Gümrük Genel Tebliği (transit Rejimi) (seri No: 14)

GÜMRÜK GENEL TEBLİĞİ


(TRANSİT REJİMİ) (SERİ NO: 14)


 


Amaç ve kapsam


MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; 7/10/2009
tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük
Yönetmeliğinin 238/A maddesinde düzenlenen izinli gönderici yetkisi
başvurusunda aranacak koşullar, başvurunun yapılması, başvurunun incelenmesi,
yetkinin verilmesi, askıya alınması, iptali, gümrük işlemleri ve diğer
hususlara ilişkin uygulanacak usul ve esasları düzenlemektir.


Dayanak


MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 22/6/2012 tarihli
ve 6333 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan 20/5/1987 tarihli Ortak
Transit Rejimine İlişkin Sözleşme ve Gümrük Yönetmeliğinin 238/A maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 3 – (1) Bu Tebliğde geçen;


a)
Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,


b)
Bölge Müdürlüğü: Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünü,


c)
Genel Müdürlük: Gümrükler Genel Müdürlüğünü,


ç)
İzinli gönderici: Transit rejimine tabi eşyayı, hareket gümrük idaresine
sunmaksızın sevk etmeye yetkilendirilmiş olan ve rejim kapsamında yapılan
işlemlerde transit işlemlerinden sorumlu olan kişiyi,


d)
Kolay ihracat noktaları uygulaması: Nihai çıkış noktasının bir izinli gönderici
tesisi olması kaydıyla, ülkenin herhangi bir noktasından tescil edilen ihracat
beyannamesi kapsamı eşyanın transit beyanı ve mühür tatbiki olmaksızın
getirildiği izinli gönderici tesisinden sınır gümrük idaresine doğrudan sevkine
imkan veren uygulamayı,


e)
Sözleşme: 22/6/2012 tarihli ve 6333 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan
20/5/1987 tarihli Ortak Transit Rejimine İlişkin Sözleşmeyi,


f)
Yönetmelik: 7/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Gümrük Yönetmeliğini,


ifade
eder.


Koşullar


MADDE 4 – (1) İzinli gönderici başvurusunda
bulunacak kişilerin aşağıda yer alan şartları taşıdığını başvuru formunda
belirtilen esaslar çerçevesinde kanıtlaması gerekir:


a)
Sahip olunan kapsamlı teminat izni ile ilişkili teminat mektubunun, Türkiye’de
yerleşik bir kefil kuruluştan alınmış olması şartıyla kapsamlı teminat kullanma
veya teminattan vazgeçme iznine sahip olması,


b)  Yönetim
kurulu üyeleri ile şirket sermayesinin %10 veya daha fazlasına sahip gerçek
kişiler hakkında başvuru formunda belirtilen suçlarla ilgili kesinleşmiş
mahkûmiyet kararı bulunmaması,


c)
Başvurunun yapıldığı takvim yılından geriye dönük üç takvim yılı boyunca her
yıl ayrı ayrı değerlendirilmek üzere ihracat beyannamesi kapsamı eşyanın
taşınmasına yönelik olarak TIR karnesi dahil en az 5.500 transit beyanında
rejim hak sahibi olması veya en az 500 transit beyanında taşıyıcı sıfatını
taşıyor olması,


ç)
Başvurunun yapıldığı takvim yılından geriye dönük üç takvim yılı boyunca her
yıl ayrı ayrı değerlendirilmek üzere işlem gören tüm beyanname sayısının
%0,5’ini aşan sayıda vergi kaybına neden olan gümrük mevzuatı ihlali nedeniyle
ceza uygulanmamış olması ve gümrük mevzuatının ihlali nedeniyle %2’sini aşan
sayıda birinci fıkrası hariç Gümrük Kanununun 241 inci maddesi uyarınca
usulsüzlük cezası uygulanmamış olması,


d)
Başvuru formunda belirtilen asgari şartlara haiz en az bir tesise sahip olması,


e)
Avrupa Akreditasyon Birliğinin karşılıklı tanıma anlaşmalarına imza atmış akreditasyon
kurumları tarafından akredite edilmiş uygunluk değerlendirme kuruluşlarınca
düzenlenecek ve akreditasyon kurumunun markasını taşıyan geçerli ISO 9001 ve
ISO 27001 sertifikalarına sahip olunması,


f)
Gümrük idaresinin etkin kontroller gerçekleştirmesine olanak sağlayacak şekilde
asgari olarak başvuru formunda belirtilen niteliklere uygun kayıtların
güvenilir ve izlenebilir şekilde tutulduğu bir lojistik programını kullanıyor
olması,


g)
Başvuru sahibinin mali yapısının başvuru yılından önceki üç yıl esas alınmak
suretiyle, yeminli mali müşavir tarafından incelenerek, başvuru formunda
belirtilen şekilde olumlu görüşle rapora bağlanmış olması,


