Hava Trafik Kontrolörü Lisans ve Derecelendirme Yönetmeliği (shy Atco)

HAVA TRAFİK KONTROLÖRÜ LİSANS VE
DERECELENDİRME


YÖNETMELİĞİ (SHY ATCO)


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Başlangıç Hükümleri


Amaç


MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, hava
trafiğinin emniyetli, düzenli ve hızlı akışını temel alan hava trafik kontrol
hizmetlerinin etkinliğini sağlamak için Türk hava sahası, havalimanı ve
meydanlarında çalışmakta olan sivil hava trafik kontrol hizmetlerinde görev
alan hava trafik kontrol personeli ile hava trafik kontrolörü lisansı alacak
kişilerin  sahip olması gereken sağlık, eğitim ve uzmanlık
şartlarının belirlenmesine, lisans, sertifika ve derecelerinin verilmesine,
muhafaza edilmesine, yenilenmesine, askıya alınmasına veya iptal edilmesine
ilişkin esasların düzenlenmesi ve emniyet standartlarının muhafaza edilerek
geliştirilmesini sağlamaktır.


Kapsam


MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; Sivil
Havacılık Genel Müdürlüğünü, sivil hava trafik kontrol hizmetlerindeki hava
trafik kontrolörlüğü için gerekli lisans, derece veya sertifika almış, alacak,
temdit edecek veya yenileyecek kişileri ve bunlara eğitim veren veya
bünyelerinde bulunduran kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişileri
kapsar.


Dayanak


MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 14/10/1983
tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun 41 inci ve 46 ncı
maddeleri, 5/6/1945 tarihli ve 4749 sayılı Şikago'da 7 Aralık 1944 Tarihinde
Akit ve İmza Edilmiş Olan Milletlerarası Sivil Havacılık Anlaşması ile Sivil Havacılık
Geçici Sözleşmesi ve Bunların Eklerinin Onanması Hakkında Kanun ile yürürlüğe
girmiş olan Şikago Sözleşmesinin 1 inci eki ve 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı,
İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 437 nci ve 441 inci maddelerine
dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;


a) Aletli meydan kontrol derecesi: Aletli yaklaşma ve
kalkış usulleri bulunan ve yaklaşma kontrol hizmetinin bir yaklaşma kontrol
ünitesi ya da bir saha kontrol merkezi tarafından verildiği havalimanlarında
çalışan hava trafik kontrolörlerinin sahip olması gereken dereceyi,


b) Asistan hava trafik kontrolörü: Geçerli bir hava
trafik kontrolörü lisansına sahip olan ve derecesi bulunmayan, bir hava trafik
kontrolörü nezaretinde hava trafik kontrol hizmetlerinin yürütülmesine yardım
eden personeli,


c) Değerlendirme: Hava trafik kontrolörlerinin ya da
eğitim sürecinde yer alan bir öğrencinin göstermiş olduğu teorik ve pratik
nitelikleri ölçme yöntemini,


ç) Derece: Lisansa veya lisansa bağlı belgelere
işlenen ve lisansa ait özel koşulları, ayrıcalıkları ve kısıtlamaları belirten
yetkilendirmeyi,


d) Derece onayı: Hava trafik kontrol lisansına
işlenen ve söz konusu derece ile ilgili özel şartları, ayrıcalıkları ve
sınırlamaları belirten yetkilendirmeyi,


e) EUROCONTROL: Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti
Teşkilatını,


f) Geçerlilik: Bir lisansın, sertifikanın veya
derecenin yürürlükte kalabilmesi için yerine getirilmesi gereken şartları,


g) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü,


ğ) Görerek meydan kontrol derecesi: Aletli iniş,
kalkış usulleri bulunmayan ve yaklaşma kontrol hizmetinin verilmediği ya da bir
başka hava trafik kontrol ünitesi tarafından da bu hizmetin sağlanmadığı,
sadece görerek şartlardaki trafiklere hizmet veren hava meydanlarında çalışan
hava trafik kontrolörlerinin sahip olması gereken dereceyi,


h) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı: Hizmet
verdikleri havaalanı veya ünite ile sınırlı olmak üzere, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca
veya ilgili mevzuat uyarınca hava seyrüsefer hizmeti sağlama yetkisi verilmiş
kurum ve kuruluşları,


ı) Hava trafiği: Uçuşta veya bir meydanın manevra
sahası üzerinde hareket eden hava araçlarının tamamını,


i) Hava trafik kontrol hizmeti: Hava araçlarının
manevra sahası üzerinde veya uçuşun herhangi bir safhasında birbirleriyle ve
manialarla çarpışmalarını önlemek; hızlı ve düzenli hava trafik akışını
sağlamak amacıyla verilen hizmeti,


j) Hava trafik kontrolör lisansı: Temel hava trafik
kontrol kursunu başarıyla tamamladıktan sonra canlı trafikte işbaşı eğitimini
tamamlayan ve hava trafik kontrol lisans sınavında başarılı olmuş kişilere
Genel Müdürlükçe verilen ve Ek-1’e göre hazırlanan belgeyi,


k) Hava trafik başkontrolörü: Bu Yönetmelikte
belirtilen şartları sağlayarak hava trafik başkontrolörlüğü sınavına girmeye
hak kazanan ve sınavda başarılı olması sonucunda hava seyrüsefer hizmet
sağlayıcı tarafından atanan kişiyi,


l) Hava trafik kontrol personeli: Stajyer hava trafik
kontrolörü, asistan hava trafik kontrolörü, hava trafik kontrolörü ve hava
trafik başkontrolörünü,


m) Hava trafik kontrolörü: Hava trafik kontrolör
lisansına sahip ve bu lisansa işlenmiş derece veya derecelerin verdiği yetkiler
kapsamında hava trafik kontrol hizmeti veren kişiyi,


n) Hava trafik hizmetleri: Uçuş bilgi hizmeti, ikaz
hizmeti, hava trafik tavsiye hizmeti ve saha kontrol hizmeti, yaklaşma kontrol
hizmeti, meydan kontrol hizmetinden oluşan hava trafik kontrol hizmeti için
kullanılan genel terimi,


o) Hava trafik kontrolörü (Değerlendirme uzmanı):
Hava trafik kontrolörlerinin almış oldukları eğitim ve derece gereklilikleri
doğrultusunda mesleki yeterliliklerine ilişkin gösterdikleri performansla
ilgili değerlendirmeler yapmak ve tespit ettiği hususlar hakkında raporları
ünite yönetimine sunmak üzere görevlendirilen personeli,


ö) Hava trafik kontrolörü (HTY uzmanı): Hava
seyrüsefer hizmet sağlayıcı merkez teşkilatı ile Genel Müdürlükte hava trafik
kontrol hizmetleriyle ilgili konularda çalışmalar yapan ve hava trafik
hizmetlerinin emniyetli ve düzenli olarak gerçekleştirilmesi amacıyla ulusal ve
uluslarası kurum ve kuruluşlarla gerekli koordinasyonu yürüten hava trafik
kontrolörünü,


p) Hava trafik kontrolörü (Operasyonel uzman): HTK
ünitelerinde hava trafik kontrol hizmetlerine yönelik hava trafik akış idaresi,
slot koordinasyon, sivil-asker koordinasyon, NOTAM işlemleri, anlaşma mektubu
ve protokol, ekip planlama, emniyet ve kalite sistemi, hava hadiseleri raporlama
ve inceleme, hava trafik kontrol sistem destek ve eğitim ünitelerinde görev
yapan hava trafik kontrolörünü,


r) HTK: Hava trafik kontrolünü,


s) HTY: Hava trafik yönetimini,


ş) HTY uzmanı: Hava trafik yönetimi uzmanını,


t) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatını,


u) ICAO Ek-1: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı
tarafından yayımlanan personel lisanslandırılması ile ilgili dokümanı,


