Gelir Vergisi Genel Tebliği (seri No: 330)

GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ


(SERİ NO: 330)


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Amaç ve Kapsam


Amaç ve kapsam


MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, 28/7/2024
tarihli ve 7524 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun;


a) 4 üncü maddesi ile 193 sayılı Gelir Vergisi
Kanununun 94 üncü maddesinde,


b) 33 ve 34 üncü maddeleri ile 5520 sayılı Kurumlar
Vergisi Kanununun 15 ve 30 uncu maddelerinde,


yapılan düzenlemelere ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.


(2) 23/10/2014 tarihli ve 6563 sayılı Elektronik
Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre aracı hizmet
sağlayıcılarının ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının, mezkûr
Kanun kapsamındaki faaliyetleri dolayısıyla hizmet sağlayıcılarına ve
elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarına yaptıkları ödemeler üzerinden 193
sayılı Kanunun 94 üncü maddesi ile 5520 sayılı Kanunun 15 ve 30 uncu maddeleri
uyarınca gelir ve kurumlar vergilerine mahsuben tevkifat yapılmasına ilişkin
açıklamalar bu Tebliğin kapsamını oluşturmaktadır.


İKİNCİ BÖLÜM


Elektronik Ticaret Kapsamında Yapılan
Ödemelerde Tevkifat Uygulaması


Yasal düzenleme


MADDE 2- (1) 193 sayılı Kanunun 94 üncü,
96 ncı, 97 nci, 98 inci ve 119 uncu maddeleri ile 5520 sayılı Kanunun 15 inci,
30 uncu ve 31 inci maddeleri ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 149 ve mükerrer
257 nci maddelerinde sırasıyla aşağıdaki hükümler yer almaktadır.


- 193 sayılı Kanunda;


a) “Madde 94- Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî
kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları,
dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler,
yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve
serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı
esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans
olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak
sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.


...


19. 23/10/2014 tarihli ve 6563 sayılı Elektronik
Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre aracı hizmet sağlayıcılarının
ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının, mezkûr Kanun faaliyetleri
dolayısıyla hizmet sağlayıcılarına ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarına
yaptıkları ödemelerden,


20. Cumhurbaşkanınca belirlenen sektörler veya
faaliyet konularına ilişkin mal ve hizmet alımlarına yönelik yapılan
ödemelerden,


%25 vergi tevkifatı yapılır.


...


Cumhurbaşkanı, bu maddede yer alan tevkifat
nispetini, her bir ödeme ve gelir için ayrı ayrı sıfıra kadar indirmeye veya
bir katına kadar artırmak suretiyle yeniden tespit etmeye yetkilidir. Bu yetki;


...


(19) ve (20) numaralı bentler kapsamındaki vergi kesintisine
tabi ödemeler için faaliyet konuları, ödeme türleri, sektörler, iş grupları ve
iş nevileri itibarıyla ayrı ayrı veya birlikte,


Farklı oranlar tespit edilmek suretiyle de
kullanılabilir.


...”,


b) “Madde 96- Vergi tevkifatı, 94 üncü madde
kapsamına giren nakten veya hesaben yapılan ödemelere uygulanır. Bu maddede
geçen hesaben ödeme deyimi, vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları
ödeyenleri istihkak sahiplerine karşı borçlu durumda gösteren her türlü kayıt
ve işlemleri ifade eder.


Vergi tevkifatı, ücretler dışında kalan ödemelerde
gayrisafi tutarlar üzerinden yapılır. Kesilmesi gereken verginin ödemeyi yapan
tarafından üstlenilmesi halinde bu vergi, bilfiil ödenen miktar ile ödemeyi
yapanın yüklendiği verginin toplamı üzerinden hesaplanır.”,


c) “Madde 97- … 94 üncü maddede yazılı ödemelerden
yapılan vergi tevkifatı, vergi kesenin kayıt ve hesaplarında ayrıca
gösterilir…”,


ç) “Madde 98- 94 üncü madde gereğince vergi tevkifatı
yapmaya mecbur olanlar bir ay içinde yaptıkları ödemeler veya tahakkuk ettirdikleri
karlar ve iratlar ile bunlardan tevkif ettikleri vergileri ertesi ayın
yirmiüçüncü (115 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Sirküleri ile belirlenen
yirmialtıncı) günü akşamına kadar, ödeme veya tahakkukun yapıldığı yerin bağlı
olduğu vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar…”,


d) “Madde 119- 94 üncü madde gereğince yapılan vergi
tevkifatı, vergi kesenler tarafından beyanname verecekleri ayın yirmialtıncı
günü akşamına kadar bağlı bulundukları vergi dairesine yatırılır…”,


- 5520 sayılı Kanunda;


a)                “Madde
15- (1) Kamu idare ve kuruluşları, iktisadî kamu kuruluşları, sair kurumlar,
ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların
iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek
gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, ziraî
kazançlarını bilânço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden
çiftçiler; kurumlara avanslar da dahil olmak üzere nakden veya hesaben
yaptıkları aşağıdaki ödemeler üzerinden istihkak sahiplerinin kurumlar
vergisine mahsuben %15 oranında kesinti yapmak zorundadırlar:


...


h) 23/10/2014 tarihli ve 6563 sayılı Elektronik
Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre aracı hizmet
sağlayıcılarının ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının, mezkûr
Kanun kapsamındaki faaliyetleri dolayısıyla hizmet sağlayıcılarına ve
elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarına yaptıkları ödemelerden.