ğ)
Gümrük mevzuatı uyarınca kesinleşmiş ancak ödenmemiş herhangi bir vergi ve ceza
borcu bulunmaması,


h)
Rejimin gözetim altında tutulabilmesi ve kontrollerin gerçekleştirilebilmesi
için ilgili tesiste gümrük hizmeti verilmesinin gümrük idaresi üzerinde
orantısız bir idari yük getirmeyecek olması.


(2)
Başvuru sahibinin yetkilendirilmiş yükümlü statüsü olması halinde birinci
fıkranın (g) ve (ğ) bentlerinde belirtilen koşulları kanıtlaması gerekmez. Aynı
fıkranın (c) bendinde belirtilen transit beyanı sayısı ise dörtte bir
nispetinde uygulanır.


Başvuru


MADDE 5 – (1) Ön Başvuru Ek-1/A’da yer alan ön
başvuru formuyla bölge müdürlüğüne, başvuru ise Ek-1/B’de yer alan başvuru
formuyla Genel Müdürlüğe yapılır.


(2)
4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ila (ğ) bentlerinde yer alan koşulların
sağlandığına ilişkin değerlendirme ve yerinde inceleme Genel Müdürlükçe
görevlendirilen Ticaret Uzmanı, (h) bendinde belirtilen koşulun sağlandığına
ilişkin değerlendirme ve inceleme ise ilgili bölge müdürlüğü tarafından
gerçekleştirilir. Genel Müdürlük tüm değerlendirme ve incelemelerin bölge
müdürlüğünce gerçekleştirilmesine yönelik düzenleme yapabilir.


(3)
4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ila (ğ) bentlerinde yer alan koşulların
sağlanıp sağlanmadığına yönelik yapılan yerinde incelemeye ilişkin olarak beş
günü geçmemek üzere yapılan konaklama ve ulaşım giderleri inceleme sırasında
başvuruda bulunanlarca karşılanır.


(4)
İzinli gönderici yetkisi askıya alınmadığı veya iptal edilmediği sürece
geçerlidir. Yenileme başvurusu yetkilendirmenin yapıldığı takvim yılını izleyen
her üç yılın son ayında veya Genel Müdürlükçe talep edilmesi halinde yapılır.
Yenileme başvurusunun yapıldığı tarihte yetki kapsamında bulunan tesislere
ilişkin yapılan yerinde incelemenin üzerinden bir yıldan daha az bir süre
geçmiş olması durumunda yenileme başvuru kapsamında bu tesislerde yerinde
inceleme yapılmayabilir.


(5)
Yerinde inceleme sonucunda Ek-1/C’de yer alan yerinde inceleme değerlendirme
formu düzenlenir, gerekli şartların sağlandığının anlaşılması halinde başvuru
sahibi adına Ek-2/A’da yer alan izinli gönderici yetki numarası ve Ek-2/B’de
yer alan izinli gönderici yetki belgesi düzenlenir.


Tesis yetkilendirilmesinin askıya alınması


MADDE 6 – (1) Aşağıdaki durumlardan birinin
varlığı halinde ilgili tesisin yetkilendirilmesi söz konusu durum ortadan
kalkıncaya kadar askıya alınır:


a)
Yetki kapsamında işlem görecek eşyanın veya taşıma yapılacak eşyanın kontrolü
için görevli memura gerekli kolaylığın ve görevini gerçekleştirmesine uygun
çalışma ortamının sağlanmaması,


b)
Bölge müdürlüğünce tesisin faaliyetinin devam etmesinin risk doğuracağına
yönelik somut bir tespit bulunması,


c)
İlgili tesis için tesis müdürü ve müdür yardımcısı olarak bildirilen dış
ticaret işlemlerinde temsile yetkili kişi hakkında başvuru formunda belirtilen
suçlardan dava açıldığı veya mahkûmiyet kararı verildiği halde ilgili kişinin
görevine devam etmesi,


ç)
Tesiste kullanılan lojistik programının gerekli nitelikleri taşımadığının veya
usulüne uygun kullanılmadığının tespit edilmesi.


