Hava Seyrüsefer Alanında Verilen Meteorolojik hizmetler Hakkında Yönetmelik (shy-met)

HAVA SEYRÜSEFER
ALANINDA VERİLEN METEOROLOJİK


HİZMETLER HAKKINDA
YÖNETMELİK


(SHY-MET)


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Başlangıç Hükümleri


Amaç


MADDE 1- (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, Türk Hava Sahası içerisinde verilen sivil havacılık
meteorolojisi hizmetlerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.


Kapsam


MADDE 2- (1) Bu
Yönetmelik; havalimanı/havaalanı işletmecilerini, havacılık
işletmelerini, kokpit ekibini, hava trafik hizmet birimlerini, arama
kurtarma unsurlarını, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcılarını, Meteoroloji
Otoritesi ve Hizmet Sağlayıcısını, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü ve
uluslararası hava seyrüsefer hizmetlerinin yürütülmesi veya geliştirilmesi ile
ilgili olan kurum, kuruluş ve tüzel kişilikleri kapsar.


Dayanak


MADDE 3- (1) Bu
Yönetmelik, 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık
Kanununun 27 nci, 41 inci, 43 üncü ve 46 ncı maddelerine,
5/6/1945 tarihli ve 4749 sayılı Şikago'da 7 Aralık 1944 tarihinde
Akit ve İmza Edilmiş Olan Milletlerarası Sivil Havacılık Anlaşması ile Sivil
Havacılık Geçici Sözleşmesi ve Bunların Eklerinin Onanması Hakkında Kanun ile
yürürlüğe girmiş olan Şikago Sözleşmesinin Ek-3’üne ve 4 sayılı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve
Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 262 nci,
437 nci, 441 inci ve 796 ncı maddelerine dayanılarak
hazırlanmıştır.


Tanımlar ve kısaltmalar


MADDE 4- (1) Bu
Yönetmelikte geçen;


a) AIRMET: Mevcut tahminlerde yer
almayan ancak alçak seviye uçuşlarının emniyeti için önem arz eden ve
ilgili FIR sahasının bütününde veya belirlenmiş alt sahalarında uçuş
rotası boyunca oluşan veya oluşması beklenen meteorolojik olaylar ile ilgili
yer ve zaman belirtecek şekilde meteoroloji saha gözetim ofisleri tarafından
hazırlanıp yayımlanan mesajı,


b) AIS: Havacılık bilgi
hizmetlerini,


c) Alçak seviye uçuşları:
15.000 feet seviyesinin altındaki uçuşları,


ç) Arama kurtarma unsuru: Bir
arama kurtarma faaliyeti gerçekleştirmek üzere görevlendirilmiş ilgili kamu
kurum ve kuruluşları, özel sektör kuruluşları ile yetkilendirilmiş sivil toplum
kuruluşlarına ait, eğitimli personel ve uygun malzemeyle donatılmış deniz, hava
veya kara aracını,


d) ATS: Hava trafik hizmetlerini,


e) AWOS: Meteorolojik
parametrelerdeki değişimlere duyarlı ve bu değişimlerin miktarını ölçen sensörlerden oluşan
otomatik meteoroloji gözlem istasyonunu,


f) Bölgesel Hava Seyrüsefer
Anlaşması: Genellikle bir bölgesel hava seyrüsefer toplantısının önerisi
üzerine ICAO Konseyi tarafından onaylanan anlaşmayı,


g) Ek-3: Şikago Sözleşmesinin
uluslararası hava seyrüseferi için meteorolojik hizmetler hakkındaki 3 numaralı
ekini,


ğ) FIR: Uçuş bilgi
bölgesini,


h) GAMET: Alçak seviye uçuşlarını
desteklemek amacıyla ilgili hizmet sağlayıcı tarafından uçuş bölgesi ve/veya
alt bölgeleri için hazırlanan kısaltılmış ve anlaşılır bir dilde yayımlanan
havacılık meteorolojisi saha tahmin mesajını,


