Gümrük Genel Tebliği (uluslararası Anlaşmalar) (seri No:10)

GÜMRÜK GENEL TEBLİĞİ

(ULUSLARARASI ANLAŞMALAR)

(SERİ NO:10)

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1)
Bu Tebliğin amacı, 3 üncü maddede belirtilen mevzuat hükümlerine göre
düzenlenen A.TR Dolaşım Belgeleri ile Menşe İspat Belgelerinin kabulü, vize
edilmesi ve sonradan kontrolü ile menşe şahadetnamelerinin kabulü ve
sonradan kontrolü ile ilgili olarak gümrük idareleri, ithalatçılar,
ihracatçılar ve kanunî temsilcileri, ticaret ve/veya sanayi odaları,
ihracatçı birlikleri veya esnaf ve sanatkâr odaları birlikleri tarafından
yapılacak işlemlere ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1)
Bu Tebliğ, 1 inci maddede belirtilen amaçlar doğrultusunda, 1 inci maddede
sayılan dolaşım ve menşe ispat belgelerinin kabulü, elektronik ortamda vize
edilmesi ve sorgulanması ile sonradan kontrolüne ilişkin usul ve esasları
kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1)
Bu Tebliğ;

a) 27/10/1999
tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununa,

b) 7/10/2009
tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük
Yönetmeliğine,

c) 23/8/2006
tarihli ve 2006/10895 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliğinin
Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Karara,

ç) 15/12/2014
tarihli ve 2014/7064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi Kapsamında Tercihli Rejimden
Yararlanacak Eşyanın Menşeinin Tespitine İlişkin Karara,

d) 25/12/2018
tarihli ve 501 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan
Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi Kapsamında Tercihli Rejimden
Yararlanacak Eşya İçin Menşe Beyanı Uygulamasına İlişkin Karara,

e) 19/7/2009
tarihli ve 27293 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Batı Balkan Menşe
Kümülasyon Sistemi Kapsamı Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti
Hakkında Yönetmeliğe,

f) 26/11/2009
tarihli ve 27418 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Pan Avrupa
Akdeniz Menşe Kümülasyon Sistemi Kapsamı Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin
Tespiti Hakkında Yönetmeliğe,

g) 15/3/2011
tarihli ve 27875 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye-Şili Serbest
Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki Menşe Kümülasyon Sistemi Kapsamı Ticarette
Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğe,

ğ) 30/4/2013
tarihli ve 28633 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye-Güney Kore
Serbest Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli
Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğe,

h) 9/6/2013
tarihli ve 28672 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti ile
Morityus Cumhuriyeti Arasında Serbest Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki
Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğe,

ı) 30/1/2015
tarihli ve 29252 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti ile
İran İslam Cumhuriyeti Arasında Tercihli Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki
Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğe,

i) 20/5/2015
tarihli ve 29361 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Tarafından
Tanınan Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi Kapsamında Yapılacak İhracatta
Düzenlenecek EUR.1 Dolaşım Belgesi ve Fatura Beyanına İlişkin Yönetmeliğe,

j) 10/7/2015
tarihli ve 29412 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye-Malezya Serbest
Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin
Tespiti Hakkında Yönetmeliğe,

k) 24/5/2016
tarihli ve 29721 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan D-8 Üyesi Devletler
Arasında Tercihli Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın
Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğe,

l) 1/10/2017 tarihli
ve 30197 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye-Singapur Serbest Ticaret
Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti
Hakkında Yönetmeliğe,

m) 20/10/2017
tarihli ve 30216 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Pan Avrupa Akdeniz
Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Kapsamı Ticarette
Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğe,

n) 6/9/2020
tarihli ve 31236 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti ile
Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti Arasındaki Ticaretin Geliştirilmesi
Anlaşması Çerçevesinde Menşe Kümülasyon Sistemi Kapsamı Ticarette Eşyanın
Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğe,

o) 19/3/2021
tarihli ve 31428 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti ile
Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Tercihli Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki
Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğe,

ö) Mülga
25/5/2021 tarihli ve 31491 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye
Cumhuriyeti ile Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı Arasında
Serbest Ticaret Anlaşması Kapsamı Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin
Tespiti Hakkında Yönetmelik ile 30/5/2021 tarihli ve 31496 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Türkiye-Birleşik Krallık Ortak Komitesinin Türkiye
Cumhuriyeti ile Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı Arasında
Serbest Ticaret Anlaşması Eki Menşe Protokolünü Değiştiren 15/3/2021
tarihli ve 2/2021 Sayılı Kararı Kapsamı Ticarette Eşyanın Tercihli
Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğe,

p) 29/6/2022
tarihli ve 31881 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İslam Konferansı
Teşkilatı Üyesi Devletler Arasında Tercihli Ticaret Sistemi (TPS-OIC) Menşe
Kuralları Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin
Tespiti Hakkında Yönetmeliğe,

r) (Ek:RG-13/12/2023-32398)(1)
24/4/2023 tarihli ve 32170 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye
Cumhuriyeti ile Pakistan İslam Cumhuriyeti Arasında Mal Ticareti Anlaşması
Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında
Yönetmeliğe,

s) (Ek:RG-13/12/2023-32398)(1)
24/6/2023 tarihli ve 32231 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye
Cumhuriyeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Arasındaki Tercihli Ticaret
Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti
Hakkında Yönetmeliğe,

ş) (Ek:RG-13/12/2023-32398)(1)
23/7/2023 tarihli ve 32257 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye
Cumhuriyeti ile Birleşik Arap Emirlikleri Arasında Kapsamlı Ekonomik
Ortaklık Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin
Tespiti Hakkında Yönetmeliğe,

dayanılarak
hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1)
Bu Tebliğde geçen;

a) A.TR Dolaşım
Belgesi: Türkiye veya Avrupa Birliği’nde serbest dolaşımda bulunan sanayi
ürünleri ve işlenmiş tarım ürünlerinin Gümrük Birliği çerçevesinde tercihli
rejimden yararlanabilmesini sağlamak üzere gümrük idaresince ya da bu idare
tarafından yetki verilmiş kişi veya kuruluşlarca 3 üncü maddede belirtilen
mevzuat ile belirlenen şekle uygun olarak düzenlenip gümrük idaresince vize
edilen belgeyi,

b) Bakanlık:
Ticaret Bakanlığını,

c) D-8 Menşe
İspat Belgesi: D-8 Üyesi Devletler arasındaki Tercihli Ticaret Anlaşması
kapsamında tercihli rejimden faydalanmak üzere düzenlenen muhteviyatı
eşyanın anlaşma kuralları çerçevesinde menşeli olduğunu gösteren, gerekli
kontroller yapıldıktan sonra gümrük müdürlüklerince vize edilmesini
müteakip geçerlilik kazanan ve bir örneği D-8 Üyesi Devletler Arasında
Tercihli Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli
Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğin ekinde yer alan menşe ispat belgesini,

ç) EUR.1 Dolaşım
Belgesi: Öngörüldüğü Serbest Ticaret Anlaşması (STA) ve/veya Tercihli
Ticaret Anlaşması (TTA) tarafı ülkeyle yapılan ticarette, Genelleştirilmiş
Tercihler Sistemi kapsamında uygulanan ikili kümülasyon çerçevesinde
faydalanan ülkelere Türkiye menşeli eşyanın ihracında ve ayrıca Avrupa
Birliği'yle işlenmemiş tarım ürünleri ile Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu
ürünlerinin ticaretinde kullanılan, muhteviyatı eşyanın ilgili anlaşma
hükümlerinden faydalanmasını sağlamak üzere taraf ülke menşeli olduğunu
gösteren, ilgili anlaşmaya uygun olarak taraf ülkece belirlenen yetkili
kişi/kurum/kuruluş tarafından gerekli kontroller yapıldıktan sonra
onaylanan gümrük idarelerince vize edilmesini müteakip geçerlilik kazanan
belgeyi,

d) EUR-MED
Dolaşım Belgesi: EUR.1 Dolaşım Belgeleri ile aynı şekilde düzenlenen, ancak
sadece Pan Avrupa Akdeniz Menşe Kümülasyon Sistemine taraf ülkelerle
yapılan ticarette kullanılan belgeyi,