ü) İşbaşı eğitimi: Gerçek trafik ortamında, yeterli
şartları haiz işbaşı eğitmeni nezaretinde, önceden belirlenmiş program
dahilinde yürütülen eğitimi,


v) Mesleki yeterlilik değerlendirmesi: Uçuş
emniyetini ciddi olarak tehlikeye sokan bir hava olayına veya kazaya yol açan,
kapasite yönetimini kayda değer biçimde azaltacak şekilde çalışan, trafiğin
doğal akışına uymayan gecikmelere ya da hizmet aksaklıklarına sebebiyet veren
ve bu davranışı kısmi ya da aralıklı süreklilik gösteren veya çalıştığı ünite
için gerekli bilgi ve tecrübeden yoksun olduğu tespit edilen hava trafik
kontrolörünün mesleki yeterliliğine yönelik eksikliğin giderilmesi amacıyla,
hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı tarafından yapılan değerlendirmeyi,


y) Meydan kontrol hizmeti: Meydan trafiği için
sağlanan hava trafik kontrol hizmetini,


z) Pozisyon: Hava trafik kontrolörünün hava trafik
hizmeti sağlarken sorumlu, yetkili ve görevli olduğu çalışma alanını,


aa) Radarlı saha kontrol derecesi: Sorumluluk sahibi
olduğu kontrollü hava sahası dahilindeki uçaklara radarlı saha kontrol hizmeti
sağlayan hava trafik kontrolörlerinin sahip olması gereken dereceyi,


bb) Radarlı yaklaşma kontrol derecesi: Sorumluluk
sahibi olduğu kontrol sahası dahilinde, inen ve kalkan uçaklar ile kontrol
sahasını kullanan diğer uçaklara, radarlı yaklaşma kontrol hizmeti sağlayan
hava trafik kontrolörlerinin sahip olması gereken dereceyi,


cc) Radarsız saha kontrol derecesi: Sorumluluk sahibi
olduğu kontrollü hava sahası dahilindeki uçaklara radarsız saha kontrol hizmeti
sağlayan hava trafik kontrolörlerinin sahip olması gereken dereceyi,


çç) Radarsız yaklaşma kontrol derecesi: Sorumluluk sahibi
olduğu kontrol sahası dahilinde, inen ve kalkan uçaklar ile kontrol sahasını
kullanan diğer uçaklara, radarsız yaklaşma kontrol hizmeti sağlayan hava trafik
kontrolörlerinin sahip olması gereken dereceyi,


dd) Saha kontrol hizmeti: Kontrollü sahalarda,
kontrollü uçuşlara sağlanan hava trafik kontrol hizmetini,


ee) Sektör: Kontrol sahasının veya uçuş bilgi
bölgesinin bir parçasını,


ff) Sektör grubu: Belirlenmiş sektörlerden oluşan
kontrol sahasına ilişkin yapısını,


gg) Stajyer hava trafik kontrolörü: Hava seyrüsefer
hizmet sağlayıcısı tarafından, hava trafik kontrolörü olarak istihdam edilmek
üzere kamu istihdam politikasına uygun olarak yerleştirilen ve temel hava
trafik kontrol eğitimi başlangıcı ile asistan hava trafik kontrolörü olunmasına
kadar geçen sürede hava trafik kontrolörlüğü mesleğine hazırlanan personel ile
temel hava trafik kontrol kursuna katılan kişiyi,


ğğ) Süpervizör hava trafik kontrolörü:
Görevlendirildiği sektör veya sektör grubunda hava trafiğini takip ederek olası
emniyet risklerinde çalışan hava trafik kontrolörlerini haberdar eden,
gerektiğinde çözüm önerileri sunan, acil ve beklenmedik durumlarda veya
kontrolörler tarafından ihtiyaç duyulduğunda ünite içi ve üniteler arası
koordinasyonu sağlamakla görevli olan hava trafik kontrolörünü,


hh) Temel hava trafik kontrol kursu:  Hava
trafik kontrolörü olmak için Genel Müdürlükçe belirlenen temel eğitim
süreçlerini,


ıı) Terminal kontrol sahası: Bir veya daha fazla
sayıdaki önemli havaalanı civarında bulunan hava trafik hizmeti rotalarının
birleştiği yerde kurulan kontrollü sahaları,


ii) Ünite: Hava araçları ile hava araçları arasında,
manevra sahasında hava araçları ile mânialar arasında çarpışmaları önlemek,
hızlı ve düzenli bir trafik akışı sağlayarak muhafaza etmek amacıyla sağlanan
hava trafik kontrol hizmetinin yerine getirildiği saha kontrol merkezi,
yaklaşma kontrol birimi ya da meydan kontrol kulesi anlamında kullanılan genel
terimi,


jj) Ünite onayı: Hava trafik kontrol lisansına
işlenen ve derecenin geçerli olduğu ünite, sektör veya sektör gruplarını
belirten yetkilendirmeyi,


kk) Ünite yönetimi: Hava trafik kontrolörlerinin
görevlerini yürüttükleri ünitelerde sorumlu veya yetkili yönetici
pozisyonundaki kişileri,


ll) Yaklaşma kontrol hizmeti: İniş/kalkış ve terminal
kontrol sahasında sağlanan hava trafik kontrol hizmetini,


ifade eder.


(2) Bu Yönetmelikte belirtilmeyen tanımlar ve
kısaltmalar için, 2920 sayılı Kanun, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi,
ICAO ve EUROCONTROL tarafından yayımlanan konuyla ilişkili dokümanlar ile Genel
Müdürlük tarafından yayımlanan diğer sivil havacılık mevzuatında belirtilen
tanımlar esas alınır.


İKİNCİ BÖLÜM


Genel Müdürlüğün Görev ve
Sorumlulukları


Denetim


MADDE 5- (1) Genel Müdürlük, hava trafik
kontrolörlerinin seçim, eğitim, lisans, yabancı dil yeterliliği, sağlık,
derecelendirme ve kayıtların muhafazası işlemlerinin bu Yönetmelikte yer alan
düzenlemelere uygunluğuna ilişkin gerekli denetimleri yapar.


Lisansların verilmesi


MADDE 6- (1) Genel Müdürlük, lisans
sınavını başarı ile tamamlayarak asistan hava trafik kontrolörü olmaya hak
kazanan adaya hava trafik kontrolörü lisansını düzenler.


Derece şartı


MADDE 7- (1) Genel Müdürlük, asistan hava
trafik kontrolörleri, hava trafik kontrolörleri ve hava trafik
başkontrolörlerinin derece sınavları ile ünite onayı işlemlerini yapar veya
hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısına yaptırır.


Yeterlilik düzeyleri ve denetim


MADDE 8- (1) Hava seyrüsefer hizmet
sağlayıcısı tarafından bu Yönetmelikte bahsi geçen personelin mesleki düzey ve
yeterliliklerinin devamlılığına ilişkin tutulan kayıtların denetimi Genel
Müdürlük tarafından yapılır. Bu denetlemelerde Genel Müdürlük tarafından talep
edilen her türlü bilgi ve belgenin ibrazı zorunludur.