ı) Genel Müdürlük: Sivil
Havacılık Genel Müdürlüğünü,


i) Hava aracı: Havalanabilen ve
havada seyredebilme kabiliyetine sahip her türlü aracı,


j) Hava aracı gözlemi: Uçuş halindeki
bir hava aracındaki sensörlerden (AIREP) veya pilot gözlemlerinden (Special AIREP)
elde edilen meteorolojik parametreleri,


k) Havalimanı/havaalanı
işletmecisi: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü ve özel
havalimanı/havaalanı işletmeciliği yapan kuruluşları,


l) Havacılık işletmesi: Genel
Müdürlükten ticari veya genel havacılık işletme ruhsatı almış gerçek veya tüzel
kişiyi,


m) Havaalanı klimatolojik özeti:
İstatistiksel verilere dayalı olarak bir havaalanındaki belirli meteorolojik
parametrelerin özetini,


n) Havaalanı klimatolojik
tablosu: Bir havaalanında bir veya daha fazla meteorolojik parametrenin
gözlemlenen oluşumuna ilişkin istatistiksel verileri sağlayan tabloyu,


o) Hava seyrüsefer hizmetleri:
Hava trafik hizmetlerini; haberleşme, seyrüsefer ve gözetimi hizmetlerini; hava
seyrüsefer için meteorolojik hizmetleri ve havacılık bilgi hizmetlerini,


ö) Hava seyrüsefer hizmet
sağlayıcı: Hava seyrüsefer hizmetlerini sağlamaktan sorumlu kurum, kuruluş ve
işletmeleri,


p) Hava trafik hizmet birimi:
Saha kontrol merkezi, yaklaşma kontrol ünitesi, meydan kontrol kulesi, uçuş
bilgi merkezi veya hava trafik hizmetleri raporlama ünitesi gibi birimleri,


r) Havacılık meteorolojisi
kitabı: Meteoroloji Otoritesi tarafından Ek-3 başta olmak üzere ICAO ve WMO’nun havacılık
meteorolojisi ile ilgili dokümanları temel alınarak hazırlanan ve hizmet
sağlayıcının vereceği hizmetin şeklini, çerçevesini ve esaslarını belirleyen
dokümanı,


s) Hizmet sağlayıcı: Meteoroloji
Otoritesi tarafından belirlenen sivil havacılık meteorolojisi hizmetlerini
yürütmekle sorumlu kurum ya da birimleri,


ş) ICAO: Uluslararası Sivil
Havacılık Teşkilatını,


t) Kokpit ekibi: Hava aracının
sevk ve idaresi ile kullanımından sorumlu ve Genel Müdürlük tarafından
lisanslandırılmış gerekli olan asgari sayıdaki pilot/pilotlar ile varsa uçuş
mühendislerini,


u) MET: Havacılık meteorolojisi
hizmetlerini,


ü) Meteoroloji saha gözetim
ofisi: FIR sahasına meteorolojik hizmet vermek üzere tayin edilen
meteoroloji ofislerini,


v) Meteorolojik bilgi: Mevcut
veya beklenen meteorolojik şartlarla ilgili olarak yapılan rapor, analiz,
tahmin gibi her türlü bilgi ve belgeyi,


y) Meteorolojik hizmet: Sivil
havacılığa yönelik meteorolojik gözlem, tahmin, meteorolojik uyarı ve Ek-3’te
belirtilen diğer hizmetleri,


z) Meteoroloji Otoritesi:
Meteoroloji Genel Müdürlüğünü,


aa) Rasat: Meteorolojik olay ve
parametrelerin günün belirli zamanlarında ölçülmesi ve değerlendirilmesini,


bb) SIGMET: Meteoroloji saha
gözetim ofisleri tarafından yayımlanan, uçuş operasyonlarının emniyetini
etkileyebilecek ve ilgili FIR sahasındaki hava olaylarının meydana
gelmesi veya meydana gelmesinin tahmin edilmesiyle ilgili bilgileri içeren
mesajı,


cc) Sinoptik istasyon: Halihazırdaki hava
durumunun betimlenmesi veya resmedilmesi ile ilgilenen ve mevcut hava
koşullarının gelecekte nasıl olacağını tahmin etmek amacıyla meteorolojik
rasatların yapıldığı meteoroloji istasyonunu,


çç) Tahmin: Tecrübe, bilimsel ve
teknolojik yöntemler kullanarak belirli bir yer veya hava sahası için belirli
bir periyot süresince beklenen atmosferik şartların bildirilmesini,


dd) WMO: Dünya Meteoroloji
Teşkilatını,


ifade eder.


(2) Birinci fıkrada yer almayan
tanımlar ve kısaltmalar için, Ülkemizin üyesi bulunduğu uluslararası sivil
havacılık kuruluşları tarafından yayımlanan dokümanlarda yer alan tanımlar ve
kısaltmalar geçerlidir.


İKİNCİ BÖLÜM


Genel Esaslar


Sorumluluk ve koordinasyon


MADDE 5- (1) Hizmet sağlayıcı
tarafından yürütülen meteorolojik hizmetler, Meteoroloji Otoritesinin
sorumluluğundadır.