ı) Cumhurbaşkanınca belirlenen sektörler veya
faaliyet konularına ilişkin mal ve hizmet alımlarına yönelik yapılan
ödemelerden.


...


(4) Cumhurbaşkanı, bu maddede belirtilen vergi
kesintisi oranlarını, her bir ödeme ve gelir için ayrı ayrı sıfıra kadar
indirmeye, kurumlar vergisi oranına kadar yükseltmeye


..., birinci fıkranın; (h) bendi kapsamındaki vergi
kesintisine konu ödemeleri faaliyet konuları ve ödeme türleri itibarıyla, (ı)
bendi kapsamında vergi kesintisine konu mal ve hizmetleri ise faaliyet
konuları, sektörler, iş grupları, iş nevileri itibarıyla ayrı ayrı veya
birlikte belirlemeye yetkilidir.


...


(5) Bu madde gereğince vergi kesintisi yapmak zorunda
olanlar, bu vergileri ödeme veya tahakkukun yapıldığı yer itibarıyla bağlı
oldukları vergi dairesine, vergilendirme dönemini izleyen ayın yirminci günü
akşamına kadar muhtasar beyanname ile bildirmeye mecburdurlar. Gelir Vergisi
Kanununda belirlenen usûl ve esaslar, bu maddeye göre verilecek muhtasar
beyannameler hakkında da uygulanır…


(6) Bu maddede geçen hesaben ödeme deyimi, kesintiye
tâbi kazanç ve iratları ödeyenleri hak sahiplerine karşı borçlu durumda
gösteren her türlü kayıt ve işlemleri ifade eder.


(7) Yapılacak vergi kesintisinde kazanç ve iratlar
gayrisafi tutarları üzerinden dikkate alınır. Kesilmesi gereken verginin
ödemeyi yapan tarafından üstlenilmesi halinde vergi kesintisi, ödenen tutar ile
ödemeyi yapanın yüklendiği verginin toplamı üzerinden hesaplanır.


(8) Bu maddede belirtilen ödemelerden yapılan vergi
kesintisi, kesinti yapanların kayıt ve hesaplarında ayrıca gösterilir.”,


b) “Madde 30- (1) Dar mükellefiyete tâbi kurumların
aşağıdaki kazanç ve iratları üzerinden, bu kazanç ve iratları avanslar da dahil
olmak üzere nakden veya hesaben ödeyen veya tahakkuk ettirenler tarafından % 15
oranında kurumlar vergisi kesintisi yapılır:


...


e) 6563 sayılı Kanun hükümlerine göre aracı hizmet
sağlayıcılarının ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının, mezkûr
Kanun kapsamındaki faaliyetleri dolayısıyla Türkiye’de iş yeri veya daimi
temsilcisi bulunan hizmet sağlayıcılarına ve elektronik ticaret hizmet
sağlayıcılarına yaptıkları ödemelerden.


f) Cumhurbaşkanınca belirlenen sektörler veya
faaliyet konularına ilişkin Türkiye’de iş yeri veya daimi temsilcisi
bulunanlardan mal ve hizmet alımlarına yönelik yapılan ödemelerden.


...


(8) Cumhurbaşkanı yukarıdaki fıkralarda belirtilen
vergi kesintisi oranlarını, gelir unsurları veya faaliyet konuları itibarıyla
ayrı ayrı belirlemeye, sıfıra kadar indirmeye veya yukarıdaki fıkralarda
belirtilen oranın bir katına kadar artırmaya; …birinci fıkranın; (e) bendi
kapsamındaki vergi kesintisine konu ödemeleri faaliyet konuları ve ödeme
türleri itibarıyla, (f) bendi kapsamında vergi kesintisine konu mal ve
hizmetleri ise faaliyet konuları, sektörler, iş grupları, iş nevileri
itibarıyla ayrı ayrı veya birlikte belirlemeye yetkilidir.


...”,


c) “Madde 31- Kanunun 30 uncu maddesi gereğince vergi
kesintisi yapmak zorunda olanlar, bu vergileri ödeme veya tahakkukun yapıldığı
yer itibarıyla bağlı oldukları vergi dairesine muhtasar beyanname ile bildirmek
zorundadırlar. Muhtasar beyanname konusunda Gelir Vergisi Kanununda belirlenen
usûl ve esaslar, bu maddeye göre verilecek muhtasar beyannameler hakkında da
uygulanır.”.


- 213 sayılı Kanunda;


a) “Madde 149- Kamu idare ve müesseseleri (Kamu
hizmeti ifa eden kurum ve kuruluşlar dahil) ile gerçek ve tüzelkişiler
vergilendirmeye ilişkin olaylarla ilgili olarak Maliye ve Gümrük Bakanlığı ve
vergi dairesince kendilerinden yazı ile istenecek bilgileri belli fasılalarla
ve devamlı olarak yazı ile vermeye mecburdurlar.”,


b) “Mükerrer Madde 257- Maliye Bakanlığı;


....


4. Bu Kanunun 149 uncu maddesine göre devamlı bilgi
vermek zorunda olanlardan istenilen bilgiler ile beyanname, bildirim, yazı,
dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelerin, şifre, elektronik imza veya diğer
güvenlik araçları kullanılmak suretiyle internet de dâhil olmak üzere her türlü
elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında verilmesine, beyanname, bildirim,
yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelerin yetki verilmiş gerçek veya
tüzel kişiler aracı kılınarak gönderilmesi hususlarında izin vermeye, standart
belirlemeye veya zorunluluk getirmeye, beyanname, bildirim, yazı, dilekçe,
tutanak, rapor ve diğer belgeler ile bilgilerin aktarımında uyulacak format ve
standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye, bu
zorunluluk veya standartları beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor
ve diğer belgeler veya bilgi ve işlem çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet
konuları itibarıyla ayrı ayrı uygulatmaya ya da belirlemeye, ….


