Gider Vergileri Genel Tebliği (seri No: 92)

GİDER VERGİLERİ GENEL
TEBLİĞİ

(SERİ NO: 92)

 

Amaç ve kapsam

MADDE 1-
(1) Sigorta şirketlerince rücu ve sovtaj işlemleri sonucunda lehe alınan
paraların banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV) yönünden
vergilendirilmesine ilişkin açıklamaların yapılması bu Tebliğin amaç ve
kapsamını oluşturmaktadır.

Yasal mevzuat

MADDE 2-
(1) 13/7/1956 tarihli ve 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 28 inci
maddesinin birinci fıkrasına göre, sigorta şirketlerinin her ne şekilde
olursa olsun yapmış oldukları bütün muameleler dolayısıyla kendi lehlerine
her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paralar BSMV’ye
tabidir.

(2) Buna göre,
sigorta şirketlerince bir muamele yapılması ve bu muamele sonucu lehe para
alınmasıyla birlikte vergiyi doğuran olay gerçekleşmektedir.

(3) BSMV’de lehe
alınan paranın hesabında işlem maliyetleri dikkate alınabilir. Ancak işlem
anında ortaya çıkmayan veya işlem anında ortaya çıkmakla birlikte tutarı
net bir şekilde hesaplanamayan maliyet unsurları lehe alınan paranın
hesabında dikkate alınmaz.

(4) 13/1/2011
tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1472 nci maddesinde,
sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine
geçeceği, sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava
hakkı varsa bu hakkın, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal
edeceği, sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacının,
mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı
uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi
kaldığı yerden devam ettirebileceği, sigortacının zararı kısmen tazmin
etmişse, sigortalının kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu
başvurma hakkını koruyacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre, halefîyet
ilkesi gereğince sigorta şirketleri ödediği tazminat dolayısıyla tazmin
ettiği zarar ölçüsünde sigortalının haklarına sahip olmakta ve üçüncü
kişilere karşı rücu hakkını kullanabilmektedir.

(5) Sigorta
kapsamında olan hurda veya hasarlı mallar, sigorta şirketlerince malın
rayiç değerinden sovtaj bedeli tenzil edilerek kalan tutarın sigortalıya
ödenmesi suretiyle sigortalıya bırakılabildiği gibi sigortalı ve sigorta
şirketi arasında yapılan anlaşmayla tazminat ödemesinin bir parçası olmak
üzere sigorta şirketlerinin mülkiyetine de geçebilmektedir. Ayrıca, hasarlı
mallar, sigortalı tarafından vekalet verilen aracı bir firma vasıtasıyla
üçüncü şahıslara satılabilmekte ve satış bedeli doğrudan ya da sigorta
şirketi aracılığı ile tazminat bedelinin bir parçası olarak sigortalıya
ödenebilmektedir.

(6) Mülga Hazine
Müsteşarlığının 2015/6 sayılı Rücu ve Sovtaj Tutarlarına İlişkin
Genelge’sinin;

- 2.2.
maddesinde, rücu ve sovtaj tutarının tahakkukunun yapılabilmesi için, halefiyet
hakkının kazanılması ve tutarın şirket uygulamasına göre belirlenmiş olması
gerektiği,

- 2.4.
maddesinde, sigorta şirketlerinin yaptıkları tazminat ödemelerini
sigortalılardan aldıkları ibraname veya banka dekontu ile tevsik etmeleri
gerektiği ve rücu amacıyla karşı sigorta şirketine ya da üçüncü şahıslara
bildirim yapılması kaydıyla, karşı sigorta şirketinin teminat limitine
kadar olan rücu tutarlarının tahakkuk ettirilebileceği,

- 2.6.
maddesinde, sovtaj tutarlarının sovtajın sigortalıya bırakılmadığı her
durumda tahakkuk ettirilmesi gerektiği,

- 2.8. maddesinde
de tahsil edilen rücu ve sovtaj tutarının tahakkuk ettirilen tutarlardan
fazla olması durumunda aradaki farkın ilgili gelir hesabına aktarılması
gerektiği

hususları
düzenlenmiştir.

Rücu ve sovtaj
tutarlarının BSMV yönünden vergilendirilmesi ve matrah

MADDE 3- (1)
Sigorta şirketlerinin rücu ve sovtaj işlemleri sonucunda nakden veya
hesaben lehe aldığı paralar üzerinden yürürlükteki oranlara göre BSMV
hesaplamaları gerekmekte olup, söz konusu işlemlerde BSMV matrahı, mülga
Hazine Müsteşarlığının 2015/6 sayılı Genelgesi kapsamında sigorta
şirketleri tarafından tahsil edilen/edilecek rücu veya sovtaj bedeli ile
daha önce tahakkuk ettirilen rücu veya sovtaj değeri arasındaki farktır.

(2) Buna göre, sigorta
şirketlerinin sovtaj işlemleri sonucunda mülkiyetine almış oldukları hurda
veya hasarlı malların satışı ya da söz konusu malların sigortalıdan alınan
bir vekaletle aracı bir firma tarafından üçüncü şahıslara satılması sonucu
satış bedelinin doğrudan veya sigorta şirketi aracılığıyla tazminat
bedelinin bir parçası olarak sigortalıya ödenmesi işlemlerinde, hurda veya
hasarlı malların satış bedeli ile daha önce tahakkuk ettirilen sovtaj
değeri arasındaki fark üzerinden BSMV hesaplanması gerekir.

(3)  Sigorta
şirketleri tarafından sovtaj bedeli ödenmeyerek hurda veya hasarlı malların
sigortalıya bırakılması ve sigortalı tarafından bizzat satılmasına ilişkin
işlemlerde ise sigorta şirketlerince yapılan bir muameleden söz
edilemeyeceğinden söz konusu işlem BSMV’ye tabi tutulmaz.

Yürürlük

MADDE 4-
(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 5-
(1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.