e) EUR-MED Fatura
Beyanı: Fatura beyanı ile aynı şekilde düzenlenen, ancak sadece Pan Avrupa
Akdeniz Menşe Kümülasyon Sistemine taraf ülkelerle yapılan ticarette
kullanılan belgeyi,

f) Fatura beyanı:
Bir fatura muhteviyatı eşyanın ilgili tercihli ticaret anlaşmasına göre
menşeli olduğunun ihracatçı tarafından fatura, teslimat notu veya başka bir
ticari belge üzerinde yazılı olarak beyan edilmesiyle oluşturulan,
ihracatçı tarafından düzenlenen ve imzalanan yetkili kişi/kurum/kuruluş
veya gümrük idarelerince herhangi bir onay prosedürüne tabi tutulmayan,
toplam kıymeti 6.000 Euro’yu geçmeyen ve menşeli ürünler ihtiva eden bir
sevkiyat için ihracatçısı tarafından, 6.000 Euro’yu geçen tutarlar için ise
onaylanmış ihracatçı ve onaylanmış ihracatçı yetkisine sahip
yetkilendirilmiş yükümlü tarafından düzenlenebilen menşe ispat belgesini,

g) Form A Menşe
Belgesi: Gelişme Yolundaki Ülkeler ve En Az Gelişmiş Ülkelere yönelik
olarak bu ülkelerden yapılan ithalatta tek taraflı tarife indirimi
tanınması esasına dayanan Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi çerçevesinde
ülkemizce veya ülkemize yönelik tanınan tercihli ticaret rejimi
çerçevesinde eşyanın tercihli menşeini ispat etmek üzere Genelleştirilmiş
Tercihler Sistemi Kapsamında Tercihli Rejimden Yararlanacak Eşyanın
Menşeinin Tespitine İlişkin Kararın Ek-4’ünde yer alan belgeye uygun
basılmış ve faydalanan ülke yetkili makamlarınca ülkemizin faydalanan ülke
olduğu durumlarda ise TOBB, TİM veya TESK’e bağlı birlik veya odalarca vize
edilen ve gümrük müdürlüklerince ayrıca vize edilmeyen menşe ispat
belgesini,

ğ) INF 4 Bilgi
Formu: Tedarikçi beyanının gerçekliğinin ve tedarikçi beyanında yer alan
bilgilerin doğruluğunun kontrol edilmesi amacıyla menşe ispat belgesinin
düzenleneceği gümrük idaresinin talebi üzerine tedarikçinin yerleşik olduğu
ülke gümrük idaresince düzenlenen, tedarikçi tarafından ihracatçı ülke
gümrük idaresine verilmek üzere ihracatçıya sunulan belgeyi veya gerekli
bilgi ve belge akışının yapılmış olması kaydıyla ihracatın
gerçekleştirildiği ülke gümrük idaresince düzenlenen belgeyi,

h) İran Menşe
İspat Belgesi: Türkiye ile İran arasındaki Tercihli Ticaret Anlaşması
kapsamında tercihli rejimden faydalanmak üzere düzenlenen muhteviyatı
eşyanın anlaşma kuralları çerçevesinde menşeli olduğunu gösteren, gerekli
kontroller yapıldıktan sonra gümrük müdürlüklerince vize edilmesini
müteakip geçerlilik kazanan ve bir örneği Türkiye Cumhuriyeti ile İran
İslam Cumhuriyeti Arasında Tercihli Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki
Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğin ekinde
yer alan menşe ispat belgesini,

ı) Malezya Menşe
Belgesi: Türkiye ile Malezya arasında mevcut bulunan Serbest Ticaret
Anlaşması kapsamında tercihli rejimden faydalanmak üzere düzenlenen,
muhteviyatı eşyanın anlaşma kuralları çerçevesinde menşeli olduğunu
gösteren, gerekli kontroller yapıldıktan sonra gümrük müdürlüklerince vize
edilmesini müteakip geçerlilik kazanan ve bir örneği Türkiye-Malezya
Serbest Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli
Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğin Ek-3’ünde yer alan menşe ispat
belgesini,

i) Menşe beyanı;

1) Türkiye ile
Güney Kore arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması kapsamında ticarete konu
oluşturan, eşyanın anlaşma hükümlerinden faydalanmasını sağlayan,
muhteviyatı eşyanın anlaşma kuralları çerçevesinde menşeli olduğunu
gösteren, ilgili ürünlerin teşhislerini mümkün kılmayı yeterli ayrıntıda
tanımlayan, fatura, teslimat notu veya herhangi bir ticari belge üzerinde
Türkiye-Güney Kore Serbest Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette
Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğin Ek-3’ünde yer alan
örneğe uygun olarak Güney Kore’de yerleşik ihracatçı tarafından yapılan
beyanı,

2) Türkiye ile
Singapur arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması kapsamında ticarete konu
oluşturan, eşyanın anlaşma hükümlerinden faydalanmasını sağlayan,
muhteviyatı eşyanın anlaşma kuralları çerçevesinde menşeli olduğunu
gösteren, ilgili ürünlerin teşhislerini mümkün kılmayı yeterli ayrıntıda
tanımlayan, fatura, teslimat notu veya herhangi bir ticari belge üzerinde
Türkiye-Singapur Serbest Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın
Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğin EK E’sinde yer alan örneğe
uygun olarak Singapur’da yerleşik ihracatçı tarafından yapılan beyanı,

3) Gelişme
Yolundaki Ülkeler ve En Az Gelişmiş Ülkelere yönelik olarak bu ülkelerden
yapılan ithalatta tek taraflı tarife indirimi tanınması esasına dayanan
Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi kapsamında ülkemizce tanınan tercihli
ticaret rejimi çerçevesinde eşyanın tercihli menşeini ispat etmek üzere
Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi Kapsamında Tercihli Rejimden
Yararlanacak Eşya İçin Menşe Beyanı Uygulamasına İlişkin Kararın Ek-1’inde
yer alan örneğe uygun olarak ve anılan Karar kapsamında bir faydalanan
ülke, Avrupa Birliği, İsviçre, Norveç veya Türkiye’deki kayıtlı ihracatçı
tarafından yapılan beyanı,

4) Türkiye ile
Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı arasındaki Serbest
Ticaret Anlaşması kapsamında ticarete konu oluşturan, eşyanın anlaşma
hükümlerinden faydalanmasını sağlayan, muhteviyatı eşyanın anlaşma kuralları
çerçevesinde menşeli olduğunu gösteren, ilgili ürünlerin teşhislerini
mümkün kılmayı yeterli ayrıntıda tanımlayan, fatura, teslimat notu veya
herhangi bir ticari belge üzerinde mülga Türkiye Cumhuriyeti ile Büyük
Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı Arasında Serbest Ticaret
Anlaşması Kapsamı Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında
Yönetmeliğin EK-3’ünde yer alan örnek ile Türkiye-Birleşik Krallık Ortak
Komitesinin Türkiye Cumhuriyeti ile Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik
Krallığı Arasında Serbest Ticaret Anlaşması Eki Menşe Protokolünü
Değiştiren 15/3/2021 tarihli ve 2/2021 Sayılı Kararı Kapsamı Ticarette
Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğin EK-4’ünde yer alan
örneğe uygun olarak Birleşik Krallık’ta yerleşik ihracatçı tarafından
yapılan beyanı,