....


yetkilidir. …”


(2) 7524 sayılı Kanunla yapılan ve bu Tebliğ konusuna
giren söz konusu düzenlemelerin yürürlük tarihi 1/1/2025 olarak belirlenmiştir.


Tanımlar


MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;


a) Aracı hizmet sağlayıcı: Başkalarına ait iktisadi
ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan gerçek
ve tüzel kişileri,


b) Elektronik ticaret: Fiziki olarak karşı karşıya
gelmeksizin, elektronik ortamda gerçekleştirilen çevrim içi iktisadi ve ticari
her türlü faaliyeti,


c) Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı:
Elektronik ticaret pazar yerinde elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların mal
veya hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapılmasına ya da sipariş
verilmesine imkân sağlayan aracı hizmet sağlayıcıyı,


ç) Elektronik ticaret hizmet sağlayıcı: Elektronik
ticaret pazar yerinde ya da kendine ait elektronik ticaret ortamında mal veya
hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapan ya da sipariş alan hizmet
sağlayıcıyı,


d) Elektronik ticaret ortamı: Elektronik ticaret
faaliyetinde bulunulan internet sitesi, mobil site veya mobil uygulama gibi
platformları,


e) Elektronik ticaret pazar yeri: Elektronik ticaret
aracı hizmet sağlayıcının aracılık hizmetlerini sunduğu elektronik ticaret
ortamını,


f) Hizmet sağlayıcı: Elektronik ticaret faaliyetinde
bulunan gerçek ya da tüzel kişileri,


ifade eder.


(2) Birinci fıkrada yer alan tanımlarla ilgili 6563
sayılı Kanunda değişiklik yapılması durumunda tanımlar değiştirilmiş şekliyle
geçerli olacaktır.


Tevkifat yükümlülüğünün mahiyeti ve kapsamı


MADDE 4- (1) 193 sayılı Kanunun 94 üncü,
5520 sayılı Kanunun 15 ve 30 uncu maddelerinde sayılan kişi, kurum ve
kuruluşlarca yapılan ve bu maddelerde belirtilen ödemeler üzerinden istihkak
sahiplerinin gelir veya kurumlar vergisine mahsuben, gelir vergisinde %25,
kurumlar vergisinde %15 oranında vergi tevkifatı yapılması öngörülmüştür. Söz
konusu maddelerde yer alan yetkiler kapsamında Bakanlar Kurulu/Cumhurbaşkanı
Kararları ile belirlenen muhtelif tevkifat oranları uygulanmaktadır.


(2) Vergi tevkifatı, tevkifat kapsamına giren nakden
veya hesaben yapılan ödemelere uygulanır. Hesaben ödeme, vergi tevkifatına tabi
kazanç ve iratları ödeyenleri istihkak sahiplerine karşı borçlu durumda
gösteren her türlü kayıt ve işlemleri ifade etmekte olup, vergi tevkifatı,
ücretler dışında kalan ödemelerde gayrisafi tutarlar üzerinden yapılmaktadır.


(3) Vergi tevkifatı yapanlar, yaptıkları vergi
tevkifatını kayıt ve hesaplarında ayrıca göstereceklerdir.


(4) Vergi tevkifatı yapmaya mecbur olanlar, bir ay
içinde yaptıkları ödemeler veya tahakkuk ettirdikleri karlar ve iratlar ile
bunlardan tevkif ettikleri vergileri; 193 sayılı Kanunun 98 ve 119 uncu
maddelerinde yer alan esaslar çerçevesinde ödeme veya tahakkukun yapıldığı
yerin bağlı olduğu vergi dairesine bildirmeye ve bağlı bulunulan vergi
dairesine yatırmaya mecburdurlar.


(5) Anılan maddelerde 7524 sayılı Kanunla yapılan
düzenleme ile aracı hizmet sağlayıcıları ve elektronik ticaret aracı hizmet
sağlayıcıları, 6563 sayılı Kanun kapsamındaki faaliyetleri nedeniyle hizmet
sağlayıcılarına ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarına yaptıkları ödemeler
üzerinden sorumlu sıfatı ile gelir ve kurumlar vergisi tevkifatı yapmakla
yükümlü kılınmışlardır.


(6) Türkiye’deki iş yeri veya daimi temsilcileri
vasıtasıyla faaliyet gösteren dar mükellef kurumlar, kurumlar vergisi mükellefi
olup bunların kazançları Türkiye’de kurumlar vergisine tabi tutulmaktadır. Bu
nedenle, söz konusu mükelleflerin hizmet sağlayıcı veya elektronik ticaret
hizmet sağlayıcı olması durumunda, bunlara yapılan ve düzenleme kapsamında olan
ödemelerden de 5520 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi uyarınca kurumlar vergisi
tevkifatı yapılacaktır.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Elektronik Ticaret Kapsamında Tevkif
Edilecek Verginin Matrahı,


Beyanı ve Ödenmesi


Tevkif edilecek verginin matrahının belirlenmesi,
beyanı ve ödenmesi


MADDE 5- (1) Aracı hizmet
sağlayıcılarının ya da elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının, 6563
sayılı Kanun kapsamındaki faaliyetleri dolayısıyla hizmet sağlayıcılarına ve
elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarına yaptıkları ödemeler üzerinden
yapılacak tevkifatlarda, tevkifat matrahını;


a) Hizmet sağlayıcıları ve elektronik ticaret hizmet
sağlayıcıları tarafından gerçekleştirilen mal satışı ve hizmet ifalarına
ilişkin katma değer vergisi hariç ürün satış ve hizmet bedeli ile


b) Aracı hizmet sağlayıcılarının ya da elektronik
ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının, ödül ve prim gibi adlar altında hizmet
sağlayıcılarına ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarına sağladıkları
menfaatler,


oluşturacaktır.


