İcra ve İflâs Kanununun Geçici 20 Nci Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ

İCRA VE İFLÂS
KANUNUNUN GEÇİCİ 20 NCİ MADDESİNİN UYGULANMASINA

İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA TEBLİĞ


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Başlangıç Hükümleri


 


Amaç ve kapsam


MADDE 1- (1) Bu
Tebliğin amacı; 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu kapsamında
muhafaza işleminin dayanağı olan haciz kalkmış olup da yedieminde bulunan
malların aynı Kanunun geçici 20 nci maddesi uyarınca tasfiyesine ilişkin usul
ve esasları belirlemektir.


(2) Bu Tebliğ hükümleri, 5/4/2023
tarihi itibarıyla muhafaza işleminin dayanağı olan haciz kalkmış olup da
yedieminde bulunan malları kapsar.


Dayanak


MADDE 2- (1) Bu
Tebliğ, 2004 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 3- (1) Bu
Tebliğde geçen;


a) Bakanlık: Adalet Bakanlığını,


b) Elektronik satış: Ulusal Yargı
Ağı Bilişim Sistemine entegre Elektronik Satış Portalı üzerinden İcra ve İflâs
Kanunu hükümleri çerçevesinde açık artırma suretiyle yapılan satışları,


c) Elektronik Satış Portalı:
Elektronik satışın yapıldığı Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine entegre
elektronik ortamı,


ç) Gümrük idaresi: 27/10/1999
tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu gereğince mevzuattan kaynaklanan iş ve
işlemleri yerine getirmekle görevli kamu idaresini,


d) İcra dairesi: Muhafaza
işleminin dayanağı olan haczin konulduğu esas sayılı icra dosyasının kayıtlı
bulunduğu icra dairesini,


e) Kanun: 9/6/1932 tarihli ve
2004 sayılı İcra ve İflâs Kanununu,


f) Kızılay: Türkiye Kızılay
Derneğini,


g) MKE A.Ş.: Makine ve Kimya
Endüstrisi Anonim Şirketini,


ğ) Tahsil dairesi: 21/7/1953
tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca
tasfiye edilecek mal üzerinde haczi bulunan kamu idaresini,


h) Tasfiye dairesi: Tasfiye
işlemlerini yürüten icra dairesini,


ı) Tasfiye edilecek mal: Muhafaza
işleminin dayanağı olan haciz kalkmış olup da yedieminde bulunan malı,


i) UYAP: Ulusal Yargı Ağı Bilişim
Sistemini,


ifade eder.


İKİNCİ BÖLÜM


Görev ve Yetki


Tasfiye işlemlerinde görev ve
yetki


MADDE 4- (1) Muhafaza
işleminin dayanağı olan haciz kalkmış olup da yedieminde bulunan malların
tasfiyesi takibin yapıldığı yer icra dairesince resen yapılır.


(2) Takibin yapıldığı yerde
birden fazla icra dairesi bulunması hâlinde tasfiye işlemleri Bakanlıkça
görevlendirilen icra dairesi tarafından yürütülür.


(3) Tasfiye edilecek malın
takibin yapıldığı yer icra dairesi yetkisi dışında bulunması hâlinde tasfiye
işlemleri istinabe yoluyla yürütülür.


(4) Bakanlıkça takibin yapıldığı
yerin bağlı olduğu ilin adıyla anılan icra dairelerinden biri veya birkaçının
görevlendirilmesi hâlinde tasfiye işlemleri bu icra dairesi tarafından
yürütülür.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Duyuru, Bildirim ve
Süreler


UYAP’ta duyuru yapılması


MADDE 5- (1) İcra
dairesince tasfiye edilmesine karar verilen mala ilişkin bilgiler, tasfiye
dairesine bildirilir ve tasfiye dairesince duyurulur.


(2) Duyuru, Bakanlık Bilgi İşlem
Genel Müdürlüğünün uygun gördüğü UYAP Bilişim Sistemine entegre portallar
vasıtasıyla yapılır.


