve esasları belirlemeye,

…

Yetkilidir.” hükmüne yer
verilmiştir.

(2) 4 sayılı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve
Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
106 ncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde, kamu kurum ve
kuruluşlarınca usul ve esasları belirlenmek suretiyle kullanılma
mecburiyeti getirilen özel etiket ve işaretlerle takip edilmesi öngörülen
ürünler için bu kurum ve kuruluşların talebi üzerine izleme sistemlerinin
kurulması ve işletilmesiyle ilgili işleri yapmak veya yaptırmak Darphane ve
Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır.

Tanımlar ve
kısaltmalar

MADDE 3- (1)
Bu Tebliğde geçen;

a) Darphane:
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünü,

b) Gizli güvenlik
unsuru: Taklit edilemez, çıplak gözle görünmez ve üzerlerine algoritma
işlenmesini sağlayarak izlenebilirlik, takip ve sorgulama özelliklerini
taşıyan fiziksel, kimyasal ve teknolojik unsurları,

c) Güvenlikli
etiket ve/veya güvenlikli işaret: Her bir inşaat demirinin ve her bir demir
bağının üzerine takılacak veya uygulanacak olan, taklit edilemez
nitelikteki açık güvenlik unsurları kullanıcılar tarafından, gizli güvenlik
unsurları özel uygulama ve/veya denetim cihazları ile tespit edilebilir
özelliklere sahip olan ısıya, suya ve darbeye dayanıklı bandrol,
pul, barkod, işaret, kod, kupür, damga, sembol gibi özel etiket ve
işaretlerin bulunduğu kıymetli damga niteliğindeki materyali,

ç) Güvenlik
unsuru: Çıplak gözle görünmeyen (gizli) veya görünen (açık), taklit
edilemez özellikleri ile özel etiket veya işaretin güvenliğini sağlayan
fiziksel, kimyasal ve teknolojik unsurları,

d) İnşaat demiri:
Gümrük Tarife ve İstatistik Pozisyonunda 7214.20 grubunda
tanımlanan yuvarlak çubuk ürünleri (GTİP pozisyonlarının değişmesi
durumunda, bu sistem kapsamında değişim öncesi tanımlar esas alınır.),

e) İnşaat Demiri
İzleme Sistemi (İDİS): Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünce
kurulan veya kurdurulan ve vergi güvenliğini sağlamak amacıyla, üretilen ve
ithal edilen inşaat demirinin, özel etiket veya
işaretle kimliklendirilmesi ve ithalat ile üretimden 4708 sayılı
Kanunda yer alan yapı müteahhidi dâhil tüm teslim aşamaları ile laboratuvar test
süreçleri de dâhil olmak üzere uygulamalarla izlenmesine, ilgili bilgi
sistemlerine veri aktarılmasına ve denetim cihazları ile saha denetimine
imkân sağlanmasına dayanan işlemler bütününü,

f) Sistem
kılavuzu: İnşaat Demiri İzleme Sisteminin kurulum işlemleri, kurulum süreci
ile sistemin kurulumu ve işletimi sürecindekilerin sorumluluklarını
ayrıntılı olarak açıklayan, asıl ve eklerden oluşan, Darphane tarafından
onaylanmış ve resmi internet sitesinde açıklanmış belgeyi,

g) Sistem
paydaşları: Sistem Kılavuzunda belirlenen paydaşlarını,

ğ)
Sistem portalı: Sistem paydaşları tarafından sisteme bilgi girişi ve
sistemden bilgi alınması amacıyla kullanılan bilgisayar ara yüzü ve diğer
bileşenlerden oluşan uygulama altyapısını,

h) Uygulama: Veri
girişi ve paylaşımı yapılabilen, üretilen ve/veya ithal edilen ürünlerin
üretim ve ithali dâhil her aşamadaki teslim işlemleri ile inşaatta
kullanıldığına ilişkin bilgiler güvenlikli etiket ve/veya güvenlikli
işaretin okutulması suretiyle sisteme kayıt edilmesini sağlayan uygulamayı,

ı) Veri analizi:
İlgili idarenin ihtiyaçlarına göre sistemden elde edilen
verilerin simülasyonlarının yapılmasını, ürünlerin, üretim ve
ithalattan sonra her bir teslim aşamasında, nihai kullanımı dâhil firma ve
sektör bazlı alış, satış ve stok tutar ve miktarlarının karşılaştırılmasını
ve gerekli denetim modüllerinin kurulmasını,

ifade eder.