(2) Aracı hizmet sağlayıcıları ya da elektronik
ticaret aracı hizmet sağlayıcıları tarafından, hizmet sağlayıcılarına ve
elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarına birinci fıkra kapsamında yapılacak
ödemelerin gayrisafi tutarı üzerinden, 193 sayılı Kanunun 96 ncı maddesi
kapsamında tevkifat yapılacaktır. Katma değer vergisi ve konaklama vergisi
tevkifat matrahına dahil edilmeyecektir.


Taraflar arasında yapılan sözleşmeler kapsamında,
komisyon ücreti, kargo bedeli, hizmet bedeli, banka komisyon ücretleri gibi
adlarla hizmet sağlayıcıları ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarına
yansıtılan bedellerin, mal veya hizmet bedeli olarak tahsil edilen tutardan
düşülerek hizmet sağlayıcı veya elektronik ticaret hizmet sağlayıcıya ödenmesi
tevkifat matrahını etkilemeyecek, mal ve hizmet bedelinin katma değer vergisi
ve konaklama vergisi hariç tutarı üzerinden tevkifat yapılacaktır.


(3) Aracı hizmet sağlayıcıları ve elektronik ticaret
aracı hizmet sağlayıcıları tarafından, aynı vergilendirme dönemi içinde, tevkif
edilen verginin vergi dairesine beyan edilmesinden önce ürünün ve bedelinin
iade edilmiş olması durumunda aracı hizmet sağlayıcıları ile elektronik ticaret
aracı hizmet sağlayıcılarının kayıtlarında gerekli düzeltme işlemi
yapılabilecektir.


Aracı hizmet sağlayıcıları ve elektronik ticaret
aracı hizmet sağlayıcıları tarafından, tevkif edilen vergi, vergi dairesine
beyan edildikten sonra ürünün ve bedelin iade edilmesi durumunda ise aracı
hizmet sağlayıcıları ile elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının
kayıtlarında ve muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde düzeltme
yapılmayacaktır. Bu durumda tevkif edilen verginin iadesi hizmet sağlayıcı ve
elektronik ticaret hizmet sağlayıcı mükellef tarafından verilen yıllık
gelir/kurumlar vergisi ya da geçici vergi beyannameleri üzerinden hesaplanan
gelir/kurumlar vergisinden mahsup edilecektir.


(4) Aracı hizmet sağlayıcıları ve elektronik ticaret
aracı hizmet sağlayıcıları, hizmet sağlayıcılarına ve elektronik ticaret hizmet
sağlayıcılarına yaptıkları ödemeler üzerinden vergi tevkifatı yapmak ve 193
sayılı Kanunun 98 ve 119 uncu maddelerindeki esaslar çerçevesinde beyan edip
ödemekle yükümlüdür.


(5) Bu kapsamda bir ay içinde yapılan ödemeler ve bu
ödemeler üzerinden yapılan tevkifat tutarları, muhtasar ve prim hizmet
beyannamesi eki “tevkifata tabi ödemelere ait bildirim (ücret ve ücret sayılan
ödemeler hariç)” tablosu ile tevkifat yapılan toplam mükellef sayısı, toplam
tevkifat matrahı ve yapılan toplam tevkifat tutarı bilgisini içerecek şekilde
bildirilecektir.


Diğer taraftan, tevkifat yapılan her bir mükellefe
ilişkin bilgiler, Gelir İdaresi Başkanlığının Bilgi Transfer Sistemi (BTRANS)
üzerinden yayımlanan veri format ve standardı ile bu Sistem üzerinden aylık
olarak ilgili muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin verildiği ayın sonuna
kadar Gelir İdaresi Başkanlığına bildirilecektir.


(6) Tevkifat oranı, 21/12/2024 tarihli ve 9284 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı ile %1 olarak belirlenmiştir.


Örnek 1: Hazır giyim sektöründe
faaliyette bulunan hizmet sağlayıcı (A) Ltd. Şti. elektronik ticaret pazar
yerinde mal ve hizmetlerinin teminine ve sipariş verilmesine yönelik elektronik
ticaret aracı hizmet sağlayıcı (B) A.Ş. ile sözleşme yapmıştır. Sözleşmede,
elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı (B) A.Ş. tarafından tasarrufuna geçen
ürün bedellerinin toplamı üzerinden (KDV dahil) %5 oranında komisyon ücreti
tahsil edildikten sonra kalan tutarın hizmet sağlayıcı (A) Ltd. Şti.’ne
aktarılacağı yönünde hüküm bulunmaktadır.


(A) Ltd. Şti., (B) A.Ş. aracılığıyla elektronik
ticaret pazar yerinde muhtelif müşterilere 2025 yılı Şubat ayında (400.000+40.000
KDV=) 440.000 TL tutarında giyim eşyası satışı yapmış ve satışa ilişkin
tahsilatlar elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı (B) A.Ş. aracılığıyla
gerçekleştirilmiştir.