(3) Yapılacak duyuruda; icra
dairesi ve dosya numarası, tasfiye dairesi ve dosya numarası, borçlunun adı ve
soyadının ilk iki harfi ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının ilk iki
rakamı, tasfiye edilecek malın bilgileri, varsa rehin hakkı sahibi ve kamu
haczine ilişkin bilgiler ile gerekli diğer bilgiler yer alır.


(4) Duyuru, tasfiyeye konu malın
tasfiye işlemleri sona erince kaldırılır.


Sicile bildirim


MADDE 6- (1) Sicile
kayıtlı bir mal ile ilgili tasfiye işlemlerine başlanılması üzerine tasfiye
dairesi, tasfiye işlemlerinin başladığına ilişkin bildirimin ilgili sicile
işlenmesine yönelik gerekli işlemleri yapar.


Süreler


MADDE 7- (1)
Tasfiyeye ilişkin süreler, bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
işlemeye başlar. Bakanlık bu hususu resmî internet sitesinde duyurur ve ilgili
kurum ve kuruluşlara bildirir.


(2) Başvurulara ilişkin süreler
bu Tebliğin EK-4’ünde yer alan takvim dikkate alınarak uygulanır.


(3) Sürelerin hesabında Kanunun
19 uncu maddesi esas alınır.


(4) Sürenin son gününün resmî
tatil gününe rastlaması hâlinde, süre tatili takip eden ilk iş günü sonunda
biter.


(5) Sicile kayıtlı mallar
bakımından; gümrük idaresi, tahsil dairesi, borçlu, rehin hakkı sahibi,
yediemin ve MKE A.Ş. için Kanunun belirlediği süreler tamamlanmadan bir sonraki
süre işlemeye başlamaz.


(6) Sicile kayıtlı olmayan mallar
bakımından; gümrük idaresi, tahsil dairesi, borçlu, rehin hakkı sahibi ve
yediemin için Kanunun belirlediği süreler tamamlanmadan bir sonraki süre
işlemeye başlamaz.


(7) Tasfiye edilecek mal üzerinde
gümrük idaresi, tahsil dairesi ve rehin hakkı sahibinden bir veya birkaçının
başvuru hakkının bulunmaması hâlinde dahi bu sürelerin tamamlanması beklenir.


(8) Başvuru sahiplerinin
kendileri için belirlenen süreden önce başvurmaları hâlinde talepleri
bekletilerek kendilerine tanınan süre içinde değerlendirilir.


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Teslim veya Rehin
Hakkının Kullanılması Suretiyle Malın Tasfiyesi


Gümrük idaresine teslim


MADDE 8- (1) Bu
Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde gümrük idaresi, 4458
sayılı Kanun kapsamında serbest dolaşımda olmayan tasfiye konusu malın gümrük
işlemlerini yapmak üzere teslimi için tasfiye dairesine başvurur ve aynı süre
içinde malı teslim alır.


(2) Tasfiye konusu mal, tutanak
tanzim edilmek suretiyle gümrük idaresine teslim edilir.


(3) Tasfiye dairesince
yakalamanın kaldırılması için gerekli işlemler yapılır.


(4) Bu madde kapsamında yapılan
teslim üzerine tasfiye tamamlanmış olur.


(5) Gümrük idaresi tarafından
birinci fıkrada belirtilen süre içinde mal teslim alınmazsa, müteakip maddeler
gereğince tasfiye işlemlerine devam edilir.


Tahsil dairesine teslim


MADDE 9- (1)
Yukarıdaki madde uyarınca mal tasfiye edilmezse tahsil dairesi, 8 inci
maddedeki süreyi takip eden on gün içinde, 6183 sayılı Kanun uyarınca üzerinde
haciz bulunan tasfiye konusu malı muhafaza ve/veya satış işlemlerini yapmak
üzere teslimi için tasfiye dairesine başvurur ve aynı süre içinde malı teslim
alır.


(2) Tasfiye konusu mal, tutanak
tanzim edilmek suretiyle tahsil dairesine teslim edilir.


