Helal Akreditasyonun Askıya Alınması, Kapsamının daraltılması veya Geri Çekilmesine İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ

HELAL AKREDİTASYONUN
ASKIYA ALINMASI, KAPSAMININ


DARALTILMASI VEYA
GERİ ÇEKİLMESİNE İLİŞKİN USUL


VE ESASLARA DAİR
TEBLİĞ


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Amaç, Kapsam,
Dayanak ve Tanımlar


Amaç


MADDE 1 – (1) Bu
Tebliğin amacı, Kurum tarafından helal akreditasyon statüsünü belirtmek için
helal uygunluk değerlendirme kuruluşu adına düzenlenen helal akreditasyonun,
helal uygunluk değerlendirme kuruluşu talebi ile ya da Kurum tarafından askıya
alınması, kapsamının daraltılması veya geri çekilmesine ilişkin usul ve
esasları belirlemektir.   


Kapsam


MADDE 2 – (1) Bu
Tebliğ, Kurum tarafından akredite edilen helal uygunluk değerlendirme
kuruluşlarının helal akreditasyonunda Kurum tarafından ya da helal uygunluk değerlendirme
kuruluşu talebi doğrultusunda yapılacak olan askıya alma, kapsam daraltma ya da
geri çekme işlemlerine dair usul ve esasları kapsar.  


Dayanak


MADDE 3 – (1) Bu
Tebliğ, 1/11/2017 tarihli ve 7060 sayılı Helal Akreditasyon Kurumu ile İlgili
Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanunun 3 üncü maddesi, 15/7/2018 tarihli ve 30479
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili
Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin on beşinci bölümüne ve 16/10/2019 tarihli ve
30920 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Helal Uygunluk Değerlendirme
Kuruluşlarının Akreditasyonu Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır. 


Tanımlar


MADDE 4 – (1) Bu
Tebliğde geçen;


a) Denetim: Bir helal uygunluk
değerlendirme kuruluşunun faaliyetlerinin, sistemlerinin ve personelinin helal
uygunluk değerlendirme alanında ulusal ve uluslararası kabul görmüş teknik
kriterlere, standartlara ve ilgili mevzuata uygun olup olmadığının belirlenmesini,


b) Düzeltici faaliyet: Mevcut
uygunsuzluk, kusur veya diğer istenmeyen durumların yeniden meydana gelmesini
önlemek amacıyla sebeplerin yok edilmesi için alınan önlemlerle ilgili
faaliyeti,


c) Gözetim: Akredite edilmiş
helal uygunluk değerlendirme kuruluşunun helal akreditasyon şartlarını yerine
getirmeye devam edip etmediğinin takibini içeren denetim faaliyetlerini,


ç) HAK helal akreditasyon
markası: Helal uygunluk değerlendirme kuruluşu tarafından helal akreditasyon
durumunu belirtmek için kullanılan, şekli ve kullanım şartları Kurum tarafından
belirlenen işareti, 


d) Helal akreditasyon sözleşmesi:
Helal uygunluk değerlendirme kuruluşunun helal akreditasyon süreci boyunca ve
akredite olduktan sonra uyacağını beyan ettiği şartların yer aldığı sözleşmeyi, 


e) Helal akreditasyonun askıya
alınması: Mevcut helal akreditasyon kapsamının tamamının ya da bir kısmının
geçici olarak durdurulmasını, 


f) Helal akreditasyonun geri
çekilmesi: Helal akreditasyonun tümüyle iptal edilmesini, 


g) Helal akreditasyonun
kapsamının daraltılması: Mevcut helal akreditasyon kapsamının bir kısmının geri
çekilmesi sonucu doğan hali,


ğ) Helal uygunluk belgesi: Helal
ürün/hizmet/proses ve/veya yönetim sistemlerinin belgelendirilmesi amacıyla
helal uygunluk değerlendirme kuruluşu tarafından yürütülen faaliyetler
neticesinde düzenlenen dokümanı,


h) Helal uygunluk değerlendirme
kuruluşu (HUDK): Ulusal ve uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre
helal uygunluk değerlendirme faaliyeti gösteren kuruluşu,