Tesis yetkilendirilmesinin iptal edilmesi


MADDE 7 – (1) Aşağıdaki durumlardan birinin
varlığı halinde ilgili tesisin yetkilendirilmesi iptal edilir:


a)
Tesiste gerekli güvenlik önlemlerinin alınmadığının, kamera kayıtları ve
lojistik kayıtlarının gerektiği gibi saklanmadığının tespit edilmesi,


b)
Tesise varışı henüz gerçekleşmemiş eşya için muayene hattının bildirilmesini
teminen hazır bildiriminin yapılmasından sonra tesise eşyanın giriş yaptığının
tespit edilmesi,


c)
Başka bir rejim hak sahibine ait transit beyannamesi kapsamı mühürlü vaziyette
gelen taşıma aracına rejim hak sahibinin Ek-3’te yer alan genel muvafakatnamesi
olmaksızın tesiste yeni mühür tatbik edilmesi,


ç)
Hazır bildirimi yapılan ihracat beyannamesi çıkabilir statüye gelmeden ve/veya
tescil edilen transit beyannamesinin işlemleri tamamlanmadan eşyanın ve/veya
taşıma aracının tesis dışına çıkışına izin verilmesi.


İzinli gönderici yetkisinin askıya alınması


MADDE 8  – (1)  Aşağıdaki
durumlardan birinin varlığı halinde izinli gönderici yetkisi söz konusu durum
ortadan kalkıncaya kadar askıya alınır:


a)
Davanın kesin olarak beraatla sonuçlandığı veya davalı kişinin 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (b) bendinde sayılanlar arasından çıkarıldığı tarihe kadar
sınırlı olmak üzere ilgililer hakkında başvuru formunda belirtilen suçlardan
dava açıldığının veya mahkûmiyet kararı verildiğinin tespit edilmesi,


b)
Yenilemenin Genel Müdürlükçe talep edildiği durumlarda tebligat tarihinden
başlamak üzere 5 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen yenileme
başvurusunun 30 gün içerisinde yapılmaması,


c)
İzinli gönderici yetkisinin verildiği takvim yılını izleyen her üç yılın
sonunda başvurunun yenilenmemesi.


İzinli gönderici yetkisinin iptal edilmesi


MADDE 9 – (1) Aşağıdaki durumlardan birinin
varlığı halinde izinli gönderici yetkisi iptal edilir:


a)
Tesise girişi gerçekleşmeyen bir eşya için izinli gönderici yetkisi kapsamında
mühürleme ve transit işlemlerinin gerçekleştirildiğinin tespit edilmesi,


b)
8 inci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen askıya
alma işleminden itibaren 90 gün içerisinde başvurunun yenilenmemesi,


c)
İznin yanlış, eksik bilgilere veya sahte belgelere dayanılarak verildiğinin
anlaşılması,


ç)
Gümrük idaresinden temin edilen özel tipte mühür dışında mühür kullanılması.


Askıya alma ve iptal kararlarının bildirilmesi


MADDE 10 – (1) İzinli gönderici yetkisi ve/veya
tesis yetkilendirmesinin iptal ve askıya alma kararı izin sahibine gerekçeli
olarak Genel Müdürlükçe bildirilir. Yapılan bildirimde askıya alma ve iptal
kararının uygulamaya konulacağı tarihe de yer verilir. İptal kararlarında
yeniden başvuru yapılabilecek tarih bilgisi de yer alır. Bu tarih, gerekçeye
konu ihmalin ortaya çıkardığı riskin boyutu, sürekliliği ve ihmal tarihinden
sonra gerekli önlemlerin alınıp alınmadığı dikkate alınarak bir aydan az üç yıldan
fazla olmayacak şekilde belirlenir.


İşlem yapılacak hareket gümrük idarelerinin belirlenmesi


MADDE 11 – (1) Bölge müdürlüğü ilgili
konumda izinli gönderici tesisi açılmasının başvuranın gereksinimlerine kıyasla
gümrük idaresi üzerinde orantısız bir idari yük getirmeyecek olduğuna ilişkin
değerlendirmesi ile birlikte tesisin bağlı olacağı gümrük müdürlüğü bilgisini
de Ek-1/A’da yer alan ön başvuru formuyla Genel Müdürlüğe gönderir.


(2)
Tesisin bağlı bulunduğu gümrük müdürlüğü yükümlü talebine istinaden yahut Genel
Müdürlükçe resen değiştirilebilir.


Gümrük işlemleri


MADDE 12 – (1) İzinli gönderici yetkisi
kapsamında izinli göndericinin tesisinden ihraç edilecek olan eşya, tesislerde,
taşıma aracına yüklenmeye hazır olarak açık veya kapalı bir yere konulur ya da
taşıma aracında yüklü olarak bekletilir.


