Gelir Vergisi Genel Tebliği (seri No: 319)

GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ


(SERİ NO: 319)


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Amaç ve Kapsam


 


Amaç ve kapsam


MADDE 1 – (1) Bu
Tebliğin amacı, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda, 22/12/2021
tarihli ve 7349 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun ile yapılan değişikliklere ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.


 


İKİNCİ BÖLÜM


Ücret İstisnasına İlişkin Düzenleme


 


Yasal düzenleme


MADDE 2 – (1) 7349
sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci
fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.


“18. Hizmet erbabının, ödemenin
yapıldığı ayda geçerli olan asgari ücretin aylık brüt tutarından işçi sosyal
güvenlik kurumu primi ve işsizlik sigorta primi düşüldükten sonra kalan
tutarına isabet eden ücretleri (Şu kadar ki, istisnayı aşan ücret gelirinin
vergilendirilmesinde verginin hesaplanacağı gelir dilim tutarları ve oranları,
istisna kapsamındaki tutarlar da dikkate alınarak belirlenir. Ödenecek vergi
tutarı, bu suretle bulunan vergi tutarının içinde istisna tutara isabet eden
kısım düşülmek suretiyle hesaplanır. İstisna nedeniyle alınmayacak olan vergi
ilgili ayda aylık asgari ücret üzerinden hesaplanması gereken vergiyi aşamaz.
Birden fazla işverenden ücret alanlarda bu istisna sadece en yüksek olan ücrete
uygulanır.).”


(2) 7349 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesi ile 193 sayılı Kanunun;


a) 106 ncı maddesinin
birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan “Diğer ücretlerde, gezici
olarak çalışanların” ibaresi “Gezici olarak çalışanların” şeklinde
değiştirilmiş, bentte yer alan “ücret ve” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.


b) 32 nci maddesi, 64
üncü maddesi, 108 inci maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendi, 109
uncu maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendi ile ikinci ve üçüncü
fıkraları, 110 uncu maddesi, 118 inci maddesi ve 122 nci maddesi yürürlükten
kaldırılmıştır.


(3) 7349 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesi ile 1/7/1964 tarihli ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (2)
sayılı tablonun “IV- Ticari ve medeni işlerle ilgili kâğıtlar” başlıklı
bölümünün (34) numaralı fıkrasında yer alan “ücretlere ilişkin kağıtlar”
ibaresinden sonra gelmek üzere (Bu maddenin birinci fıkrasının (18) numaralı
bendinde düzenlenen ücretlerde istisna, aylık brüt asgari ücrete isabet eden
kısım için uygulanır.) şeklinde parantez içi hüküm eklenmiştir.


 


Ücret gelirlerinin
vergilendirilmesi


MADDE 3 – (1)
193 sayılı Kanunun 61 inci maddesinde ücret, işverene tabi ve belirli bir
işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile
sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler olarak tanımlanmış ve ücretin
ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam,
avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar
altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı
ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunmasının onun
mahiyetini değiştirmeyeceği belirtilmiştir. Dolayısıyla, hizmet erbabına ödenen
aylık ücret, mesai, prim, ikramiye, gider karşılığı ve sair adlarla yapılan tüm
ödemeler ve sağlanan menfaatler de ücret kapsamında değerlendirilmektedir.


(2) 193 sayılı Kanunun 63 üncü
maddesinde ücretin gerçek safi değerinin, işveren tarafından verilen para ve
ayınlarla sağlanan menfaatler toplamından sigorta primi, şahıs sigortası primi
ve sendika aidatı gibi kesinti ve ödemeler indirildikten sonra kalan miktar
olduğu hüküm altına alınmıştır.


(3) 193 sayılı Kanunun 23 üncü
ve müteakip maddelerinde gelir vergisinden istisna edilen ücret ödemelerine,
aynı Kanunun 31 inci maddesinde ise engellilik indirimine yer verilmiştir. İstisna
ve indirimler ücret bordrosunda gösterilmekte, ancak gelir vergisi matrahına
dâhil edilmemektedir.