Sağlık şartı


MADDE 9- (1) Genel Müdürlük, hava
seyrüsefer hizmet sağlayıcısının, gerçek trafikte fiili olarak hava trafik
kontrol hizmetine yönelik görev yürütebilmeleri için hava trafik
başkontrolörleri, hava trafik kontrolörleri ve asistan hava trafik
kontrolörlerinin ICAO Ek-1 Sınıf 3’e uygun geçerli sağlık raporlarına sahip
olmaları şartına yönelik uygulamalarını denetler.


(2) Sağlık raporları ile ilgili itiraz veya çekince
ortaya çıkması halinde, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı veya rapor sahibi
kişi tarafından, sağlık raporunun gözden geçirilmesi veya yenilenmesi için
yapılan başvurular, Genel Müdürlük tarafından sonuçlandırılır.


Alkol ve psikoaktif madde kullanımı


MADDE 10- (1) Genel Müdürlük, hava
seyrüsefer hizmetleri sağlayıcısının, hava trafik kontrol ünitelerinde görev
yapan tüm hava trafik kontrol personelinin, alkol ve psikoaktif madde
kullanımını takibini yapıp yapmadığını ve ilaç kullanımı konusunda gerekli
tavsiyelerde bulunup bulunmadığını denetler.


(2) Birinci fıkra kapsamında yasaklı veya takibi
yapılması gereken psikoaktif madde veya ilaçlar Genel Müdürlükçe belirlenir ve
yayımlanır.


Fiziki yeterlilik


MADDE 11- (1) Genel Müdürlük, hava
seyrüsefer hizmet sağlayıcısının hava trafik kontrol ünitelerinde
görevlendirilmiş bulunan ve gerçek trafikte fiili olarak hava trafik kontrol
hizmetine yönelik görev yürüten hava trafik kontrol personelinin ICAO Ek-1
Sınıf 3’e göre; zihinsel, ruhsal ve fiziki yeterliliklerinde azalma olması veya
görevlerini emniyetli ve tam olarak yapmalarını engelleyici alkol ve psikoaktif
maddelerin etkisi altında olduklarının rapor edilmesi durumunda bu kişilerin
hizmete devamını engelleyici tedbirleri aldırır.


Görevden el çektirme


MADDE 12- (1) Genel Müdürlük, hava
seyrüsefer hizmet sağlayıcısının hava trafik kontrol personelinin; 19 uncu
maddenin birinci fıkrasında belirtilen hususlara sebebiyet verdiğini tespit
etmesi durumunda kişinin hizmete devam ettirilmemesi yönünde tedbirleri alıp almadığını
denetler.


(2) 19 uncu maddede belirtilen hususların tespiti
durumunda Genel Müdürlükçe oluşturulacak komisyon marifetiyle ilgili personelin
hava trafik kontrolörü lisansı ve/veya sahip olduğu derece veya dereceler en az
3 ay en fazla 12 ay olmak koşuluyla askıya alınır veya iptal edilir.


(3) 19 uncu maddede belirtilen hususların tespit
edildiği kişinin stajyer hava trafik kontrolörü olması durumunda Genel
Müdürlükçe oluşturulacak komisyon marifetiyle ilgili personelin hava trafik
kontrolörü lisans sınavına en az 6 ay en fazla 12 ay süreyle girmemesi sağlanır
veya sınav hakkı iptal edilir.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Hava Seyrüsefer Hizmet Sağlayıcısının
Görev ve Sorumlulukları


Derece şartı


MADDE 13- (1) Hava seyrüsefer hizmet
sağlayıcısı, istihdam ettiği hava trafik kontrolörlerinin mesleklerini icra
edebilmeleri için çalıştıkları ünite, sektör veya pozisyon için geçerli
derecelerden en az birine sahip olmalarını sağlamaktan Genel Müdürlüğe karşı
sorumludur.


(2) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı hava trafik
kontrolörlerinin sahip olduğu derecelere ilişkin ünite onayı işlemlerine dair
gerekli bildirimleri yapmaktan sorumludur.


Hizmet gereklilikleri


MADDE 14- (1) Hava seyrüsefer hizmet
sağlayıcısı, hava trafik kontrol ünitelerinde gerçek trafikte fiili olarak hava
trafik kontrol hizmetine yönelik görev yürüten hava trafik kontrol
personelinin;


a) Sağlanan hava trafik kontrol hizmetine uygun
geçerli sertifika, lisans, derece veya derecelere sahip olmalarından,


b) ICAO Ek-1 Sınıf 3’e uygun geçerli sağlık
raporlarının bulunmasından,


c) Mesleki yeterliliklerinin, teorik ve uygulamalı
değerlendirmelerle, devamlı olarak muhafaza edilmesinden,


ç) Asistan hava trafik kontrolörlüğü aşamasında
derece almaları amacıyla işbaşı eğitimlerinin tamamlanarak, yapılacak teorik ve
uygulamalı değerlendirmelerle, derece almalarını sağlamaktan,


d) Genel Müdürlük tarafından derece sınavlarını
yapmak üzere görevlendirildiğinde derece sınavlarını yapmaktan,


sorumludur.


Yeterlilik planları


MADDE 15- (1) Hava seyrüsefer hizmet
sağlayıcısı tarafından hazırlanan, derecelerin alınabilmesi için yerine
getirilmesi gereken şartları belirleyen derece gereklilikleri dokümanı Genel
Müdürlük tarafından onaylanmasının akabinde yayımlanır.


(2) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı, mesleki
yeterliliklerinin ve deneyimlerinin muhafazası için; hava trafik kontrol
ünitelerinde gerçek trafikte fiili olarak hava trafik kontrol hizmetine yönelik
görev yürüten, hava trafik kontrol personelinin;


a) Sahip olduğu derecelere ait ünite, sektör veya
pozisyon için gerekli olan asgari çalışma saatlerinin doldurulmuş olmasını
takip etmekten,


b) Derecelerin alınabilmesi için yerine getirilmesi
gereken şartları belirleyen derece gereklilikleri dokümanına uygun olarak,
yeterlilik düzeylerinin muhafaza edildiğini belgelemek amacıyla, teorik ve
uygulamalı olarak değerlendirmeye tabi tutulmalarını sağlamaktan,


c) Periyodik olarak tazeleme ve acil durum
eğitimlerine alınmalarını sağlamaktan,


ç) Kesintisiz olarak aktif çalışmadan uzak kalması
halinde ilgili personelin mesleki yeterliliklerinin tekrar kazanılması amacıyla
kesintisiz olarak aktif çalışmadan uzak kalınan süre dikkate alınmak suretiyle
hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı tarafından belirlenen tazeleme eğitimi
almasını sağlamaktan,


sorumludur.


Sağlık şartı


MADDE 16- (1) Hava seyrüsefer hizmet
sağlayıcısı gerçek trafikte fiili olarak hava trafik kontrol hizmetine yönelik
görevleri yürütebilmeleri için hava trafik kontrol personelinin ICAO Ek-1 Sınıf
3’e uygun geçerli sağlık raporlarına sahip olmalarını sağlar.


(2) Sağlık raporlarının ICAO Ek-1 Sınıf 3’e uygunluğu
ile ilgili hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı, hava trafik kontrol personeli
tarafından bir itiraz veya çekince ileri sürülmesi halinde, raporun gözden
geçirilmesi veya yenilenmesi için, Genel Müdürlüğe başvurur.


Yeterlilik değerlendirmesi


MADDE 17- (1) Hava seyrüsefer hizmet
sağlayıcısı, hava trafik kontrol personelinin yeterlilik değerlendirmelerinin
neticelerini, sağlık raporları ile birlikte derecelerin yenilenmesi ve
derecelerin geçerliliğinin muhafazası amacıyla kayıt altına alır.