5) (Ek:RG-13/12/2023-32398)(1)
Türkiye Cumhuriyeti ile Birleşik Arap Emirlikleri Arasında Kapsamlı
Ekonomik Ortaklık Anlaşması kapsamında bir onaylanmış ihracatçı tarafından
eşyanın anlaşma hükümlerinden faydalanmasını sağlayan, muhteviyatı eşyanın
anlaşma kuralları çerçevesinde menşeli olduğunu gösteren, ilgili ürünlerin
teşhislerini mümkün kılmayı yeterli ayrıntıda tanımlayan, fatura, teslimat
notu veya herhangi bir ticari belge üzerinde Türkiye Cumhuriyeti ile
Birleşik Arap Emirlikleri Arasında Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması
Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında
Yönetmeliğin EK-IV’ünde yer alan örneğe uygun olarak yapılan beyanı,

j) (Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1) Menşe ispat belgeleri: Eşyanın tercihli menşeini
gösteren ve ihracatçı tarafından 3 üncü maddede belirtilen mevzuat ile
belirlenen şekle uygun olarak düzenlenen EUR.1 ve EUR-MED Dolaşım
Belgelerini, İran Menşe İspat Belgesini, Malezya Menşe Belgesini, D-8 Menşe
İspat Belgesini, TR-AZ Menşe İspat Belgesini, TPS-OIC Menşe İspat
Belgesini, menşe beyanlarını, fatura beyanlarını, EUR-MED Fatura
Beyanlarını, tedarikçi beyanlarını, Form A Menşe Belgelerini, TR-UAE Menşe
İspat Belgelerini, TUR-PAK Menşe İspat Belgelerini,

k) Menşe
şahadetnamesi: Eşyanın tercihsiz menşeini gösteren, bir örneği Gümrük
Yönetmeliğinin Ek-7’sinde yer alan belgeyi,

l) Menşe ve
Dolaşım Belgeleri Otomasyon Sistemi (MEDOS): Dolaşım ve menşe ispat
belgelerinin düzenlenmesine yönelik başvurunun yapılması, belgelerin
düzenlenmesi, kontrol edilmesi, onaylanması ve vize işlemlerinin
gerçekleştirilmesini sağlamak üzere Bakanlık ya da Bakanlıkça uygun görülen
kişi ve kuruluşlarca elektronik ortamda verilen hizmet ve bu hizmete dair
altyapıyı,

m) Onaylanmış ihracatçı:
İhracatta yerinde gümrükleme, basitleştirilmiş işlem kapsamında A.TR
Dolaşım Belgesi düzenleme ve vize etme, eşyanın kıymetine bakılmaksızın
fatura beyanı ve EUR-MED Fatura Beyanı düzenleme izinlerinden bir veya daha
fazlasına sahip kişiyi,

n) PAAMK: Pan
Avrupa Akdeniz Menşe Kümülasyonunu,

o) Serbest
dolaşımdaki eşya: Tümüyle Türkiye veya Avrupa Birliği’nde elde edilmiş olan
ya da tamamı veya bir kısmı üçüncü ülkeler menşeli olup Türkiye ya da
Avrupa Birliği’nde ithal işlemleri tamamlanmış, gerekli gümrük vergisi, eş
etkili vergi ve resimleri tahsil edilmiş, bu vergi ve resimleri tam veya
kısmi bir iadeden yararlanmamış eşyayı,

ö) Tedarikçi
beyanı;

1) Gümrük Birliği
kapsamında serbest dolaşımda bulunan ve Pan Avrupa Menşe Kümülasyon
Sistemi, Pan Avrupa Akdeniz Menşe Kümülasyon Sistemi veya Batı Balkan Menşe
Kümülasyon Sistemine taraf ülkelerden biri menşeli eşyanın tercihli menşe
statüsünü kanıtlayan beyanı,

2) Mülga Türkiye
Cumhuriyeti ile Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı Arasında Serbest
Ticaret Anlaşması Kapsamı Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti
Hakkında Yönetmeliğin EK-5’inde ve Türkiye-Birleşik Krallık Ortak
Komitesinin Türkiye Cumhuriyeti ile Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda
Birleşik Krallığı Arasında Serbest Ticaret Anlaşması Eki Menşe Protokolünü
Değiştiren 15/3/2021 tarihli ve 2/2021 Sayılı Kararı Kapsamı Ticarette
Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğin EK-5’inde yer alan
ve muhteviyatı eşyanın Avrupa Birliği menşeli olduğunu kanıtlayan beyanı,

3) Türkiye-Birleşik
Krallık Ortak Komitesinin Türkiye Cumhuriyeti ile Büyük Britanya ve Kuzey
İrlanda Birleşik Krallığı Arasında Serbest Ticaret Anlaşması Eki Menşe
Protokolünü Değiştiren 15/3/2021 tarihli ve 2/2021 Sayılı Kararı Kapsamı
Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğin
EK-3’ünde yer alan hükümlere uygun olarak Türkiye Cumhuriyeti ile Büyük
Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı Arasında Serbest Ticaret
Anlaşması kapsamı ticarette, tam kümülasyon uygulaması kapsamında, taraf
ülkeler menşeli muhteviyatı eşyanın imalinde kullanılan menşeli olmayan
girdilerin menşe statüsünü kanıtlayan beyanı,

p) TESK: Türkiye
Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonunu,

r) TİM: Türkiye
İhracatçılar Meclisini,

s) TOBB: Türkiye
Odalar ve Borsalar Birliğini,

ş) TPS-OIC Menşe
İspat Belgesi: İslam Konferansı Teşkilatı Üyesi Devletler Arasında Tercihli
Ticaret Sistemi Menşe Kuralları Anlaşması kapsamında tercihli rejimden
faydalanacak eşyanın tercihli menşeini ispat etmek üzere düzenlenen ve bir
örneği İslam Konferansı Teşkilatı Üyesi Devletler Arasında Tercihli Ticaret
Sistemi (TPS-OIC) Menşe Kuralları Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette
Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan
belgeyi,

t) TR-AZ Menşe
İspat Belgesi: Türkiye ile Azerbaycan arasındaki Tercihli Ticaret Anlaşması
kapsamında tercihli rejimden faydalanacak eşyanın tercihli menşeini ispat
etmek üzere düzenlenen ve bir örneği Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan
Cumhuriyeti Arasında Tercihli Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette
Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan
belgeyi,

u) (Ek:RG-13/12/2023-32398)(1) TR-UAE
Menşe İspat Belgesi: Türkiye Cumhuriyeti ile Birleşik Arap Emirlikleri
Arasında Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması kapsamında tercihli rejimden
faydalanacak eşyanın tercihli menşeini ispat etmek üzere düzenlenen,
muhteviyatı eşyanın anlaşma kuralları çerçevesinde menşeli olduğunu
gösteren, gerekli kontroller yapıldıktan sonra gümrük müdürlüklerince vize
edilmesini müteakip geçerlilik kazanan ve bir örneği Türkiye Cumhuriyeti
ile Birleşik Arap Emirlikleri Arasında Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması
Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında
Yönetmeliğin Ek-III’ünde yer alan belgeyi,

ü) (Ek:RG-13/12/2023-32398)(1)
TUR-PAK Menşe İspat Belgesi: Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Pakistan
İslam Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Mal Ticareti Anlaşması kapsamında
tercihli rejimden faydalanacak eşyanın tercihli menşeini ispat etmek üzere
düzenlenen, muhteviyatı eşyanın anlaşma kuralları çerçevesinde menşeli
olduğunu gösteren, gerekli kontroller yapıldıktan sonra gümrük
müdürlüklerince vize edilmesini müteakip geçerlilik kazanan ve bir örneği
Türkiye Cumhuriyeti ile Pakistan İslam Cumhuriyeti Arasında Mal Ticareti
Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti
Hakkında Yönetmeliğin Ek-III’ünde yer alan belgeyi,

v) (Ek:RG-13/12/2023-32398)(1)
Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri: 10/9/2020 tarihli ve 31240 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Tebliği
kapsamındaki tespit işlemlerini yapan ve sonucunda tespit raporu
düzenleyen, Bakanlıkça adına yetki belgesi düzenlenen gerçek veya tüzel
kişi ortağı gümrük müşavirini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İthalatta Yapılacak İşlem
ve Kontroller

İthalatta
ibraz edilen belgelerin gümrük müdürlüğünce kontrolü

MADDE 5- (1)
İthalat sırasında ibraz edilen A.TR Dolaşım Belgelerinin, menşe ispat
belgelerinin ve menşe şahadetnamelerinin;

a) Doldurulması
zorunlu olan tüm kutularının doldurulup doldurulmadığı,

b) Şekil ve
içerik itibarıyla ilgili olduğu karar ve yönetmelik hükümlerine uygun olup
olmadığı,

c) Mühürlenmesi
zorunlu olan belgeler açısından, kullanılan mühürlerin ilgili ülke tarafından
iletilen örneklerine uygun olup olmadığı,

hususları
belgenin ibraz edildiği gümrük müdürlüğü tarafından kontrol edilir.