(2) Meteoroloji Otoritesi
tarafından, Ek-3 hükümleri, Bölgesel Hava Seyrüsefer Anlaşmalarına ve ulusal
gerekliliklere uygun olarak meteorolojik hizmeti sağlamak üzere havacılık
meteorolojisi kitabı hazırlanır, değişiklik olduğunda güncellenir ve güncel
hali hizmet sağlayıcıya iletilir.


(3) Hava seyrüseferinin
ihtiyaçlarını karşılamak üzere hizmet sağlayıcı ve ilgili kurum, kuruluş ve
tüzel kişiler arasındaki koordinasyon Meteoroloji Otoritesi tarafından
sağlanır.


(4) Meteoroloji Otoritesi ile
hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı arasındaki meteorolojik hizmetin sağlanmasına
yönelik usul ve esaslar protokol ile belirlenir.


Kalite yönetimi


MADDE 6- (1)
Meteoroloji Otoritesi ve hizmet sağlayıcı, Meteorolojik Hizmetleri Kalite
Yönetim Sistemi (ISO 9001) kapsamında sağlar.


(2) Meteoroloji Otoritesi ve
hizmet sağlayıcı, sivil havacılık meteorolojisi alanında görev alan personelin
çalışma esasları ve eğitim hususlarıyla ilgili şartları, prosedür, süreç
ve kaynakları içeren dokümanları oluşturur ve ilgili kayıtları muhafaza eder.


Havacılık işletmelerinden
alınan bildirimler


MADDE 7- (1) Sivil
havacılığa yönelik meteorolojik hizmete veya mevcut meteorolojik hizmette
değişikliklere ihtiyacı olan bir havacılık işletmesi, hizmet sağlayıcıya
talepte bulunur. Meteoroloji Otoritesinin uygun görüşü ve hizmet sağlayıcı ile
havacılık işletmesi arasında mutabık kalındığı şekliyle ihtiyacın
karşılanmasına karar verilir.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Uygulama Esasları


Hava aracı gözlemleri ve
raporları


MADDE 8- (1) Türk
tesciline kayıtlı olan, ulusal ve uluslararası hava sahasında faaliyette
bulunan hava araçları tarafından meteorolojik gözlemlerin yapılmasını,
kaydedilmesini ve rapor edilmesini sağlamaya yönelik usul ve esaslar Genel
Müdürlük tarafından belirlenir.


Meteorolojik gözlem, tahmin,
uyarı ve diğer bilgiler


MADDE 9- (1)
Havaalanı gözlem ve tahminleri, alçak seviye uçuşları için bölgesel tahminler,
SIGMET, AIRMET ve GAMET mesajları, meydan uyarıları, havaalanı klimatolojik
özet ve tabloları gibi ürünlerin hazırlanması, düzeltilmesi ve kullanıcılara
sağlanması ile ilgili tüm hususlar Meteoroloji Otoritesi ve hizmet
sağlayıcısının sorumluluğundadır.


Havacılık işletmeleri ve kokpit ekibi
için verilecek meteorolojik hizmet


MADDE 10- (1) Hizmet
sağlayıcı;


a) Havacılık işletmeleri
tarafından uçuş öncesi planlamada kullanılmak üzere,


b) Havacılık işletmeleri
tarafından uçuş esnasında yeniden uçuş planlaması yapılması amacıyla operasyon
kontrol merkezlerinde kullanılmak üzere,


c) Kokpit ekibi tarafından kalkış
öncesi kullanılmak üzere,


ç) Kokpit ekibi tarafından uçuş
esnasında kullanılmak üzere,


9 uncu maddenin birinci
fıkrasında belirtilen meteorolojik bilgileri, Meteoroloji Otoritesinin geçerli
ücret tarifesine göre sağlar.


Hava trafik hizmet birimlerine
verilen meteorolojik hizmetler


MADDE 11- (1)
Meteoroloji Otoritesi tarafından hava seyrüsefer hizmet sağlayıcıya ait hava
trafik hizmet birimleri için karşılıklı mutabakatla hizmet sağlayıcı
görevlendirilir.


(2) Hizmet sağlayıcı, hava trafik
hizmet birimlerine gerekli meteorolojik bilgileri sağlar, gerekli hallerde
meteorolojik bilgi güncellemesi yapar ve düzenler.