(2)
Birinci fıkra uyarınca ihraç edilmeye hazır olarak ayrı bir yere alınan
eşyanın, başka herhangi bir eşya ile karışmaması ve eşyaya yetkisiz müdahalenin
önlenmesi için gerekli tedbirler alınır.


(3)
Kolay ihracat noktaları uygulaması hariç olmak üzere, ikinci fıkrada belirtilen
eşyaya ilişkin ihracat beyannamesi, izinli gönderici tesisinin bağlı bulunduğu
gümrük müdürlüğünden elektronik ortamda tescil edilerek onaylanır.


(4)
İzinli gönderici tarafından eşyanın ihraç edilmeye hazır olduğu gümrük
idaresine elektronik ortamda bildirilir.  Eşya bu bildirim esnasında
izinli gönderici tesislerinde hazır bulunur.


(5)
Dördüncü fıkra uyarınca ihracat eşyasının ihraç edilmeye hazır olduğunun izinli
gönderici tarafından gümrük idaresine bildirilmesinden sonra beyanın hangi
kontrol türüne tabi tutulacağı, gümrük idaresince beyan sahibi ile izinli
göndericiye elektronik ortamda bildirilir.


(6)
Eşyanın muayenesinin veya belge kontrolünün yapılacağının bildirilmesi halinde,
eşya muayene veya belge kontrolü yapılana kadar müdahale edilmeksizin
tesislerde bekletilir. Muayenenin öngörülmesi durumunda muayene işlemi kontrol
türünün bildirimini müteakip azami üç saat içinde yetki kapsamı izinli
gönderici tesislerinde gerçekleştirilir.


(7)
İhracat beyannamesinin işlemleri bittikten sonra eşya hâlihazırda yüklü değilse
taşıta yüklenir ve araca izinli gönderici mührü tatbik edilerek
basitleştirilmiş usulde transit beyannamesi tescil edilir.


(8)
Transit beyannamesinde teminat verilmesi gereken hallerde yetki sahibi sadece
kendisine ait kapsamlı teminatı kullanabilir.


(9)
Transit beyannamesinin kırmızı hatta işlem görecek olması halinde muayene
memurunca tesislerde izinli gönderici mührü sökülür ve muayeneyi müteakip
izinli gönderici tarafından yeni mühür tatbik edilir.


(10)
Transit beyannamesinin işlemleri bittikten sonra taşıma aracının tesislerden
çıkışı sağlanır.


Mesai saatleri dışında gümrük işlemleri


MADDE 13 – (1) Hazır bildirimi işlemi
sonrasında, belge kontrolüne tabi tutulacağı bildirilen ihracat beyannameleri
ile eşyanın muayene edileceği bildirilen ihracat ve transit beyannamelerine
ilişkin işlemlerin mesai saatleri dışında tamamlanma talepleri, fazla mesai
ücreti yatırılması koşuluyla yerine getirilir.


(2)
Birinci fıkra kapsamında yer almayan, belge kontrolüne tabi tutulmayacağı
bildirilen ihracat beyannameleri ile eşyanın muayene edilmeyeceği bildirilen
ihracat ve transit beyannamelerine ilişkin işlemler fazla mesai ücreti
ödenmeksizin tamamlanır.


Tesise mühürlü vaziyette veya kolay ihracat noktaları kullanılarak
getirilen araçların işlemleri


MADDE 14 – (1) İzinli gönderici tesisinde
mühür sökme yetkisi sadece yetki sahibinin rejim hak sahibi olduğu transit
beyanlarıyla tesise gelen araçlarla sınırlıdır.


(2)
İzinli göndericinin Ek-3’te yer alan muvafakatnameye sahip olması durumunda
birinci fıkrada yer alan sınırlama uygulanmaz.


(3)
Araç üzerinde bulunan transit beyanlarına ilişkin transit refakat belgelerine
yeni mühür numarası elle yazılır ve izinli gönderici kaşesi vurularak imzalanır.


(4)
Kolay ihracat noktaları uygulaması kapsamında herhangi bir gümrük idaresinden
tescil edilen ihracat beyannamesi kapsamı eşya, transit beyannamesi ve mühür
tatbiki olmaksızın doğrudan izinli gönderici tesisine getirilebilir ve bu
eşyaya ilişkin hazır bildirimi tesisin bağlı bulunduğu gümrük müdürlüğüne
iletilebilir.


İhracatta yerinde gümrükleme tesislerinden yapılacak taşımalar


MADDE 15 – (1) İhracatta yerinde gümrükleme
izni sahibi firmaların tesislerinden ihraç edilecek eşyanın transit beyanını
izinli gönderici yetkisi sahibi rejim hak sahibi olarak basitleştirilmiş usulde
verebilir.


