İkili Menşe Kümülasyon Sistemi Kapsamı Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelik

İKİLİ
MENŞE KÜMÜLASYON SİSTEMİ KAPSAMI TİCARETTE EŞYANIN TERCİHLİ MENŞEİNİN TESPİTİ
HAKKINDA YÖNETMELİK


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Başlangıç Hükümleri


Amaç


MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin
amacı, 2 nci maddede yer alan anlaşmaların tercihli menşe kurallarının uygulanmasına
dair usul ve esasları düzenlemektir.


Kapsam


MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik;


a) Türkiye
Cumhuriyeti ile Arnavutluk Cumhuriyeti Arasında Serbest Ticaret Anlaşmasının
ekinde yer alan Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği
Yöntemlerine İlişkin Protokol II'nin,


b) Türkiye
Cumhuriyeti ile Moldova Cumhuriyeti arasındaki Serbest Ticaret Anlaşmasının
Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemleri Hakkındaki Ek
I’in,


c) Türkiye
Cumhuriyeti ile Sırbistan Cumhuriyeti Arasındaki Serbest Ticaret Anlaşmasının
ekinde yer alan Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği
Yöntemlerine İlişkin Protokol II'nin,


             uygulanmasına dair usul ve
esasları kapsar.


Dayanak


MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 1
numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
448 inci maddesi ile 2 nci maddede belirtilen anlaşmalara dayanılarak
hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte
yer alan;


                a) Anlaşma: Türkiye
Cumhuriyeti (Türkiye) ile 2 nci maddede yer alan Taraf ülke arasındaki
Anlaşmayı,


b) Bakanlık: Ticaret
Bakanlığını,


c) Elektronik sistem:
EUR.1 dolaşım belgesinin düzenlenmesine yönelik başvurunun yapılması,
belgelerin düzenlenmesi, kontrol edilmesi, onaylanması ve vize işlemlerinin
gerçekleştirilmesini sağlamak üzere Bakanlık ya da Bakanlıkça uygun görülen
kişi ve kuruluşlarca elektronik ortamda verilen hizmet ve bu hizmete dair alt
yapıyı,


ç) Eşya: Hem girdi
hem de ürünü,


d) Fabrika çıkış
fiyatı: Ürün için taraf ülkelerden birinde, nihai işçilik veya işlemin
gerçekleştirilmesini üstlenen imalatçıya fabrika çıkışı itibariyle ödenen,
kullanılan bütün madde kıymetlerinin dahil edilmiş olduğu, elde edilmiş ürünün
ihracında geri ödenmiş veya ödenecek yurt içi vergilerin tenziliyle bulunan
fiyatı,


e) Fasıllar,
pozisyonlar ve alt pozisyonlar: Gümrük İşbirliği
Konseyinin 26/6/2004 tarihli Tavsiye Kararı uyarınca getirilen değişiklikler
dahil Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemini (Armonize Sistem) oluşturan
nomanklatürde kullanılan fasıllar, pozisyonlar ve alt-pozisyonları (dörtlü veya
altılı kodlar),


f) Girdi: Ürünün
imalatında kullanılan herhangi bir madde, hammadde, parça veya aksamlar ve
benzerini,


g) Girdilerin kıymeti:
Kullanılan menşeli olmayan girdilerin ithalatı esnasındaki gümrük kıymeti veya
bunun bilinmemesi ve tespit edilememesi halinde ihracatı gerçekleştiren Taraf
ülkede bu girdiler için ödendiği tespit edilebilen ilk fiyatı,


ğ) Gümrük idareleri:
Türkiye için Ticaret Bakanlığını, diğer Taraf ülkeler için anılan ülkelerde
yetkilendirilmiş idareleri,


h) Gümrük kıymeti:
Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII nci Maddesinin
Uygulanmasına Dair Gümrük Kıymetine İlişkin 1994 Dünya Ticaret Örgütü Anlaşmasına
göre tespit edilen kıymeti,


ı) İmalat: Montaj
dahil her türlü işçilik veya işlemi,


i)
Katma değer: Ürünün fabrika çıkış fiyatından, bünyesine dahil edilen diğer
taraf ülke menşeli her bir girdinin gümrük kıymetlerinin veyahut söz konusu
girdilerin gümrük kıymetlerinin bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde,
ihracatın gerçekleştirildiği Taraf ülkede bu girdiler için ödendiği tespit
edilebilen ilk fiyatın tenziliyle bulunan değeri,


j) Menşe ispat
belgesi: EUR.1 dolaşım belgesi ve fatura beyanını,


k) Menşeli girdi
kıymeti: (g) bendindeki tanıma uygun olarak, bu tür girdinin gümrük kıymetini,


l) Menşeli olmayan
girdilerin azami oranı: İmalatın bu Yönetmeliğe göre ürüne menşe statüsü
kazandıran yeterli bir işçilik veya işlem sayılabilmesi amacıyla ürünün fabrika
çıkış fiyatının yüzdeliği ya da belirli bir fasıl, pozisyon veya alt-pozisyonda
yer alan kullanılan menşeli olmayan girdilerin net ağırlıklarının yüzdeliği
olarak da ifade edilebilen menşeli olmayan girdiler için izin verilen azami
oranı,


m) Sevkiyat: Bir
ihracatçıdan bir alıcıya birlikte gönderilen ya da ihracatçıdan alıcıya
sevkinde tek bir sevk evrakı kapsamında yer alan veya böyle bir evrakın
olmaması halinde tek bir fatura kapsamına giren ürünleri,


n) Sınıflandırma:
Ürün veya girdilerin belirli bir pozisyon veya alt pozisyon altında
sınıflandırılmasını,


o) Taraf ülkeler:
Türkiye ile 2 nci maddede yer alan ülkeleri,


ö) Ülke: Bir Taraf
ülkenin topraklarını, karasularını ve iç sularını,


p) Ürün: Bilahare
başka bir imalatta da kullanılması söz konusu olsa bile, imal edilmiş ürünü,


ifade eder.


İKİNCİ BÖLÜM


Menşeli Ürün
Kavramının Tanımı ve Şartları


Menşe kuralı


MADDE 5- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında aşağıda belirtilen ürünler, Taraf
ülkelerden biri menşeli kabul edilir:


a)
7 nci maddede belirtilen şekilde, bir Taraf ülkede tamamen elde edilmiş ürünler.


b)
8 inci maddede belirtilen şekilde, bir Taraf ülkede yeterli işçilik veya işleme
tabi tutulmuş olmaları kaydıyla, tamamen elde edilmemiş girdiler ihtiva ederek
anılan Taraf ülkede elde edilmiş ürünler.


İkili
menşe kümülasyonu


MADDE 6- (1) 2 nci maddede
belirtilen Taraf ülkelerden biri menşeli maddeler, Türkiye’de elde edilen bir
ürün içine dahil edildikleri takdirde, Türkiye menşeli kabul edilir. Söz konusu
maddelerin 9 uncu maddede belirtilenlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden
geçmiş olmaları koşuluyla, yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olma şartı
aranmaz.


(2) Türkiye menşeli
maddeler, 2 nci maddede belirtilen Taraf ülkelerden birinde elde edilen bir
ürün içine dahil edildikleri takdirde, ürünün elde edildiği ülke menşeli kabul
edilir. Söz konusu maddelerin 9 uncu maddede belirtilenlerin ötesinde bir
işçilik veya işlemden geçmiş olmaları koşuluyla, yeterli işçilik veya işlemden
geçmiş olma şartı aranmaz.


(3) Birinci fıkra
uyarınca Türkiye’de yapılan bir imalat işleminde, 2 nci maddede belirtilen
ülkelerden sadece ilgili anlaşmaya Taraf ülke menşeli maddeler kümülasyona tabi
tutulabilir olup, söz konusu işlemde 2 nci maddede yer alan diğer ülke veya
ülkeler menşeli maddelerin kullanılması halinde, bunların Ek II'de yer alan
listede belirtilen şartlar uyarınca yeterli derecede işçilik veya işlem görmesi
gerekir.


(4) Menşe kümülasyonu
uygulamalarındaki değişiklikler Bakanlık resmî internet sitesinden duyurulur.


Tamamen
elde edilmiş ürünler


MADDE 7- (1) Aşağıda belirtilen
ürünlerin Taraf ülkelerden birinde tamamen elde edilmiş oldukları kabul edilir:


a) Kendi topraklarından veya deniz yataklarından
çıkarılan mineral ürünler.


b) Taraf ülkede hasat edilen bitkisel ürünler.


c) Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanlar.