(3) Hizmet sağlayıcı,
meteorolojik bilgilerin sağlanması amacıyla meydan kontrol kulesi, yaklaşma
kontrol ofisi, saha kontrol merkezi ve uçuş bilgi merkezi ile iletişim halinde
olur.


(4) Lokal koşullar nedeniyle
ihtiyaç duyulacak meteorolojik hizmetlerin iki veya daha fazla hizmet sağlayıcı
arasında paylaşılmasının uygun görülmesi halinde, sorumluluk paylaşımının
usulleri Meteoroloji Otoritesi tarafından belirlenir.


(5) Bir hava aracının acil durumu
ile bağlantılı olan ve hava trafik hizmet birimi tarafından talep edilen
meteorolojik bilgiler hizmet sağlayıcı tarafından öncelikli olarak sağlanır.


Arama kurtarma unsurlarına
verilen meteorolojik hizmetler


MADDE 12- (1) Hizmet
sağlayıcı, arama ve kurtarma operasyonu sırasında arama kurtarma unsurları ile
irtibat halinde meteorolojik bilgi desteğini sağlar.


Havacılık bilgi hizmetleri
birimlerine verilen meteorolojik hizmetler


MADDE 13- (1) Hizmet
sağlayıcı, ilgili AIS birimlerine güncel meteorolojik bilgileri sağlar.


Haberleşme gereklilikleri


MADDE 14- (1) Hizmet
sağlayıcının AWOS’tan alınan meteorolojik bilgileri, sorumlu olduğu
havaalanındaki hava trafik hizmet birimlerine iletilebilmesini sağlamak için
gerekli altyapı imkânları hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı ve Meteoroloji
Otoritesi arasında yapılacak protokol ile belirlenir.


(2) Hizmet sağlayıcı ile ATS ve
AIS üniteleri arasındaki haberleşme gerekliliklerinin ve ihtiyaçlarının
karşılanması için gerekli iletişim alt yapısı, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı
tarafından ücretsiz olarak sağlanır.


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Uluslararası
Yükümlülüklerin Yerine Getirilmesinde Görev, Yetki ve Sorumluluklar


Yetki, sorumluluk ve
koordinasyon


MADDE 15- (1)
Meteoroloji Otoritesi, ICAO tarafından belirlenen standartlara uyumun temini
için sivil havacılık meteorolojisi ile ilgili konularda başta Ek-3 ve ICAO
tarafından yayımlanan diğer dokümanlarda belirtilen standartlar ve önerilen
uygulamalar ile diğer kılavuz bilgiler çerçevesinde ulusal teknik düzenlemelerin
hazırlanması ve uygulamaya konulması çalışmalarını Genel Müdürlük ile
koordineli olarak yürütür.


(2) ICAO tarafından güncellenen
Ek-3 ve ilgili dokümanlar, Genel Müdürlük tarafından Meteoroloji Otoritesine
iletilir. Meteoroloji Otoritesi, ilgili değişiklik ve güncellemeleri düzenler
ve hizmet sağlayıcıya bildirir.


(3) Ek-3 hükümlerinin tam olarak
uygulanmaması veya uygulanamaması halinde oluşan farklılıklar, Meteoroloji
Otoritesi tarafından Genel Müdürlüğe bildirilir.


Genel Müdürlüğün görevleri


MADDE 16- (1) Genel
Müdürlük, sivil havacılık meteorolojisi alanında yürütülecek çalışmalarda
aşağıdaki görevleri yürütür:


a) Sivil havacılık meteorolojisi
alanında ICAO ile koordinasyonu sağlamak.


b) ICAO tarafından Ek-3’te
yapılacak olan değişiklikleri Meteoroloji Otoritesine bildirmek.


c) Meteoroloji Otoritesi
tarafından bildirilen, Ek-3’ün son şekli ile ulusal teknik düzenlemeler
arasındaki farklılıkları ICAO’ya bildirmek.


ç) Hizmet sağlayıcı tarafından
sağlanan hizmetleri, ulusal ve uluslararası mevzuat kapsamında denetlemek.


d) Yapılacak denetimlerde, tespit
edilen hususları ve bulguları, süresi içerisinde giderilmek üzere Meteoroloji
Otoritesine bildirmek.


e) ICAO tarafından Küresel
Emniyet Gözetim Denetim Programı kapsamında ve sivil havacılık meteorolojisi
hizmetleri ile ilgili konularda yapılan denetimler ve bu denetimlerde tespit
edilen bulguların kapatılmasına yönelik düzeltici ve önleyici eylem planlarının
hazırlanması sırasında koordinasyonu sağlamak.