Alkol ve psikoaktif madde kullanımının denetimi


MADDE 18- (1) Hava seyrüsefer hizmet
sağlayıcısı, hava trafik kontrol ünitelerinde, gerçek trafikte fiili olarak
hava trafik kontrol hizmetine yönelik görev yürüten hava trafik kontrol
personelinin alkol ve psikoaktif madde kullanıp kullanmadıklarını hava
seyrüsefer hizmet sağlayıcısı tarafından belirlenen usuller doğrultusunda
tespit eder ve Genel Müdürlükçe belirlenen kullanılamayacak ilaçlar konusunda
bu kişileri bilgilendirir.


Görevden el çektirme yetkisi


MADDE 19- (1) Hava seyrüsefer hizmet
sağlayıcısı tarafından, hava trafik kontrol personelinin;


a) ICAO Ek-1 Sınıf 3’e göre; zihinsel, ruhsal ve
fiziki yeterliliğinde azalma olması,


b) Görevini emniyetli ve tam olarak yapmasını engelleyici
alkol ve psikoaktif madde kullanım alışkanlığının belgelenmesi,


c) Uçuş emniyetini zafiyete düşürücü şekilde çalışma
ortamını bozacak ve iş akışını engelleyecek davranışlarda bulunması,


ç) Mesleki yetersizliğinin tespit edilmesi veya çok
ciddi hava olayına veya kazaya sebebiyet vermesi,


d) Hava trafik akışını etkileyen geçerli bir sebep
olmaksızın bireysel ya da toplu şekilde; hava trafiğinin hızlı akışına olumsuz
etki etmek, olağan dışı gecikmelere sebebiyet vermek, hava trafiğini
yavaşlatıcı ya da zorlaştırıcı eylemlerde bulunmak hallerinden en az birinin
varlığı,


durumlarında hizmete devamına izin verilmez.


(2) Birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç) ve (d)
bentlerinde sayılan durumların veya büyük bir ihmal ya da görevi kötüye
kullanma durumunun tespit edilmesi hallerinde, hava seyrüsefer hizmet
sağlayıcısı tarafından oluşturulan komisyon marifetiyle yapılan inceleme sonucu
ve gerekli belgeler ile Genel Müdürlüğe başvurularak, kişinin sahip olduğu hava
trafik kontrolörü lisansı ve/veya  sahip olduğu derece veya
derecelerin en az 3 ay en fazla 12 ay süre ile askıya alınması veya iptal
edilmesi talep edilir.


(3) İkinci fıkrada belirtilen hususlar uyarınca
yaptırıma muhatap olmuş kişi de birinci fıkrada sayılan durumların tekrar
tespit edilmesi hallerinde, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı tarafından
oluşturulan komisyon marifetiyle yapılan inceleme sonucu ve gerekli belgeler
ile Genel Müdürlüğe başvurularak ilgili personelin sahip olduğu hava trafik
kontrolörü lisansının iptal edilmesi talep edilir.


(4) Stajyer hava trafik kontrolörü unvanına sahip
kişiler de birinci fıkrada belirtilen durumların tespit edilmesi hallerinde,
hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı tarafından oluşturulan komisyon marifetiyle
yapılan inceleme sonucu ve gerekli belgeler ile Genel Müdürlüğe başvurularak
ilgili personelin en az 6 ay en fazla 12 ay süreyle lisans sınavına girmemesi
talep edilir. İkinci fıkrada belirtilen hususlar uyarınca yaptırıma muhatap
olmuş kişi de birinci fıkrada sayılan durumların tekrar tespit edilmesi hallerinde
ise hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı tarafından oluşturulan komisyon
marifetiyle yapılan inceleme sonucu ve gerekli belgeler ile Genel Müdürlüğe
başvurularak ilgili personelin lisans sınav hakkını kaybetmesi talep edilir.


(5) Bu madde uyarınca derece veya dereceleri askıya
alınan kişi asistan hava trafik kontrolörü olarak görevlendirilir.


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Hava Trafik Kontrol Personelinin Görev
ve Sorumlulukları


Stajyer hava trafik kontrolörünün görev ve
sorumlulukları


MADDE 20- (1) Stajyer hava trafik
kontrolörü;


a) Gerçek trafikte işbaşı eğitimi sırasında ICAO Ek-1
Sınıf 3 hükümlerine uygun, geçerli bir sağlık raporuna sahip olmaktan,


b) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı tarafından
belirlenen usuller çerçevesinde, işbaşı eğitimine başlayacak yeterliliğe sahip
olmaktan, ünite yeterlilik planlarında yer alan usullere uymaktan,


c) İşbaşı eğitimi almaya engel olabilecek her türlü
sağlık yetersizliğini ünite yönetimine bildirmekten,


ç) Alkol ve psikoaktif maddelerin etkisinde ise veya
herhangi bir ilaç alıyorsa ve bu ilaçların işbaşı eğitimi alma yeteneği
üzerinde etkisi varsa, bu durumları ünite yönetimine bildirmekten,


d) Emniyetli ve düzenli çalışmasını engelleyen fiziki
şartlarında azalma olduğunda bu durumu yönetime bildirmekten,


sorumludur.


Hava trafik kontrolörünün sorumlulukları


MADDE 21- (1) Hava trafik kontrolörü;


a) Lisansında işlenmiş derecelerin ve ICAO Ek-1 Sınıf
3 hükümlerine uygun geçerli sağlık raporlarının, geçerlilik süresinin dolmamış
olmasından,


b) Ünitenin yeterlilik planlarına uymaktan ve
lisansında işlenmiş derecelerin verdiği yetkilere uygun hizmetleri görebilecek
yeterlilikte olmaktan,


c) Mesleki yeterliliği konusunda şüphe oluşması
durumunda, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı tarafından kendisine bildirilen
usullere uymaktan,


ç) Hava trafik kontrol hizmeti vermesine engel
olabilecek her türlü sağlık yetersizliğini ünite yönetimine bildirmekten,


d) Alkol ve psikoaktif maddelerin etkisinde ise veya
herhangi bir ilaç alıyorsa ve bu ilaçların gördüğü hizmet üzerinde etkisi
varsa, bu durumları ünite yönetimine bildirmekten,


e) Hizmet teknik altyapısına ilişkin her türlü teknik
aksaklık ve hava olayını uygun formlar vasıtasıyla rapor etmekten,


sorumludur.


BEŞİNCİ BÖLÜM


Başvuru, Aranılan Nitelikler, Sınavlar
ve Sağlık Şartları


Hava trafik kontrolör adaylarının seçiminde esas
alınacak ölçütler


MADDE 22- (1) Temel hava trafik kontrol
eğitimine başlayacak adayların aşağıdaki niteliklere sahip olması zorunludur:


a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.


b) 27 yaşından gün almamış olmak.


c) En az dört yıllık eğitim veren yükseköğretim
kurumlarından mezun olmak.


