İnönü Armağanları Tüzüğü

İNÖNÜ
ARMAĞANLARI TÜZÜĞÜ


 


Bakanlar
Kurulu Kararının Tarihi       : 5.9.1948          No     : 3/8007


Dayandığı
Kanunun Tarihi                    : 13.6.1946        No     : 4933


Yayımlandığı
Resmî Gazetenin Tarihi  : 2.10.1948        No     : 7023


Yayımlandığı
Düsturun Tertibi             : 3                      Cildi : 29      Sayfa  : 1444


 


Madde 1 – 4933
sayılı kanun gereğince tesis edilen ve Türk vatandaşlarından hak edenlere verilecek
olan İnönü Armağanları biri (İnönü Değerlendirme ) ve diğeri (İnönü Özendirme) armağanları
olmak üzere iki nevidir.


 


Madde
2 – İnönü
Değerlendirme Armağanları üç bölümden ibaret olup şu sıraya konulmuştur;


1
– Bilim eserleri,


2
– Sanat eserleri,


3
– İnsan veya hayvan sağlığına, yurdun savunmasına ve istihsalin gelişmesine ve iyileşmesine
yarıyan keşif ve ihtiralar.


Bu
bölüm sıralarına rastlıyan yıllarda aynı bölüme ait eser, keşif ve ihtiralar jüri
komisyonları tarafından incelenip başka bölüme ait eser, keşif ve ihtiralar incelenemez.


Aynı yılda aynı bölüme ait eser, keşif ve ihtiralar jüri komisyonlarına
verildiği takdirde bunlardan armağana en layık olanı komisyonlarca belirtilerek
karara bağlanır.


 


Madde
3 – İnönü
Özendirme Armağanları, beşer bin liralık on, ve üçer bin liralık on beş armağandan
ibaret olup bölümleri arasında her hangi bir sıra gözetilmeksizin hak edenler bulundukça
hepsine her yıl dağıtılır.


 


Madde
4 – Armağanları
hakedenlerin tayini ve belirtilmesi için kanun gereğince üç jüri komisyonu kurulur.
Bu komisyonların her biri kendi bölümlerine ait eserleri tetkik etmek ve bu armağanlara
hak kazananları belirtmekle görevlidir.


Komisyonlardan her birinin inceliyeceği ve karar vereceği
eserler her biri bir komisyona ait olmak üzere sırasiyle şu üç bölüme ayrılmıştır.


A)
Bilim eserleri,


B)
Sanat eserleri,


C)
İnsan veya hayvan sağlığına, yurdun savunmasına ve istihsalin gelişme ve iyileşmesine
yarıyan keşif ve ihtiralar.


 


Madde
5 – Jüri
komisyonları üyeleri, her komisyon için ikişer tane olmak üzere her fakülte veya
yüksek okul, profesör veya öğretmenler kurullarınca kendi fakültelerinden veya okullarından
veyahut bunların dışında gösterilerek ilgili Bakanlıklar vasıtasiyle Başbakanlığa
bildirilecek adaylar arasından her komisyon için dördü asıl ve üçü yedek olmak üzere
Bakanlar Kurulunca seçilir. Bu seçimler üç yılda bir yapılır ve keyfiyet Başbakanlıkça
üyelere yazı ile bildirilir.


Komisyon
başkanları, asıl üyelerin tam sayı ile yapacakları toplantıda üyeler arasında gizli
oyla seçilir ve seçilenlerin adları Başbakanlığa bildirilir.


 


Madde 6 – Jüri
komisyonu üyelerinin süresi üç yıldır. Üç yıl sonunda yukarki maddede yazılı usul
ile yeni seçim yapılır.


Süresi
biten komisyonlardaki asıl ve yedek üyeler yeniden aday gösterilebilir ve üye seçilebilir.


 


Madde
7 – Jüri
komisyonları Başkentte bu işe tahsis edilmiş olan büroda toplanırlar.


Lüzumlu
hallerde bu komisyonların başka yerlerde toplanmalarına ve çalışmalarına Başbakan
tarafından izin verilebilir.


 


Madde
8 – Jüri
komisyonları asıl üyelerin tam sayısiyle toplanırlar. Kararlar oy çokluğu ile verilir.
Oylarda eşitlik halinde çokluk başkanın bulunduğu yandadır.


Özür
dolayısiyle komisyon toplantısına katılamıyanların yerine ad çekmek suretiyle yedek
üyelerden geçici olarak alınarak komisyon tamamlanır ve keyfiyet Başbakanlığa bildirilir.


