Hayvan Rehni Tüzüğü

HAYVAN REHNİ TÜZÜĞÜ[1]


 


Bakanlar
Kurulu Kararının Tarihi       : 24.8.1965        No     : 6/5165


Dayandığı
Kanunun Tarihi                    : 17.6.1926        No     : 743


Yayımlandığı
Resmî Gazetenin Tarihi  : 16.9.1965        No     : 12102


Yayımlandığı
Düsturun Tertibi             : 5                      Cildi : 4        Sayfa  :
3444


 


BİRİNCİ KISIM


Genel Hükümler


 


I. Hayvan üzerinde teslimsiz rehin
tesisi


Madde
1 –
Medeni Kanunun 854 üncü maddesi gereğince, hayvan üzerinde teslimsiz rehin
tesisi, bu Tüzük hükümlerine tabidir.


 


II. Rehin alacaklısı


1. İzin


Madde
2 – (Değişik birinci ve ikinci fıkralar: 24.6.1986 - 86/10746)
Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası ve kooperatifler ile özel kanunları veya
Türk Ticaret Kanunu gereğince tüzel kişiliğe sahip bir itibar müessesesi olarak
kurulmuş bulunan sermaye şirketleri, merkezlerinin bulunduğu yerdeki valilikçe
izin verilmek şartıyla, Medeni Kanunun 854 üncü maddesi gereğince rehin
alacaklısı olabilirler.


İzin,
bu müesseselerden itimada değer olan ve rehin hakkı yanında kefalet, müteselsil
sorumluluk ve benzeri teminat almayacaklarını taahhüt edenlere verilebilir.
Ancak, Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasının rehin hakkı yanında kefalet,
müteselsil sorumluluk ve teminat alması izin verilmesine engel teşkil etmez.


İzin kararı, masrafı ilgili müesseseden alınarak
valilikçe Resmi Gazete ile derhal yayınlanır.


İzin
alındıktan sonra ikinci fıkra hükmüne uygun hareket etmeyen müesseseye, verilen
izin valilikçe geri alınır.


 


2. İzin verilen müesseselerin sicili


Madde 3 –
Yukarıki maddeye göre izin verilen müesseseler merkez ve şubelerinin bulunduğu
illerin merkezlerindeki ticaret sicili memurluklarında, Adalet Bakanlığınca
yapılacak yönetmeliğe göre tutulacak bir sicile kaydedilir.


İzin
veren valilik, durumu kayıt yapılmak üzere o il merkezindeki ticaret sicili
memurluğuna ve izin verilen müessese merkezince isimleri bildirilecek şubelerin
bulunduğu illerin merkezlerindeki ticaret sicili memurluklarına duyurur.


Bu
maddedeki sicilin tutulmasını ticaret sicili memurunun bağlı bulunduğu mahkeme
hakimi veya başkanı gözetir.


 


III. Hayvan rehni sicilini tutan
daire


Madde
4 –
Hayvan rehni sicili icra dairelerinde tutulur.


Bir
asliye mahkemesinin yargı çevresi içinde birden çok icra dairesi varsa, sicili
tutma görevi Adalet Bakanlığınca belirtilecek icra dairesine attir.


 


IV. Sicil defteri


Madde
5 –
Hayvan rehninin kaydı için üç bölümlü bir sicil defteri tutulur.


Birinci
bölüme hayvan rehinleri tarih sırası ile kaydedilir. İkinci ve üçüncü bölümler
fihrist bölümleridir.


İkinci
bölüm, rehin veren gerçek kişi ise soyadının, tüzel kişi ise ünvanının; üçüncü
bölüm, rehin alacaklısının ünvanının ilk harfine göre tutulur.


Sicil
defterinin örneğini Adalet Bakanlığı bir yönetmelikle tesbit eder.


 


V. İtiraz hakkı


Madde 6 –
İcra memurunun, hayvan rehni sicilinin tutulmasına ilişkin işlemleri aleyhine
Adalet Bakanlığına itiraz edilebilir.


İtiraz
üzerine, gerekirse ilgili belgelerin asıl veya örneklerinin de getirilmesi ve
lüzumlu bilginin toplanması suretiyle bakanlıkça verilecek karar, işlemi yapan
icra memurluğuna ve itiraz eden kişiye tebliğ edilir. Bakanlığın kararı
kesindir. İlgililer, bu karar aleyhine Danıştay'a başvurabilir.