(3) Tasfiye dairesince
yakalamanın kaldırılması için gerekli işlemler yapılır.


(4) Bu madde kapsamında yapılan
teslim üzerine tasfiye tamamlanmış olur.


(5) Tahsil dairesi tarafından
birinci fıkrada belirtilen süre içinde mal teslim alınmazsa, müteakip maddeler
gereğince tasfiye işlemlerine devam edilir.


Borçluya teslim


MADDE 10- (1)
Yukarıdaki maddeler uyarınca mal tasfiye edilmezse borçlu, 9 uncu maddedeki
süreyi takip eden on gün içinde, tarifeye göre belirlenen yedieminlik ücretini
ödemek suretiyle malı teslim almak için tasfiye dairesine başvurur ve aynı süre
içinde malı teslim alır.


(2) Tasfiye konusu mal, tutanak
tanzim edilmek suretiyle borçluya teslim edilir.


(3) Tasfiye dairesince
yakalamanın kaldırılması için gerekli işlemler yapılır.


(4) Bu madde kapsamında yapılan
teslim üzerine tasfiye tamamlanmış olur.


(5) Borçlu tarafından tarifeye
göre belirlenen yedieminlik ücreti ödenmek suretiyle birinci fıkrada belirtilen
süre içinde mal teslim alınmazsa, müteakip maddeler gereğince tasfiye
işlemlerine devam edilir.


Rehinden kaynaklanan hakkın
kullanımı


MADDE 11- (1)
Yukarıdaki maddeler uyarınca mal tasfiye edilmezse rehin hakkı sahibi, 10 uncu
maddedeki süreyi takip eden on gün içinde, rehinden kaynaklanan hakkını
kullanarak bu durumu tasfiye dairesine bildirir.


(2) Rehinden kaynaklanan hakkın
kullanılması ve bildirilmesi üzerine tasfiye tamamlanmış olur.


(3) Rehinden kaynaklanan hakkın
kullanıldığının birinci fıkrada belirtilen süre içinde tasfiye dairesine
bildirilmemesi hâlinde müteakip maddeler gereğince tasfiye işlemlerine devam
edilir.


BEŞİNCİ BÖLÜM


Satış Suretiyle
Sicile Kayıtlı Malın Tasfiyesi


Satış


MADDE 12- (1) Sicile
kayıtlı mallar bakımından yukarıdaki maddeler uyarınca mal tasfiye edilmezse
tasfiye dairesi, 11 inci maddedeki sürenin dolmasını müteakip gecikmeksizin
malın resen satış işlemlerine başlar.


(2) Malın son iki yıl içinde
Kanunun 87 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince yapılan kıymet takdiri yoksa
resen kıymet takdiri yapılır.


(3) Malın satışı, Kanunun elektronik
ortamda açık artırma suretiyle satışa ilişkin hükümleri uyarınca yapılır.


(4) Satış ilanları, sadece
Elektronik Satış Portalında yapılır.


(5) Satışın yapılması ve malın
teslim edilmesiyle tasfiye tamamlanmış olur.


(6) İkinci artırmada malın satılamaması
hâlinde, artırma sonuç tutanağı düzenlenir. Tutanağın ilan edildiği tarih esas
alınmak suretiyle müteakip maddeler gereğince tasfiye işlemlerine devam edilir.


ALTINCI BÖLÜM


Mülkiyetin Devri
Suretiyle Malın Tasfiyesi


Yediemine devir


MADDE 13- (1) Yukarıdaki
maddeler uyarınca mal tasfiye edilmezse malın mülkiyetinin kendisine
devredilmesini isteyen yediemin, 11 inci ve sicile kayıtlı mallar bakımından 12
nci maddelerde belirtilen süreleri takip eden on gün içinde tasfiye dairesine
başvurur.