İnşaat Demiri
İzleme Sisteminin kurulumu ve işletilmesi

MADDE 4- (1)
İnşaat sektöründe faaliyet gösteren mükellefler tarafından kullanılmak üzere
inşaat demirinin üretimi veya ithalatından inşaatta kullanım
ve laboratuvar deneyleri dâhil geçen tüm aşamalarda takip
edilmesine imkân verecek bir sistemin (İDİS) kurulması uygun bulunmuştur.
Söz konusu sistem Darphane tarafından kurulacaktır.

(2) Sistem
kapsamında;

a) İnşaat demiri
üreten veya ithal eden mükellefler tarafından inşaat demirine güvenlikli
etiket ve/veya güvenlikli işaret uygulanması, üretim faaliyetleriyle ilgili
temel verilerin izlenmesi ve merkezi sisteme veri aktarılması,

b) Veri girişi/paylaşımı
yapılabilen yazılım ve/veya el terminal benzeri cihazlar ve/veya mobil
uygulamalar aracılığıyla üretici, ihracatçı, ithalatçı, toptancı, bayi,
tüccar, inşaatta kullanım ve laboratuvar deneyleri dâhil teslim
işlemlerinin izlenmesi ve takip edilmesi,

c) Darphane
tarafından bu işlemlere ilişkin verilerin Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve Gelir İdaresi Başkanlığına
aktarılması,

zorunluluğu getirilmiştir.

(3) Yurt içinde
inşaat demiri üretimi yapan firmalar için üretim tesislerinde ve inşaat
demiri ithal eden firmalar için Darphane tarafından belirlenen yerlerde
İDİS bileşenleri kurulacaktır.

(4) İDİS
kapsamında, Darphane tarafından belirlenmiş özellikleri içeren güvenlikli
etiketler ve/veya güvenlikli işaretler kullanılacaktır.

(5) Üretici ve
ithalatçı firma dışında inşaat demiri satan veya satın alanlar kendilerine
verilecek kullanıcı adı ve şifre ile sisteme teslim, alış ve satış
belgelerine ilişkin bilgilerin girişini yapacaktır.

(6) Sistem
paydaşları, Darphanenin www.darphane.gov.tr internet adresinde yayımlanacak
kılavuzlarda belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde Darphane tarafından
kurulacak donanım ve yazılım ara yüzleri ile kılavuzda belirlenen ilgili
verileri Darphane ile paylaşacaklardır.

(7) Söz konusu
yazılım ara yüzleri inşaat demirinin üretim ve ithalatından (her bir ara
teslim aşaması dâhil) yapı müteahhidince işin bitirilmesine kadar tüm
süreçte veri sürekliliğini sağlayacak şekilde hazırlanacaktır.

Sistemin
devreye alınması ve işletilmesi

MADDE 5- (1)
Sistem paydaşları sistem kılavuzunda tarif edilen yazılım ve donanımları
Darphaneden tedarik etme ve sistemlerine entegre etmekle
sorumludurlar. Gerekli yazılım, donanım, sarf ve benzeri sistem unsurlarına
ait ücretlendirme Darphanenin www.darphane.gov.tr internet adresinde
yayımlanacaktır.

(2) İDİS dışında
inşaat demiri üretimi, ihracatı, ithalatı, alışı, satışı ve kullanımı
yapılmayacaktır.

(3) İDİS’in işleyiş
ve denetiminden Darphane sorumludur.

Üretici ve
ithalatçı firmaların güvenlikli etiket ve/veya güvenlikli işaret
taleplerinin değerlendirilmesi ve etiketlerin teslimi

MADDE 6- (1) İDİS’e kayıtlı
firmalar, bu sistem kapsamındaki güvenlikli etiket ve/veya güvenlikli
işaret taleplerini, sistem portalı üzerinden Darphaneye
bildireceklerdir.