ç) ICAO Ek-1 Sınıf 3 hükümlerine uygun geçerli bir
sağlık raporu almak.


d) Güvenlik soruşturması ile hava trafik
kontrolörlüğü yapmaya uygun olduğunu belgelemek.


e) Taksirli suçlar ile kısa süreli hapis cezasına
seçenek yaptırımlara çevrilmiş aşağıda sayılan suçlar dışında tecil edilmiş
hükümler hariç olmak üzere, 6 aydan fazla hapis veya affa uğramış olsalar bile
Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine
karşı  suçlar,  devlet  sırlarına karşı  suçlar
ve casusluk, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, yağma, dolandırıcılık,
sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref
ve haysiyeti kırıcı suçtan veya ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat
karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama, kaçakçılık,
vergi kaçakçılığı ve haksız mal edinme suçlarından hükümlü bulunmamak.


f) Genel yetenek testleri (dikkat, algılama, zihinsel
matematik, üç boyutlu düşünme) ve kişilik değerlendirme (motivasyon, karar
verme, stres değerlendirme) yöntemlerini içeren bilgisayar destekli,
uluslararası standartlara sahip kontrolör seçme programı ve (g) bendinde yer
alan hususların tespitine yönelik sınavda başarılı olmak.


g) Hava/yer ve yer/yer sesli iletişiminde Türkçe ve
İngilizce dillerinde, yanlış anlamalara ve aksamalara yol açabilecek belirgin
bir aksan veya lehçe, dilde pelteklik, gizli kekemelik ve aşırı heyecan sahibi
olmamak.


ğ) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı tarafından
istihdam edilmek üzere başvuru yapılması sırasında, İngilizce dilinde Ölçme,
Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığınca (ÖSYM) düzenlenen Yabancı Dil
Bilgisi Seviye Tespit Sınavı/Elektronik Yabancı Dil Sınavından en az (C)
düzeyinde veya uluslararası geçerliliği bulunan ve ÖSYM tarafından eşdeğerliği
kabul edilen sınavlardan buna denk düzeyde başarılı olduğunu belgelemek.


(2) Hava trafik kontrolörü adayı seçiminde
gerektiğinde ICAO veya EUROCONTROL kaynaklı testler kullanılarak yeterlilik
değerlendirmesi yapılabilir. Bu değerlendirmede başarılı sayılmak için 100
üzerinden 70 puan alınması zorunludur.


Hava trafik kontrolörü lisansına ilişkin şartlar


MADDE 23- (1) Hava trafik kontrolörü
lisansı verilebilmesi için ilgilinin;


a) 21 yaşını doldurmuş ve 30 yaşından gün almamış
olması,


b) ICAO Ek-1 Sınıf 3 hükümlerine uygun geçerli sağlık
raporuna sahip olması,


c) Emniyet, güvenlik ve kriz yönetimi konularını da
içeren işbaşı eğitimi ile yapılacak ünite, sektör veya pozisyon
değerlendirmelerini başarı ile tamamlamış olması,


ç) Yapılan lisans sınavından 100 puan üzerinden en az
70 puan alması,


d) Asgari ICAO seviye 4 düzeyinde İngilizce dil
bilgisine sahip olduğunu belgelemesi,


zorunludur.


Hava trafik kontrolörü derecesine ilişkin şartlar


MADDE 24- (1) Lisans sahibi bir hava
trafik kontrolörüne derece verilebilmesi için ilgilinin;


a) ICAO Ek-1 Sınıf 3 hükümlerine uygun geçerli bir
sağlık kurulu raporuna sahip olması,


b) Geçerli bir hava trafik kontrolör lisansına sahip
olması,


c) Hava trafik kontrolörünün çalışacağı ünite
derecesi ile ilgili değerlendirmeleri başarı ile tamamlamış olması,


ç) Teori ve uygulamalı olarak iki aşamalı yapılan
derece yenileme sınavlarının her birinden 100 puan üzerinden en az 70 puan
alarak her iki sınavda da başarılı olması,


d) Asgari ICAO seviye 4 düzeyinde İngilizce dil
bilgisine sahip olduğunu belgelemesi,


zorunludur.


Hava trafik kontrolörlüğüne (Değerlendirme uzmanı)
ilişkin asgari şartlar


MADDE 25- (1) Hava trafik kontrolörü
(Değerlendirme uzmanı) olabilmesi için ilgili kişinin;


a) En az 5 yıldır hava trafik kontrolörü olarak
çalışıyor olması,


b) Geçerli bir hava trafik kontrolörü lisansına ve
ilgili derecelerine sahip olması,


c) Ulusal ve uluslararası kuruluşlardan alınan ve
Genel Müdürlükçe kabul edilen geçerli bir hava trafik kontrol değerlendirme
uzmanı sertifikasına sahip olması,


ç) Çalıştığı ünitede en az 2 yıldır çalışıyor olması,


d) Son 2 yıllık derece sınavları ortalamasının asgari
85 puan olması,


e) Asgari ICAO seviye 4 seviyesinde İngilizce dil
bilgisine sahip olması,


f) Son 5 yıl içerisinde 19 uncu maddenin birinci
fıkrasının (d) bendinde belirtilen hususların tespiti sonucu hava seyrüsefer
hizmet sağlayıcısı tarafından ilgili belgeler ile birlikte Genel Müdürlüğe
talepte bulunulması sonucunda 12 nci madde uyarınca herhangi bir yaptırıma
muhatap olmaması, 


g) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı en üst
yöneticisi tarafından uygun bulunması,


zorunludur.


(2) Birinci fıkra uyarınca yapılan yetkilendirmeler
sonrası yetkilendirilen personel bilgileri Genel Müdürlüğe iletilir ve Genel
Müdürlük yapılan yetkilendirmelerin uygunluğunu denetler.


(3) Hava trafik kontrolörü (Değerlendirme uzmanı)
yetkisi 3 yıl için geçerlidir. Geçerlilik tarihinden 1 ay önce ilgili ünite
veya personelin başvurusuyla birinci fıkrada belirtilen süreç yeniden
işletilerek temdit işlemi gerçekleştirilir.


Hava trafik kontrolörlüğüne (Operasyonel uzman)
ilişkin asgari şartlar


MADDE 26- (1) Hava trafik kontrolörü
(Operasyonel uzman) olabilmesi için ilgili kişinin;


a) En az 7 yıldır hava trafik kontrolörü olarak
çalışıyor olması,


b) Geçerli bir hava trafik kontrolörü lisansına ve
ilgili derecelerine sahip olması,


c) Çalıştığı ünitede en az 4 yıldır çalışıyor olması,


ç) Son 2 yıllık derece sınavları ortalamasının asgari
85 puan olması,


d) Asgari ICAO seviye 4 seviyesinde İngilizce dil
bilgisine sahip olması,


e) Son 5 yıl içerisinde 19 uncu maddenin birinci
fıkrasının (d) bendinde belirtilen hususların tespiti sonucu hava seyrüsefer
hizmet sağlayıcısı tarafından ilgili belgeler ile birlikte Genel Müdürlüğe
talepte bulunulması sonucunda 12 nci madde uyarınca herhangi bir yaptırıma
muhatap olmaması, 


f) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı en üst
yöneticisi tarafından uygun bulunması,


zorunludur.


(2) Birinci fıkra uyarınca yapılan yetkilendirmeler
sonrası yetkilendirilen personel bilgileri Genel Müdürlüğe iletilir ve Genel
Müdürlük yapılan yetkilendirmelerin uygunluğunu denetler.


(3) Hava trafik kontrolörü (Operasyonel uzman)
yetkisi 3 yıl için geçerlidir. Geçerlilik tarihinden 1 ay önce ilgili ünite
veya personelin başvurusuyla birinci fıkrada belirtilen süreç yeniden
işletilerek temdit işlemi gerçekleştirilir.


