Gelir Vergisi Genel Tebliği (seri No:324)

GELİR VERGİSİ GENEL
TEBLİĞİ


(SERİ NO:324)


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Amaç ve Yasal
Düzenlemeler


 


Amaç


MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin
amacı, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9/10, 21, 23/8,
23/10, 31, 40/1, 40/7, 47, 48, 68, mükerrer 80, 82, 86, 103 ve mükerrer 121
inci maddelerinde yer alan ve yeniden değerleme oranında artırılan maktu had ve
tutarlar, basit usule tabi mükelleflerde toplu belge düzenleme uygulaması ile
1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen bir kısım menkul kıymetlerden 2023 takvim
yılında elde edilen menkul sermaye iradının beyanında dikkate alınacak indirim
oranı uygulamasına ilişkin hususların açıklanmasıdır.


Yasal düzenlemeler


MADDE 2 – (1) 193 sayılı
Kanunun mükerrer 121 inci maddesinde;


“…


Birinci fıkrada yer alan tutar,
her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine
göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu
şekilde hesaplanan tutarın %5'ini aşmayan kesirler dikkate alınmaz. Cumhurbaşkanı,
birinci fıkrada yer alan oranı ve tutarı iki katına kadar artırmaya, sıfıra
kadar indirmeye, kanuni oran ve tutarına getirmeye; Maliye Bakanlığı, maddenin
uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.”


hükmü yer almaktadır.


(2) 193 sayılı Kanunun mükerrer
123 üncü maddesinde;


“…


2. Bu Kanunun 9/10, 19, 21, 23/8,
23/10, 31, 40/1, 40/7, 47, 48, 68, mükerrer 80, 82 ve 86 ncı maddeleri ile 89
uncu maddesinin birinci fıkrasının (15) numaralı bendinde yer alan maktu had ve
tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine
göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu
şekilde hesaplanan maktu had ve tutarların % 5'ini aşmayan kesirler dikkate
alınmaz. Cumhurbaşkanı, bu surette tespit edilen had ve tutarları % 50'sine
kadar artırmaya veya indirmeye yetkilidir.


3. Bu Kanunun 103 üncü maddesinde
yer alan vergi tarifesinin gelir dilim tutarları hakkında, bu maddenin (2)
numaralı fıkrası uygulanır.”


hükmü yer almaktadır.


 


İKİNCİ BÖLÜM


Yeniden Değerleme
Oranında Artırılan Had ve Tutarlar


Yeniden değerleme
oranında artırılan had ve tutarlar


MADDE 3 – (1) 193 sayılı
Kanunun mükerrer 123 üncü maddesi hükmü uyarınca, aynı Kanunun 9/10, 21, 23/8,
23/10, 31, 40/1, 40/7, 47, 48, 68, mükerrer 80, 82, 86 ve 103 üncü maddelerinde
yer alan ve 2023 yılında uygulanan had ve tutarlar 25/11/2023 tarihli ve 32380 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 554) ile
2023 yılı için % 58,46 (elli sekiz virgül kırk altı) olarak tespit edilen
yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle belirlenerek 2024 takvim
yılında uygulanacak olan had ve tutarlar aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.


(2) 2024 takvim yılında
uygulanmak üzere 193 sayılı Kanunun;


a) 9 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (10) numaralı bendinde yer alan, internet ve benzeri elektronik ortamlar
üzerinden yapılan satış hasılatı 1.100.000 TL,


b) 21 inci maddesinin birinci
fıkrasında yer alan mesken kira gelirleri için uygulanan istisna tutarı 33.000 TL,


c) 23 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (8) numaralı bendinde yer alan, işyerinde veya müştemilatında yemek
verilmeyen durumlarda çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedeline ilişkin
istisna tutarı 170 TL,


ç) 23 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (10) numaralı bendinde yer alan, işverenlerce hizmet erbabının işyerine
gidip gelmesi için sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı 88 TL,


d) 31 inci maddesinin ikinci
fıkrasında yer alan engellilik indirimi tutarları;


- Birinci derece engelliler
için      6.900 TL,


- İkinci derece engelliler
için        4.000 TL,


- Üçüncü derece engelliler
için     1.700 TL,


e) 40 ıncı maddesinin birinci
fıkrasının;


- (1) numaralı bendinde yer alan
kiralama yoluyla edinilen binek otomobillerinin her birine ilişkin aylık kira
bedeli 26.000 TL, gider olarak indirim konusu yapılabilecek özel tüketim
vergisi ve katma değer vergisinin toplam tutarı 690.000 TL,