(2) Belgeleri
elektronik ortamda düzenleyen ülkelerin isimleri, Bakanlık resmî internet
sitesinden duyurulur.

(3) İthal eşyasının
cins, nevi, nitelik ve miktar itibarıyla A.TR Dolaşım Belgeleri, menşe
ispat belgeleri ve menşe şahadetnamelerinde yer alan bilgilerin ilgili
gümrük beyannamesinde yer alan bilgilerle uyumlu olup olmadığı ithalat
işleminin yapıldığı gümrük müdürlüğü tarafından kontrol edilir.

İthalattan
sonra ibraz edilen belgeler

MADDE 6- (1)
A.TR Dolaşım Belgeleri ve menşe ispat belgelerinin ithalat sırasında ibraz
edilmeyip sonradan ibraz edilmek istenilmesi halinde, 4458 sayılı Gümrük
Kanununun 214 üncü maddesi hükümleri uygulanır.

(2) (Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1)  Sonradan verilen ve/veya ikinci nüsha A.TR Dolaşım
Belgelerinin 8 nolu, EUR.1/EUR-MED Dolaşım Belgelerinin, İran Menşe İspat
Belgelerinin, Malezya Menşe Belgelerinin 7 nolu, D-8 Menşe İspat Belgelerinin,
TPS-OIC Menşe İspat Belgelerinin, TUR-PAK Menşe İspat Belgelerinin ve
TR-UAE Menşe İspat Belgelerinin 6 nolu ve TR-AZ Menşe İspat Belgelerinin 5
nolu "Gözlemler" başlıklı kutusunda "Sonradan
Verilmiştir" ve/veya “İkinci Nüshadır” ibarelerinin ilgili karar ve
yönetmeliklerle belirlenen şekilde yer alması gerekir. Bu husus, belgenin
ibraz edildiği gümrük müdürlüğü tarafından da kontrol edilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İhracat Sırasındaki İşlem
ve Kontroller

İhracat
sırasında ibraz edilen belgelerin gümrük müdürlüğünce kontrolü

MADDE 7- (1)
İhraç eşyasının cins, nevi, nitelik ve miktar itibarıyla MEDOS’a kaydedilen
A.TR Dolaşım Belgeleri veya menşe ispat belgelerindeki kayıtlara uygun olup
olmadığı ile bu kayıtların ilgili gümrük beyannamesinde yer alan bilgiler ile
uyumlu olup olmadığı hususları kontrol edilir.

Serbest
dolaşım ve menşe kavramlarının ayrımı

MADDE 8- (1)
İhracat sırasında ibraz edilen A.TR Dolaşım Belgeleri ve menşe ispat
belgeleri ile ilgili işlemlerde belge düzeni itibarıyla serbest dolaşım ve
menşe kavramlarının bu maddede belirtildiği şekilde ayırt edilmesi gerekir.

(2) Serbest
dolaşımdaki eşya; tümüyle Türkiye veya Avrupa Birliği’nde elde edilmiş olan
eşya ile Türkiye veya Avrupa Birliği’nde ithal işlemleri tamamlanmış,
gerekli gümrük vergisi veya eş etkili vergi veya resimleri tahsil edilmiş
ve bu vergi veya resimleri tam veya kısmi bir iadeden yararlanmamış olan
üçüncü ülkeler menşeli eşya ile bunların tamamen veya kısmen
kullanılmasıyla elde edilen eşyayı ifade eder.

(3) Tamamıyla
Türkiye'de elde edilmiş veya üretilmiş eşya Türkiye menşeli ve serbest
dolaşımdaki eşyadır. Bununla birlikte, Türkiye'de gördüğü işlem ve işçilik
nedeniyle Türkiye menşei kazanmış olan her eşya, serbest dolaşımda
olmayabilir.

(4) Bünyesinde
serbest dolaşımda olmayan yabancı girdi bulunan ürünler, ancak tüm bu
yabancı girdilerin vergilerinin ödenmiş olması şartıyla serbest dolaşıma
girer ve böylece bu ürünlerin Gümrük Birliği kapsamında Avrupa Birliği’ne
ihracında A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenebilir.

(5) Eşyanın
Türkiye'de serbest dolaşıma girmesi eşyaya Türkiye menşei kazandırmaz.
Serbest dolaşıma giren eşyanın Türkiye menşei kazanıp kazanmadığı, bu
eşyanın Türkiye'de gördüğü işlem ve işçilik sonucunda elde edilen ürünün
ilgili karar ve yönetmelikler çerçevesinde değerlendirilmesi sonucunda
belirlenir.

İhracatta
düzenlenen belgelerin gümrük müdürlüğünce vizesi

MADDE 9- (1)
A.TR Dolaşım Belgesi kapsamında ihraç edilen eşyanın ilgili karar
hükümlerine göre serbest dolaşım durumunda olup olmadığı ile bir menşe
ispat belgesi kapsamında ihraç edilen eşyanın ilgili karar ve yönetmelikler
çerçevesinde menşeli olup olmadığının belirlenmesi bakımından ilgili karar
ve yönetmelik hükümleri uyarınca işlem yapılır.

(2) Gümrük
müdürlüğünce belge üzerinde, ilgili karar veya yönetmelik hükümlerine uygun
olarak vize işlemi yapılır.

(3) İkinci
fıkrada belirtilen vize işlemi, MEDOS’ta gümrük beyannamesi ile
ilişkilendirilmiş olan A.TR Dolaşım Belgesinin ve/veya menşe ispat
belgesinin gümrük müdürlüğünce onaylanmasıyla tamamlanır.

Sonradan verilen
ve/veya ikinci nüsha belgeler

MADDE 10- (1)
(Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1) Sonradan verilen ve/veya ikinci nüsha olarak düzenlenen
A.TR Dolaşım Belgelerinin 8 nolu, EUR.1/EUR-MED Dolaşım Belgelerinin, İran
Menşe İspat Belgelerinin, Malezya Menşe Belgelerinin 7 nolu, D-8 Menşe
İspat Belgelerinin, TPS-OIC Menşe İspat Belgelerinin, TUR-PAK Menşe İspat
Belgelerinin ve TR-UAE Menşe İspat Belgelerinin 6 nolu, TR-AZ Menşe İspat
Belgesinin 5 nolu "Gözlemler" başlıklı kutusunda ve Form A Menşe
Belgelerinin 4 no.lu kutusunda yer alması gereken "Sonradan
Verilmiştir" ve/veya "İkinci Nüshadır" ibarelerinin ilgili
karar ve yönetmeliklerle belirlenen şekilde olması gerekir.

(2) MEDOS’ta
kayıtlı belgelerin kaybolması, çalınması ya da hasar görmesi gibi
durumlarda, MEDOS üzerinden belgenin aslı ile ilişkilendirilmek suretiyle
ikinci nüsha belge düzenlenmesi için başvuruda bulunulabilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İthalatta İbraz Edilen
Belgelerin Sonradan Kontrolü

İnternet
üzerinden yapılan sorgulama işlemleri

MADDE 11- (1)
İthalat sırasında ibraz edilen A.TR Dolaşım Belgelerinin, menşe ispat
belgelerinin ve menşe şahadetnamelerinin internet üzerinden sorgulanmasına
ihracatçı ülke yetkili makamları tarafından izin verildiği durumlarda,
ihracatçı ülke yetkili makamlarının internet üzerinden sunduğu bilgilerin
kapsamı ve bu bilgilerin hangi şartlarda geçerli kabul edileceği her
ülke/ülke grubu bazında ayrı ayrı değerlendirilerek Uluslararası Anlaşmalar
ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü tarafından (Mülga
ibare:RG-13/12/2023-32398)(1) Bakanlığın merkez ve
taşra teşkilatına bildirilir.

(2) Birinci fıkrada belirtilen sorgulama
imkânı, uluslararası anlaşmaların A.TR Dolaşım Belgelerinin ve menşe
ispat belgelerinin sonradan kontrolüne ilişkin hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez. İthalat
işlemlerinin gerçekleştirildiği gümrük müdürlüğü tarafından gerek görülen
her durumda sonradan kontrol talebinde bulunulabilir.