Sözleşme kapsamında elektronik ticaret aracı hizmet
sağlayıcı (B) A.Ş.’nin tahsil edeceği komisyon ücretini, (A) Ltd. Şti.’ne
yapacağı ödemeden mahsup etmesi tevkifat matrahını etkilemeyecektir.


Bu durumda tevkif edilecek vergi aşağıdaki şekilde
hesaplanacaktır.


 







(A)- KDV Dahil Ürün Satış Bedeli



440.000 TL






(B)- KDV Hariç Ürün Satış Bedeli (440.000 /1,10)



400.000 TL






(C)- Tevkifat Matrahı (B)



400.000 TL






(Ç)- Tevkifat Tutarı [(C) x Tevkifat oranı (%1)]



4.000 TL









 


(B) A.Ş., bu şekilde hesaplanan tevkifat matrahı
üzerinden Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (h)
bendi uyarınca tevkif ettiği vergiyi, tevkifatın gerçekleştiği aya ilişkin
muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile 193 sayılı Kanunun 98 ve 119 uncu
maddelerindeki esaslar çerçevesinde bağlı olduğu vergi dairesine beyan edip
ödeyecektir.


Örnek 2: Gerçek usulde ticari kazanç
mükellefi restoran işletmecisi mükellef (C), elektronik ticaret pazar yerinde
mal ve hizmetlerinin teminine ve sipariş verilmesine yönelik elektronik ticaret
aracı hizmet sağlayıcı (D) A.Ş. ile sözleşme yapmıştır. Sözleşmede, elektronik
ticaret aracı hizmet sağlayıcı (D) A.Ş. tarafından tasarrufuna geçen her bir
sipariş bedeli (KDV dahil) üzerinden %2 oranında komisyon ücreti tahsil
edildikten sonra kalan tutarın mükellef (C)’ye haftada bir kez ödeneceği
yönünde hüküm bulunmaktadır.


Mükellef (C) tarafından, (D) A.Ş.’nin elektronik
ticaret pazar yeri aracılığı ile bir hafta içinde KDV dahil 33.000 TL tutarında
yemek satışı gerçekleştirilmiş ve bu siparişlere ilişkin müşteriler tarafından
yapılan ödemeler (D) A.Ş. aracılığıyla tahsil edilmiştir.


Bu durumda tevkif edilecek vergi aşağıdaki şekilde
hesaplanacaktır.


 







(A)- KDV Dahil Ürün Satış Bedeli



33.000 TL






(B)- KDV Hariç Ürün Satış Bedeli (33.000/1,10)



30.000 TL






(C)- Tevkifat Matrahı (B)



30.000 TL






(Ç)- Tevkifat Tutarı [(C) x Tevkifat oranı (%1)]



300 TL









 


(D) A.Ş., bu şekilde hesaplanan tevkifat matrahı
üzerinden 193 sayılı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (19)
numaralı bendi uyarınca tevkifat yapacak ve tevkif ettiği vergiyi, ilgili
olduğu aya ilişkin muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile 193 sayılı Kanunun
98 ve 119 uncu maddelerindeki esaslar çerçevesinde bağlı olduğu vergi dairesine
beyan edip ödeyecektir.


Örnek 3: Otel işletmeciliği faaliyetiyle
iştigal eden hizmet sağlayıcı (E) A.Ş., kendisine ait otelin odalarının satışı
için yurt içinde faaliyet gösteren otellerin satış ve pazarlamasını elektronik
ticaret ortamında gerçekleştiren aracı hizmet sağlayıcı (F) A.Ş. ile sözleşme
imzalamıştır. Sözleşmeye göre, aracı hizmet sağlayıcı (F) A.Ş., tasarrufuna
geçen konaklama vergisi ve KDV dahil hizmet bedelinin toplamı üzerinden
komisyon ücretini tahsil ettikten sonra kalan tutarı hizmet sağlayıcı (E)
A.Ş.’ye aktarmaktadır.


Hizmet sağlayıcı (E) A.Ş., aracı hizmet sağlayıcı (F)
A.Ş. aracılığıyla vergiler dahil 224.000 TL tutarında oda satışı yapmış olup bu
satışlara ilişkin müşteriler tarafından yapılan ödemeler (F) A.Ş. aracılığıyla
tahsil edilmiştir.


Bu durumda tevkif edilecek vergi aşağıdaki şekilde
hesaplanacaktır.


 







(A)- KDV ve Konaklama Vergisi Dahil Hizmet Bedeli



224.000 TL






(B)- KDV



20.000 TL






(C)- Konaklama Vergisi



4.000 TL






(Ç)- Vergiler Hariç Hizmet
Bedeli (A) - (B+C)



200.000 TL






(D)- Tevkifat Matrahı (Ç)



200.000 TL






(E)- Tevkifat Tutarı [(D)x Tevkifat oranı
(%1)]



2.000 TL









 


(F) A.Ş., bu şekilde hesaplanan tevkifat matrahı
üzerinden Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (h)
bendi uyarınca tevkif edeceği vergiyi tevkifatın gerçekleştiği aya ilişkin
muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile 193 sayılı Kanunun 98 ve 119 uncu
maddelerindeki esaslar çerçevesinde bağlı olduğu vergi dairesine beyan edip
ödeyecektir.