ı) İtiraz: Helal akreditasyon
kararının yeniden değerlendirilmesi talebiyle HUDK’nın yapmış olduğu
başvuruyu, 


i) Kurum: Helal Akreditasyon
Kurumunu,


j) Objektif delil: Doğrulanabilen
kayıtları, gerçeği ortaya koyan beyanları veya diğer bilgileri,


k) Şikâyet: Gerçek veya tüzel
kişilerin, Kurumun akredite ettiği bir kuruluşun helal akreditasyon kapsamında
yaptığı faaliyetler ile ilgili herhangi bir konuya ilişkin yaptıkları, cevabı
beklenen, sözlü veya yazılı memnuniyetsizliği ifade eden, objektif delillere dayalı
başvuruyu,


l) Üçüncü taraf: HUDK’nın
belgelendirdiği tarafı,


m) Yönetim Kurulu: Helal
Akreditasyon Kurumu Yönetim Kurulunu,


n) Yönetmelik: Helal Uygunluk
Değerlendirme Kuruluşlarının Akreditasyonu Hakkında Yönetmeliği,


ifade eder.


İKİNCİ BÖLÜM


Helal Akreditasyonun
Askıya Alınması, Kapsamının Daraltılması ve Geri Çekilmesi


Helal akreditasyonun askıya
alınması 


MADDE 5 – (1) Helal
akreditasyon aşağıdaki hallerde Kurum tarafından kısmen ya da tamamen askıya
alınır:


a) HUDK’nın Kuruma ilettiği helal
akreditasyonun askıya alınması yönündeki talebi.


b) Kurum ile imzalanan helal
akreditasyon sözleşmesindeki hükümlerin ihlal edilmesi.


c) HUDK’nın standartlarla temel
hatları belirlenen yeterliliğinin ortadan kalkması. 


ç) Standartlarla temel hatları
belirlenen tarafsızlık şartlarının HUDK tarafından ihlal edilmesi. 


d) HUDK’nın, çevrim içerisinde
akredite olunan kapsamlarda gerekli asgari uygulamayı gösterememesi,
gözetimlerinde tespit edilen uygunsuzluklara yönelik düzeltici faaliyetleri
zamanında gerçekleştirememesi, bu faaliyetlerin kayıtlarını zamanında Kuruma
sunamaması.


e) HUDK’nın, helal akreditasyon
kapsamı dâhilinde yürütülen helal uygunluk değerlendirme faaliyetlerinin Kurum
tarafından HUDK müşterisinin sahasında gözlemlenmesine yönelik denetimleri
organize edememesi.


f) Helal akreditasyonla ilgili
yeni şartlara ve kriterlere, verilen süre içerisinde uygunluk sağlanamaması.


g) HUDK’nın helal akreditasyon
kapsamındaki faaliyetlerini etkileyen personel, yerleşim, teçhizat ve yönetim
değişikliklerinin Kurum tarafından potansiyel risk olarak değerlendirilmesi.


ğ) Planlanan gözetimin mücbir
sebep veya zorunluluk hali olmaksızın HUDK tarafından reddedilmesi.


h) Gözetim esnasında HUDK veya
HUDK çalışanlarından kaynaklanan sebeplerden dolayı denetimin yarıda kesilmesi.


ı) HUDK’nın, helal akreditasyon
sertifikasını ve HAK helal akreditasyon markasını yanıltıcı şekilde kullanması.


i) Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin
üçüncü fıkrasındaki değişikliklerin helal akreditasyon sözleşmesindeki
sürelerde Kuruma bildirilmemesi.


j) HUDK’nın, Kurumun helal
akreditasyon faaliyetlerinde dayanak olarak kullandığı ulusal ve uluslararası
standartlar kapsamında helal akreditasyon veya yeterlilik verme gibi
faaliyetlerde bulunması.