Meteoroloji Otoritesinin
görevleri


MADDE 17- (1)
Meteoroloji Otoritesi, sivil havacılık meteorolojisi alanında yürütülecek
çalışmalarda aşağıdaki görevleri yürütür:


a) Hava seyrüseferinin
ihtiyaçlarını karşılamak üzere gerekli olan meteorolojik hizmetin sağlanması
amacıyla, havaalanı/havalimanı işletmecisi ile koordineli olarak, sivil
havaalanında hizmet sağlayıcı tesis edilmesini sağlamak.


b) ICAO tarafından Ek-3’te
yapılacak güncellemelere göre ulusal teknik düzenlemeleri yapmak ve ilgili düzenlemeleri
hizmet sağlayıcıya bildirmek.


c) Ek-3’ün son versiyonu ile
ulusal teknik düzenlemeler arasındaki farklılıkları Genel Müdürlüğe bildirmek.


ç) Sivil havacılık meteorolojisi
hizmetlerinde görev alan personelin nitelik, yetkinlik ve yeterlilikleri ile
ilgili hususları ICAO ve WMO’nun ilgili gerekliliklerini kapsayacak
ve/veya ulusal gereklilikleri gözetecek şekilde belirlemek.


d) ICAO’nun öngördüğü
esaslar ve WMO’nun ilgili dokümanları çerçevesinde, sivil havacılık
meteorolojisi hizmetlerinde görev alan personelin yetkinlik ve
yeterliliklerinin geliştirilmesi ve sağlanmasına yönelik faaliyet ve
düzenlemeleri yapmak, gerekli olan eğitimlerin personel tarafından alınmasını
sağlamak.


e) Sivil havacılık meteorolojisi
hizmetlerinde görev alacak personelin sahip olması gereken şartları hizmet
sağlayıcıya bildirmek.


f) Yapılacak olan denetimlerde
tespit edilen bulguların kapatılmasına yönelik düzeltici ve önleyici
eylemlerin, hizmet sağlayıcı tarafından süresi içinde gerçekleştirilmesini
sağlamak, sonuçları Genel Müdürlüğe bildirmek.


Hizmet sağlayıcının görevleri


MADDE 18- (1) Hizmet
sağlayıcı, sivil havacılık meteorolojisi alanında yürütülecek çalışmalarda
aşağıdaki görevleri yürütür:


a) Sivil havacılık sektörünün
ihtiyaç duyduğu meteorolojik hizmeti ulusal ve uluslararası kural, tavsiye ve
standartlar çerçevesinde sağlamak.


b) Meteorolojik hizmet
faaliyetlerini, bu Yönetmelik hükümlerine ve havacılık meteorolojisi kitabına
göre yürütmek.


c) Görevli personelin eğitim plan
ve programlarını takip etmek.


ç) Meteoroloji Otoritesinin
bildirdiği havacılık meteorolojisi ile ilgili standart ve tavsiyelerde meydana
gelen değişiklikleri personele duyurmak ve bildirilen değişiklik kapsamında
hizmet vermek.


d) Denetimlerde tespit edilen ve
bildirilen bulgulara ilişkin düzeltici ve önleyici eylemlerin süresi içerisinde
gerçekleşmesini sağlamak.


e) Ayrı bir istasyon halinde
veya sinoptik istasyon ile birleştirilmiş olarak hizmet vermek.


f) Bölgesel Hava Seyrüsefer
Anlaşması hükümleri gereğince açık denizler üzerindeki hava sahasında yapılacak
helikopter operasyonlarını desteklemek amacıyla vereceği meteorolojik
hizmetleri, Meteoroloji Otoritesi ile koordine etmek.


g) Meteoroloji Otoritesi
tarafından hazırlanan ve yayımlanan mevzuat gereğince meteorolojik gözlem
sistemlerinin yüksek verimlilikte çalışmasını takip etmek ve gerekli kayıtları
tutmak.


BEŞİNCİ BÖLÜM


Çeşitli ve Son
Hükümler


Teknik düzenlemeler


MADDE 19- (1) Bu
Yönetmelikte belirtilen konulara ilişkin uygulama detayları ile bu Yönetmelikte
yer almayan ve istisnai özellik arz eden teknik konular, ICAO ve WMO tarafından
bu konulara ilişkin olarak yapılan uygulamalarla uyumlu olarak Genel Müdürlük
ve Meteoroloji Otoritesi tarafından düzenlenir.


Yürürlük


MADDE 20- (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 21- (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ile
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı birlikte yürütür.