ç) Taraf ülkede yetiştirilmiş canlı hayvanlardan elde
edilen ürünler.


d) Taraf ülkede avcılık veya balıkçılıkla elde edilen
ürünler.


e) Taraf ülke karasuları dışında kendi gemileri
tarafından denizden elde edilen balıkçılık ürünleri ve diğer ürünler.


f) Münhasıran (e) bendinde atıfta bulunulan ürünlerden,
kendi fabrika gemilerinin bordasında üretilen ürünler.


g) Taraf ülkede toplanmış, yalnızca hammaddelerin geri
kazanılabilmesine müsait, sadece sırt geçirmeye veya atık olarak kullanılmaya
elverişli kullanılmış lastikler dahil olmak üzere, kullanılmış maddeler.


ğ) Taraf ülkede yapılan imalat işlemleri sonucu ortaya
çıkan atık ve hurdalar.


h) Kendi karasuları dışındaki deniz toprağı veya deniz
toprağı altı ile ilgili münhasır işletme haklarına sahip olmaları kaydıyla
deniz toprağı veya deniz toprağı altından çıkarılan ürünler.


ı) Münhasıran (a) ila (h) bentlerindeki ürünlerden
üretilmiş eşya.


(2) Birinci fıkranın (e) ve (f) bentlerinde geçen kendi
gemileri ve kendi fabrika gemileri tabirleri sadece;


a) Bir Taraf ülkede kayıtlı veya tescilli,


b) Anılan Taraf ülke bayrağı altında seyreden,


c) En az %50’sine bu Taraf ülke vatandaşları tarafından
sahip olunan veya idare merkezinin Taraf ülkelerden birinde bulunduğu, müdür
veya müdürlerinin, yönetim veya denetleme kurulu başkanı ve bu kurullar
üyelerinin çoğunluğunun anılan Taraf ülke vatandaşı olduğu ve ilaveten ortaklık
veya limited şirket durumunda sermayesinin en az yarısının Taraf ülkelere veya
bunların kamu kuruluşları veya vatandaşlarına ait olduğu bir şirket tarafından
sahip olunan,


ç) Yönetici ve yetkilileri anılan Taraf ülke vatandaşı
olan,


d) Mürettebatının en az %75'i anılan Taraf ülke
vatandaşı olan,


gemiler ve fabrika gemileri için kullanılır.


Yeterli işçilik veya
işlem görmüş ürünler


MADDE 8- (1) 7 nci maddeye
göre tamamen elde edilmemiş ürünler, Ek II'de yer alan listede belirtilen
şartlar yerine getirildiği takdirde yeterli derecede işçilik veya işlem görmüş
olarak kabul edilir. Ek II'de yer alan listede belirtilen şartlar, Anlaşma
kapsamındaki tüm ürünler için, bu ürünlerin imalatında kullanılan menşeli
olmayan girdiler üzerinde yapılması gerekli işçilik ve işlemleri gösterir ve
sadece bu girdilerle ilişkili olarak geçerlidir. Aynı şekilde söz konusu
listede o ürün için belirtilen şartları yerine getirerek menşe statüsü kazanmış
bir ürün, başka bir ürünün imalatında kullanıldığı durumda, onun bileşiminde
yer aldığı ürüne tatbiki mümkün şartlar kendisine uygulanmaz ve bu malların
imalatında kullanılmış olabilecek menşeli olmayan girdiler dikkate alınmaz.


(2) Birinci fıkrada
belirtilen duruma rağmen, listede belirtilen şartlar uyarınca bir ürünün
imalatında kullanılmaması gereken menşeli olmayan girdiler, ancak;


a) Toplam
kıymetlerinin, ürünün fabrika çıkış fiyatının %10'unu geçmemesi,


b) Menşeli olmayan girdilerin
azami değeri olarak listede verilmiş olan yüzdelerin, bu bendin uygulanması
suretiyle aşılmaması,


şartı ile
kullanılabilir.


(3) İkinci fıkra
hükümleri, Armonize Sistemin 50 ila 63 üncü fasıllarındaki ürünlere uygulanmaz.


(4) Birinci ve ikinci
fıkra hükümleri, üretim sırasında gerçekleştirilen işlem veya işçiliğin 9 uncu
madde hükümlerine göre yetersiz sayılmadığı hallerde uygulanır.


Yetersiz işçilik veya
işlem


MADDE 9- (1) 8 inci maddede
belirtilen koşulların sağlanıp sağlanmadığına bakılmaksızın, ikinci fıkra
hükümleri saklı kalmak kaydıyla, aşağıdaki işlemler menşeli ürün statüsü
verilmesi için yetersiz işçilik veya işlem olarak kabul edilir:


a) Havalandırma,
yayma, kurutma, soğutma, tuz veya kükürtdioksit veya başka sulu çözeltilere
yerleştirme, hasarlı kısımları ayırma gibi, nakliyat ve depolama süresince
eşyanın iyi şartlarda muhafazasını sağlamaya yönelik koruyucu işlemler.


b) Ambalaj ayırma ve
birleştirme.


c) Yıkama, temizleme,
toz, oksit, yağ, boya veya diğer tabakalardan arındırma.


ç) Dokuma kumaşları
ütüleme veya presleme.


d) Basit boyama ve
cilalama işlemleri.


e) Tahıl ve pirinci
kabuklarından ayırma, kısmi veya tam beyazlatma, parlatma ve perdahlama.


f) Şeker renklendirme
veya şeker topaklarını biçimlendirme işlemleri.


g) Meyvelerin,
kuruyemişlerin ve sebzelerin kabuklarını soyma, çekirdeklerini çıkarma,
zarlarını ayıklama.


ğ) Keskinleştirme,
basit bileme veya basit kesme.


h) Maddelerden setler
oluşturma dahil, eleme, kalburdan geçirme, sıraya koyma, tasnifleme,
kalibrasyon, eşleştirme.


ı) Basit şişeleme,
tenekeye veya beherlere koyma, torbalama, sandıklama, kutulama, karton veya
tahta üzerine yerleştirme ve tüm diğer basit paketleme işlemleri.


i) Ürün veya paketler
üzerine marka, etiket, logo ve diğer benzeri ayırt edici işaretleri yapıştırma
veya basma işlemleri.


j) Farklı türde
olmalarına bakılmaksızın ürünlerin basit karıştırılma işlemleri.


k) Tamamlanmış bir
ürün oluşturmak üzere parçaların basit montajı veya ürünlerin parçalarına
ayrılması.


l) (a) ila (k)
bentlerinde belirtilen işlemlerden iki veya daha fazlasının bir arada yapılması.


m) Hayvan kesimi.


(2) Belirli bir ürüne
uygulanan işçilik veya işlemin birinci fıkra hükümleri çerçevesinde yetersiz
kabul edilip edilmeyeceğine karar verilirken, Taraf ülkelerde gerçekleştirilen
işlemlerin tümü bir arada mütalaa edilir.


ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM


Nitelendirme
Birimi, Setler ve Etkisiz Unsurlar


Nitelendirme birimi


MADDE 10- (1) Bu Yönetmelik
hükümlerinin uygulanmasında nitelendirme birimi, Armonize Sistem nomanklatürünü
kullanmak suretiyle sınıflandırma yapılırken temel birim olarak kabul edilen
belirli bir üründür. Buna göre;


a)
Muhtelif maddelerin montajı veya gruplandırılmasından oluşan bir ürün, Armonize
Sistemde tek bir pozisyonda sınıflandırıldığında, bu ürün bir bütün olarak
nitelendirme birimidir.


b)
Bir sevkiyat, Armonize Sistemde aynı pozisyon içinde sınıflandırılan, belli
sayıda aynı üründen oluşuyorsa her bir ürün bu Yönetmelik hükümlerinin
uygulanışı sırasında münferiden değerlendirilir.


(2)
Armonize Sistemin 5 sayılı Genel Kuralı çerçevesinde ambalaj, sınıflandırma
açısından ürüne dâhil ediliyorsa menşeinin tespiti açısından da dâhil edilir.


Aksesuarlar,
yedek parçalar ve aksam


MADDE
11- (1) Bir teçhizat, makine, aygıt veya araç parçası
beraberinde teslim edilen, normal olarak bir cihazın bölümü durumundaki ve
fabrika çıkış fiyatına dâhil edilmiş bulunan aksesuarlar, yedek parçalar ve
aletler; söz konusu teçhizat, makine, aygıt veya araç içinde mütalaa edilir.


Setler


MADDE 12- (1) Armonize Sistemin 3 sayılı Genel Kuralında
tanımlanan setler, kendisini meydana getiren tüm ürünler menşeli ürün ise o
ülke menşeli olarak addedilir. Ancak, bir set menşeli ve menşeli olmayan
ürünlerden oluşuyorsa, menşeli olmayan ürünlerin kıymetinin setin fabrika çıkış
fiyatının %15'ini aşmaması koşuluyla, set bir bütün olarak o ülke menşeli kabul
edilir.