(2)  Kurum, helal
akreditasyonun kısmen veya tamamen askıya alınmasında kendi gerçekleştirdiği
gözetimleri, aldığı şikâyetleri ve buna benzer diğer yollar vasıtasıyla elde
ettiği objektif delilleri göz önüne alır.


(3)  Helal
akreditasyonun askıya alınmasına ilişkin işlemler Yönetmeliğin 5 inci
maddesinin ikinci fıkrasına göre oluşturulan düzenlemeler çerçevesinde
yürütülür.


(4)  HUDK, Yönetmeliğin
5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre oluşturulan düzenlemeler çerçevesinde
helal akreditasyonun askıya alınması kararına itirazda bulunabilir. 


(5)  Askıya alma
süresi, Yönetim Kurulunun kararında altı (6) ayı geçmeyecek şekilde belirtilir
ve Yönetim Kurulundan nihai kararın çıktığı tarih ile başlar.


(6)  Helal
akreditasyonu askıya alma kararının ardından Kurum, askıya alma nedenlerini
HUDK'ya bildirir. Kurum, askıya alma sebeplerinin giderilmesine dair düzeltici
önlemleri ve zamanını gösterir çizelgeyi HUDK'dan talep eder.


Askıya alma halinin
kaldırılması 


MADDE 6 – (1) HUDK,
askıya alma halinin kaldırılmasını istediği takdirde, denetim sırasında tespit
edilen uygunsuzluklarla ilgili gerekli düzeltici faaliyetleri belirler ve
Kuruma bildirir.


(2) Kurum tarafından uygun
bulunan düzeltici faaliyetler 5 inci maddenin beşinci fıkrasında belirtilen
süre içerisinde tamamlanır. 


(3) Kurumun tesis edeceği denetim
ekibi, düzeltici faaliyetlerin sonuçlarını değerlendirir, gerekli görürse
HUDK’ya askıya alma sebepleriyle sınırlı olarak takip denetimi uygular. 


(4) Askıya alma hali, denetim
ekibi tarafından düzeltici faaliyetlerin sonuçlarının ya da gerekli görüldüğü
takdirde gerçekleştirilen takip denetimi sonucunda oluşturulan denetim
raporunun değerlendirilmesi sonrasında Yönetim Kurulu kararı ile son
bulur.  


(5) Gerçekleştirdiği düzeltici
faaliyetlerin sonucu yeterli bulunmayan HUDK’nın helal akreditasyonunun kapsamı
daraltılır veya helal akreditasyonu geri çekilir. 


(6) Bu kapsamda yapılacak
değerlendirmeler ve takip denetimleri, HUDK’dan kaynaklanan bir sebepten dolayı
5 inci maddenin beşinci fıkrasında belirtilen sürede gerçekleştirilemezse
HUDK’nın helal akreditasyonu ile ilgili kapsamlar daraltılır veya helal
akreditasyon geri çekilir.


(7) Düzeltici faaliyetler ile
ilgili işlemler Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre
oluşturulan düzenlemeler çerçevesinde yürütülür.


Helal akreditasyonun
kapsamının daraltılması veya geri çekilmesi 


MADDE 7 – (1)
Aşağıdaki hallerde Kurum tarafından helal akreditasyonun kapsamı daraltılır ya
da geri çekilir:


a) HUDK’nın, Kuruma ilettiği
helal akreditasyonun kapsamının daraltılması veya geri çekilmesi ya da bir
akreditasyon çevrimi içerisinde aynı kapsamda ikinci defa helal akreditasyon
sertifikasının askıya alınması yönündeki talebi.


b) HUDK’nın akredite olduğu helal
uygunluk değerlendirme alanında gerçek dışı kayıt/rapor/belge oluşturması veya
düzenlemesi.


c) HUDK’nın, Kurumu kasıtlı olarak
yanlış/gerçek dışı deliller ile bilgilendirmesi.