 


VI. Sicilin denetlenmesi


Madde 7 –
Hayvan rehni sicili, yılda en az bir defa, sicilin bulunduğu yerdeki Cumhuriyet
Savcısı tarafından teftiş edilir ve teftiş sonucu bir raporla Adalet
Bakanlığına bildirilir.


 


VII. Sicilin aleniliği


Madde 8 – Hayvan rehni sicili alenidir. Menfaati bulunan herkes
sicilde bir kayıt bulunup bulunmadığı ve varsa mahiyeti hakkında sözlü veya
yazılı bilgi verilmesini sicili tutan memurdan isteyebilir.


 


İKİNCİ KISIM


Sicile Kayıt


 


I. Kaydın yapılacağı yer


Madde
9 –
Hayvan rehni, rehnedilen hayvanın mütat olarak bulunduğu yerdeki icra
memurluğunda tutulan sicile kaydedilir.


Hayvanın mütat olarak bulunduğu yer sahibinin isteği ile
devamlı şekilde bakılıp tutulduğu yerdir. Bu yerin neresi olduğu, o yer
veterinerliğince verilecek bir belge ile belirtilir.


Hayvanın
mutat olarak bulunduğu yerin tesbitinde veterinerlikçe tereddüt edilen
hallerde, hayvan sahibinin ikametgahının bulunduğu yer kayıt mahallidir.


Hayvanların
yaylağa ve kışlağa çıkarılması mütat olan hallerde, yaylak ve kışlak, yılın
diğer aylarında hayvanın bakılıp tutulduğu yerden ayrı bir icra memurluğunun
yetki çevresinde ise, hayvan rehni, yaylak ve kışlağın bulunduğu yerlerde
tutulan hayvan rehni sicillerine de kaydedilir. Bu şekilde mükerrer kayıt
yapıldığı, her sicile ait defterin birinci bölümünün özel hanesine işaret
edilir.


Bu
sicillerden birine kayıt, rehin hakkının doğması için kafidir.


 


II. Özel kayıt


1. Kaydın yapılması


Madde
10 –
Rehin verenin ikametgahı, sicile kayıt sırasında, rehnedilen hayvanların mütat
olarak bulunduğu yerden başka bir icra memurluğunun yetki çevresi içinde ise
veya ikametgah, kayıt yapıldıktan sonra başka bir yere nakledilirse, 9 uncu maddenin
birinci fıkrasında gösterilen icra dairesi kaydın bir örneğini rehin verenin
ikametgahının bulunduğu yer icra dairesine gönderir.


Rehin
verenin ikametgahı icra dairesi, kendisine gönderilen kayıt örneğindeki
hususları, asıl kaydın yapıldığı yer ile kayıt numarasını ve tarihini de özel
hanesine işaret etmek suretiyle sicil defterinin birinci bölümüne kaydeder.


Rehin
verenin ikametgahı, özel kaydın yapıldığı yerden başka bir mahalle
nakledilirse, hayvanların mütat olarak bulunduğu yer dışında olmak şartiyle, bu
yeni mahalde, yukarıki fıkralar gereğince, yeniden bir özel kayıt yapılır.


 


2. Kayıt yenilenmesini, kaydın
değiştirilmesini veya düzeltilmesini yahut silinmesini bildirme


Madde
11 –
Asıl kaydın bulunduğu yer icra dairesi, kaydın 15 inci maddeye göre yenilendiğini, 16 ncı maddeye göre
değiştirildiğini veya 17 inci maddeye göre düzeltildiğini yahut 18 inci
maddeye göre silindiğini, sicile işlemek üzere, 9 uncu maddenin dördüncü
fıkrası ile 10 uncu maddede sözü geçen icra dairelerine bildirilir.


14
üncü madde gereğince yeniden tescil yapıldığının bildirilmesi halinde, rehin
verenin ikametgahındaki icra dairesi, bunu sicile değişiklik olarak işaret
eder.