Etkisiz
unsurlar


MADDE 13- (1) Bir ürünün menşeli olup olmadığını belirlemek
için imalatında kullanılabilecek;


a)
Enerji ve yakıtın,


b)
Tesis ve teçhizatın,


c)
Makine ve aletlerin,


ç)
Ürünün nihai bileşimine girmeyen ve girmesi amaçlanmayan eşyanın,


menşeini
belirlemek gerekmez. 


DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM


Ülkesel Gereklilikler


Ülkesellik
ilkesi


MADDE 14- (1) İkinci ve üçüncü
bölümde yer alan menşe statüsü kazandırılmasına ilişkin koşullar, Taraf
ülkelerden birinde kesintisiz olarak yerine getirilir.


(2) Taraf ülkelerden
birinden başka bir ülkeye ihraç edilmiş olan menşeli eşyanın geri gelmesi
halinde, geri gelen eşyanın ihraç edilmiş bulunan eşya ile aynı olduğu, söz
konusu ülkede bulunma veya ihraç edilme süresi içerisinde iyi koşullarda
muhafaza edilmeleri için gerekli olanların ötesinde herhangi bir işleme tabi
tutulmadığı hususları gümrük idarelerini tatmin edecek şekilde ispat edilmediği
takdirde menşeli olmadığı kabul edilir.


(3) İkinci ve üçüncü
bölümde belirlenen kurallar uyarınca kazanılan menşe statüsü, Taraf ülkelerin
birinden ihraç edilen ve daha sonra yeniden ithal edilen girdiler üzerinde,
anılan Taraf ülke dışında yapılan işçilik veya işlemden, aşağıdaki koşulların
sağlanması halinde etkilenmez:


a) Söz konusu girdilerin
tamamen Taraf ülkelerden birinde elde edilmiş veya ihraç edilmelerinden önce 9
uncu maddede belirtilen yetersiz işlemlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden
geçmiş olması.


b) Gümrük
idarelerinin geri gelen eşyanın, ihraç edilen girdilerin işçilik veya işlemden
geçirilmesi ile elde edildiği ve bu madde hükümlerinin uygulanması ile Taraf
ülke dışında kazanılan toplam katma değerin, menşe statüsü talebine konu nihai
ürünün fabrika çıkış fiyatının % 10’unu aşmadığı hususlarında ikna edilmiş olması.


(4) Üçüncü fıkranın
amaçları açısından, ikinci ve üçüncü bölümde düzenlenen menşe statüsünün
kazanılması için gerekli koşullar, Taraf ülke dışında yapılan işçilik ve
işlemlere uygulanamaz. Fakat, nihai ürünün menşe statüsünün belirlenmesinde,
ürüne dâhil edilen menşeli olmayan tüm girdiler için Ek II’deki listede
belirlenen bir azami kıymet koşulu bulunduğu durumda, anılan Taraf ülkede ürüne
dâhil edilen menşeli olmayan girdilerin toplam kıymeti ile bu madde
hükümlerinin uygulanmasıyla, Taraf ülke dışında kazanılmış toplam katma değer
birlikte dikkate alındığında, belirlenen yüzdeyi aşmayacaktır.


(5) Üçüncü ve
dördüncü fıkra hükümlerinin uygulanması amacıyla, toplam katma değer, orada
dahil edilen girdilerin kıymetlerini de içerecek şekilde, Taraf ülke dışında
oluşan tüm maliyetleri ifade eder.


(6) Üçüncü ve
dördüncü fıkra hükümleri, Ek II’deki listede düzenlenen koşulları yerine
getirmeyen veya 8 inci maddenin ikinci fıkrasında yer alan genel tolerans
kuralının uygulanması ile yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olduğu kabul
edilen ürünler için uygulanmaz.


(7) Üçüncü ve
dördüncü fıkra hükümleri Armonize Sistemin 50 ila 63 üncü  fasıllarındaki
ürünlere uygulanmaz.


(8) Bu madde
hükümleri tarafından kapsanan türde Taraf ülke dışında yapılan herhangi bir işçilik
veya işlem, hariçte işleme veya ilgili diğer düzenlemeler vasıtasıyla
yürütülür.


Doğrudan nakliyat


MADDE 15- (1) Anlaşma
hükümlerinde sağlanan tercihli muamele sadece, bu Yönetmeliğin gerekliliklerini
yerine getirmiş, Taraf ülkeler arasında doğrudan nakledilen ürünler için
uygulanır. Bununla beraber tek bir sevkiyatı oluşturan ürünler, aktarılması
veya geçici depolanması yoluyla, ancak transit geçtiği veya depolandığı ülkenin
gümrük yetkililerinin gözetimi altında olmaları ve boşaltma, tekrar yükleme
veya iyi koşullarda muhafaza etmeye yönelik işlemler dışında bir işlemden
geçmemiş olmaları koşullarıyla, gerektiğinde başka ülkeler üzerinden
nakledilebilir.


(2) Menşeli ürünler
Taraf ülkeler dışındaki ülkeler üzerinden boru hattı ile nakledilebilir.


(3) Birinci fıkrada
yer alan hükümlerin yerine getirildiğinin, ithalatçı ülkenin gümrük
yetkililerine ispatı, aşağıdaki belgelerden birinin ibrazı yoluyla yapılır:


a) İhracatçı ülkede
düzenlenmiş transit ülkesi geçişini kapsayan tek bir sevk evrakı.


b) Transit ülkesinin
gümrük yetkililerince düzenlenen, ürünlerin tam bir tanımını veren, boşaltma ve
tekrar yükleme tarihlerini ve uygulanabildiği durumlarda kullanılan gemi veya
diğer nakil araçlarının adlarını belirten ve transit ülkesi içinde hangi
koşullarda kalmış olduğunu belgeleyen bir belge.


c) (a) veya (b)
bendindeki belgelerin temin edilememesi halinde ikame kanıtlayıcı belgeler.


Sergiler


MADDE 16- (1) Taraf ülkelerin
birinden bir başka ülkeye sergilenmek üzere gönderilen ve sergi sonrasında
diğer Taraf ülkeye ithal edilmek üzere satılan menşeli ürünler, gümrük
idarelerinin;


a) İhracatçının bu
ürünleri Taraf ülkelerin birinden serginin düzenlendiği ülkeye naklettiği ve
burada sergilediği,


b) Ürünlerin aynı
ihracatçı tarafından diğer Taraf ülkedeki bir kimseye satıldığı veya
tasarrufuna verildiği,


c) Ürünlerin sergi
süresi içinde veya sergiden hemen sonra, sergilenmek üzere gönderildiği
durumunu koruyarak sevk edildiği,


ç) Ürünlerin
sergilenmek üzere gönderildikleri andan itibaren, bu sergide teşhir edilmek
dışında başka bir amaçla kullanılmadığı,


hususlarında tatmin
edilmesi kaydıyla, ithallerinde Anlaşma hükümlerinden yararlanır.


(2) Altıncı, yedinci,
sekizinci, dokuzuncu, onuncu ve on birinci bölüm hükümlerine uygun olarak
düzenlenen veya hazırlanan menşe ispat belgesi, normal usullere uygun olarak
ithalatçı ülke gümrük yetkililerine ibraz edilir. Bu belge üzerinde serginin
adı ve adresi belirtilir. Gerektiği takdirde ürünlerin durumu ve
sergilenmelerine ilişkin koşullar hakkında ek kanıtlayıcı belgeler istenebilir.


(3) Birinci fıkra,
yabancı ürün satmak üzere kurulmuş işyeri veya mağazalarda özel amaçla
düzenlenmemiş olan, açık olduğu süre içinde ürünün gümrük denetimi altında
kaldığı her türlü ticaret, sanayi, tarım ve el sanatları sergi, fuar veya benzeri
umumi gösteri veya teşhirlerine uygulanır.


BEŞİNCİ
BÖLÜM


Geri Ödeme veya
Muafiyet


Gümrük vergilerinde geri ödemenin veya
muafiyetin yasaklanması


MADDE 17- (1) Altıncı,
yedinci, sekizinci, dokuzuncu, onuncu ve on birinci bölüm hükümlerine uygun
olarak menşe ispat belgesi düzenlenen veya hazırlanan Taraf ülkelerden biri
menşeli ürünlerin imalatında kullanılan menşeli olmayan girdiler, Taraf
ülkelerde her ne türde olursa olsun gümrük vergilerinin geri ödenmesine veya
bunlardan muafiyete tabi değildir.