ç) HUDK’nın, akredite olduğu
kapsamlar özelinde, Kurumun itibarını zedeleyici beyanlarda ve/veya eylemlerde
bulunması.


d) HUDK’nın sahibi, ortağı
ve/veya yöneticisi olan kişinin zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, hırsızlık,
dolandırıcılık, her türlü sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas gibi
yüz kızartıcı suçlara karıştığı veya kaçakçılık, suçtan kaynaklanan malvarlığı
değerlerini aklama, ihaleye ve edimin ifasına fesat karıştırma suçlarından ve/veya
anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan biriyle mahkûm olması.


e) HUDK’nın akredite olmadığı
kapsamlarda veya alanlarda kasten HAK helal akreditasyon markasını kullanması
veya Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre oluşturulan
düzenlemeler ile belirtilen esasları kasıtlı olarak ihlal etmesi. 


f) HUDK’nın helal uygunluk
değerlendirme faaliyetlerinde yönetici, karar verici, tetkikçi, değerlendirici,
sınav yapıcı, belge düzenleyici, belge/sertifika/rapor onaylayıcı olarak görevlendirilmiş
kişilerin birinci fıkranın (b) ila (e) bentlerindeki eylemlerde bulunmak
suretiyle helal akreditasyona ve helal uygunluk değerlendirmeye olan güveni
sarsıcı nitelikteki iş ve işlemlerde son üç (3) yıl içinde bulunduğunun
objektif delillerle tespit edilmesi.


g) Helal akreditasyonun askıya
alınmasını gerektiren sebeplerin süresi içerisinde giderilmemesi veya
belirtilen süre içerisinde HAK’ın yapacağı değerlendirmeler neticesinde
düzeltici faaliyetlerin yeterli bulunmaması.


ğ) Güvenlik sorunları, doğal afet
ve benzeri durumlar neticesinde belirli bir sektörde/ülkede/bölgede veya
akredite olduğu sektörde/ülkede/bölgede helal akreditasyona olan güveni
zafiyete uğratacak şartların oluşması. 


h) HUDK’nın fiili olarak helal
uygunluk belgesi veremiyor hale gelmesi.


(2) Kurum, helal akreditasyonun
kapsamının daraltılmasında veya geri çekilmesinde kendi gerçekleştirdiği
gözetimlerini, aldığı şikâyetleri ve buna benzer diğer yollar vasıtasıyla elde
ettiği objektif delilleri göz önüne alır.


(3) Helal akreditasyonun
kapsamının daraltılmasına veya geri çekilmesine ilişkin işlemler Yönetmeliğin 5
inci maddesinin ikinci fıkrasına göre oluşturulan dokümanlar çerçevesinde
yürütülür.


(4) HUDK, Yönetmeliğin 5 inci
maddesinin ikinci fıkrasına göre oluşturulan düzenlemeler çerçevesinde helal
akreditasyonun kapsamının daraltılması veya geri çekilmesi kararına itirazda
bulunabilir. 


(5) Kurum tarafından helal
akreditasyonu geri çekilen HUDK ya da yetkilileri ve/veya yetkililerle
bağlantısı olan başka kişilerce kurulmuş olan HUDK’lar, birinci fıkrada sayılan
haller için; 


a) (b) ila (e) bentlerinde
sıralanan haller kaynaklı kapsam daraltma veya geri çekme durumunda üç (3) yıl,


b) (a) ile (f) bentlerinde
belirtilen halden kaynaklı kapsam daraltma veya geri çekme durumunda altı (6)
ay,


c) (g) ila (h) bentlerinin söz
konusu olduğu hallerde ise mevzubahis uygunsuzluğun ortadan tamamen kalktığının
objektif delillerle tespit edilmesine kadar,


helal akreditasyon için tekrar
başvuruda bulunamaz.


(6) Helal akreditasyonun
kapsamının daraltılması veya geri çekilmesi kararının ardından Kurum, HUDK'ya
helal akreditasyonu daraltma veya geri çekme nedenlerini ve yükümlülüklerini
bildirir. Kurum, konuya ilişkin güncel bilgileri internet sitesinde
yayımlayabilir.