İthalat
esnasında sonradan kontrol talebinde bulunulması

MADDE 12- (1) (Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1)
Gümrük müdürlükleri,
doğruluğundan ve kurallara uygunluğundan şüphelenmeleri halinde veya sondaj
usulüyle, ithalat sırasında kendilerine ibraz edilen A.TR Dolaşım
Belgelerini, menşe ispat belgelerini ve menşe şahadetnamelerini, ilgili
ülke nezdinde sonradan kontrolünün yapılmasını teminen, sonradan kontrol
gerekçelerini de belirtmek suretiyle bağlı bulundukları Gümrük ve Dış
Ticaret Bölge Müdürlüğüne intikal ettirir.

(2) (Mülga:RG-13/12/2023-32398)(1)

(3) (Mülga:RG-13/12/2023-32398)(1)

(4) Yükümlülerce
yazılı olarak talepte bulunulması halinde, sonradan kontrol talebiyle bölge
müdürlüğüne gönderilen;

a) A.TR Dolaşım
Belgeleri ve menşe ispat belgeleri kapsamı eşya için, 31/12/2020 tarihli ve
3350 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi
Kararı ile 31/12/2020 tarihli ve 3351 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile
yürürlüğe konulan İthalatta İlave Gümrük Vergisi Uygulanmasına İlişkin
Karara ekli listelerde tercihli rejim için geçerli olan tavizli vergi
oranı/ek mali yükümlülük ile "Diğer Ülkeler" sütunundaki vergi
oranı/ek mali yükümlülük arasındaki farka tekabül eden gümrük vergileri
tutarı,

b) Menşe ispat
belgeleri kapsamı eşyanın aynı zamanda ticaret politikası önlemlerine
ve/veya ek mali yükümlülük gibi diğer mali yükümlülüklere tabi olduğu
hallerde, söz konusu önlemi ve/veya diğer mali yükümlülüğü ihdas eden
mevzuatta öngörülen en yüksek had üzerinden hesap edilecek vergi tutarı
ve/veya ek mali yükümlülük,

c) Menşe
şahadetnamesi kapsamı eşyanın ticaret politikası önlemlerine ve/veya ek
mali yükümlülük gibi diğer mali yükümlülüklere tabi olduğu hallerde, söz
konusu önlemi ve/veya diğer mali yükümlülüğü ihdas eden mevzuatta öngörülen
en yüksek had üzerinden hesap edilecek vergi tutarı ve/veya ek mali
yükümlülük,

gümrük
mevzuatında öngörülen usuller dâhilinde teminata bağlanmak suretiyle eşya
araştırma sonucu beklenmeden teslim edilir.

İthalat
gerçekleştikten sonra sonradan kontrol talebinde bulunulması

MADDE 13- (1)
(Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1)  İthalat gerçekleştikten sonra yapılan kontrol ve
denetimlerde doğruluğundan şüphe duyulması veya sondaj usulüne başvurulması
halinde, A.TR Dolaşım Belgeleri, menşe ispat belgeleri ve menşe
şahadetnameleri sonradan kontrolünün yapılmasını teminen sonradan kontrol
gerekçeleri de belirtilmek suretiyle Gümrük ve Dış Ticaret Bölge
Müdürlükleri tarafından ihracatçı ülke yetkili idaresine gönderilir ve
alınacak cevaba göre işlem yapılır.

(2) (Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1)  İthalat gerçekleştikten sonra, Rehberlik ve Teftiş
Başkanlığı başta olmak üzere, Bakanlık merkez ve taşra birimleri tarafından
yapılan kontrol ve denetimlerde doğruluğundan şüphe duyulan A.TR Dolaşım
Belgeleri, menşe ispat belgeleri ve menşe şahadetnameleri, kontrol
talebinde bulunan müfettiş/birim tarafından ihracatçı ülke nezdinde
sonradan kontrolünün yapılmasını teminen gümrük müdürlüğünün bağlı
bulunduğu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne intikal ettirilir ve
ihracatçı ülke yetkili idaresinden alınacak cevaba göre işlem yapılır.

(3) (Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1)  Sonradan kontrol talep tarihi itibarıyla Ek-1’de yer
alan tabloda gösterilen belge saklama süreleri sona eren A.TR Dolaşım
Belgeleri, menşe ispat belgeleri ve menşe şahadetnamelerine ilişkin olarak
mahkeme kararı, Cumhuriyet Savcılığı kararı, mücbir sebep veya beklenmeyen
hal bulunmadığı takdirde sonradan kontrol talebinde bulunulamaz.

(4) (Mülga:RG-13/12/2023-32398)(1)  

(5) (Mülga:RG-13/12/2023-32398)(1)  

(6) (Mülga:RG-13/12/2023-32398)(1)  

(7) (Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1) İhracatçı ülke tarafından sonradan verilen, ikinci nüsha
olarak düzenlenen veya basitleştirilmiş usulde düzenlenmiş olan A.TR
Dolaşım Belgelerinin 8 nolu, EUR.1/EUR-MED Dolaşım Belgelerinin, İran Menşe
İspat Belgelerinin, Malezya Menşe Belgelerinin 7 nolu, D-8 Menşe İspat
Belgelerinin, TPS-OIC Menşe İspat Belgelerinin, TUR-PAK Menşe İspat
Belgelerinin ve TR-UAE Menşe İspat Belgelerinin 6 nolu ve TR-AZ Menşe İspat
Belgelerinin 5 no.lu "Gözlemler" başlıklı kutusunda ve Form A
Menşe Belgelerinin 4 nolu kutusunda yer alması gereken "Sonradan Verilmiştir",
"İkinci Nüshadır", "Basitleştirilmiş İşlem" ve benzeri
ibarelerin yer almaması veya ilgili karar veya yönetmeliklerle belirlenen
ifadeler ile uyuşmaması veya bu ifadelerin yanlışlıkla birbiri yerine
kullanılmış olması hallerinde belgeler teknik nedenlerle reddedilmez. Bu
şekilde düzenlenmiş belgelerin sonradan kontrolü talep edilir ve ihracatçı
ülkeden alınacak sonradan kontrol sonucuna göre işlem yapılır.

Sonradan
kontrolün sonuçlandırılması

MADDE 14- (1)
İhracatçı ülke yetkili makamları nezdinde yürütülen sonradan kontrolün
sonucu, Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünce ilgili gümrük müdürlüğüne
bildirilir. Yapılan sonradan kontrol sonucunda A.TR Dolaşım Belgesinin,
menşe ispat belgesinin veya menşe şahadetnamesinin;

a) Doğru ve
kurallara uygun olduğunun bildirilmesi halinde alınmış teminatın gümrük
müdürlüğünce iadesi,

b) Sahte ve/veya
tahrifatlı olduğunun ortaya çıkması durumunda, 21/3/2007 tarihli ve 5607
sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ile 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı
Türk Ceza Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla, vergi farkının yanı sıra
4458 sayılı Kanunun 234 üncü maddesi uyarınca cezanın tatbik edilmesi,

c) (Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1)
 Serbest dolaşımda/menşeli
olmayan bir eşya için ihracatçı/ihracatçı ülke yetkili makamları tarafından
sehven düzenlendiğinin ve/veya onaylandığının bildirilmesi ve bildirimde,
A.TR Dolaşım Belgesinin veya menşe ispat belgelerinin eksik, kusurlu veya
yanıltıcı bilgi, belge ya da veriye dayanılarak düzenlenip düzenlenmediği
ve/veya onaylanıp onaylanmadığı hususlarının açıkça belirtilmemiş olması
durumunda, söz konusu hususların açıklığa kavuşturulması için ihracatçı
ülke yetkili makamlarına bir kez daha sonradan kontrol talebi gönderilir.
Yapılan ikinci sorgu sonucunda;