Örnek 4: Küçük ev aletlerinin alım satımı
faaliyetinde bulunan (G) Ltd. Şti., elektronik ticaret pazar yerinde mal ve
hizmetlerinin teminine ve sipariş verilmesine yönelik elektronik ticaret aracı
hizmet sağlayıcı (H) A.Ş. ile sözleşme yapmıştır.


Yapılan sözleşmede, elektronik ticaret aracı hizmet
sağlayıcı (H) A.Ş. tarafından her bir sipariş bedeli (KDV dahil) üzerinden %3
oranında komisyon ücreti alınacağı, elektronik ticaret hizmet sağlayıcı olan
(G) Ltd. Şti.’ne haftada bir kez olmak üzere Perşembe günleri ödeme yapılacağı,
komisyon bedelinin ödenecek tutardan mahsup edileceği, müşterinin ürünü iade
etmesi durumunda iade bedelinin elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı
tarafından müşteriye ödeneceği ve iade bedelinin elektronik ticaret aracı
hizmet sağlayıcının ödemelerinden mahsup edileceği, yönünde hükümler
bulunmaktadır.


Elektronik ticaret pazar yerinde 10/2/2025 tarihinde
satışı gerçekleştirilen tost makinesi, müşteriye 11/2/2025 tarihinde teslim
edilmiştir. Ürün bedeli, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı (H) A.Ş.
tarafından düzenleme kapsamında tevkifat yapıldıktan ve hesaplanan komisyon
ücreti (KDV dahil) düşüldükten sonra 13/2/2025 tarihinde (G) Ltd. Şti.’ne
aktarılmıştır. Müşteri, ürünü 18/2/2025 tarihinde iade etmiştir.


Ödeme ve tevkifat Şubat 2025 vergilendirme döneminde
gerçekleşmiş ve tevkif edilen vergi henüz vergi dairesine beyan edilmemiştir.


Bu durumda, tevkif edilen vergi, muhtasar ve prim
hizmet beyannamesi ile vergi dairesine beyan edilmeden önce ürünün ve bedelinin
iade edilmiş olması nedeniyle gerekli düzeltme işlemi (H) A.Ş.’nin kayıtlarında
yapılabilecektir.


Söz konusu iade işleminin, tevkif edilen vergi beyan
edildikten sonra yapılmış olması durumunda ise (H) A.Ş. tarafından herhangi bir
işlem yapılmayacak, ödenen bu vergi, (G) Ltd. Şti. tarafından geçici ve
kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan kurumlar vergisinden mahsup
edilecektir.


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Tevkifat Yapılmayacak Ödemeler, Tevkif
Edilen Vergilerin Mahsubu ve İadesi


Tevkifat yapılmayacak ödemeler


MADDE 6- (1) Aracı hizmet sağlayıcıları
ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıları tarafından elektronik ticaret
ortamında faaliyette bulunan ve ticari, zirai ve mesleki faaliyeti nedeniyle
vergi mükellefiyeti bulunmayanlara, 193 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin
birinci fıkrasının (10) numaralı bendi kapsamında vergiden muaf esnafa, ticari
kazancı basit usulde tespit edilen mükellefler ile 193 sayılı Kanunun mükerrer
20/B maddesi kapsamında faaliyette bulunan mükelleflere, istisnaya konu
faaliyetleri nedeniyle yapılan ödemeler üzerinden 193 sayılı Kanunun 94 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (19) numaralı bendi kapsamında tevkifat
yapılmayacaktır.


(2) Aracı hizmet sağlayıcıları ve elektronik ticaret
aracı hizmet sağlayıcıları, elektronik ticaret ortamında faaliyette
bulunanların ticari, zirai ve mesleki faaliyeti nedeniyle vergi
mükellefiyetinin bulunmadığı, 193 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (10) numaralı bendi uyarınca vergiden muaf esnaf kapsamında olduğu,
kazançlarının basit usulde tespit edildiği veya kazançlarının 193 sayılı
Kanunun mükerrer 20/B maddesi kapsamında vergilendirildiği yönünde kendilerine
sunulan belgeleri (mükellefiyet durumunu gösterir belge, Esnaf Vergi Muafiyeti
Belgesi, 193 sayılı Kanunun mükerrer 20/B maddesi kapsamında verilmiş istisna
belgesi) esas alarak işlem yapacak ve bu şahıslara yapılan ödemeler üzerinden
tevkifat yapmayacaktır. Mükellefiyet durumlarının Gelir İdaresi Başkanlığı
sistemlerinden sorgulanabilmesi durumunda mükelleflerden ayrıca bilgi ve belge
istenilmeyecektir. 


(3) Ticari, zirai ve mesleki faaliyeti nedeniyle
vergi mükellefiyeti bulunmakla birlikte mükelleflerin bu faaliyetleri ile
ilgili olmayan zati giyim ve ev eşyası gibi satışlarına ilişkin ödemeler
üzerinden tevkifat yapılmayacaktır.


(4) Ödeme yapılanların mükellefiyet durumlarının ve
yapılan ödemenin tevkifat kapsamında olup olmadığının kesin olarak tespit
edilememesi halinde, yapılan ödemelerden tevkifat yapılacak ve tevkif edilen
vergi vergi dairesine beyan edilerek ödenecektir. Bu durumda, tevkifat yapılan
kişinin, tevkifat yapılmayacak mükellefler kapsamında olduğunu veya tevkifat
yapılan ödemenin tevkifat kapsamında olmadığını belirten bir dilekçe ile vergi
dairesine başvurması mümkün olup, gerekli kontroller yapılmak suretiyle tevkif
edilerek vergi dairesine ödenen vergiler, yersiz ödenen vergiler kapsamında 252
Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer alan düzenlemeler uyarınca iadeye
konu edilebilecektir.