HUDK’nın yükümlülükleri 


MADDE 8 – (1) HUDK,
askıya alma, kapsam daraltma veya geri çekme kararının bildirim teyidinin
alındığı tarihten itibaren, teyit alınamaması halinde ise karar bildiriminin
HUDK’nın Kurumda kayıtlı adresine posta ile gönderim tarihinden itibaren üç (3)
işgünü sonrasında aşağıdaki yükümlülükleri yerine getirir:


a) HUDK, helal akreditasyonun
askıya alınması, kapsamının daraltılması veya geri çekilmesi durumunda ilgili
helal akreditasyona dair HAK helal akreditasyon markalı rapor/belge
düzenleyemez, dokümanlarında HAK helal akreditasyon markasını kullanamaz ve
helal akreditasyonuna atıf yapamaz. 


b) Askıya alma, kapsam daraltma
veya geri çekme karar tarihinden tebliğ tarihine kadarki sürede düzenlenmiş
olan HAK helal akreditasyon markalı rapor/belge varsa bu belgeler helal
akreditasyon kapsamında olmadığından HUDK tarafından iptal edilir ve HUDK, buna
yönelik gerçekleştirdiği tüm faaliyetlerin kayıtlarını Kuruma iletir.


c) HUDK; askıya alma, kapsam
daraltma veya geri çekme kararını helal akreditasyon kapsamında hizmet sunduğu
üçüncü taraflara taahhütlü mektup, tebligat ya da e-tebligat ile bildirmekle
yükümlüdür ve bu kapsamda yapacağı eylemlere ilişkin kayıtları, talep edilmesi
halinde Kuruma sunar.


ç) Helal akreditasyonun geri
çekilmesi kararını tebellüğ eden HUDK, helal akreditasyon sertifikasını ikinci
bir bildirimi beklemeksizin Kuruma iade eder.


d) HUDK, daha önce helal uygunluk
belgesi verdiği üçüncü tarafların haklarını korumak için gerekli tedbirleri
alır, bu doğrultuda yapmış olduğu tüm faaliyetlerin kayıtlarını talep edilmesi
üzerine Kuruma sunar. 


e) Kapsam daraltma veya geri
çekme durumunda, HUDK bu fıkranın (d) bendinde belirtilen tedbirler için
yürürlükte olan helal uygunluk belgelerinin diğer bir akredite HUDK’ya
aktarılması amacıyla Kurum tarafından uygulama dokümanlarında belirtilmiş usul
ve esasları da dikkate alarak gerekli prosedürleri oluşturur ve uygular. 


f) Helal akreditasyon kapsamı
daraltılan ya da geri çekilen HUDK, bu fıkranın (e) bendi uyarınca, daraltılan
ya da geri çekilen kapsamlarda düzenlemiş olduğu helal uygunluk belgelerinin
başka bir akredite HUDK üzerinden devamının sağlanmasına yönelik olarak yaptığı
aktarımı, helal uygunluk belgesinin geçerlik süresi sonuna kadar
sonlandırmalıdır. Her halükarda söz konusu süre altı (6) ayı geçemez. 


g) Helal uygunluk belgesinin
aktarımı yapıldığında Kuruma ve ilgili üçüncü taraflara bildirim yapılır. 


ğ) Helal uygunluk belgesinin
aktarımına ilişkin işlemler Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına
göre oluşturulan düzenlemeler çerçevesinde yürütülür.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Çeşitli ve Son
Hükümler


Yetki


MADDE 9 – (1) Bu
Tebliğde yer alan hususlarda uygulamaya yönelik önlem almaya, özel ve zaruri
durumları inceleyip sonuçlandırmaya, inceleme ve denetleme kriterlerini
belirlemeye ve gerekli düzenlemeleri yapmaya Yönetim Kurulu yetkilidir.


Yürürlük


MADDE 10 – (1) Bu Tebliğ
yayımı tarihinde yürürlüğe girer. 


Yürütme 


MADDE 11 – (1) Bu
Tebliğ hükümlerini Yönetim Kurulu yürütür.