(2) Birinci fıkrada
belirtilen yasak;


a) Taraf ülkelerden
herhangi birinde imalatta kullanılan girdilere uygulanabilen gümrük vergisi
veya eş etkili vergilerin kısmen veya tamamen iadesi veya muaf tutulması veya
ödenmemesi yönündeki her türlü düzenlemeye,


b) Ürünlerin söz
konusu girdilerden elde edilip ihraç edildiği ve dahilde kullanım için
alıkonmadığı hallerde,


c) Birinci fıkrada ve
(a) bendinde belirtilen iade, muafiyet veya geri ödemelerin açıkça veya aynı
etkiyi doğuracak şekilde geçerli olduğu durumlarda,


uygulanır.


(3) Bir menşe ispat
belgesi kapsamındaki ürünlerin ihracatçısı, menşeli olmayan girdiler
kullanılarak üretilen ilgili ürünlere geri ödeme sağlanmadığını ve bu girdilere
uygulanabilen tüm gümrük vergileri ile eş etkili vergilerin fiilen ödendiğini
ispat eden tüm geçerli belgeleri gümrük yetkililerinin talebi üzerine herhangi
bir zamanda ibraz etmeye hazır olmak zorundadır.


(4) Birinci, ikinci
ve üçüncü fıkra hükümleri, 10 uncu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen
ambalajlara, 11 inci maddede belirtilen aksesuar, yedek parça ve aksama ve 12
nci maddede belirtilen set halindeki ürünlere, menşeli olmadıkları durumlarda
uygulanır.


(5) Birinci, ikinci,
üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri, yalnızca Anlaşmanın uygulandığı türden girdiler
için geçerlidir. Ayrıca bu hükümler, Anlaşma hükümleri uyarınca ihracatta
uygulanabilen tarım ürünleri için ihracat iadesi sisteminin işlemesine engel
teşkil etmez.


ALTINCI BÖLÜM


Eşyanın Menşeinin
İspatı


                Menşe ispat belgeleri


                MADDE 18- (1) İhracatın
gerçekleştirildiği Taraf ülke menşeli ürünler, diğer Taraf ülkeye ithal
edilmeleri sırasında, aşağıdaki belgelerden birinin ibrazı üzerine Anlaşmadan
yararlanır:


                a) Örneği Ek III'te yer alan
EUR.1 dolaşım belgesi.


                b) Metni Ek IV’te yer alan
Fatura beyanı.


                (2) Birinci fıkra hükümlerine
rağmen, bu Yönetmelik çerçevesinde menşeli ürünler, 36 ncı maddede belirtilen
durumlarda, birinci fıkrada belirtilen belgelerden herhangi birisinin ibraz
edilmesine gerek bulunmaksızın Anlaşmadan yararlanır.


                Fatura beyanı


                MADDE 19- (1) Fatura beyanı;
38 inci madde çerçevesinde bir onaylanmış ihracatçı tarafından veya toplam
kıymeti 6000 Euroyu geçmeyen menşeli ürünler ihtiva eden bir veya daha fazla
kaptan müteşekkil bir sevkiyat için herhangi bir ihracatçı tarafından
hazırlanabilir.


                (2) Fatura beyanı, söz konusu
ürünlerin Taraf ülkelerden biri menşeli olarak kabulü ve bu Yönetmeliğin diğer
hükümlerinin yerine getirilmesi halinde hazırlanabilir.


                (3) Fatura beyanında bulunan
ihracatçı, söz konusu ürünün menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer
hükümlerinin yerine getirilmiş olduğunu kanıtlayan ilgili tüm belgeleri,
ihracatçı ülkenin gümrük idarelerinin talebi üzerine herhangi bir anda ibraz
etmeye hazırlıklı olur.


                (4) Fatura beyanı, ihracatçı
tarafından, metni Ek IV'te yer alan, Anlaşmada aynı ekte belirtilen dillerden
birinde ve ihracatçı ülkenin ulusal mevzuatıyla uyumlu olan beyanın, fatura,
teslimat notu veya herhangi bir ticari belge üzerine daktilo edilmesi, ıstampa
ile damgalanması veya basılması suretiyle hazırlanır. Beyan el yazısı ile de
yapılabilir; bu takdirde, mürekkeple ve matbaa harfleriyle yazılır.


                (5) Fatura beyanı,
ihracatçının kendi el yazısı ile atacağı orijinal imzasını ihtiva eder. Ancak,
38 inci madde çerçevesinde onaylanmış ihracatçıdan, kendi adıyla hazırlanmış
herhangi bir fatura beyanının kendi el yazısıyla imzalanmış addedilerek tüm
sorumluluğu üzerine aldığına dair yazılı bir taahhütnameyi ihracatçı ülkenin
gümrük idarelerine vermiş olması koşuluyla, böyle bir beyanı imzalama şartı
aranmaz.


                (6) Bir fatura beyanı,
ihracatçı tarafından, kapsadığı ürünlerin ihracatı esnasında veya ithalatından
itibaren iki yıl içinde ithalatçı ülkede ibrazı koşuluyla, ihracattan sonra da
hazırlanabilir.


YEDİNCİ BÖLÜM


EUR.1 Dolaşım
Belgelerinin Düzenlenmesi ve Vize İşlemleri


                EUR.1
dolaşım belgesinin şekli, basımı ve dağıtılması


MADDE 20- (1) EUR.1 dolaşım
belgeleri Ek III'te belirlenen form ve niteliklere uygun olarak ve seri
numaraları verilerek Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlarca
bastırılır ve ihtiyaca göre dağıtılır.


(2) EUR.1 dolaşım
belgeleri yalnızca ihracatçı veya ihracatçının gümrük beyannamesini imzalamakla
yetkili kanuni temsilcisi tarafından, örneği Ek-III’te yer alan EUR.1 dolaşım
belgesi ile başvuru formunun bu Yönetmeliğe uygun olarak doldurulması suretiyle
yazılı başvurusu üzerine düzenlenir.


Türkiye’den
gerçekleştirilecek ihracatlar için EUR.1 dolaşım belgelerinin doldurulması


MADDE 21- (1) Formun Üstü


EUR.1 dolaşım belgeleri,
Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde elektronik ortamda
düzenlenebilir. Elektronik ortamdaki veriler 2 nci maddenin birinci fıkrasında
sayılan ülkeler, Bakanlık birimleri ve Bakanlıkça uygun görülen kişi ve
kuruluşlarla paylaşılabilir ve veri değişimine konu yapılabilir.


Formun
Altı


(2) EUR.1 dolaşım belgesi
düzenlenmesine ilişkin başvuru ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük
beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi tarafından yapılabilir.
Yetkili olmayan kişiler tarafından yapılan başvurular gümrük idaresi ya da
Bakanlıkça yetki verilen kişi ve kuruluşlarca kabul edilmez.


(3) İhracatçılar veya
onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni
temsilcileri EUR.1 dolaşım belgelerinin düzenlenmesi için, bu belgenin arka
sayfasında yazılı kurallara ve ilgili Anlaşma hükümlerine uygun olarak,
elektronik sistem üzerinden aşağıda belirtilen hususlar çerçevesinde başvuruda
ve beyanda bulunur:


a) EUR.1 dolaşım belgeleri,
Türkçe veya ilgili Anlaşmada belirtilen dillerden birinde, gümrük mevzuatı
hükümleri gereğince hazırlanır.


b) EUR.1 dolaşım belgelerinde
bulunması zorunlu bilgilerin elektronik sistem üzerinden beyan edilmesi
zorunludur. Bu alanlar ihracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcileri tarafından eksiksiz doldurulur. Beyan
edilen ve EUR.1 dolaşım belgelerinde kayıtlı olacak eşyanın, tanınmalarına
olanak verecek yeterli kesinlikte ve ticari deyimleri ile hiçbir tereddüde yer
vermeyecek açıklıkta cins, nevi, nitelik ve miktar olarak ayrıntılı bir biçimde
beyan edilmesi zorunludur.


c) Elektronik sistem
üzerinde EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenmesi için, beyanda bulunulan eşyanın
menşeinin tespitini teminen, eşyanın imalatında kullanılan menşeli olmayan
girdilere uygulanan işlem ve işçiliğin, Ek II'de yer alan listede belirtilen
şartları sağladığını ispatlayan ve eşyanın imalatında kullanılan Türkiye dahil 2
nci maddede belirtilen ülkeler menşeli girdiler ve bu girdiler üzerinde
gerçekleştirilen işlem ve işçilikleri gösteren tüm bilgi ve belgeler ile
birlikte, ihracata ait diğer belgeler, gümrük idaresi tarafından ya da
Bakanlıkça yetki verilen kişi ve kuruluşlarca kontrol edilmesi için elektronik
sisteme yüklenir. İlgili mevzuat uyarınca elektronik olarak düzenlenen ya da
beyanda kullanılmak amacıyla elektronik ortama aktarılmış bu belgelerin ve
talep edilmesi halinde asıllarının, Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kişi ve kuruluşların doğrudan erişimine hazır halde tutulması zorunludur. Bu
türde belge ve bilgiler 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununda
öngörülen belge saklama sürelerine tabidir.