(2) Malın mülkiyetinin kendisine
devredilmesini isteyen yediemin, malın varsa son iki yıl içinde yapılan, yoksa
tasfiye dairesince yapılan kıymet takdiriyle belirlenen kıymetinin yüzde
otuzundan tarifeye göre belirlenen yedieminlik ücretinin mahsup edilmesi suretiyle
bakiye kalan tutarı birinci fıkrada belirtilen süre içinde ödemek zorundadır.


(3) Bakiye tutarın ödenmesi
hâlinde tasfiye dairesi malın mülkiyetinin yediemine devrine yönelik kararın
verilmesi için dosyayı icra mahkemesine gönderir.


(4) İcra mahkemesinin kabul
kararı üzerine tasfiye tamamlanmış olur.


(5) Tasfiye dairesi, malın
mülkiyetinin devrine ilişkin icra mahkemesinin kabul kararını ve tasfiyenin
tamamlandığını yediemine bildirir.


MKE A.Ş.’ye devir


MADDE 14- (1) Sicile
kayıtlı mallar bakımından yukarıdaki maddeler uyarınca mal tasfiye edilmezse
malı devralmak isteyen MKE A.Ş., 13 üncü maddedeki süreyi takip eden bir ay
içinde hurda bedelini ödeyerek malı devralmak istediğini tasfiye dairesine
bildirir.


(2) Hurda bedeli, 30/6/2021
tarihli ve 7330 sayılı Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi Hakkında
Kanunun 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrası esas alınarak MKE A.Ş. tarafından
belirlenir.


(3) Tasfiye konusu malın sicil
kaydından anlaşılabilen veya emsalleri dikkate alınarak tespit edilen ağırlığı
üzerinden MKE A.Ş. tarafından belirlenen bedel, bildirim tarihinden itibaren üç
ay içinde tasfiye dairesine ödenir.


(4) MKE A.Ş. tarafından
belirlenen bedelinin ödenmesi hâlinde;


a) Tasfiye dairesi tarafından
tasfiye kapsamına alınan sicile kayıtlı malın Kanunun geçici 20 nci maddesi
uyarınca MKE A.Ş.’ye devri amacıyla hurdaya ayırma işlemlerinin tamamlanması
için bu Tebliğin EK-1’inde yer alan belge düzenlenir.


b) Hurdaya ayırma işlemlerinin
tamamlanması için düzenlenen EK-1’de yer alan belge tasfiye dairesi tarafından
ilgili sicile gönderilir.


c) İlgili sicil tarafından
hurdaya ayırma işlemlerinin tamamlanması için bu Tebliğin EK-2 ve EK-3’ünde yer
alan belgeler düzenlenerek tasfiye dairesine gönderilir.


ç) Tasfiye konusu malın hurdaya
ayırma işlemleri sırasında ayrıca araç kayıttan düşme ve bertaraf formu
aranmaz.


d) Tasfiye konusu mal üzerinde
vergi borcu, gecikme faizi, gecikme zammı, vergi cezası, trafik idari para
cezası ile haciz ve rehin şerhlerinin bulunması malın hurdaya ayrılmasına engel
teşkil etmez.


e) İcra mahkemesinin kabul
kararına kadar tasfiye edilecek mal üzerindeki haciz ve rehinler kaldırılamaz.


(5) Tasfiye dairesi, hurdaya
ayırma işlemleri tamamlanan malın mülkiyetinin MKE A.Ş.’ye devrine yönelik
kararın verilmesi için dosyayı icra mahkemesine gönderir.


(6) İcra mahkemesinin kabul
kararı üzerine tasfiye tamamlanmış olur.


(7) Tasfiye dairesi, malın
mülkiyetinin devrine ilişkin icra mahkemesinin kabul kararını ve tasfiyenin
tamamlandığını MKE A.Ş.’ye ve ilgili sicile bildirir.


(8) Tasfiye konusu mal, bildirim
tarihinden itibaren bir ay içinde MKE A.Ş. tarafından teslim alınır. Bu süre
içinde teslim alınan mala ilişkin yedieminlik ücreti işlemez.