 


III. Kayıt isteği


Madde
12 –
Sicile kayıt, aşağıdaki fıkralar gereğince icra memuruna verilecek, kayıt
isteğini kapsayan ve her iki tarafça yahut noterde düzenlenmiş vekaletnameye
dayanılarak vekillerince imzalanmış bir beyanname ile yapılır.


Rehin
tesisi hakkındaki anlaşma noterde düzenlenmişse, beyanname, her iki tarafça
veya noterde düzenlenmiş vekaletname ile yetkili vekillerince yahut sadece
rehin veren kimse tarafından veya vekilince verilir.


Rehin tesisi hakkındaki anlaşma noterde düzenlenmemişse,
beyannamenin, her iki tarafca veya noterde düzenlenmiş vekaletname ile yetkili
vekillerince, icra memuruna verilmesi gerekir. İcra memuru taraflar ve
vekillerinin kimliklerini tesbit etmeden kaydı yapmaz.


Yukarıki
fıkralarda geçen beyannameye, varsa anlaşmayı gösteren noter senedinin aslı
veya örneği ile 9 uncu maddenin ikinci fıkrasında sözü geçen veterinerlik
belgesi ve rehin verenin ikametgahını gösterir belge eklenir.


Beyanname, rehin tesisi hakkında noterde düzenlenmiş
anlaşma ile vekaletname örnekleri ve veterinerlik belgesi, rehin verenin
ikametgahını gösterir belge, kaydın dayanağı olarak sicilin tutulduğu icra
dairesinde saklanır.


Beyannameler, Adalet Bakanlığınca hazırlanacak
yönetmelikteki örneğine göre bastırılır.


 


IV. Kaydın muhtevası


Madde
13 –
Hayvanlar, sicile; değeri, nev'i cinsiyeti ve özel alametleri (Soy, yaş, renk
gibi sair belirtici nitelikler) gösterilmek suretiyle ayrı ayrı kaydedilir.


 


V. Mütat olarak bulunulan yerin
değişmesi halinde yeniden kayıt


Madde 14 –
Hayvanın mütat olarak bulunduğu yerin değiştirilmesi halinde, bu yer başka bir
icra dairesinin yetki çevresine giriyorsa, rehin veren, yeni yerdeki
veterinerlikten alacağı belgeyi de göndermek suretiyle durumu, rehni kaybetmiş
olan icra dairesine derhal bildirmek zorundadır. Bu icra dairesi, hayvanın
mütat olarak bulunduğu yerde değişiklik olduğunu yeni yerdeki icra dairesine
bildirir ve kaydın bir örneğini dayanağı belgelerle birlikte gönderir.


Yeni
yerdeki icra dairesi hayvan rehnini sicile kaydeder ve kaydın yapıldığını eski
kaydın bulunduğu yer icra dairesine bildirir.


Eski
kaydın bulunduğu yer icra dairesi, bu bildirme üzerine sicildeki kaydı siler.


 


VI. Kaydın yenilenmesi


Madde 15 – Sicili tutan icra memuru, 9 uncu
maddenin birinci ve üçüncü fıkralarına göre yapılmış ve 3 yılı doldurmuş
bulunan kayıtların ilgilileri olan rehin alacaklılarına, her yılın Kasım
ayında, o yıl sonuna kadar yenileme isteğinde bulunmadıkları takdirde, kaydın
silineceğini tebliğ eder.


Rehin
alacaklısı bu süre içinde kaydın yenilenmesini isterse, hayvan rehni yeniden
kaydedilir ve eski kayıt silinir.


Yenileme
isteği süresinde yapılmazsa kayıt re'sen silinir.


 


VII. Değişikliklerin kaydı


Madde
16 –
Rehin veren ve rehin alacaklısı anlaşarak rehne esas teşkil eden akitte
değişiklik yaparlarsa ve ezcümle rehnedilen hayvanı değiştirirlerse, iki
tarafın birlikte yahut sicilde yapılacak değişikliğin hukuki sonucu hakkını
takyit eden tarafın tek başına isteği üzerine, 12 inci maddedeki usule göre,
sicil kaydı, akdi duruma uygun hale getirilir.


Mahkeme veya icra ve iflas dairelerinin bildirdiği
değişiklikler, tarafların isteği olmaksızın kaydedilir.