Hava trafik kontrolörlüğüne (HTY uzmanı) ilişkin
asgari şartlar


MADDE 27- (1) Hava trafik kontrolörü (HTY
uzmanı) olabilmesi için ilgili kişinin;


a) En az 5 yıldır hava trafik kontrolörü olarak
çalışıyor olması,


b) Geçerli bir hava trafik kontrolörü lisansına ve
ilgili derecelerine sahip olması,


c) En az 3 yıl gerçek trafik ortamında hava trafik
kontrolörü olarak çalışmış olması,


ç) Son 2 yıllık derece sınavları ortalamasının asgari
85 puan olması,


d) Asgari ICAO seviye 4 seviyesinde İngilizce dil
bilgisine sahip olması,


e) Son 5 yıl içerisinde 19 uncu maddenin birinci
fıkrasının (d) bendinde belirtilen hususların tespiti sonucu hava seyrüsefer
hizmet sağlayıcısı tarafından ilgili belgeler ile birlikte Genel Müdürlüğe
talepte bulunulması sonucunda 12 nci madde uyarınca herhangi bir yaptırıma
muhatap olmaması,


f) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı en üst
yöneticisi tarafından uygun bulunması,


zorunludur.


(2) Birinci fıkra uyarınca yapılan yetkilendirmeler sonrası
yetkilendirilen personel bilgileri Genel Müdürlüğe iletilir ve Genel Müdürlük
yapılan yetkilendirmelerin uygunluğunu denetler.


(3) Hava trafik kontrolörü (HTY uzmanı) yetkisi 3 yıl
için geçerlidir. Geçerlilik tarihinden 1 ay önce ilgili ünite veya personelin
başvurusuyla birinci fıkrada belirtilen süreç yeniden işletilerek temdit işlemi
gerçekleştirilir.


Süpervizör hava trafik kontrolörlüğüne ilişkin
asgari şartlar


MADDE 28- (1) Süpervizör hava trafik
kontrolörü olabilmesi için ilgili kişinin;


a) En az 20 yıldır hava trafik kontrolörü olarak
çalışıyor olması,


b) Geçerli bir hava trafik kontrolörü lisansına ve
ilgili derecelerine sahip olması,


c) En az 5 yıldır gerçek trafik ortamında hava trafik
kontrolörü olarak kesintisiz çalışıyor olması,


ç) Son 2 yıllık derece sınavları ortalamasının asgari
85 puan olması,


d) Asgari ICAO seviye 4 seviyesinde İngilizce dil
bilgisine sahip olması,


e) Son 5 yıl içerisinde 19 uncu maddenin birinci
fıkrasının (d) bendinde belirtilen hususların tespiti sonucu hava seyrüsefer
hizmet sağlayıcısı tarafından ilgili belgeler ile birlikte Genel Müdürlüğe
talepte bulunulması sonucunda 12 nci madde uyarınca herhangi bir yaptırıma
muhatap olmaması,


f) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı en üst
yöneticisi tarafından uygun bulunması,


zorunludur.


(2) Birinci fıkra uyarınca yapılan yetkilendirmeler
sonrası yetkilendirilen personel bilgileri Genel Müdürlüğe iletilir ve Genel
Müdürlük yapılan yetkilendirmelerin uygunluğunu denetler.


(3) Süpervizör hava trafik kontrolörü yetkisi 3 yıl
için geçerlidir. Geçerlilik tarihinden 1 ay önce ilgili ünite veya personelin
başvurusuyla birinci fıkrada belirtilen süreç yeniden işletilerek temdit işlemi
gerçekleştirilir.


Hava trafik başkontrolörlüğü asgari şartları


MADDE 29- (1) Bir hava trafik
kontrolörünün hava trafik başkontrolörü olabilmesi için ilgili kişinin;


a) En az 15 yıldır hava trafik kontrolörü olarak
çalışıyor olması,


b) Geçerli bir hava trafik kontrolörü lisansına ve
ilgili derecelerine sahip olması,


c) En az 5 yıldır derece sahibi olması,


ç) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı tarafından
gerçekleştirilen hava trafik başkontrolörlüğü sınavından başarılı olması,


d) Son 2 yıllık derece sınavları ortalamasının asgari
85 puan olması,


e) Asgari ICAO seviye 4 seviyesinde İngilizce dil
bilgisine sahip olması,


f) Son 5 yıl içerisinde 19 uncu maddenin birinci
fıkrasının (d) bendinde belirtilen hususların tespiti sonucu hava seyrüsefer
hizmet sağlayıcısı tarafından ilgili belgeler ile birlikte Genel Müdürlüğe
talepte bulunulması sonucunda 12 nci madde uyarınca herhangi bir yaptırıma
muhatap olmaması,


g) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı en üst
yöneticisi tarafından uygun bulunması,    


zorunludur.


(2) Hava trafik kontrolörü (HTY uzmanı), hava trafik
kontrolörü (Operasyonel uzman) ve hava trafik kontrolörü (Değerlendirme uzmanı)
yetkisini haiz olanların hava trafik başkontrolörü olmak için başvurmaları
durumunda birinci fıkranın (a) bendi hesabında bu yetkileri haiz olduktan sonra
çalıştıkları süre 2 ile çarpılarak hesaplanır.


(3) Hava trafik kontrolörü (HTY uzmanı) yetkisini
haiz olanların hava trafik başkontrolörü olmak için başvurmaları durumunda
birinci fıkranın (c) bendinde sayılan şart aranmaz ve birinci fıkranın (d)
bendinde geçen 2 yıllık derece sınavları ortalaması şartı yerine son girilen
derece sınavı esas alınır.


ALTINCI BÖLÜM


Komisyonlar, Derece Gereklilikleri ve
Sınavlar


Komisyon teşkili


MADDE 30- (1) Genel Müdürlükçe bu
Yönetmelik kapsamında yer alan personele yönelik gerçekleştirilen lisans
sınavlarına yapılan itirazları değerlendirmek üzere Ulaştırma ve Altyapı
Bakanının onayı ile komisyon kurulur.


(2) Komisyonda çalışmak üzere Genel Müdürlük; daire
başkanı veya hava trafik kontrolörü olan en çok üç üyeyi, hava seyrüsefer
hizmet sağlayıcısı; hava trafik kontrolörü veya hava trafik başkontrolörü
olarak görev yapan en çok iki üyeyi, hava trafik kontrol eğitimi veren
yükseköğretim kurumları kendi içinden öğretim elemanı olarak görev yapan bir
üyeyi belirler.


(3) Genel Müdürlük, komisyon başkanını kendi
gönderdiği temsilciler arasından atar.


(4) Komisyon üye tamsayısı ile toplanır. Komisyonda
oylama ile karar alınması gereken hallerde çekimser oy kullanılamaz, oyların
eşit olması durumunda başkanın oy verdiği taraf çoğunluk sayılır.


(5) Komisyonun görev ve sorumlukları ile çalışma usul
ve esasları Genel Müdürlük tarafından düzenlenir.


Dereceler


MADDE 31- (1) Görerek meydan kontrol
derecesi; aletli iniş, kalkış usulleri bulunmayan ve yaklaşma kontrol
hizmetinin verilmediği ve bir başka hava trafik kontrol ünitesi tarafından da
bu hizmetin sağlanmadığı, sadece görerek şartlardaki trafiklere hizmet veren
hava meydanlarında çalışan hava trafik kontrolörlerinin sahip olması gereken
derecedir. Bu dereceye başvuru için ilgili ünitede en az 90 saat olmak üzere
çalışmanın tamamlanması gerekir.


(2) Aletli meydan kontrol derecesi; aletli yaklaşma
ve kalkış usulleri bulunan ve yaklaşma kontrol hizmetinin bir yaklaşma kontrol
ünitesi ya da bir saha kontrol merkezi tarafından verildiği hava meydanlarında
çalışan hava trafik kontrolörlerinin sahip olması gereken derecedir. Bu
dereceye başvuru için ilgili ünitede, en az 100 saat olmak üzere çalışmanın
tamamlanması gerekir.