- (7) numaralı bendinde yer alan
amortisman olarak indirim konusu yapılabilecek tutar; özel tüketim vergisi ve
katma değer vergisi hariç 790.000 TL, vergilerin maliyet bedeline eklendiği
veya binek otomobilin ikinci el olarak iktisap edildiği hallerde 1.500.000 TL,


f) 47 nci maddesinin birinci
fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamı;


- Büyükşehir belediye sınırları
içinde 55.000 TL,


- Diğer yerlerde 34.000 TL,


g) 48 inci maddesinin birinci
fıkrasında yer alan hadler;


-  (1) numaralı bent
için 690.000 TL ve 1.100.000 TL,


-  (2) numaralı bent
için 340.000 TL,


-  (3) numaralı bent
için 690.000 TL,


ğ) 68 inci maddesinin birinci
fıkrasının;


- (4) numaralı bendinde yer
alan amortisman olarak indirim konusu yapılabilecek tutar; özel
tüketim vergisi ve katma değer vergisi hariç 790.000 TL, vergilerin maliyet
bedeline eklendiği veya binek otomobilin ikinci el olarak iktisap edildiği
hallerde 1.500.000 TL,


-(5) numaralı bendinde yer alan
kiralama yoluyla edinilen binek otomobillerinin her birine ilişkin aylık kira
bedeli 26.000 TL, gider olarak indirim konusu yapılabilecek özel tüketim
vergisi ve katma değer vergisinin toplam tutarı 690.000 TL,


h) Mükerrer 80 inci maddesinin
üçüncü fıkrasında yer alan değer artışı kazançlarına ilişkin istisna tutarı 87.000
TL,


ı) 82 nci maddesinin
ikinci fıkrasında yer alan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarı 200.000 TL,


i) 86 ncı maddesinin
birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin (d) alt bendinde yer
alan tevkifata ve istisnaya konu olmayan menkul ve gayrimenkul
sermaye iratlarına ilişkin beyanname verme sınırı 13.000 TL,


olarak tespit edilmiştir.


(3) 193 sayılı Kanunun 103 üncü
maddesinin birinci fıkrasında yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin
vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2024 takvim yılı gelirlerinin
vergilendirilmesinde uygulanmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.







110.000 TL'ye kadar  



% 15






230.000 TL'nin 110.000 TL'si için 16.500 TL,
fazlası 



% 20






580.000 TL'nin 230.000 TL'si için 40.500
TL (ücret gelirlerinde 870.000 TL'nin 230.000 TL'si için 40.500 TL),
fazlası



% 27






3.000.000 TL'nin 580.000 TL'si için 135.000 TL,
(ücret gelirlerinde 3.000.000 TL'nin 870.000 TL'si için 213.300 TL), fazlası



% 35






3.000.000 TL'den fazlasının 3.000.000 TL'si için 982.000
TL, (ücret gelirlerinde 3.000.000 TL'den fazlasının 3.000.000 TL'si için
958.800 TL), fazlası



% 40









(4) 193 sayılı Kanunun mükerrer
121 inci maddesi hükmü uyarınca, anılan maddenin birinci fıkrasında yer alan
tutar, 1/1/2024 tarihinden itibaren verilmesi gereken yıllık gelir ve
kurumlar vergisi beyannamelerinde uygulanmak üzere 6.900.000 TL olarak tespit
edilmiştir.


 


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Basit Usulde Kazanç
Tespiti ile İlgili Hususlar


 


Kar hadleri emsallerine göre
düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler


MADDE 4 – (1) Milli
piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kar hadleri emsallerine göre
düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler belirleme yetkisi
193 sayılı Kanunun 48 inci maddesi ile Hazine ve Maliye Bakanlığına verilmiştir.
Bu yetki kullanılarak 2023 yılı için 30/12/2022 tarihli ve 32059 ikinci
mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri
No: 323) ile belirlenen tutarlar yeniden artırılmıştır.


(2) Buna göre, anılan maddelerin
ticaretini yapanların, 2024 takvim yılında da basit usulden yararlanabilmeleri
için alış, satış veya hasılatlarının 31/12/2023 tarihi itibarıyla
aşağıda belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir:


 







Emtianın Cinsi



Büyükşehir Belediye Sınırları Dışında Kalan Yerlerde



Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde Kalan Yerlerde



 






 






Yıllık Alım Ölçüsü (TL)



Yıllık Satış Ölçüsü (TL)



Yıllık Alım Ölçüsü (TL)



Yıllık Satış Ölçüsü (TL)



 






 






Değerli Kağıt



1.180.000



1.300.000



1.400.000



1.700.000



 






Şeker – Çay



870.000



1.180.000



1.100.000



1.400.000



 






Milli Piy.
Bil., Hemen Kazan, Süper Toto vb.