 


VIII. Sicildeki hataların
düzeltilmesi


Madde
17 –
Sicile kayıt düşürülürken, kayda esas teşkil eden belgelerden açıkça anlaşılan
bir yazı veya rakam hatası yapılmışsa, sicili tutan memur, bu maddi hatayı
re'sen veya tarafların isteği üzerine düzeltir. Düzeltme sırasında, yanlış
kelime veya rakam yatay bir çizgi ile okunabilir şekilde iptal edilerek üstüne
doğrusu yazılır. Sicil defterinin düşünceler hanesinde düzeltmenin sebebi ve
tarihi gösterilir.


 


ÜÇÜNCÜ KISIM


Kaydın silinmesi


 


I. Kayıt silmeyi gerektiren haller


Madde
18 – Hayvan rehni sicilindeki kayıt, aşağıdaki hallerde
silinir.


a)
Rehin alacaklısı kaydın silinmesine yazılı olarak müsaade etmişse,


b) Kesinleşmiş bir mahkeme hükmü ile hayvan rehninin
mevcut olmadığı veya ortadan kalktığı sabit olursa,


c)
Hayvan rehni, rehnin paraya çevrilmesi yolu ile sona ermişse,


d)
14 üncü maddeye göre yeni bir kayıt tesis edilmişse,


e) 15 nci madde gereğince kayıt yenilenmiş veya süresi
içinde kayıt yenileme isteğinde bulunulmamışsa,


 


II. Özel kaydın silinmesi


Madde
19 –
10 uncu maddenin son fıkrasına göre kayıt yapılması halinde 9 uncu maddenin
birinci fıkrasında gösterilen asıl kaydın bulunduğu icra dairesi, eski
ikametgahtaki özel kaydın silinmesi için durumu, bu yer icra dairesine
bildirir.


 


DÖRDÜNCÜ KISIM


Sicili tutan icra dairelerinin bildirme görevi


 


İlgililere bildirme


1. Kaydın tesisini bildirme


Madde 20 -
Hayvan rehni kaydını tesis eden icra dairesi, kayıt sırasında rehin
alacaklısının veya vekilinin hazır bulunmadığı hallerde, kaydın tesisini rehin
alacaklısına veya vekiline bildirir.


 


2. Yeni kaydın, kayıt yenilemenin ve
kayıt silmenin bildirilmesi


Madde
21 – 14 üncü maddeye göre yeniden kayıt tesisi halinde yeni
kaydı tesis eden icra dairesi, durumu rehin alacaklısına bildirir.


15 inci madde uyarınca kayıt yenilenmiş veya silinmişse,
yenileme veya silme işlemini yapan icra dairesi, durumu rehin alacaklısına,
rehin verene ve rehin üçüncü bir şahıs tarafından verilmişse ayrıca borçluya
bildirir.


 


BEŞİNCİ KISIM


Çeşitli hükümler


 


I. Rehnedilen hayvandaki ayıp


Madde 22 – Hayvan rehninin sicile kaydı sırasında 12 nci maddeye göre
verilecek beyannamede veya aynı maddede gösterilen noter senedinde rehin veren,
rehnedilen hayvanın her türlü ayıptan salim bulunduğunu tekeffül etmeye
mecburdur.


 


II. Rehnedilen hayvanın muhafazası


Madde
23 –
Rehin veren, rehnedilen hayvanın canlı olarak ve kıymetinde azalma vuku
bulmadan muhafazasından sorumludur.


 


III. Mükerrer rehin tesisi


1. Kayıt sırasında inceleme


Madde
24 –
Hayvan üzerinde bu Tüzük hükümlerine göre tesis edilmiş olan rehin sona ermeden
ikinci bir rehin hakkı tesis edilemez.


Rehnedilmek istenen hayvan üzerinde evvelce tesis edilmiş
bir rehin hakkı bulunup bulunmadığını aramayı gerektiren haklı sebepler
mevcutsa, icra memuru, veterinerlik belgesi ve rehin verenin ikametgahını
gösteren belgeye göre hayvanın rehnedilmesi halinde kaydedilmesi mümkün bulunan
diğer icra memurluklarından durumu sorabilir.