ç) Gümrük idaresi
tarafından ya da Bakanlıkça yetki verilen kişi ve kuruluşlarca EUR.1 dolaşım belgesinin
düzenlenmesine dair başvurunun kabul edilmesi, beyan edilen belge ve bilgilerin
kontrolü, başvurunun onaylanması ve vize işlemleri elektronik sistem üzerinden
tamamlanır.


d) İhracatçılar veya
onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni
temsilcilerince, vize işleminin tamamlanmasından sonra elektronik sistem
üzerinde yer alan bilgilerin, 20 nci maddede belirtilen şekil şartlarını
taşıyan ve aynı maddede belirtilen şekilde temin edilen yeşil meneviş zeminli
matbu EUR.1 dolaşım belgesi üzerine yazıcı vasıtasıyla dökümü alınır. Dökümü
alınan belgenin (12) numaralı “İhracatçının Beyanı” kutusu ihracatçı tarafından
imzalanır. İmzalanan belgenin bir kopyası ihracatçı tarafından mer’i mevzuatta
öngörülen belge saklama süreleri saklı kalmak kaydıyla en az beş yıl süresince
saklanır.


e) EUR.1 dolaşım belgesinin
üzerinde, belgenin (12) numaralı “İhracatçının Beyanı” alanına ihracatçı veya
onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni
temsilcisince atılacak imza haricinde elektronik sistemde oluşturulmamış hiçbir
kayıt yer alamaz. Döküm üzerinde ekleme, düzeltme veya silinti yapılamaz.


İhracatçının ibraz
yükümlülüğü


MADDE 22- (1) EUR.1 dolaşım
belgesi düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı, bu belgeleri
düzenleyecek gümrük idarelerinin veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya
kuruluşların talep edebileceği, söz konusu ürünün menşe statüsü ile bu
Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmiş olduğunu tevsik eden ilgili
bilgi ve belgeleri vermekle yükümlüdür.


Elektronik sistemde
düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgelerine ilişkin gümrük idaresince veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kişi ve kuruluşlarca yapılacak işlemler


MADDE 23- (1) Formun Üstü


21 inci madde
uyarınca elektronik sistem kullanılarak EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenmesi
amacıyla başvuruda ve beyanda bulunulması durumunda gümrük idaresi ya da
Bakanlıkça yetki verilen kişi ve kuruluşlar, bu başvuruları ve 21 inci
maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi uyarınca başvuruda ibraz edilen bilgi ve
belgelerle birlikte, ihracata ait diğer belgeleri de inceleyerek gerekli
işlemleri tamamlar.


Formun
Altı


(2) Beyana ve
belgelere ilişkin kontroller tamamlandıktan sonra, uygun görülen başvurular
elektronik sistem üzerinden onaylanır.


(3) İhraç belgeleri ve
dolaşım belgelerinden üçüncü ülkelere gönderileceği anlaşılan eşya için EUR.1 dolaşım
belgesi onaylanamaz ve vize edilemez.


Elektronik sistemde
düzenlenen EUR.1 dolaşım belgelerinin gümrük idarelerince incelenmesi ve vize
edilmesi


MADDE 24- (1) Formun Üstü


Elektronik sistem
üzerinden düzenlenerek gümrük idaresine gönderilen EUR.1 dolaşım belgelerinin
kontrolü elektronik sistem üzerinden yapılarak uygun olması durumunda vize
edilir. Elektronik olarak vize edilen EUR.1 dolaşım belgesi kapsamı eşyaya
ilişkin kontroller gümrük idaresince gerçekleştirilir.


Formun
Altı


(2) Gümrük idareleri
birinci fıkrada belirtilen kontrolleri yaparken;


a) EUR.1 dolaşım belgelerinin
bu Yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığını incelemek,


b) İhraç konusu
eşyanın cins, tür, nitelik ve miktar itibarıyla EUR.1 dolaşım belgesindeki
kayıtlara uygun olup olmadığını tespit etmek,


c) İhraç konusu
eşyanın menşeli olup olmadığını belirlemek,


ç) Eşyaya ait ihraç
belgeleri yanında gümrük mevzuatı uyarınca nakliyeciler tarafından verilen
belgeleri incelemek,


d) İhraç konusu
eşyayı, 7/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük
Yönetmeliğindeki esaslara göre muayene etmek,


suretiyle işlem ifa
eder.


(3) 21 inci maddenin
üçüncü fıkrasının (d) bendinde belirtildiği şekilde alınan dökümde, belgenin
(11) numaralı “Gümrük Vizesi” alanında elektronik sistem tarafından basılan ve
beyanı değerlendirerek belgeyi vize eden gümrük idaresinin adı, vize tarihi,
gümrük mührü veya kaşesi doğrulama kodu yer alır.


(4) EUR.1 dolaşım
belgesinin vize edildiği tarih, belgenin (11) numaralı kutusunda belirtilir.


(5) EUR.1 dolaşım
belgesinin gümrük vizesine ayrılmış (11) numaralı kutusunun doğru olarak ve
noksansız doldurulması şarttır. Yanlış veya noksan yapılan vize işlemi belgeyi
geçersiz kılar.


(6) EUR.1 dolaşım
belgesi Anlaşma ile sağlanan tercihli ticarette yazılı delil olarak ancak
gümrük idaresinin vizesi ile hüküm ifade edeceğinden, düzenlenme işlemi vize
ile tamamlanmış olur.


(7) Gümrük idareleri
tarafından düzenlenen EUR.1 dolaşım belgesi, fiili ihraç gerçekleştiği veya
kesinleştiği anda ihracatçıya verilir.


 


SEKİZİNCİ BÖLÜM


EUR.1 Dolaşım Belgesinin
Sonradan Verilmesi ve İkinci Nüshasının Düzenlenmesi


EUR.1 dolaşım belgesinin
ihracattan sonra verilmesi


MADDE 25- (1) 24 üncü maddenin
yedinci fıkrasında belirtilen duruma istisna olarak, EUR.1 dolaşım belgesi hata,
istenmeyerek yapılan ihmal veya özel durumlar nedeniyle ihraç anında
düzenlenmemiş olması veya EUR.1 dolaşım belgesinin düzenlenmiş, ancak teknik
nedenlerle ithalatta kabul edilmemiş olduğu hususu, gümrük idarelerine veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kişi veya kuruluşlara tatmin edici bir şekilde ispat edilmesi
halinde ait olduğu ürünün ihracından sonra düzenlenebilir.


Elektronik sistem
üzerinden EUR.1 Dolaşım Belgesinin sonradan verilmesi işlemleri


MADDE 26- (1) EUR.1 dolaşım
belgesinin ihracattan sonra verilmesi amacıyla, ihracatçı veya onun sorumluluğu
altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi;


 a) Eşyanın cinsi,
türü, niteliği ve miktarını, ambalaj şeklini, marka ve numaralarını,
işaretlerini, ihracat işleminin yapıldığı gümrük idaresinin adını, gümrük
beyannamesinin tarih ve sayısını belirterek ve gümrük beyannamesinin bir
örneğini eklemek suretiyle elektronik sistem üzerinden başvuruda bulunur.


 b) Söz konusu eşya
için ihraç sırasında EUR.1 dolaşım belgesi verilmediğini veya ithalatçı ülke
gümrük idaresince teknik nedenlerle kabul edilmediğini sebepleri ile birlikte
elektronik sistem üzerinden beyan eder.


(2) Birinci fıkrada
belirtilen şartları yerine getiren ihracatçının veya onun sorumluluğu altında
gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisinin talebi, gümrük
idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlar tarafından
incelenir. Söz konusu ihraç eşyasına ait gümrük beyannamesi ve ekleri diğer
evrak ile varsa bu işleme dair dosyaların incelenmesi ve kontrolü sonucunda,
yapılan beyanın tamamen uygun olduğu anlaşıldığı takdirde başvurular elektronik
sistem üzerinden onaylanır ve vize edilir.