(3) Radarsız yaklaşma kontrol derecesi; sorumluluk
sahibi olduğu kontrol sahası dahilinde, inen ve kalkan uçaklar ile kontrol
sahasını kullanan diğer uçaklara, radarsız yaklaşma kontrol hizmeti sağlayan
hava trafik kontrolörlerinin sahip olması gereken derecedir. Bu dereceye
başvuru için ilgili ünitede, en az 180 saat olmak üzere çalışmanın tamamlanması
gerekir.


(4) Radarlı yaklaşma kontrol derecesi; sorumluluk
sahibi olduğu kontrol sahası dahilinde, inen ve kalkan uçaklar ile kontrol
sahasını kullanan diğer uçaklara, radarlı yaklaşma kontrol hizmeti sağlayan
hava trafik kontrolörlerinin sahip olması gereken derecedir. Bu dereceye
başvuru için ilgili ünitede, en az 225 saat olmak üzere çalışmanın tamamlanması
gerekir.


(5) Radarsız saha kontrol derecesi; sorumluluk sahibi
olduğu kontrollü hava sahaları dahilindeki uçaklara radarsız saha kontrol
hizmeti sağlayan hava trafik kontrolörlerinin sahip olması gereken derecedir.
Bu dereceye başvuru için ilgili ünitede, en az 225 saat olmak üzere çalışmanın
tamamlanması gerekir.


(6) Radarlı saha kontrol derecesi; sorumluluk sahibi
olduğu kontrollü hava sahaları dahilindeki uçaklara radarlı saha kontrol
hizmeti sağlayan hava trafik kontrolörlerinin sahip olması gereken derecedir.
Bu dereceye başvuru için, ilgili ünitede en az 250 saat olmak üzere çalışmanın
tamamlanması gerekir.


(7) Derecelere başvuru için gereken çalışma süresinin
tamamlanması sürecinde hava trafik kontrol personelinin günlük çalışma
süresinin en fazla 6 saatlik kısmı esas alınır.


(8) İlk defa derece alacaklar için bu maddedeki
çalışma süresi gereklilikleri 2 katı uygulanır.


(9) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı derece
yenileme sınavlarına katılım sağlayacak hava trafik kontrol personelinin bu
maddede yer alan sürelerde hizmet verdiğini kanıtlar ve söz konusu şartları
sağlayan hava trafik kontrol personelinin ilgili derece sınavına girmesini
sağlar.


Lisans ve ilk defa derece alınması hali


MADDE 32- (1) 31 inci maddede belirtilen
yeterli çalışma sürelerini dolduran stajyer hava trafik kontrolörleri lisans
sınavına girmeye hak kazanır.


(2) 31 inci maddede belirtilen yeterli çalışma
sürelerini dolduran stajyer hava trafik kontrolörleri;


a) Hava trafik kontrolörü lisans sınavına girmek
üzere, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı vasıtasıyla veya şahsi olarak Genel
Müdürlüğe başvurarak, lisans sınavının yapılmasını talep eder.


b) Lisans sınavında başarılı bulunması durumunda
asistan hava trafik kontrolörü olarak ilk derece sınavı için işbaşı eğitimine
devam eder.


c) Belgelenmiş hukuken kabul edilebilir mazereti
olmaksızın yapılacak 3 lisans veya lisansın alınmasını takiben yapılacak 3
derece sınavına girmez veya bu sınavlarda toplam üç defa başarısız olursa
ilgisine göre derece veya lisans alma hakkını kaybeder.


ç) Hava trafik kontrolörü lisans sınavlarında
başarısız olursa, başvuru sahibinin bir sonraki lisans sınavı en geç 4 ay
içerisinde yapılır.


Derecelerin geçerlilik süresi, yenilenmesi ve
istisnalar


MADDE 33- (1) Derecelerin geçerlilik
süresi azami 1 yıl olup, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı tarafından, ek süre
ihtiyacı hasıl olduğunda Genel Müdürlüğe en az 1 ay öncesinde ilgili gerekçeler
ile başvuru yapılır. Genel Müdürlükçe yapılan değerlendirme sonrasında uygun
bulunması durumunda derecelerin geçerlilik süresi en fazla 120 gün
uzatılabilir. ICAO Ek-1 Sınıf 3’e uygun olarak alınacak sağlık raporları 2 yıl
süreyle geçerlidir; fakat 50 yaşını dolduran hava trafik kontrol hizmeti
personeli sağlık kurulu raporlarını her yıl yenilemek zorundadır.


(2) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı tarafından
yapılan eğitim ve hava trafik hizmetleri ile ilgili diğer geçici
görevlendirmeler dışında, kesintisiz olarak 180 günden fazla aktif hava trafik
kontrol hizmetinden uzak kalan hava trafik kontrolörlerinin dereceleri iptal
edilir ve yeniden ünite eğitimine, devamında da derece yenileme sınavına
alınırlar.


(3) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı tarafından
yapılan eğitim ve hava trafik hizmetleri ile ilgili diğer geçici görevlendirmeler
dışında kesintisiz olarak 4 yıldan fazla aktif hava trafik kontrol hizmetinden
uzak kalan kişilerin ünite eğitimine ve devamında derece yenileme sınavına
alınabilmesi için Genel Müdürlük tarafından belirlenen uygun yöntemlerle derece
veya derecelerin temel gerekliliklerini en azından teorik olarak karşılamaya
devam edip etmediği tespit edilir.


(4) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı tarafından,
bir kamu hizmeti olarak hava trafik kontrol hizmetinin kesintisiz
sürdürülebilmesi için; hava trafik emniyetinin tehlikeye atılmamasını da temin
edecek şekilde bir hava trafik kontrol ünitesine, bir başka hava trafik kontrol
ünitesinden geçici görevlendirme yapılması gerektiğinde görevlendirilecek
personelin;


a) Meydan kontrol derecesi gereken ünitelerde; meydan
kontrol veya radarsız yaklaşma kontrol derecelerinden en az birine,


b) Yaklaşma kontrol derecesi gereken ünitelerde;
yaklaşma veya saha kontrol derecelerinden en az birine,


c) Saha kontrol derecesi gereken ünitelerde; radarlı
yaklaşma veya saha kontrol derecelerinden en az birine, 


sahip olması gerekir.


(5) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı tarafından,
hava trafik kontrol hizmetinin kesintisiz sürdürülebilmesi için çalıştığı HTK
ünitesinden başka bir HTK ünitesinde geçici olarak görevlendirilen hava trafik
kontrolörlerinin bağlı oldukları üniteye ait dereceleri de görev süreleri
boyunca geçerli olarak kabul edilir. Bu personelin geçici görevlerinin sona
ermesi durumunda gerekli tazeleme eğitimlerini almadan gerçek trafikte fiili
olarak görev almalarına izin verilmez.


(6) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı tarafından,
hava trafik akış idaresi, slot koordinasyon, sivil-asker koordinasyon, NOTAM
işlemleri, anlaşma mektubu ve protokol, ekip planlama, emniyet ve kalite
sistem, hava hadiseleri raporlama ve inceleme, hava trafik kontrol sistem
destek ve eğitim ünitelerinde görevlendirilen hava trafik kontrolörleri ve
başkontrolörleri sağlık raporu almaksızın sahip oldukları derece ve görev
alanlarına ilişkin yıllık yazılı sınava girerler. Ancak, sağlık raporu almadıkça,
bu personelin gerçek trafikte fiili olarak hava trafik kontrol hizmeti
vermesine izin verilmez.