870.000



1.180.000



1.100.000



1.400.000



 






İçki (Bira ve Şarap
Hariç) – İspirto – Sigara – Tütün



870.000



1.180.000



1.100.000



1.400.000



 






Akaryakıt (LPG hariç)



1.300.000



1.400.000



1.700.000



2.000.000



 









 


(3) Belirtilen bu malların alım
satımı ile uğraşanlar hakkında, basit usulün özel şartları bakımından
yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle, 2/5/1982 tarihli ve
17682 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri
No:136)’ndeki hesaplamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.


Basit usule tabi mükelleflerde
gün sonunda toplu belge düzenleme uygulaması


MADDE 5 – (1) Basit
usule tabi mükelleflerle ilgili 6/12/1998 tarihli ve 23545 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No:215) ile
getirilen, belge vermedikleri günlük hasılatları için gün sonunda tek bir
fatura düzenlenmesine ilişkin uygulamanın, 31/12/2024 tarihine kadar devam
etmesi Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin Bakanlığımıza
verdiği yetkiye istinaden uygun görülmüştür.


 


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Menkul Sermaye
İradının Beyanında İndirim Oranı Uygulaması


 


2023 takvim yılında elde
edilen bir kısım menkul sermaye iradının beyanında dikkate alınacak
indirim oranı uygulaması


MADDE 6 – (1) 193 sayılı Kanunun
76 ncı maddesinin 5281 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle yürürlükten
kaldırılan ikinci fıkrasında, 193 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının
(5), (6), (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yer alan menkul sermaye
iratlarına (döviz cinsinden açılan hesaplara ödenen faiz ve kâr payları,
dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz
cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilenler hariç) fıkrada
belirtilen indirim oranının uygulanması suretiyle bulunacak kısmın, bu
iratların beyanı sırasında indirim olarak dikkate alınacağı belirtilmişti.


(2) 193 sayılı Kanunun indirim
oranı uygulamasına yönelik 76 ncı maddesinin ikinci
fıkrası 1/1/2006 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak
üzere 5281 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmakla birlikte, anılan Kanunun
geçici 67 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası hükmü gereğince 1/1/2006
tarihinden önce ihraç edilen her nevi tahvil ve Hazine bonolarından elde edilen
gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005 tarihinde yürürlükte olan hükümler
esas alınacağından, indirim oranı uygulaması bahsi geçen menkul kıymet
gelirleri için devam etmektedir.


(3) İndirim oranı; 213 sayılı
Kanuna göre o yıl için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranının, aynı
dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama
faiz oranına bölünmesi suretiyle tespit edilmekte olup 213 sayılı Kanun
hükümlerine göre 2023 yılı için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranı %58,46’dır. Bu
dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama
faiz oranı ise % 16,59’dur. Buna göre, 2023 yılında elde edilen bir kısım
menkul sermaye iradının beyanında uygulanacak indirim oranı (%58,46 / %16,59=)%
352,38 olmaktadır.


Bu oranlar dikkate alındığında,
2023 yılı gelirlerine uygulanacak indirim oranı birden büyük çıkmaktadır.


 (4) Bu kapsamda, 2023 yılında
elde edilen menkul sermaye iratlarından, 1/1/2006 tarihinden önce
ihraç edilmiş olan ve 193 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının
(5) numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile
Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden
sağlanan gelirler indirim oranının birden büyük olması dolayısıyla beyan
edilmeyecektir.


(5) Dövize, altına veya başka bir
değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul
kıymetlerden elde edilen menkul sermaye iratlarının ve ticari işletmelere dahil kazanç
ve iratların beyanında indirim oranı uygulanmamaktadır.


(6) 193 sayılı Kanunun geçici
67 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, anılan Kanunun 75 inci
maddesinin ikinci fıkrasının (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yazılı
menkul sermaye iratları 1/1/2006 tarihinden itibaren nihai
olarak tevkifat yoluyla vergilendirilmekte olup bu gelirlerin beyanı
ve bu gelirlere indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.


Yürürlük


MADDE 7 – (1) Bu
Tebliğ 1/1/2024 tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 8 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini
Hazine ve Maliye Bakanı yürütür