(3) İhracattan sonra
verilen EUR.1 dolaşım belgesinin (7) numaralı “Gözlemler” kutusuna İngilizce olarak
“ISSUED RETROSPECTIVELY” ibaresi elektronik sistem üzerinden kaydedilir.


(4) Gümrük idareleri,
ancak ihracatçının başvurusunda sunulan bilgilerin mütekabil dosyadaki
bilgilerle örtüştüğünü teyit ettikten sonra ve ihracat tarihinden itibaren iki
yıl içerisinde sonradan EUR.1 dolaşım belgesi düzenleyebilir. 


Teknik nedenlerle
EUR.1 dolaşım belgesinin reddi


MADDE 27- (1) EUR.1 dolaşım
belgesi, bu Yönetmelikte öngörülen şekilde düzenlenmemiş ise teknik nedenlerle
reddedilebilir. Aşağıda belirtilen;


a) EUR.1 dolaşım
belgesinin, ebat veya renk olarak Ek III’te yer alan örnekten önemli derecede
farklı olması, seri numarası bulunmaması, Anlaşmada öngörülen dillerden birinde
basılmaması gibi öngörülen form dışında bir form kullanılarak düzenlenmesi,


b) EUR.1 dolaşım
belgesinde (4) numaralı kutu gibi doldurulması zorunlu kutulardan birinin
doldurulmaması,


c) EUR.1 dolaşım belgesinin
yetkili olmayan bir makam tarafından onaylanması,


ç) EUR.1 dolaşım
belgesi vize edilirken kullanılan mührün veya kaşenin 39 uncu madde hükümleri
uyarınca örneği gönderilmeyen yeni bir mühür veya kaşe olması,


d) EUR.1 dolaşım
belgesinin (2) veya (5) numaralı kutusuna Anlaşmada belirtilen Taraf ülkeler
dışında başka bir ülke yazılması,


e) EUR.1 dolaşım
belgesinin (8) numaralı kutusunda kayıtlı bilgilerin tercihli tarife talebiyle
gümrük idaresine sunulmuş olan eşyaya ait olmadığının anlaşılması,


gibi teknik
nedenlerle kabul edilmeyen EUR.1 dolaşım belgesi 26 ncı maddeye uygun olarak
sonradan düzenlenebilir.


(2) Teknik nedenlerle
reddedilen EUR.1 dolaşım belgesi, üzerine İngilizce dilinde “DOCUMENT NOT
ACCEPTED” ibaresi yazılarak ve hangi nedenlerle kabul edilmediği belirtilerek
sonradan düzenlenen yeni bir EUR.1 dolaşım belgesi edinmesi için ithalatçıya
iade edilir. Ancak, gümrük idareleri gümrük işlemlerinin tamamlanmasından sonra
kontrol amacıyla veya hile yapıldığından şüphe edilmesi halinde reddedilen
EUR.1 dolaşım belgesinin bir kopyasını saklayabilir.


(3) Türkiye’ye yönelik
ithalatlarda ibraz edilen menşe ispat belgelerinin teknik nedenlerle
reddedilmesi durumunda, eşyaya ilgili Anlaşma kapsamında tercihli rejim
uygulanmaz ve kanuni vergi nispetleri üzerinden tahakkuk yapılarak vergiler
tahsil edilir. Bu durumda, Gümrük Kanununun 234 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi uygulanmaz.


EUR.1 dolaşım
belgesinin ikinci nüshasının düzenlenmesi


MADDE 28- (1) EUR.1 dolaşım
belgesinin çalınması, kaybedilmesi veya hasar görmesi hallerinde ihracatçı veya
onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni
temsilcisi, gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlara
başvurarak belgenin ikinci bir nüshasının düzenlenmesi için elektronik sistem
üzerinden başvuruda bulunabilir. Başvuru sahipleri, ikinci nüsha belge
düzenlenme talebinin nedenini elektronik sistemde beyan eder.


(2) EUR.1 dolaşım
belgesinin ikinci nüsha düzenlenmesi amacıyla, ihracatçı veya onun sorumluluğu
altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi tarafından elektronik
sistem üzerinden gerçekleştirilen başvuru gümrük idaresi veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kişi ve kuruluşlar tarafından incelenir.


(3) Gümrük idaresi
veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlar, ihraç işlemi yapılmış olan
eşyaya ait asıl EUR.1 dolaşım belgesine ilişkin bilgilerle birinci fıkrada
belirtilen beyanı karşılaştırıp, ikinci nüshaya ilişkin yapılan beyanların
doğruluğunu saptadıktan sonra, başvuru onaylanır ve gümrük idaresince vize
işlemi gerçekleştirilir.


(4) Bu şekilde
düzenlenen ikinci nüsha EUR.1 dolaşım belgesinin (7)
numaralı “Gözlemler” kutusuna İngilizce “DUPLICATE” ibaresi ile ilk dolaşım
belgesinin vize tarihi ve seri numarası, elektronik sistem üzerinden
kaydedilir.


(5) Elektronik sistem
tarafından asıl EUR.1 dolaşım belgesi, bu belgeye dayanılarak düzenlenen ikinci
nüsha EUR.1 dolaşım belgesiyle ilişkilendirilir.


(6) İkinci nüsha
EUR.1 dolaşım belgesi, asıl EUR.1 dolaşım belgesinin vize tarihini taşır ve bu
tarihten itibaren geçerli sayılır.


DOKUZUNCU BÖLÜM


İbraz


Menşe ispat
belgelerinin geçerliliği


MADDE 29- (1) EUR.1 dolaşım
belgesi, ihracatçı Taraf ülkedeki vize tarihinden itibaren dört ay geçerli olur
ve bu süre zarfında ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilmesi
gerekir.


(2) Fatura beyanı,
ihracatçı tarafından hazırlanış tarihinden itibaren dört ay geçerli olur ve bu
süre zarfında ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilmesi gerekir.


(3) İthalatçı Taraf
ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilecek menşe ispat belgeleri, istisnai
durumlar nedeniyle, birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen sürelerden sonra
da, uygulanan tercihli muamele çerçevesinde kabul edilebilir.


(4) Diğer geç ibraz
hallerinde, ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresi, eşyanın belirtilen son
tarihten önce gümrüğe sunulmuş olması kaydıyla menşe ispat belgelerini kabul
edebilir.


(5) Menşe ispat
belgelerinin ibraz süresinden sonra tercihli muameleden yararlanması için, bu
sürenin bitiminden önce eşyanın gümrüğe gelmiş ve yine bu süreden önce
ithalatçı veya gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi
tarafından yazılı olarak ilgili gümrüğe başvurulmuş olması gerekmektedir.


(6) İlgili gümrük
idaresi durumu bağlı olduğu gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüğüne intikal
ettirir. İlgili gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüğü konuyu inceleyerek mücbir
sebep ve olağanüstü hal mevcudiyetine kanaat getirir ve ek süre istemine
ilişkin gerekçeleri haklı bulur ise belgelerin süresini en çok bir ay
uzatabilir.


Menşe
ispat belgelerinin ibrazı


MADDE 30- (1)
Menşe ispat belgeleri, gümrük mevzuatı ve ilgili mevzuat gereğince ithalatçı
ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilir. Söz konusu gümrük idaresi, menşe ispat
belgelerinin tercümesini talep edebilir. Ayrıca idare beyannameye ek olarak,
ithalatçıdan eşyanın Anlaşmanın koşullarına uygunluğunu gösteren yazılı bilgi
ve belgeleri talep edebilir.


(2)
Eşyanın tercihli rejimden yararlanmasını teminen ibrazı gereken menşe ispat
belgelerinin, bu belgeyle ilgili eşyanın fiili ithalinden evvel veya fiili
ithali sırasında ibraz edilememesi ve ilgili ithalatçı tarafından eşyanın
bekletilmeden ithalinin istenilmesi durumunda, tercihli rejim uygulanmaz ve
indirimsiz vergi nispetleri üzerinden tahakkuk edilen vergiler kesin olarak
tahsil edilir. Ancak bu kabil eşyanın fiili ithalini müteakip süreleri
içerisinde, usulüne uygun menşe ispat belgeleri işlemi yapan gümrük idaresine
ibraz olunduğu takdirde; ibraz olunan menşe ispat belgesinin ithal edilen
eşyaya ait olduğunun gümrük beyannamesi ve eki belgelerle karşılaştırılarak
anlaşılması ve belgenin geçerlilik süresinin geçirilmemiş olduğunun tespiti
kaydıyla, tercihli vergi oranına göre hesaplanan vergi tutarları ile tercihsiz
vergi oranına göre hesaplanan vergi tutarları arasındaki fark mükelleflerine
iade edilir.