 


Madde
9 – İnönü
Değerlendirme Armağanına hangi eser, keşif ve ihtiraın layık olduğunun jüri komisyonlarınca
incelenmesi:


A)
Üyesi bulunduğu jüri komisyonundan, o komisyon üyeleri;


B)
Her jüri komisyonundan fakülteler ve yüksek öğretim ve bilim araştırma kurumları;


istiyebilirler.


İnönü
Özendirme Armağanı için bu incelemenin yapılmasını:


A)
İnönü Değerlendirme Armağanı için inceleme istiyebilecek olanlar;


B)
Bu armağana layık olduğunu iddia edecekler veya bunların mirasçıları;


istiyebilirler.


Bu maddede yazılı istemlerin armağanın verilme gününden beş
ay önce jüri komisyonuna verilmesi lazımdır.


 


Madde
10 – Armağanlara layık olanların jüri komisyonları üyelerinden
olması armağan almalarına engel teşkil etmez.


Şu
kadar ki: Bu hususta verilecek kararlarda anılan üye hazır bulunamıyacağı gibi o
devrede jürilikten de çekilir.


 


Madde
11 – İnönü Armağanları 1946 yılı başından sonra yapılan ve yayımlanan
eserlerle sağlanan keşif ve ihtiralara ve elde edilen başarılara verilir.


 


Madde
12 – Jüri komisyonları, kanunun7 nci maddesi uyarınca kuracakları
geçici jüri komisyonlarının kurulma sebebi ile bunlara verilecek iş ve çalışma şekil
ve zamanı ve üyeleri hakkında Başbakanlığa yazı ile bilgi verirler.


Bu
hüküm sözü geçen maddenin son fıkrasında yazılı bilim adamlariyle uzmanlar hakkında
da uygulanır.


 


Madde
13 – Jüri komisyonları inceliyecekleri konuların gerektirdiği
bilgi, tecrübe, mütalaa ve müşahadeler için Devlet daire ve müesseselerine başvurabilir
ve bunlardan yardım ve malümat istiyebilirler.


 


Madde
14 – Jüri komisyonları vermeği kararlaştırdığı her armağan için
ayrı ayrı gerekçeli raporlar tanzim edip üyelerine imzalattırarak bunları kararlariyle
beraber Aralık ayının 20 nci gününe kadar Başbakanlığa verirler. Bu kararlar Birinci
İnönü Zaferinin yıldönümüne rastlıyan Ocak ayının 10 uncu günü Başbakanlıkça radyo
ve gazetelerle yayımlanır ve armağanlar Başkentte ve armağanlara hak kazananlar
gelmedikleri takdirde bunların bulundukları yerlerde Hükümetçe tertip edilecek törende
bir anma madalyası ve diploma ilebirlikte kendilerine verilir.


 


Madde
15 – İnönü Armağanları Devlet, özel idare, belediye ve köylere
ait her türlü vergi, resim ve harçlardan muaftır. Armağanlar borç için haczedilemez.
Armağan alanların eser, keşif, ihtira ve başarılarına ilişkin her türlü hakları
saklıdır. Armağanı hakedenler bunu alamadan ölürler ise armağan kanuni mirasçılarına
verilir.


Bu
intikalden dolayı hiçbir vergi, resim ve harç alınmaz. Mirasçılar yukarki fıkra
hükümlerinden de faydalanırlar.


 


Madde
16 – Armağan alanların ad ve soyadlariyle armağan miktarı ve
armağana konu olan eser, keşif ve ihtira veya olağanüstü başarı alfabetik bir deftere
yazılır.


 


Madde
17 – Aşağıdaki hususlarda jüri komisyonları birlikte toplanıp
karar verirler.


a)
İnönü Özendirme Armağanlarının hakedenlere göre bölümler arasında ne sayıda tahsis
edileceği,


b)
Jürilerin ve Başbakanlığın armağanlarla ilgili olarak lüzum göstereceği konuların
incelenmesi,


c)
Armağanları hakedenlere verilecek anma madalyaları ile diplomaların şekillerinin
belirtilmesi,


Jüri komisyonlarının birlikte toplanmaları, Başbakanın emri
veya jüri komisyonlarından herhangi birinin Başbakan tarafından tasvip olunacak
teklifine göre yapılır.


Bu
toplantılarda her üye yalnız bir oy sahibidir. Bu toplantıların başkanlığı, bölüm
sırasına göre komisyon başkanları tarafından nöbetleşe yapılır ve kararlar oy çokluğu
ile verilir. Oy eşitliğinde çokluk başkanın bulunduğu yandadır.