1) A.TR Dolaşım Belgesinin veya menşe ispat
belgelerinin ihracatçı tarafından sunulan eksik, kusurlu veya yanıltıcı
bilgi, belge ya da veriye dayanılarak onaylandığının veya ihracatçı
tarafından sehven düzenlediğinin anlaşılması halinde alınan teminatın gümrük
mevzuatında öngörülen usuller dâhilinde Hazineye irat kaydedilmesi, teminat
alınmamış ise 4458 sayılı Kanundaki zamanaşımı hükümleri dikkate alınarak
fark vergilerin tahakkuk ettirilmesi, söz konusu aykırılığın ithalatçı
tarafından bilindiğinin tespit edilememesi halinde herhangi bir cezai
müeyyide uygulanmaması ancak söz konusu aykırılığın ithalatçı tarafından
bilindiğinin tespit edilmesi halinde ise 5607 sayılı Kanun ile 5237 sayılı
Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, vergi farkının yanı sıra 4458 sayılı
Kanunun 234 üncü maddesi uyarınca cezanın tatbik edilmesi,

2) A.TR Dolaşım Belgesinin veya ilgili ülke
makamlarınca onaylanan menşe ispat belgelerinin ihracatçı tarafından
sunulan eksik, kusurlu veya yanıltıcı bilgi, belge ya da veriye dayanılarak
onaylanmadığı ve yükümlünün, gümrük mevzuatının gerektirdiği
yükümlülüklerin yerine getirilmesinde tüm özeni gösterdiğini ispat
edebildiği durumlarda 4458 sayılı Kanunun 198 inci maddesinin dördüncü
fıkrası uyarınca tercihli tarife uygulanması nedeniyle tahakkuk
ettirilmeyen vergilerin sonradan istenmemesi,

ç) (c) bendinde
belirtilen durumda, ihracatçı ülke yetkili makamlarınca sehven onaylandığı
bildirilen belgenin A.TR Dolaşım Belgesi olduğunun ve bunun ithalatçının
bilgisi dışında gerçekleştiğinin kabul edildiği durumlar için, eşyanın
ticaret politikası önlemi ve/veya ek mali yükümlülük gibi diğer mali
yükümlülüklere tabi olduğu hallerde, uygun bir menşe şahadetnamesinin
sonradan kontrol sonucunun tebliğ tarihinden itibaren altı aylık süre
içinde ibraz edilmesi durumunda;

1) Ticaret
politikası önlemleri ve/veya ek mali yükümlülük gibi diğer mali
yükümlülüklere ilişkin olarak alınan teminatın iadesi;

2) Teminat
alınmamış ancak fark vergilerle ilgili tahakkuk çıkarılmış olan
beyannameler için; tahsilatı yapılmış olan vergilerle ilgili olarak,
ticaret politikası önlemi ve/veya ek mali yükümlülük gibi diğer mali
yükümlülüklere ilişkin kısmın geri verilmesi;

3) Teminat
alınmamış ve tahakkuk çıkarılmış olmakla birlikte tahsil edilmemiş olan
vergilerle ilgili olarak ise, sadece eşyaya tekabül eden gümrük
vergilerinin tahsil edilmesi; ticaret politikası önlemi veya ek mali
yükümlülük gibi diğer mali yükümlülüklere ilişkin tahakkuk ettirilen
vergilerin kaldırılması,

şeklinde işlem
yapılır.

(2) Ek süreler de
dahil olmak üzere Ek-1’de yer alan sonradan kontrol sürelerinin bitiminde
cevap alınamayan A.TR Dolaşım Belgesi, menşe ispat belgesi veya menşe
şahadetnamesine yönelik sonradan kontrol taleplerinde, alınan teminat,
gümrük mevzuatında öngörülen usuller dâhilinde Hazineye irat kaydedilir,
teminat alınmamış ise 4458 sayılı Kanundaki zamanaşımı hükümleri dikkate
alınarak fark vergiler tahakkuk ettirilir, ceza tatbik edilmez.

(3) (Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1)  Mevzuatta aksine bir hüküm olmaması veya gümrük
idaresince tespit edilen başkaca bir husus bulunmaması şartıyla, 4458
sayılı Kanunun 197 nci maddesinin beşinci fıkrasına göre vergiler
kesinleşinceye kadar ilgili ülke makamlarından sonradan kontrol talebine
cevap alınması durumunda, söz konusu cevap doğrultusunda işlem yapılır.

(4) (Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1)
 Ek-1’de yer alan sonradan
kontrol süreleri dâhilinde olmakla birlikte, eşyaya dair vergilerin
tahsiliyle ilgili zamanaşımı sürelerinin dolması durumunda;

a) Cevap alınamayan A.TR Dolaşım Belgesi, menşe ispat
belgesi veya menşe şahadetnamesine yönelik sonradan kontrol taleplerine
ilişkin olarak; teminat alınmış ise iade edilir, alınmamış ise fark
vergiler tahakkuk ettirilmez ve ceza tatbik edilmez.

b) İhracatçı ülke yetkili makamlarından yanıt alınması
ve yanıtta ilgili A.TR Dolaşım Belgesi, menşe ispat belgesi veya menşe
şahadetnamesinin sahte ve/veya tahrifatlı olduğunun belirtilmesi halinde,
söz konusu aykırılık nedeniyle tahakkuk ettirilememiş olan gümrük
vergilerinin 4458 sayılı Kanunun 197 nci maddesinin dördüncü fıkrası
kapsamında zamanaşımı daha uzun olan bir fiile ilişkin olduğunun
anlaşılması ve 5607 sayılı Kanun ve diğer ceza kanunları uyarınca mahkemeye
intikal ettirilmiş ve bu fiil nedeniyle ceza davası açılmış olması
kaydıyla, fark vergiler tahakkuk ettirilir ve 4458 sayılı Kanunun 234 üncü
maddesi uyarınca ceza tatbik edilir.

(5) Birinci
fıkranın (b) bendi ve şüphe duyulduğu hallerde (Değişik
ibare:RG-13/12/2023-32398)(1)  (c) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında, ilgili Gümrük ve Dış Ticaret Bölge
Müdürlüğünce, konunun değerlendirilmesini ve gerekli olduğu hallerde 5607
sayılı Kanun ile 5237 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda soruşturma
açılmasını bir denetim elemanı marifetiyle sağlamak üzere Uluslararası
Anlaşmalar ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğüne bildirimde bulunulur.

Menşe ispat ve dolaşım belgelerinin re’sen iptali

MADDE 14/A-(Ek:RG-13/12/2023-32398)(1)  

(1) A.TR Dolaşım Belgeleri veya menşe ispat
belgelerinin, belgeyi vize eden ihracatçı ülke yetkili idaresi tarafından
herhangi bir sonradan kontrol talebine dayanmaksızın re’sen iptal
edildiğinin yazılı olarak iletildiği durumlarda 4458 sayılı Kanunun 198
inci maddesinin dördüncü fıkrası uygulanır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

İhracatta Düzenlenmiş Olan
Belgelerin Sonradan Kontrolü

Talep üzerine
yapılan sonradan kontrol işlemleri

MADDE 15- (1)
İlgili mevzuat kapsamında yazılı olarak Bakanlığa iletilen ve ihracatta
düzenlenen;

a) A.TR Dolaşım
Belgelerinin ve menşe ispat belgelerinin sonradan kontrol talepleri,
belgeyi onaylayan gümrük müdürlüğünün bağlı bulunduğu Gümrük ve Dış Ticaret
Bölge Müdürlüğünce sonradan kontrol işlemlerini yerine getirmek üzere
ilgili gümrük müdürlüğüne gönderilir.

b) Menşe
şahadetnameleri ile Form A Menşe Belgelerinin sonradan kontrol talepleri,
ihracatın gerçekleştirildiği gümrük müdürlüğünün bağlı bulunduğu Gümrük ve
Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünce sonradan kontrol işlemlerini yerine getirmek
üzere ilgili gümrük müdürlüğüne gönderilir.

c) Yurtdışı
gümrük idareleri tarafından doğrudan ilgili bölge müdürlüğüne iletilmeyen menşe
beyanlarının, fatura beyanlarının, EUR-MED fatura beyanlarının ve tedarikçi
beyanlarının sonradan kontrol talepleri ise Uluslararası Anlaşmalar ve
Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü tarafından sonradan kontrol işlemlerini
yerine getirmek üzere ilgili gümrük müdürlüğüne iletilmek amacıyla, gümrük
müdürlüğünün bağlı olduğu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne
gönderilir.