Parçalar
halinde ithalat


MADDE 31- (1)
İthalatçının talebi üzerine Armonize Sistemin 2(a) Genel Kuralı anlamındaki
birleştirilmemiş veya monte edilmemiş halde olan ve Armonize Sistemin XVI ncı
ve XVII nci Bölümlerinde ya da 7308 ve 9406 pozisyonlarında yer alan ürünlerin,
parçalar halinde ithal edilmesi halinde, bu tür ürünler için tek bir menşe
ispat belgesi, ilk parçanın ithalatı esnasında gümrük idaresine verilebilir.


(2) Bu
maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık resmî internet sitesinden
duyurulur.


Tevsik
edici belgeler


MADDE 32- (1) Aşağıda
sayılan belgeler, bir EUR.1 dolaşım belgesi veya fatura beyanı kapsamındaki
ürünlerin Taraf ülkelerden biri menşeli olduğu ve bu Yönetmeliğin diğer
koşullarını yerine getirdiği hususlarını desteklemek amacıyla, 19 uncu maddenin
üçüncü fıkrasında ve 22 nci maddede belirtilen belgeler arasındadır:


a)
İhracatçı veya tedarikçi tarafından, söz konusu eşyanın elde edilmesi için
gerçekleştirilen işlemleri belgeleyici nitelikte; örneğin hesaplarında veya iç
muhasebesinde yer alan doğrudan deliller.


b) Taraf
ülkelerden birinde düzenlenmiş veya hazırlanmış, imalatta kullanılan maddelerin
menşe statüsünü tevsik eden, iç mevzuat uyarınca kullanılan belgeler.


c) Taraf
ülkelerden birinde düzenlenmiş veya hazırlanmış, maddeler üzerinde bu ülkelerde
yapılan işçilik veya işlemi tevsik eden, iç mevzuat uyarınca kullanılan
belgeler.


ç)
Kullanılan maddelerin menşe statüsünü tevsik etmek üzere, Taraf ülkelerden
birinde bu Yönetmelik hükümleri uyarınca düzenlenmiş veya hazırlanmış EUR.1
dolaşım belgeleri veya fatura beyanları.


Menşe
ispat belgeleri ve tevsik edici belgelerin muhafazası


MADDE 33- (1)
İlgili kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak üzere;


a) EUR.1
dolaşım belgesi düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı, 22 nci maddede
belirtilen belgeleri,


b) Fatura
beyanında bulunan ihracatçı, bu beyanın bir nüshasını ve 19 uncu maddenin
üçüncü fıkrasında belirtilen belgeleri,


c) EUR.1
dolaşım belgesini düzenleyen gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kişi veya kuruluşlar, 20 nci maddede belirtilen başvuru formunu ve başvuru
sırasında firma tarafından kendilerine sunulan diğer tüm vesaiki,


ç)
İthalatçı ülkenin gümrük idareleri, kendilerine ibraz edilen EUR.1 dolaşım
belgeleri ve fatura beyanlarını,


en az üç yıl muhafaza
eder.


Farklılıklar ve şekli hatalar


MADDE 34- (1) Menşe ispat
belgelerindeki ifadeler ile ürünlerin ithalat işlemlerini yerine getirmek
amacıyla gümrük idarelerine ibraz edilen belgelerdeki ifadeler arasında küçük
farklılıkların bulunması, belgenin gümrüğe sunulan ürünlere tekabül ettiğinin
kesin olarak ortaya konması kaydıyla, söz konusu menşe ispat belgelerinin
geçerliliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.


(2) Menşe ispat belgeleri üzerindeki ifadelerin doğruluğu
üzerinde şüphe yaratması söz konusu olmayan, daktilo hatası gibi bariz maddi
hatalar, bu belgelerin reddedilmesini gerektirmez.


ONUNCU BÖLÜM


Menşe
İspatından Muafiyet


Ticari mahiyette
olmayan eşya


MADDE 35- (1) Küçük paketler
halinde gerçek kişilerden gerçek kişilere gönderilen veya yolcuların zati ya da
hediyelik eşyasının bir bölümünü oluşturan eşya; ticarete konu olmamaları, bu
Yönetmelik gereklerini yerine getirdiklerinin beyan edilmesi ve bu beyanın
doğruluğu hakkında şüphe bulunmaması halinde menşe ispat belgesi istenmeksizin
menşeli ürünler olarak kabul edilir. Posta yoluyla gelen eşyada beyan, Posta
Gümrük Beyannamesi (CN22/CN23 belgesi) veya bu belgeye eklenen bir kağıt
üzerinde yapılabilir.


(2) Alıcıların,
yolcuların veya ailelerinin şahsi kullanımına mahsus ürünler içeren arızi
ithalat, eşyanın tabiatı ve miktarı itibarıyla ticari bir amaç gözetilmediği
bariz ise, ticari ithalat olarak kabul edilmez.


(3) Birinci ve ikinci
fıkralarda belirtilen ürünlerin toplam kıymetinin, küçük paketler halindeki
eşyada 500 Avroyu, yolcu zati ve hediyelik eşyasında 1.200 Avroyu geçmemesi gerekir.


ON BİRİNCİ BÖLÜM


Avro ile İfade Edilen
Tutarlar


Avro karşılıklarının
tespiti


MADDE 36- (1) 19 uncu maddenin
birinci fıkrası ile 35 inci maddenin üçüncü fıkrası hükümlerinin
uygulanmasında, eşyanın Avro dışında bir para birimi üzerinden faturalandırıldığı
durumlarda, Taraf ülkelerin ulusal para birimleri cinsinden ifade edilen Avro
tutarına eşit tutarlar, Taraf ülkelerin her biri tarafından yıllık olarak
sabitlenir.


(2) Bir sevkiyat,
ilgili ülkede sabitlenen tutara göre, faturanın düzenlendiği para birimine atıf
yapılmak suretiyle, 19 uncu maddenin birinci fıkrası ile 35 inci maddenin
üçüncü fıkrası hükümlerinden yararlanır.


ON İKİNCİ
BÖLÜM


Basitleştirilmiş
İşlemler


Onaylanmış ihracatçı
yetkisinin verilmesi


MADDE 37- (1) Taraf ülkeler
arasındaki ticarette aşağıdaki hükümler çerçevesinde basitleştirilmiş işlem
uygulanması mümkündür:


a) Bakanlık;


1) Sık sık EUR.1
dolaşım belgesi düzenlenmesini gerektiren sevkiyat yapan,


2) Eşyanın menşe
statüsünün ve bu Yönetmelik hükümlerinin yerine getirildiğinin saptanması için
gerekli her türlü teminatı gümrük idarelerine veren,


3) Vergi ve gümrük
mevzuatı ile ilgili ciddi ve mükerrer suç işlememiş olan,


4) Gümrük
makamlarının faaliyetlerini denetlemesine imkan verecek kayıtlara sahip olan,


gerçek ve tüzel
kişilere, eşyanın kıymetine bakılmaksızın örneği Ek IV’te yer alan fatura
beyanını hazırlayabilmesi konusunda onaylanmış ihracatçı yetkisi verebilir.


(2) Bakanlık,
basitleştirilmiş işlem uygulamasını teminen yetki belgesi verilmesine ve
yetkinin onaylanmış ihracatçı tarafından kullanımının izlenmesine ilişkin
usulleri belirler.


Onaylanmış ihracatçı
yetkisinin iptali


MADDE 38- (1) Onaylanmış
ihracatçıların bu Yönetmelikte yer alan hükümlere aykırı hareket etmeleri ya da
verilen yetkide öngörülen koşullara uymamaları veya bu koşulların ortadan
kalkması halinde, cezai hükümler saklı kalmak üzere verilen yetki Bakanlıkça
geçici olarak geri alınabilir veya iptal edilebilir.


ON ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM


Gümrük
İdareleri Arasında İdari İşbirliği


Mühür, kaşe ve
adreslerin iletilmesi


MADDE 39- (1) Taraf ülkelerin
gümrük idareleri, kendi gümrük idarelerinde EUR.1 dolaşım belgesi vize ederken
kullandıkları mühürlerin veya kaşelerin örnek baskılarını ve menşe ispat
belgelerinin kontrolünden sorumlu gümrük idarelerinin adreslerini birbirlerine
iletir.


İdari işbirliği


MADDE 40- (1) Taraf ülkeler,
yetkili gümrük idareleri vasıtasıyla birbirlerine EUR.1 dolaşım belgeleri ve fatura
beyanlarının geçerliliklerinin ve bu belgelerde yer alan bilgilerin doğruluğunun
kontrolünde yardımcı olurlar.