(2)
Birinci fıkranın uygulandığı durumda ihracat beyannamesi ihracatta yerinde
gümrüklemeye özgü basitleştirilmiş işlem koduyla tescil edilir. İhracat
beyannamesinin işlemleri tamamlandıktan sonra eşyanın bulunduğu yer alanına
ihracatta yerinde gümrükleme tesis kodu girilerek basitleştirilmiş usulde
transit beyannamesi tescil edilir ve ihracatta yerinde gümrükleme tesislerinde
izinli gönderici mührü tatbik edilir.


Antrepodan eşya alınması


MADDE 16 – (1) İzinli gönderici yahut
ihracatta yerinde gümrükleme tesisinden çıkış yapıldıktan sonra antrepodan
serbest dolaşımda olmayan eşya alınabilir.


(2)
Birinci fıkranın uygulandığı durumda yüklü aracın mührünün sökülmesi ve eşya
yüklendikten sonra yeni mühür tatbiki işlemleri yetkilendirilmiş gümrük müşaviri
veya antrepoda görevli gümrük memuru tarafından yapılır.


(3)
İkinci fıkranın uygulandığı durumda mevcut transit refakat belgelerine yeni
mühür numarası yetkilendirilmiş gümrük müşaviri veya antrepoda görevli gümrük
memuru tarafından elle yazılır ve mühür vurulur.


Gümrük idaresinden eşya alınması


MADDE 17 – (1) İzinli gönderici yahut
ihracatta yerinde gümrükleme tesisinden çıkış yapıldıktan sonra gümrük
idaresinden eşya alınabilir.


(2)
Birinci fıkranın uygulandığı durumda yüklü aracın mührünün sökülmesi ve eşya
yüklendikten sonra yeni mühür tatbiki işlemleri gümrük idaresi tarafından
yapılır.


(3)
İkinci fıkranın uygulandığı durumda mevcut transit refakat belgelerine yeni
mühür numarası gümrük idaresi tarafından elle yazılır ve mühür vurulur.


Özel tipte mühür kullanımı


MADDE 18 – (1) İzinli gönderici yetkisi
sahipleri gümrük idaresinden ücreti karşılığında temin edilecek, Sözleşmenin 82
nci maddesine uygun özel tipte mühür kullanır.


(2)
İhracatta yerinde gümrükleme tesisinde mühürleme yapılacağı durumlarda
taşıyıcıya teslim edilen mühürler teslim alan taşımacı, teslim tarihi, mühür
numaraları ihracatta yerinde gümrükleme izin sahibinin unvanını içerecek
şekilde ayrıca kayıt altına alınır. Bu durum haricinde mühürler izinli
gönderici tesisinde muhafaza edilir ve tesis dışına çıkarılamaz.


(3)
Bozuk çıkan, tatbik esnasında kırılan veya sökülen mühürler ayrıca kayıt altına
alınır.


Diğer hususlar


MADDE 19 – (1) İzinli gönderici yetkisi
sahipleri tarafından yapılacak hazır bildirimi, basitleştirilmiş usulde transit
beyannamesi tescil işlemleri ve izinli gönderici sistemi kapsamında
ihracatçılar tarafından tescil edilecek ihracat beyannamesine ilişkin tescil
işlemleri Bakanlık internet adresinde yayımlanan izinli gönderici kılavuzunda
yer alan esaslara göre gerçekleştirilir.


(2)
TIR Karnesi kapsamında yapılacak işlemlere ilişkin usul ve esaslar Genel
Müdürlükçe belirlenir.


(3)
Genel Müdürlük aşağıdaki durumlardan birinin varlığı halinde durumun niteliğine
göre, verilmiş bir izni yeniden değerlendirebilir, düzeltebilir, askıya
alabilir ya da iptal edebilir:


a)
İznin uygulanmasını etkileyecek bir mevzuat değişikliğinin söz konusu olması,


b)
İznin verilmesinden sonra ortaya çıkan bir unsurun, iznin devamını veya
içeriğini etkilemesi,


c)
Bakanlıktaki mevcut bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi sonucunda gerekli
görülmesi.


(4)
Genel Müdürlük, bu Tebliğin uygulanmasını sağlamak üzere gerekli göreceği her
türlü tedbiri almaya, özel ve zorunlu durumlar ile bu Tebliğde yer almayan
hususları inceleyip sonuçlandırmaya yetkilidir.


Yürürlük


MADDE 20 – (1) Bu Tebliğ 1/1/2022 tarihinde
yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 21 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret
Bakanı yürütür.


 


Ekleri için tıklayınız.