(2) Sonradan
kontrolü talep edilen A.TR Dolaşım Belgeleri, menşe ispat belgeleri ve
menşe şahadetnameleri muhteviyatı eşyayı ihraç eden yükümlünün, ticari
faaliyetlerini durdurmuş ya da firmanın kapanmış olması durumunun;

a) Tacirler için
ticaret sicil müdürlükleri nezdinde, esnaflar için esnaf ve sanatkâr sicili
müdürlükleri nezdinde yapılacak girişim,

b) Merkezi Sicil Kayıt
Sistemi, Esnaf ve Sanatkâr Bilgi Sistemi ya da benzer şekilde diğer kamu
kurum ve kuruluşlarınca sağlanan elektronik veri sistemlerinden
sorgulanması,

sonucunda teyit
edilmesi halinde; sırasıyla gümrük müdürlüğünün kayıtları, söz konusu
belgenin satışını yapan TOBB, TİM veya TESK’e bağlı oda veya birliklerin,
sonradan kontrol talebinin mahiyetine göre eşyanın serbest dolaşımda
olduğuna veya menşe statüsüne dair kayıt ve ispat niteliğini haiz belgeleri
esas alınır.

(3) İkinci
fıkrada yer alan kayıt ve belgelerin sonradan kontrol işlemini
sonuçlandırmak için yeterli addedilmediği durumlarda; iflas eden, ticarete
ara veren ya da tasfiye edilen şirketlerin veya ticareti bırakan gerçek
kişi tacirlerin veyahut esnafların, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk
Ticaret Kanunu uyarınca defterlerini ve belgelerini muhafaza etme
yükümlülüğünde olanların, 4458 sayılı Kanunun 11 inci maddesi uyarınca
gerçekleştirdikleri gümrük işlemlerine dair ibraz ve yardım yükümlülükleri
devam etmekte olduğundan ihracata konu eşyanın serbest dolaşımda olduğu
veya menşeini tevsik edecek bilgi ve belgelerin, gümrük müdürlüğünün tayin
edeceği makul bir süre içerisinde ilgilisi tarafından ibraz edilmesi
zorunludur.

(4) Üçüncü
fıkrada yer alan bilgi ve belge talepleri yapılırken 4458 sayılı Kanunun 13
üncü maddesinde yer alan süreler gümrük müdürlüğü tarafından re’sen dikkate
alınır.

Sonradan
kontrolün sonuçlandırılması

MADDE
16- (1) Gümrük müdürlüğü, sonradan kontrolü yapılacak olan
belgenin üzerinde yer alan kaşenin kendisine ait olup olmadığını kontrol
eder ve söz konusu belgeyi, ilgili eşyanın ihracatına ilişkin gümrük
beyannamesiyle ilişkilendirir. Bu kapsamda;

a) Belge üzerinde
yer alan kaşenin gümrük müdürlüğüne ait olmadığının ve anılan belgeye
ilişkin bir ihracat kaydı bulunduğunun anlaşılması halinde; durum ilgili
gümrük müdürlüğünce, bağlı olduğu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne
bildirilir. Bölge müdürlüğü tarafından sonradan kontrol sonucu, talepte
bulunan ülkeye bildirilir ve konunun bir denetim elemanı marifetiyle değerlendirilmesini
sağlamak üzere Uluslararası Anlaşmalar ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğüne
bildirimde bulunulur.

b) Belge üzerinde
yer alan kaşenin gümrük müdürlüğüne ait olmadığının ve anılan belgeye
ilişkin bir ihracat kaydı bulunmadığının anlaşılması halinde ise evrakta
sahtecilik şüphesi ile ilgili gümrük müdürlüğünce suç duyurusunda
bulunulur.

(2) (Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1)
Sonradan kontrol talebine konu olan belgenin
üzerindeki kaşenin ilgili gümrük müdürlüğüne ait olduğunun ve anılan
belgeye ilişkin bir ihracat kaydı bulunduğunun anlaşılması durumunda,
gümrük müdürlüklerince,

a) A.TR Dolaşım Belgelerinin sonradan kontrol
işlemlerinde eşyanın serbest dolaşım statüsüne,

b) Menşe ispat belgelerinin sonradan kontrol
işlemlerinde, eşyanın menşeine,

ilişkin tevsik edici bilgi ve belgeler, söz konusu A.TR
Dolaşım Belgesini/menşe ispat belgesini onaylayan kişi/kurum/kuruluş ve
firma nezdinde girişimde bulunmak suretiyle temin edilerek kontrol edilir.
Eşyanın serbest dolaşım statüsüne/menşeine ilişkin yapılan incelemeler
eşyanın fatura bedeline göre gümrük idaresi tarafından, yetkilendirilmiş
gümrük müşavirince hazırlanacak tespit raporu aracılığıyla veya doğrudan
sonuçlandırılır. İlgili bilgi ve belgelerin gümrük müdürlüğüne
iletilmesinde, sonradan kontrol sonucunun Ek-1’de yer alan süre içinde
talepte bulunan ülkeye bildirilmesi gerektiği göz önünde bulundurulur.

 (3) (Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1)
İkinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinin
uygulanması bakımından; eşyanın ilgili karar ve yönetmelik hükümleri
uyarınca serbest dolaşımda bulunduğuna veya menşeli kabul edilip
edilemeyeceğine ilişkin olarak;

a) Sonradan kontrolü talep edilen A.TR Dolaşım
Belgeleri veya menşe ispat belgelerinin her biri ayrı ayrı ele alınarak,
belgeye ilişkin ihracat beyannamesinin 22 no.lu hanesindeki fatura
bedelinin 10.000 ABD Dolarını aşması durumunda yetkilendirilmiş gümrük
müşaviri tarafından hazırlanacak tespit raporu ilgili gümrük müdürlüğüne
sunulur. Yetkilendirilmiş gümrük müşavirince düzenlenen tespit raporuna
dayanılarak oluşturulacak sonradan kontrol sonucu, varsa ithalatçı ülke
gümrük idaresince sorulan hususlar ve ilgili gümrük müdürlüğünün sonradan
kontrol sonucuna ilişkin görüşüyle birlikte, ithalatçı ülke gümrük
idaresine bildirilmek üzere, ilgili gümrük müdürlüğü tarafından bağlı
bulunduğu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne iletilir.

b) Sonradan kontrolü talep edilen A.TR Dolaşım
Belgeleri veya menşe ispat belgelerinin her biri ayrı ayrı ele alındığında,
belgeye ilişkin ihracat beyannamesinin 22 nolu hanesindeki fatura bedelinin
10.000 ABD Dolarını aşmaması halinde; firmanın tercihine bağlı olarak (a)
bendi uyarınca işlem tesis edilir veya sunulan bilgi ve belgeler esas
alınarak ilgisine göre serbest dolaşım ya da menşe statüsüne dair tespit
ilgili gümrük müdürlüğünce yapılır.

c) Bir sonradan kontrol talep yazısı kapsamı A.TR
Dolaşım Belgeleri veya menşe ispat belgelerinin aynı tür belgeler olduğu,
aynı firma adına düzenlendiği ve aynı eşyaya ilişkin olduğunun anlaşılması
halinde; (a) bendinin uygulanması amacıyla, söz konusu talep kapsamı A.TR
Dolaşım Belgeleri veya menşe ispat belgelerine ilişkin olarak
yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tarafından yalnızca bir adet tespit raporu
düzenlenebilir.

(4) Sonradan
kontrolü talep edilen A.TR Dolaşım Belgeleri ve menşe ispat belgelerinin
üzerinde eksiklikler bulunması halinde, eksiklikler ilgili kararlar ve
yönetmelikler çerçevesinde duruma göre firma ve/veya gümrük idaresi
tarafından tamamlanır.

(5) Gümrük
müdürlüğü tarafından A.TR Dolaşım Belgelerinin ve menşe ispat belgelerinin
''Kontrolün Sonucu'' sütunlarının ilgili kutusu işaretlenerek yer ve tarih
bilgisi girilir. İdarenin okunaklı mührü ile ilgili memurun imza ve kaşesi
tatbik edilerek onaylanan belge, gümrük müdürlüğünün bağlı bulunduğu Gümrük
ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne gönderilir.