(9) Bu madde gereğince devir ve
teslimine karar verilen tasfiye konusu malın MKE A.Ş. tarafından ödenen bedeli
ile teslim sonrasında belirlenen hurda bedelinin farklı olması hâlinde teslim
tarihinden itibaren on beş gün içinde fazla ödenen bedel iade edilir, eksik
ödenen bedel tamamlanır.


(10) Tasfiye kapsamında dosyaya
yatırılan tutardan ödemelerin yapılabilmesi için MKE A.Ş.’nin malı teslim
almasından sonra hurda bedeline ilişkin dokuzuncu fıkrada belirlenen işlemlerin
tamamlanması beklenir.


(11) İcra mahkemesinin ret kararı
vermesi hâlinde tasfiye dairesi tarafından;


a) Malın tescil kaydının hurdaya
ayrıldığı tarih itibarıyla yeniden açılması için ilgili sicile bildirimde
bulunulur.


b) MKE A.Ş. tarafından yatırılan
bedel iade edilir.


Kızılay’a devir


MADDE 15- (1)
Yukarıdaki maddeler uyarınca malın tasfiye edilememesi hâlinde tasfiye dairesi,
malın mülkiyetinin bedelsiz olarak Kızılay’a devrine yönelik kararın verilmesi
için dosyayı icra mahkemesine gönderir.


(2) İcra mahkemesinin kabul
kararı üzerine tasfiye tamamlanmış olur.


(3) Tasfiye dairesi, malın
mülkiyetinin devrine ilişkin icra mahkemesinin kabul kararını ve tasfiyenin
tamamlandığını Kızılay’a bildirir.


(4) Tasfiye konusu mal, Kızılay
tarafından bildirim tarihinden itibaren bir ay içinde teslim alınır. Bu süre
içinde teslim alınan mala ilişkin yedieminlik ücreti işlemez.


YEDİNCİ BÖLÜM


Mahkemenin Kararı
ile Malın Devir ve Teslimi


Mahkemenin kararı


MADDE 16- (1) İcra
mahkemesi, tasfiye dairesi tarafından mülkiyetin devri için gönderilen
dosyalarda, en geç on gün içinde dosya üzerinden yapacağı inceleme sonunda
talebin kabulüne veya reddine kesin olarak karar verir.


(2) Mahkemece verilen karar UYAP
vasıtası ile tasfiye dairesine bildirilir.


(3) Mahkemenin kabul kararıyla
birlikte malın mülkiyeti ilgiliye geçer.


Malın devir ve teslimi


MADDE 17- (1) Mahkemenin
kabul kararı üzerine devir ve teslim işlemleri, tasfiye dairesi tarafından mal
üzerindeki tüm haciz ve rehinlerin kaldırılması suretiyle gerçekleştirilir.


(2) Tasfiyeye konu malın sicile
kayıtlı olması hâlinde, tasfiye dairesi tarafından tescil işlemi yapılması
amacıyla ilgili kurum veya kuruluşa mahkeme kararı eklenerek tescil yazısı
gönderilir.


(3) Devir işlemlerine karşı
yedieminlik alacağına dayanılarak hapis hakkı kullanılamaz.


(4) Yedieminlik ücretinin
varlığı, mülkiyetin devri ve buna ilişkin işlemlerin yapılmasına engel teşkil
etmez.


SEKİZİNCİ BÖLÜM


Yedieminlik Ücreti
ve Masraflar


Yedieminlik ücreti ve ödenmesi


MADDE 18- (1) Tasfiye
edilecek malın yedieminlik ücreti, Lisanslı Yediemin Depoları Yönetmeliği Ücret
Tarifesi hükümlerine göre hesaplanır.


(2) Yedieminlik ücreti, tasfiye
masrafı olarak dosyadaki avanstan ve Bakanlık bütçesinden karşılanamaz.


(3) Borçlunun malı teslim alması
hâlinde borçlu tarafından ödenen yedieminlik ücreti tasfiye dairesi tarafından
yediemine ödenir.


(4) Yedieminin ücreti, elektronik
satış hükümlerine göre yapılan satış sonucunda tasfiye dairesi tarafından satış
bedelinden ödenir.