 


2. Başka bir sicildeki kayıt


Madde
25 –
İcra memuru, rehni kaydettikten sonra, aynı hayvan üzerinde evvelce başka bir
sicilde rehin tesis edildiğini öğrenirse, durumu, rehin verene ve rehin
alacaklısına tebliğ eder.


Taraflar tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde, önceki
rehnin son bulduğunu, ilgili icra memurluğundan alacakları bir belge ile tevsik
ederlerse, icra memuru ikinci kaydı muhafaza eder. Bu süre içinde birinci
rehnin kaldırılması için dava açılır ve bu hususu gösteren bir belge ibraz
olunursa, icra memuru dava sonunu bekler. Önceki kaydın son bulduğu bir belge
ile tevsik edilmemiş veya ilk rehin kaydının kaldırılması için açılmış olan
dava red edilmiş ve karar kesinleşmiş ise sonraki rehin kaydı silinir.


 


IV. Hayvan rehninin haciz sırasında
nazara alınması


Madde
26 –
Hayvan haczi sırasında, haczi yapacak olan icra memuru kendi dairesi veya o
mahaldeki görevli icra dairesi tarafından tutulan sicile bakarak, borçlunun
hayvanları üzerinde bir rehin hakkı tesis edilip edilmediğini re'sen araştırır.
Haczedilen hayvan üzerinde rehin hakkı mevcutsa, hayvanın rehnedilmiş olduğunu,
rehin borcunun miktarını, rehin hakkının tesis tarihini, gereği yapılmak üzere,
haciz ve icra tutanaklarına kaydeder.


 


V. Tebliğ ve bildirme masraflarının
ödenmesi


Madde
27 –
Bu Tüzükte öngörülen tebligat ve bildirmeler, masrafları ilgililerine ait olmak
üzere, 7201 sayılı Tebligat Kanununa göre yapılır.


Tebliğ
ve bildirme masraflarını ödemeyenin isteği yerine getirilmez.


İlgili,
dilerse tebliğ ve bildirme masrafları için peşinen bir miktar para öder.


İcra memuru, bu madde gereğince alınan paraları kayıt
için özel bir defter tutar. Yapılan sarfiyat, defterin ilgili sütununda
gösterilir. Her takvim yılı başında, geçen yıla ait hesaplar kapatılarak masraf
için ödenen paralardan kalan miktarlar, müfredatlı olarak yeni yılın kaydına
aktarılır.


Rehin
kaydının silinmesi halinde, kalan miktar, bu parayı yatırmış olana geri
verilir.


 


Geçici
Madde – Bu Tüzük gereğince tutulacak defterler ve
bastırılacak beyannameler, Tüzüğün yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren altı ay içinde, Adalet Bakanlığı tarafından
hazırlatılarak, ticaret sicili memurlukları ile icra memurluklarına gönderilir.[2]


 


VI. Yürürlük tarihi


Madde 28 –
Danıştay tarafından incelenmiş olan bu Tüzük hükümleri Resmi Gazete'de yayımı
tarihinden altı ay sonra yürürlüğe girer.


 


VII. Yürütme


Madde
29 –
Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.





 







24/8/1965 TARİH VE 6/5165 SAYILI
BAKANLAR KURULU KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN
TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE






Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğün Yürürlüğe Koyan
Kararnamenin






Tarihi



Numarası



Farklı Tarihte Yürürlüğe Giren
Maddeler



Yürürlüğe

Giriş Tarihi






21/6/1986



86/10746



-



18/7/1986









 











[1]
3/12/2001 tarihli ve 4722 sayılı “Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama
Şekli Hakkında Kanun”un 22 nci maddesi ile; 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda
öngörülen tüzük ve yönetmeliklerin 1/1/2001 tarihinden itibaren bir yıl içinde
çıkarılacağı ya da yürürlükteki tüzük ve yönetmeliklerde gerekli değişiklikler
yapılacağı, bu düzenlemeler yapılıncaya kadar yürürlükteki tüzük ve
yönetmeliklerin Türk Medeni Kanununa aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına
devam edileceği hükme bağlanmıştır.







[2]
Bu tüzüğün uygulanması ile ilgili yönetmelik 24.8.1966 tarih ve 12385 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.