Sonradan
kontrol talebi


MADDE 41- (1)
İthalatı gerçekleştiren Taraf ülkenin gümrük idareleri EUR.1 dolaşım belgeleri
ve fatura beyanlarının sonradan kontrolünü talep edebilirler.


(2) İthalatı
gerçekleştiren Taraf ülke gümrük idaresi, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede
düzenlenen veya hazırlanan menşe ispat belgelerinin gerçekliği, eşyanın gerçek
menşeine ilişkin bilgilerin doğruluğu ya da bu Yönetmeliğin diğer
gerekliliklerinin yerine getirildiği konusunda makul bir şüphesi olduğunda veya
sondaj usulü ile yapacağı kontrol sonucunda anılan belgeleri, eğer ibraz
edilmişse faturayı yahut bu belgelerin birer kopyalarını, gerektiğinde
araştırmanın gerekçelerini de belirterek sonradan kontrol talebi ile birlikte
ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke gümrük idaresine gönderir. Menşe ispat belgesinde yer alan bilgilerin doğru olmadığı
kanaatini uyandıran elde edilmiş tüm belge ve bilgi, kontrol talebini
desteklemek üzere gönderilir.


(3) İkinci
fıkra hükümlerine tabi olarak EUR.1 dolaşım belgelerinin sonradan kontrol
talebi, belgenin (13) numaralı bölümünün ithalatın gerçekleştiği Taraf ülkenin
gümrük idaresi tarafından aşağıdaki şekilde doldurulması suretiyle
gerçekleştirilir:


a) EUR.1
dolaşım belgesini vize eden ve talebin muhatabı olan ihracatçı Taraf ülke
gümrük idaresinin adı ve adresi yazılır.


b) Talepte bulunan Taraf ülke gümrük idaresinin adresi
ile talebin oluşturulduğu tarih yazılır.


c)
Talepte bulunan Taraf ülke gümrük idaresinin mührü veya kaşesi ile işlemi
gerçekleştiren görevlinin imzası tatbik edilir.


Sonradan
kontrol talebinin incelenmesi


MADDE 42- (1)
Kontrol, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke gümrük idaresi tarafından yapılır.
Bu amaçla, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke gümrük idaresi, her türlü delil
talep etme ve ihracatçının hesaplarını denetleme veya gerekli gördüğü diğer
kontrolleri yapabilme yetkisine sahiptir.


(2)
İhracatı gerçekleştiren Taraf ülke gümrük idareleri, sonradan kontrolü talep
edilen menşe ispat belgesinin EUR.1 dolaşım belgesi olması halinde kontrol
sonucunu belgenin (14) numaralı bölümünü aşağıdaki şekilde doldurmak suretiyle
belirtir:


a)
Birinci veya ikinci maddelerden uygun olanın önüne (x) işareti konur.


b)
Kontrolü yapan gümrük idaresinin adı ve kontrol tarihi yazılır.


c) Gümrük
idaresinin mühür veya kaşesi ile işlemi gerçekleştiren görevliye ait imza
tatbik edilmek suretiyle onaylanır.


Sonradan
kontrol sonuçları


MADDE 43- (1)
Sonradan kontrol talebinde bulunan ithalatın gerçekleştirildiği Taraf ülke gümrük
idaresi, kontrol sonucundan en kısa zamanda haberdar edilir.


(2)
Kontrol sonuçlarında, belgelerin gerçek olup olmadığı, söz konusu ürünlerin
Taraf ülkelerden biri menşeli olarak kabul edilip edilemeyeceği ve bu
Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun olup olmadığı hususları açıkça belirtilir.


(3)
İthalatın gerçekleştirildiği Taraf ülke gümrük idaresine ibraz edilen EUR.1
dolaşım belgesinin veya fatura beyanının sonradan kontrol işlemine tabi
tutulması halinde, söz konusu belge kapsamı eşyanın tercihli
vergi oranına göre hesaplanan vergi tutarları ile tercihsiz vergi oranına göre
hesaplanan vergi tutarları arasındaki fark kadar teminat alınarak eşyanın
gümrük işlemleri tamamlanabilir. Sonradan kontrol amacıyla gönderilen menşe
ispat belgelerinin, ihracatçı ülke gümrük idaresince doğruluğunun teyidi
yapılarak geri gönderilmesinden sonra teminata bağlanan vergiler iade edilir.


(4)
Türkiye’ye yönelik ithalat işlemlerinde üçüncü fıkranın uygulanması amacıyla yükümlülerce yazılı olarak talepte bulunulması halinde; eşyanın
tercihli vergi oranına göre hesaplanan vergi tutarları ile tercihsiz vergi
oranına göre hesaplanan vergi tutarları arasındaki farka isabet eden tutar,
gümrük mevzuatında öngörülen usuller dâhilinde teminata bağlanmak suretiyle
eşya sonradan kontrol sonucu beklenmeden teslim edilir.


(5) Makul
şüphe durumlarında, on ay içinde cevap alınamaması veya cevapta söz konusu
belgelerin doğruluğunun ya da ürünlerin gerçek menşeinin tespitine imkan
verecek ölçüde yeterli bilginin bulunmaması halinde, talepte bulunan ithalatçı
ülke gümrük idareleri tarafından istisnai durumlar hariç olmak üzere söz konusu
eşyaya Anlaşma hükümlerinin uygulanması reddedilir, ceza tatbik edilmez. Mücbir
sebep veya beklenmeyen hâl mevcudiyeti nedeniyle Anlaşma hükümlerinin
uygulanmasına karar vermeye, ithalatın gerçekleştirildiği gümrük müdürlüğünün
bağlı bulunduğu gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüğü yetkilidir.


 


ON DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM


Cezalar


Cezalar


MADDE 44- (1) Bu
Yönetmelik hükümlerine aykırı fiiller hakkında, 4458 sayılı Kanun, 21/3/2007
tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve ilgili diğer mevzuat
hükümleri uygulanır.


 


ON BEŞİNCİ BÖLÜM


Serbest Bölgeler


Serbest bölgeler


MADDE 45- (1) Taraf ülke
gümrük idareleri, nakliyeleri esnasında kendi ülkesi içinde bulunan bir serbest
bölgeyi kullanan ve bir menşe ispat belgesi kapsamında ticarete konu olan
eşyanın başka eşyayla değiştirilmemesinin veya hasara uğramasını önleyici
normal işlemler dışındaki herhangi bir işleme tabi tutulmamasının temini
konusunda her türlü tedbiri alır.


(2) Birinci fıkra
hükümlerine istisna olarak, Taraf ülkelerden biri menşeli herhangi bir ürün,
bir menşe ispat belgesi kapsamında bir serbest bölgeye ithal edilir ve bir
işçilik veya işlemden geçirildiği takdirde, tatbik edilmiş olan işçilik veya
işlemin bu Yönetmelik hükümlerine uygun olması koşuluyla, ihracatçının talebi
üzerine yeni bir EUR.1 dolaşım belgesi, ilgili gümrük idaresi veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kişi veya kuruluşlar tarafından düzenlenir.


 


ON ALTINCI
BÖLÜM


Çeşitli ve
Son Hükümler


Bu
Yönetmeliğin kapsamına alınan Anlaşmalara ilişkin hükümler


MADDE 46- (1)
1/1/2026 tarihinden önce tabi oldukları mevzuat çerçevesinde çapraz menşe
kümülasyonu uygulanmak suretiyle menşeli sayılan Taraf ülke menşeli eşyaya
ilişkin 1/1/2026 tarihinden önce ilgili Taraf ülkede düzenlenen veya hazırlanan
menşe ispat belgeleri dört aylık geçerlilik süresi dahilinde olmaları ve bu
belgeler muhteviyatı eşyanın 1/1/2026 tarihi itibarıyla transit halinde olması
ya da Türkiye veya ilgili Taraf ülkelerde antrepolarda veya serbest bölgelerde
geçici depolanması kaydıyla 1/1/2026 tarihinden sonra da kabul edilir ve söz
konusu menşe ispat belgeleri kapsamı eşya için ilgili Anlaşmada öngörülen
tercihli tarife uygulanır.


(2) Birinci fıkrada atıfta bulunulan menşe ispat belgelerinin dört
aylık geçerlilik süresinin bitiminden sonra ibraz edilmesi halinde, 29 uncu
madde çerçevesinde işlem yapılır.


Hüküm
bulunmayan haller


MADDE 47- (1) Bu
Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 4458 sayılı Kanun ile Gümrük
Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.


Yürürlük


MADDE 48- (1) Bu
Yönetmelik 1/1/2026 tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 49- (1)
Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.


 


Ekler için tıklayınız.