(2) Üreticilere
ve ithalatçılara teslim edilecek güvenlikli etiket ve/veya güvenlikli
işaret bedelleri, taleplerin onaylanmasının ardından Darphanenin herhangi
bir kamu bankası nezdinde açılmış bulunan hesabına yatırılarak veya İDİS
üzerinden ödenecektir. Bedelin yatırılmasıyla birlikte üreticiler ve
ithalatçıların güvenlikli etiket ve/veya güvenlikli işaret talepleri 15 gün
içinde teslim edilecektir.

Cezai
müeyyideler

MADDE 7- (1)
Bu Tebliğle getirilen zorunluluklara uymayanlar hakkında 213 sayılı Kanunun
ilgili ceza hükümleri tatbik olunur.

Diğer hususlar

MADDE 8- (1)
Güvenlikli etiket ve/veya güvenlikli işaret birim fiyatları maliyet
unsurları dikkate alınarak Darphane tarafından belirlenecektir. Bedellere
ilişkin (KDV hariç) birim fiyatlar, Darphane tarafından www.darphane.gov.tr
internet adresinde açıklanacaktır.

(2) Belirlenen
bedeller sistemin devreye girişinden sonraki yıllarda, Türkiye İstatistik
Kurumunca bir önceki yıl için belirlenen yıllık Yİ-ÜFE oranında artırılacak
ve bir yıl süresince uygulanacaktır. Yıllık fiyat artışı ait olduğu yılın 1
Ocak tarihinden itibaren geçerli olacaktır.

(3) Üreticiler ve
ithalatçılar tarafından teslim alınan güvenlikli etiket ve/veya güvenlikli
işaretlerin çalınması veya yangın, deprem, su basması gibi çeşitli
nedenlerle zayi olması halinde, Darphaneye olayın vuku bulduğu tarihi
izleyen 10 gün içinde durumu ispatlayıcı resmî belgelerle birlikte yazılı
olarak başvurulması gerekmektedir.

(4) Üreticiler ve
ithalatçılar, güvenlikli etiket ve/veya güvenlikli işaretlerin kullanımı
aşamasında oluşan fireleri, niteliği Darphane tarafından belirlenecek
muhafaza kaplarında saklayacaklardır. Bu firelere ilişkin Darphane
tarafından belirlenecek bilgiler ilgililer tarafından takip eden ayın
onuncu gününe kadar sisteme girilecektir.

(5) Bu şekilde
tespit edilerek muhafaza altına alınan fireler Darphanenin uygun göreceği
zamanlarda ve Darphane tarafından belirlenecek komisyon tarafından tutanağa
bağlanmak suretiyle tespit ve imha edilecektir.

(6) İDİS’e kayıtlı
firmalar işi bırakmaları halinde, kullanılmamış güvenlikli etiket ve/veya
güvenlikli işaretleri bir tutanak tanzim etmek suretiyle işin bırakıldığı
tarihi takip eden 7 gün içerisinde Darphaneye teslim edeceklerdir.

Geçiş hükmü

GEÇİCİ MADDE
1- (1) Mevcut inşaat demiri üreten veya ithal edenler ile
ihracatçı, toptancı, bayi, tüccar ve yapı
müteahhitlerinin 1/1/2024 tarihinden
önce İDİS’e geçmeleri zorunludur.

(2) Bu Tebliğin
yayımlandığı tarih itibarıyla stoklarında güvenlikli etiket ve/veya
güvenlikli işareti olmayan inşaat demiri bulunduranlardan, üretici ve
ithalatçılar 1/1/2024 tarihinden itibaren, diğerleri ise (Değişik
ibare:RG-3/1/2024-32418) 30/4/2024
tarihinden sonra bu stoklarını satışa konu edemez.

Yürürlük

MADDE 9- (1)
Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE
10- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.

 





 



Tebliğin Yayımlandığı Resmî
Gazete’nin






Tarihi



Sayısı






16/3/2023



32134






Tebliğde Değişiklik Yapan
Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin






Tarihi



Sayısı






1.     
 



3/1/2024



32418