(7) Hava trafik kontrolörü lisansına sahip olup,
herhangi bir derecesi bulunmayan veya dereceleri geçerliliğini kaybeden veya
geri alınan asistan hava trafik kontrolörleri, işbaşı veya ünite eğitim
programlarını ve gerekli çalışma sürelerini tamamlayarak, mümkün olan en kısa
sürede derece sınavlarına girmek zorundadır. Belgelenmiş hukuken kabul
edilebilir mazereti olmaksızın, birbirini takip eden 3 derece sınavına girmeyen
veya birbirini takip eden 3 derece yenileme sınavında başarısız olan personelin
hava trafik kontrolör lisansı, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısının talebi ile
Genel Müdürlük tarafından daimi olarak iptal edilir.


(8) Cumhurbaşkanlığı, EUROCONTROL, Genel Müdürlük,
ICAO ve Ulaşım Emniyeti İnceleme Merkezi Başkanlığında veya hava seyrüsefer
hizmet sağlayıcısının merkez teşkilatında hava trafik hizmetleri alanında görev
yapmak üzere geçici görevlendirilen hava trafik kontrolörlerinin sahip olduğu
dereceler, gerçek trafikte fiili olarak görev yapmamak şartıyla sağlık raporu
aranmaksızın görev süreleri boyunca geçerli olarak kabul edilir. Altıncı fıkra
ve bu fıkradaki personelin görevlerinin sona ermesi ve hava trafik kontrol
personeli olarak operasyonel hizmetlerde görev almaları durumunda ilgili
personele beşinci fıkraya göre işlem yapılır.


(9) Dereceler verildikleri ünite, sektör veya
pozisyonda geçerlidir. Ünite, hava limanı veya meydan değişikliğine yol açan
bir tayin durumunda sahip olunan derece veya  dereceler geçerliliğini
kaybeder.


(10) Radar derece sınavına başvuracak olan personelde
ilgili radarsız dereceye sahip olma şartı aranmaz.


(11) Olağanüstü, acil veya beklenmedik durumlarda
verilen hizmete ilişkin gerekli dereceye sahip olma ve derecenin geçerliliği
şartları aranmaz.


(12) İlk defa hizmete verilen meydanlar için;


a) Geçici görev veya tayin olarak atanan personelin
daha önce çalıştığı ünitede sahip olduğu ve açılacak meydanda verilecek hava
trafik kontrol hizmetine uygun olan dereceleri geçerli sayılır.


b) Meydan açılışından sonraki süre içerisinde verilen
hizmete ilişkin geçerli olan dereceler için gerekli çalışma saatlerinin
doldurulmasının ardından personelin derece sınavları yapılır.


Sınavlarda kopya çekilmesi


MADDE 34- (1) Her türlü sınav veya
değerlendirme sürecinde, kopya çekenlerin durumu, tutanakla tespit edilerek
sınav veya değerlendirmeler iptal edilir.


(2) Personel hakkında idari yaptırım uygulanarak,
ilgisine göre hava trafik kontrolörü lisansı veya derecesi Genel Müdürlük
tarafından en az 6 ay olmak koşuluyla askıya alınır. Aynı durumun Genel
Müdürlükçe tespit edilmesi veya hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı tarafından
tespit edilerek gerekli belgeler ile birlikte Genel Müdürlüğe sunulması halinde
ilgili personelin lisansı iptal edilir.


(3) Lisans sınavı esnasında kopya çekilmesi durumunda
ilgili personelin en az 6 ay süreyle yeniden lisans sınavına girmesine izin
verilmez. Aynı durumun tekrarı halinde ise lisans sınavına katılma hakkını
kaybeder.


YEDİNCİ BÖLÜM


Çeşitli ve Son Hükümler


ESARR-5 Hava Trafik Kontrolörleri Avrupa
Lisanslandırma Düzenlemesi


MADDE 35- (1) Bu Yönetmelik, Avrupa Hava
Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatı (EUROCONTROL) tarafından yayımlanan 11/4/2002
tarihli ESARR-5 Hava Trafik Kontrolörleri Avrupa Lisanslandırma Düzenlemesine
uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.


Teknik düzenlemeler


MADDE 36- (1) Bu Yönetmelikte bulunmayan
ve istisnai durum arz eden teknik konular, uluslararası standartlardaki
gelişmeler dikkate alınarak Genel Müdürlük tarafından düzenlenir.


(2) Hava trafik kontrol personelinin eğitim, sınav,
sağlık, alkol/psikoaktif madde kullanımı ve İngilizce dil yeterliliği ile
ilgili taşıması gereken her türlü şart ve gereklilik Genel Müdürlük tarafından
belirlenir.


Yürürlükten kaldırılan yönetmelik


MADDE 37- (1) 31/1/2007 tarihli ve 26420
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hava Trafik Kontrol Hizmetleri Personeli
Lisans ve Derecelendirme Yönetmeliği (SHY 65-01) yürürlükten kaldırılmıştır.


Şahsi başvurular


GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten önce temel hava trafik kontrol kursunu tamamlamış
olduğunu belgeleyen kişi;


a) ICAO Ek-1 Sınıf 3 hükümlerine uygun geçerli sağlık
raporuna sahip olma,


b) Başvuruyu şahsen Genel Müdürlüğe yapma,


c) Sabıka kayıt belgesine sahip olma,


şartlarını yerine getirmek koşuluyla bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde başvurması ve sonrasında
Genel Müdürlükçe belirlenecek eğitimleri tamamlaması durumunda başka herhangi
bir şart aranmaksızın düzenlenecek lisans sınavına girebilir.


(2) Birinci fıkrada belirtilen şartlara sahip
personel, en çok 3 lisans sınavına girebilir. Yapılacak 3 sınavda da başarısız
olan başvuru sahibi lisans sınavına girme hakkını kaybeder.


Kazanılmış haklar


GEÇİCİ MADDE 2- (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten önce temel hava trafik kontrol kursuna başlayan,
tamamlayan kişiler ile hava trafik personeli olmaya hak kazanan kişilerin
kazanılmış hakları saklıdır.


(2) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce
Genel Müdürlükte veya hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısında hava trafik
kontrolörü (HTY uzmanı), hava trafik kontrolörü (Operasyonel uzman) ve hava
trafik kontrolörü (Değerlendirme uzmanı) için belirtilen ünitelerde halihazırda
çalışmakta olan ve bu Yönetmelikte bahsedilen görevleri yerine getiren hava
trafik kontrolörleri, ilk defa yetki alımıyla sınırlı olmak üzere, bu
yetkilerin alınabilmesi için bu Yönetmelikte belirtilen derece sınav puanı ve
yabancı dil gerekliliği hariç diğer gereklilikleri yerine getirmeleri durumunda
ilgisine göre hava trafik kontrolörü (HTY uzmanı), hava trafik kontrolörü
(Operasyonel uzman) ve hava trafik kontrolörü (Değerlendirme uzmanı) yetkisini
alır. Hava trafik kontrolörü (HTY uzmanı) için temdit işlemi
gerçekleştirilirken derece sınav puanı şartı aranmaz.


(3) İkinci fıkrada belirtilenlerden Genel Müdürlükte
veya hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısında halihazırda çalışmakta olan
personelin Hava Trafik Kontrolörü (HTY uzmanı) yetkisi alması aşamasında en az
3 yıl gerçek trafik ortamında hava trafik kontrolörü olarak çalışmış olma şartı
aranmaz.


Yürürlük


MADDE 38- (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 39- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Sivil Havacılık Genel Müdürü yürütür.


 


Eki için tıklayınız.