Vergi ve harç


MADDE 19- (1) Tasfiye
konusu malın vergi, ceza, prim gibi borçları, borçluya ait olup mülkiyet
ilgiliye, tüm borç ve yüklerinden âri olarak geçer.


(2) Devir ve tescil işlemleri her
türlü vergi, resim ve harçtan müstesnadır.


Tasfiye masrafları


MADDE 20- (1) Tasfiye
masrafları, tasfiyenin başlangıcından tasfiyenin sona ermesine kadar (teslim
masrafları dâhil) yapılan tüm masrafları kapsar.


(2) Borçlu tarafından yedieminlik
ücreti ödenmek suretiyle malın teslim alınması hâlinde yapılan teslim
masrafları tasfiye masrafları kapsamına girmez, borçluya aittir.


(3) Tasfiye konusu sicile kayıtlı
malın elektronik satış hükümlerine göre satılması sonucunda ihale alıcısına
teslimi ve tescili için yapılan masraflar tasfiye masrafları kapsamına girmez,
ihale alıcısına aittir.


(4) Tasfiye masrafları öncelikle
dosyadaki avanstan, avansın bulunmaması hâlinde Bakanlık bütçesinden
karşılanır.


(5) Tasfiye dairesince masraf
talep edilmesi hâlinde, bu talep Cumhuriyet başsavcılığı tarafından derhâl
yerine getirilir.


(6) Tasfiye edilecek malın
muhafazası için yatırılmış olan avansın kullanılmayan kısmı tasfiye
işlemlerinde kullanılmak üzere icra dairesince muhafaza edilir.


(7) Tasfiye işlemlerinin istinabe
yoluyla yürütülmesi hâlinde icra dairesince muhafaza edilen avans tasfiye
dairesine gönderilir.


Tasfiye masraflarının
karşılanması


MADDE 21- (1) Tasfiye
kapsamında dosyaya ödenen tutardan; sırasıyla avanstan karşılanan masraflar,
Bakanlık bütçesinden karşılanan masraflar ve vergi, resim, harç gibi malın
aynından kaynaklanan kamu alacakları ödenir.


(2) Dosyaya ödenen tutarın
Bakanlık bütçesinden yapılan masrafı karşılayamaması hâlinde tasfiye dairesi,
bakiye masrafın, 6183 sayılı Kanun uyarınca borçludan tahsili amacıyla tahsil
dairesine bildirimde bulunur.


DOKUZUNCU BÖLÜM


Tasfiyenin
Tamamlanması ve Bedelin Ödenmesi


Tasfiyenin tamamlanması


MADDE 22- (1) Tasfiye
sonucu tasfiye dairesi tarafından karar altına alınır.


(2) Tasfiye işlemlerinin istinabe
yoluyla yürütülmesi hâlinde tasfiye dairesi tarafından tasfiye süreci ve
sonucuna ilişkin olarak icra dairesine ayrıntılı bilgi verilir.


(3) Tasfiye kapsamında dosyaya
ödenen tutardan masrafların karşılanması sonucu kalan tutar, tasfiye dairesi
tarafından icra dairesine gönderilir.


(4) Tasfiye işlemlerinin istinabe
yoluyla yürütülmesi hâlinde tasfiye dairesi tarafından UYAP ortamında kayıt
kapatılır.


Bedelin muhafazası ve ödenmesi


MADDE 23- (1) Tasfiye
dairesi tarafından gönderilen tutar, Kanunun 9 uncu maddesi uyarınca icra
dairesi tarafından muhafaza edilir ve bankalarda nemalandırılır.


(2) Talep hâlinde nemalarıyla
birlikte hak sahiplerine ödenir.


ONUNCU BÖLÜM


Son Hükümler


Yürürlük


MADDE 24- (1) Bu
Tebliğ 31/10/2023 tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 25- (1) Bu
Tebliğ hükümlerini Adalet Bakanı yürütür.


 


Ekleri için tıklayınız