(5) Aracı hizmet sağlayıcıları ve elektronik ticaret
aracı hizmet sağlayıcılarının, bu maddede belirtilen kişilere yaptıkları
ödemelere ilişkin bilgiler, BTRANS üzerinden yayınlanan veri format ve
standardı ile bu Sistem üzerinden aylık olarak ilgili muhtasar ve prim hizmet
beyannamesinin verildiği ayın sonuna kadar Gelir İdaresi Başkanlığına
bildirilecektir.


Örnek 5: Ticari, zirai ve mesleki kazancı
yönünden mükellefiyet kaydı bulunmayan (I), kendi evinde var olan koltuk
takımını satmak üzere ikinci el eşyaların alım satımına aracılık eden
elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı (S) A.Ş.’nin sunduğu elektronik
ticaret ortamında üyelik oluşturmuş, vergi mükellefiyetinin bulunmadığına yönelik
belge ibraz ederek söz konusu ticaret ortamında ikinci el koltuk takımını
satmış ve satışa ilişkin ödeme elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı
aracılığıyla tahsil edilmiştir.


Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı (S) A.Ş.,
anlaşılan sürede (I)’nin banka hesabına komisyon bedeli düşüldükten sonra kalan
tutarı aktarmıştır. Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı (S) A.Ş., (I)’ya
aktarmış olduğu bu tutar üzerinden (I)’nın vergi mükellefi olmaması nedeniyle
193 sayılı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (19) numaralı bendi
kapsamında tevkifat yapmayacaktır.


Ancak, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı (S)
A.Ş. tarafından, sözleşme sırasında mükellefiyet kaydı bulunmayan (I)’ya
yaptığı ödemeye ilişkin bilgileri, BTRANS üzerinden yayımlanan veri format ve
standardı ile bu Sistem üzerinden ilgili muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin
verildiği ayın sonuna kadar Gelir İdaresi Başkanlığına bildirilecektir.


Diğer taraftan, (I)’nın ticari, zirai ve mesleki
kazancı yönünden mükellefiyet kaydı bulunduğu durumda da evinde var olan koltuk
takımının ikinci el eşya olarak satılması nedeniyle, satış işlemi ticari, zirai
ve mesleki kazançlarıyla ilgili olmadığından, (I)’ya yapılan ödemeden tevkifat
yapılmayacaktır.


Örnek 6: Akıllı telefon ve tablet gibi
mobil cihazlar için oyun geliştiren mükellef (J), geliştirdiği oyunu Türkiye’de
faaliyette bulunan elektronik uygulama ve satış platformu elektronik ticaret
aracı hizmet sağlayıcı (K) A.Ş. aracılığıyla satmak üzere platformla sözleşme
yapmıştır.


Mükellef (J), 193 sayılı Kanunun mükerrer 20/B
maddesinde yer alan istisnadan yararlanmakta olup sözleşme yapılırken istisna
belgesini platforma ibraz etmiştir.


Mükellef (J)’nin, sosyal içerik üreticiliği, internet
ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden sunulan hizmetler ile mobil cihazlar
için uygulama geliştiriciliğinde kazanç istisnası düzenlemesi kapsamında bu
faaliyetlerinden elde ettiği hasılat üzerinden bankalar tarafından %15 oranında
gelir vergisi tevkifatı yapılacağından, oyun satışından elde edilen gelirlerin
mükellef (J)’nin istisna kapsamında bildirdiği banka hesabına aktarılması
sırasında aracı (K) A.Ş. tarafından 193 sayılı Kanunun 94 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (19) numaralı bendi kapsamında ayrıca tevkifat
yapılmayacaktır.


Ancak, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı (K)
A.Ş., sözleşme sırasında 193 sayılı Kanunun mükerrer 20/B maddesinde yer alan
istisnadan yararlandığı yönünde belge ibraz eden (J)’ye yaptığı ödemeye ilişkin
bilgileri, BTRANS üzerinden yayınlanan veri format ve standardı ile bu Sistem
üzerinden ilgili muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin verildiği ayın sonuna
kadar Gelir İdaresi Başkanlığına bildirecektir.


(6) Mal ve hizmet satışına ilişkin siparişlerin aracı
hizmet sağlayıcıları veya elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıları
aracılığı ile verildiği ancak ödemelerin hizmet sağlayıcıları veya elektronik
ticaret hizmet sağlayıcılarına ait EFT-POS özellikli yeni nesil ödeme kaydedici
cihaz kullanılarak veya nakit olarak kapıda ödeme seçeneği ile
gerçekleştirildiği durumlarda, bu ödemeler üzerinden aracı hizmet sağlayıcıları
ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının tevkifat yapma yükümlülüğü
olmayacaktır.


Aracı hizmet sağlayıcıları ve elektronik ticaret
aracı hizmet sağlayıcıları, ödemeye aracılık yapmamasına rağmen bu fıkra
kapsamındaki kişilerin mal ve hizmet satışına ilişkin bilgileri, BTRANS
üzerinden yayımlanan veri format ve standardı ile bu Sistem üzerinden aylık
olarak ilgili muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin verildiği ayın sonuna
kadar Gelir İdaresi Başkanlığına bildirecektir.