 


Madde
18 – Jüri ve geçici jüri komisyonları üyeleri ile kendileriyle
danışma yapılan bilim adamları ve uzmanlara gördükleri iş karşılığında çalışma sürelerine
ve harcadıkları emeklerine göre Başbakan tarafından tayin edilecek maktu tutarda
bir ücret verilir. Ancak bu ücretlerin toplamı, kanununa göre bir yıl içinde verilebilecek
bütün armağanlar toplamının yüzde onunu geçemez. Şu kadar ki zaruri hallerde bu
miktar Başbakan tarafından takdir edilecek lüzuma göre bir misline kadar artırılabilir.


 


Madde
19 – Jüri ve geçici jüri komisyonları üyeleriyle danışman ve
uzmanların başka yerlerden gelmeleri veya 7 nci maddesi mucibince başka bir yere
gitmeleri hallerinde yolluk ve zaruri gider olarak kendilerine ödenecek para miktarı
zaruri ve mütat giderleri gözönünde tutularak Başbakan tarafından belirtilir.


 


İnönü Armağanları kaynak akçasının idare şekli


Madde
20 – İnönü Armağanları kaynak akçasını teşkil etmek üzere her
yıl Başbakanlık bütçesine konulan ödenek Başbakanının tensip edeceği milli bankalardan
birinde (İnönü Armağanları kaynak akçası) adı altında açtırılacak hesaba yatırılır.
Kaynak akçasından yapılacak ödemeler Genel Muhasebe Kanunu hükümlerine ve Sayıştay
vizesine bağlı değildir.


 


Madde
21 – İnönü Armağanları kaynak akçası hesabına giren paralarla
Başbakanlığın vereceği talimat dairesinde en fazla gelir getiren Devlet tahvilleri
alınarak aynı bankada saklanır.


Tahvile
yatırılmayan paralar kısmen vadeli ve kısmen de vadesiz olarak bankada saklanır.
Bu suretle saklanacak paraların faiz haddi banka ile kararlaştırılır.


 


Giderlerin ödenmesi


Madde
22 – Aşağıda yazılı ücret, yolluk ve giderler İnönü Armağanları
kaynak akçasından ödenir:


a)
İnönü Değerlendirme ve İnönü Özendirme Armağanları,


b)
Jüri komisyonları üyelerinin ücret, yolluk ve zaruri giderleri ile bu komisyonların
diğer her türlü giderleri,


c)
Juri komisyonlarınca görevlendirilecek bilim adamları ile uzmanların ücret, yolluk
ve her türlü giderleri,


d)
Bankalara verilecek komüsyon ve diğer giderler,


e) İnönü Armağanları hakkındaki Jüri komisyonları rapor ve
kararlarının yayımlanması, anma madalyalarının yapılması, armağan diplomalarının
basılması gibi doğrudan doğruya armağanlarla ilgili işlere ait giderler.


İnönü
Armağanları kaynak akçasından yapılacak ödemeler Başbakanın veya yetkili kılacağı
kimselerin imzasiyle yapılır.


 


Muhasebe usulü


Madde
23– İnönü
Armağanları kaynak akçasının ve bunun işletilmesinden elde edilen gelirlerle bu
tüzük gereğince yapılan bütün giderlerin hesabı, muzaaf usule göre tutulur.


Her
yıla ait hesap durumu, o yılın bitiminden başlıyarak bir ay içinde düzenlenecek
bir raporla belirtilir ve Başbakanın tasvibine sunulur.


Her
türlü ödemeler çek karşılığında ve banka marifetiyle yapılır.


 


Madde
24 – Bütün ödemelerin, giderlerin nevilerine göre Başbakan tarafından
onaylanacak bir cetvelde belirtilmiş olan müsbit evraka dayanması şarttır.


 


Madde
25 – İvedili hallerde ödenecek giderler için, Başbakanın en
çok haddini tayin edecegi miktarda, mutemetlere avans verilebilir.


Ancak
her mutemet aldığı avanstan sarfettiği paraya ait müsbit evrakı en çok üç ay içinde
mahsubunu yaptırmağa ve artanını geri vermeğe mecburdur.


 


Madde
26 – Defterlerin ve hesapların tutulması ve kovuşturmasiyle
görevlendirilecek sayman, avans akçalarının vaktinde tahsil ve mahsup edilmemesinden
sorumludur.


 


Madde
27 – Yolluk avansı alan hak sahipleri, hizmetin görülmesini
kovuşturan ay içinde müsbit evrakı vermek suretiyle bu paraların mahsubunu yaptırmak
ödevindedirler.


 


Madde
28 – 4933 sayılı kanunun 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmış
ve Danıştay'ca incelenmiş olan bu tüzük Resmi Gazete ile yayımlandığının ertesi
günü yürürlüğe girer.


 


Madde
29 – Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.