(6) (Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1)
Sonradan kontrolü talep edilen
ihracatta düzenlenen menşe şahadetnameleri ve Form A Menşe Belgeleri ilgili
gümrük müdürlüğünce belgeyi düzenleyen kuruluşa gönderilir. Belgeyi
düzenleyen kuruluş tarafından kendi kayıtlarının incelenmesi ve sonradan
kontrol talebinin mahiyetine bağlı olarak eşyanın menşe statüsünün tespiti
amacıyla ilgili firmadan istenecek tevsik edici bilgi ve belgeler esas
alınarak gerçekleştirilen kontrollerin ardından oluşturulacak sonradan
kontrol sonucu ilgili gümrük müdürlüğüne, bir yazıyla bildirilir. Belgeyi
düzenleyen kuruluştan alınan sonradan kontrol sonucu, ilgili gümrük
müdürlüğü tarafından talepte bulunan ülkeye bildirilmek üzere bağlı
bulunduğu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne iletilir.

(7) (Ek:RG-13/12/2023-32398)(1)(2)
Yalnızca biçimsel nedenlerle (kaşenin
okunaksızlığı, vize tarihinin hatalı veya eksik olması, idareye ait kaşeden
farklı bir kaşenin kullanılması ve benzeri) sonradan kontrolü talep edilen
A.TR Dolaşım Belgeleri ve menşe ispat belgelerine ilişkin olarak; talepte
bulunan idareye iletilecek açıklamalarla birlikte, dördüncü ve beşinci
fıkra hükümlerine uygun olarak ilgili gümrük müdürlüğünce doldurulan belge,
bağlı olduğu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne iletilir.

(8) (Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1) Üçüncü ve yedinci fıkralarda belirtildiği üzere gümrük
müdürlüğünden alınan tespit sonucu, ilgili Gümrük ve Dış Ticaret Bölge
Müdürlüğünce değerlendirilir. Bu değerlendirmede öncelikle, sonradan
kontrol talebinde bulunan gümrük idaresince sorulan hususlara cevap verilip
verilmediği dikkate alınır.

(9) Sonradan
kontrolün sonucu, talepte bulunan yurt dışı gümrük idaresine ilgili Gümrük
ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünce iletilir.

(10)
İhracatçılar, sonradan kontrol işlemlerine dair gümrük müdürlüğünce talep
edilen bilgi ve belgeleri belirlenen süreler içerisinde gümrük
müdürlüklerine ibraz etmek ve yardımcı olmakla mükelleftir.

INF4 Bilgi
Formlarının düzenlenmesi

MADDE 17- (Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1)


(1) Tedarikçi beyanlarının sonradan kontrolü kapsamında
ihracatın yapıldığı ülkedeki ithalatçıdan veya gümrük idaresinden gelen
INF4 Bilgi Formu düzenlenmesine ilişkin talep üzerine, ihracatın
gerçekleştirildiği gümrük müdürlüğünce ilgili tedarikçi beyanını düzenleyen
firmadan yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tarafından hazırlanacak bir
tespit raporunun ibraz edilmesi istenir. Yetkilendirilmiş gümrük
müşavirince, eşyanın ilgili karar ve yönetmeliklerde belirtilen menşe kriterlerini
sağlayıp sağlamadığı bir tespit raporuna bağlanır ve süresi içinde ilgili
gümrük müdürlüğüne sunulur.

(2) İlgili gümrük müdürlüğü, tespit raporu sonuçları
doğrultusunda INF4 Bilgi Formunu vize ederek yurt dışı gümrük idaresine
iletilmek üzere, talebin mahiyetine göre ilgili firmaya veya bağlı
bulunduğu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne iletir.

(3) Birinci fıkra hükümlerinin uygulanması bakımından,
ihracatın yapıldığı ülkenin Avrupa Birliği üyesi bir ülke olması halinde;
menşe ispat belgesinin başka bir Avrupa Birliği üyesi ülkede düzenlenmek
istenmesi nedeniyle ihracatın yapıldığı ülkeden farklı bir Avrupa Birliği
üyesi ülkeden alınan INF4 Bilgi Formu düzenlenmesine ilişkin talepler de
ilgili mevzuat çerçevesinde sonuçlandırılır.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Serbest bölge
veya antrepoya konulan eşya

MADDE 18- (1)
A.TR Dolaşım Belgesi veya menşe ispat belgeleri eşliğinde serbest bölge
veya antrepoya konulan eşyaya ilişkin belgenin ilgili mevzuatında öngörülen
ibraz süresi içinde ilgili gümrük müdürlüğüne ibraz edilmiş olması şartıyla
eşyanın serbest bölge veya antrepoda kaldığı süre boyunca belgenin
geçerlilik süresinin durdurulması ve kalan sürenin eşyanın serbest bölge
veya antrepodan çıkış tarihinden itibaren başlatılması yönünde uygulama
yapılır.

Dahilde işleme
rejiminde kullanım harici kalan eşyanın serbest dolaşıma girişi

MADDE 19- (1)
Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında ithalatı gerçekleştirilen eşyadan
kullanım harici kalanların ilgili mevzuatı dâhilinde serbest dolaşıma giriş
rejimine tabi tutulması halinde, 4458 sayılı Kanunun 114 üncü maddesi
hükümleri uygulanır.

(2) Eşyanın
serbest dolaşıma girişine ilişkin tüm koşulları sağlaması halinde, serbest
dolaşıma giriş beyannamesine eşyanın dahilde işleme rejimi kapsamında
ithalatı esnasında gümrük müdürlüğüne ibraz edilen A.TR Dolaşım
Belgelerinin veya menşe ispat belgelerinin onaylı fotokopileri eklenir.

İthal edilmiş
ve kullanılmış eşyanın Avrupa Birliği’ne ihracı

MADDE
20- (Değişik:RG-13/12/2023-32398)(1)

(1) 4458 sayılı Kanun ve dış ticaret mevzuatına uygun
olarak ithal edildikten ve kullanıldıktan sonra ihraç edilmek istenilen
eşya için A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenmesinin söz konusu olduğu ancak bu
eşyanın ithaline ilişkin tevsik edici belgelerin, 4458 sayılı Kanunun 13
üncü maddesinde yer alan 5 yıllık belge saklama süresinin geçmesi nedeniyle
artık mevcut olmadığı hallerde, ihracatı ve yatırımları teşvik mevzuatı
hükümleri ve ithalat rejiminin mahrecine iade hükümleri saklı kalmak
kaydıyla eşyanın serbest dolaşımda olduğunu belirleyen ticari belge ve
kayıtları ile eşyanın muhasebe kayıtlarının bulunduğu envanter defteri
kayıtları esas alınarak yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tarafından
düzenlenecek olan eşyanın serbest dolaşım statüsünü haiz olduğuna ilişkin
raporun ibraz edilmesi kaydıyla Bakanlıkça yetki verilmiş
kişi/kurum/kuruluşlar tarafından A.TR Dolaşım Belgesinin onaylanması ve
gümrük müdürlüklerince vize edilmesi yönündeki talepler karşılanır.

Yürürlükten
kaldırılan tebliğ

MADDE 21- (1)
14/11/2015 tarihli ve 29532 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Genel
Tebliği (Uluslararası Anlaşmalar) (Seri No: 8) yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE
22- (1) Bu Tebliğin;

a) 12 nci
maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları ile 13 üncü maddesinin dördüncü ve
beşinci fıkraları yayımı tarihinden altı ay sonra,

b) Diğer
hükümleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE
23- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.

 

______

(1) Bu değişiklik 11/10/2023 tarihinden geçerli
olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(2) 13/12/2023
tarihli ve 32398 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Tebliğin
bu maddesinin altıncı fıkrasından sonra gelmek
üzere yedinci fıkra eklenmiş, diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir. 

 

Eki için tıklayınız

 





 



Tebliğin Yayımlandığı Resmî
Gazete’nin






Tarihi



Sayısı






11/4/2023



32160






Tebliğde Değişiklik Yapan
Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin






Tarihi



Sayısı






1.     
 



13/12/2023



32398