Örnek 7: Market işletmeciliği
faaliyetinde bulunan elektronik ticaret hizmet sağlayıcı (L) Ltd. Şti.,
elektronik ticaret ortamında ürün siparişi hizmeti sunan elektronik ticaret
aracı hizmet sağlayıcı (M) A.Ş.’nin elektronik ticaret pazar yeri üzerinden
sipariş alarak ürün satışı gerçekleştirmekte ve kapıda ödeme seçeneğiyle
yapılan satışlarda kendisine ait EFT-POS özellikli yeni nesil ödeme kaydedici
cihaz kullanmaktadır.


(M) A.Ş.’nin kapıda ödeme seçeneğiyle aldığı sipariş
için (L) Ltd. Şti.’nin kendisine ait EFT-POS özellikli yeni nesil ödeme
kaydedici cihaz ile tahsil ettiği ürün bedelleri üzerinden (M) A.Ş. tarafından
5520 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca
tevkifat yapılması söz konusu olmayacaktır.


Ancak, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı (M)
A.Ş., (L) Ltd. Şti.’nin mal ve hizmet satışına ilişkin bilgileri, BTRANS
üzerinden yayınlanan veri format ve standardı ile bu Sistem üzerinden ilgili
muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin verildiği ayın sonuna kadar Gelir
İdaresi Başkanlığına bildirecektir.


Örnek 8:  Otel işletmeciliği
faaliyetiyle iştigal eden hizmet sağlayıcı (N) A.Ş., kendisine ait otelin
odalarının satışı için yurt içinde faaliyet gösteren otellerin satış ve
pazarlamasını elektronik ticaret ortamında gerçekleştiren aracı hizmet
sağlayıcı (O) A.Ş. ile sözleşme imzalamıştır. (O) A.Ş. de söz konusu satış ve
pazarlama hizmetlerine aracılık edilmesine ilişkin aracı hizmet sağlayıcı (T)
A.Ş. ile sözleşme imzalamıştır.


Aracı hizmet sağlayıcı (T) A.Ş., KDV ve konaklama
vergisi dahil 560.000 TL’lik konaklama hizmeti satışı yapmış ve
kendi  komisyon ücretini düşerek kalan tutarı aracı hizmet sağlayıcı
(O) A.Ş.’ye ödemiştir. (O) A.Ş. de kendi komisyon ücretini düşerek kalan tutarı
hizmet sağlayıcı (N) A.Ş.’ye ödemiştir.


Bu durumda, aracı hizmet sağlayıcı (T) A.Ş.
tarafından aracı hizmet sağlayıcı (O) A.Ş.’ye aktarılan ödeme üzerinden
tevkifat yapılmayacak, (O) A.Ş. (N) A.Ş.’ye ödeme yaparken KDV ve konaklama
vergisi hariç 500.000 TL üzerinden tevkifat yapacaktır.


(7) 2024 yılında gerçekleşen mal ve hizmet
satışlarına ilişkin ödemelerin, hizmet sağlayıcılarına ve elektronik ticaret
hizmet sağlayıcılarına 2025 yılı Ocak ayında yapılması durumunda, bu ödemeler
üzerinden tevkifat yapılmayacaktır.


Tevkif edilen vergilerin mahsubu ve iadesi


MADDE 7- (1) Tevkif edilen vergiler,
elektronik ticaret hizmet sağlayıcı ve hizmet sağlayıcı mükellef tarafından
geçici vergi ve yıllık gelir/kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden
hesaplanan gelir/kurumlar vergisinden mahsup edilebilecek ve varsa yıllık
beyannamelerde mahsup edilemeyen tutarlar, 252 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel
Tebliğinde yer alan düzenlemeler kapsamında iadeye konu edilebilecektir.


(2) Ticari kazanç yönünden gelirin elde edilmesi
tahakkuk ve dönemsellik esasına bağlı olduğundan elde edilen mal ve hizmet
gelirlerinin kazanca dahil edilmesi gereken dönemler ile tevkifat dönemleri
arasında farklılıklar oluşması halinde söz konusu tevkifatların kazancın dahil
edildiği geçici ve yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde mahsup
edilmesi gerekmektedir.


İlgili geçici vergi döneminde mahsuba konu edilemeyen
tevkifat tutarlarının, aynı yıl içerisinde izleyen geçici vergi dönemlerinde
mahsup edilmesi mümkündür.


Örnek 9: Tekstil ürünleri üretim ve satış
faaliyetinde bulunan hizmet sağlayıcı (P) A.Ş., elektronik ticaret pazar
yerinde mal ve hizmetlerinin teminine ve sipariş verilmesine yönelik elektronik
ticaret aracı hizmet sağlayıcı (R) A.Ş. ile sözleşme yapmıştır.


2025 yılı Aralık ayında yapılan satışlara ilişkin
ödemelerin (P) A.Ş.’ye 10/1/2026 tarihinde yapılması durumunda, tevkifatın Ocak
ayında yapılması ve bu aya ilişkin muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile
beyan edilmesi gerekmektedir. Ancak, (P) A.Ş.’nin Aralık ayına ilişkin satış
hasılatının 2025 yılı kurum kazancına dahil edilmesi gerektiğinden, bu hasılata
ilişkin tevkifat tutarı, 2025 yılına ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinde
gösterilmek suretiyle ödenmesi gereken vergiden mahsup edilecektir.


Yürürlük


MADDE 8- (1) Bu Tebliğ 1/1/2025 tarihinde
yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 9- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine
ve Maliye Bakanı yürütür.