(4) 193 sayılı Kanunun 94 üncü
maddesinde tevkifat yapmak zorunda olan mükellefler sayılmış, aynı maddenin
birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, hizmet erbabına ödenen ücretler ile
61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden 103 ve 104 üncü maddelere
göre vergi tevkifatı yapılacağı belirtilmiştir.


(5) Ücret gelirleri genel olarak
tevkif suretiyle vergilendirilmekte olup, yapılan kesintiler işverenler
tarafından muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile beyan edilmek suretiyle
ödenmektedir. Ancak, tevkif suretiyle vergilendirilmemiş ücret gelirleri ise
tutarı ne olursa olsun 193 sayılı Kanunun 95 inci maddesi hükmüne istinaden
yıllık beyannameyle beyan edilmektedir.


(6) 193 sayılı Kanunun 86 ncı
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında tevkif suretiyle
vergilendirilmiş;


a) Tek işverenden ücret geliri
elde eden mükelleflerin, ücret gelirleri toplamının 103 üncü maddede yazılı
tarifenin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı (2022 yılı için 880.000
TL)  aşması,


b) Birden fazla işverenden ücret
geliri elde eden mükelleflerin, birinci işverenden aldıkları ücret gelirleri de
dâhil olmak üzere ücretleri toplamının gelir vergisi tarifesinin dördüncü gelir
diliminde yer alan tutarı (2022 yılı için 880.000 TL) aşması,


c) Birden fazla işverenden ücret
geliri elde eden mükelleflerin, birden sonraki işverenden alınan ücretleri
toplamının gelir vergisi tarifesinin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı
(2022 yılı için 70.000 TL) aşması,


halinde, ücret gelirleri yıllık
beyanname ile beyan edilmektedir.


(7) Yıllık beyannamede
hesaplanan gelir vergisinden, 193 sayılı Kanunun 94 üncü maddesine göre yıl
içinde tevkif suretiyle ödenen vergiler mahsup edilmektedir.


(8) Ücret gelirleri için yıllık
beyanname verilmesi durumunda, 193 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinde yer alan
eğitim ve sağlık harcamaları ile bağış ve yardımlar gibi bazı harcamalar da
beyan edilen gelirden indirim konusu yapılabilmektedir.


 


İstisnanın kapsamı ve
uygulaması


MADDE 4 – (1) 7349
sayılı Kanunla, 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen
(18) numaralı bent ile 1/1/2022 tarihinden itibaren yapılan ücret ödemelerine
uygulanmak üzere, hizmet erbabının ödemenin yapıldığı ayda geçerli olan asgari
ücretin aylık brüt tutarından işçi sosyal güvenlik kurumu primi ve işsizlik
sigorta primi düşüldükten sonra kalan tutarına isabet eden ücretleri gelir
vergisinden istisna edilmiştir.


(2) İstisnayı aşan ücret
gelirinin vergilendirilmesinde, hizmet erbabının ilgili aydaki gelirine ilişkin
verginin hesaplanacağı gelir dilim tutarları ve oranları, istisna kapsamındaki
tutarlar da dikkate alınarak belirlenecektir.


(3) İstisna nedeniyle alınmayacak
olan vergi, ilgili ayda aylık asgari ücret üzerinden hesaplanması gereken
vergiyi aşmayacaktır.


(4) Hizmet erbabının birden
fazla işverenden ücret alması halinde istisna sadece en yüksek olan ücrete
uygulanacaktır.


(5) Ücret
gelirlerinin vergilendirilmesinde, maaş ödemesinin yanı sıra aynı dönemde
yapılan ve ücret olarak değerlendirilen prim, ikramiye, huzur hakkı, mesai
ücreti, döner sermaye ücreti, ek ders ücreti gibi ödemeler de dikkate alınmak
suretiyle kümülatif matrah esas alınarak vergilendirme yapılmaktadır. İlgili
dönemlerde uygulanan indirim ve istisnalar bu ödemelerin toplamına bir kez
uygulanmaktadır. Dolayısıyla ilgili ayda yapılan ücret ve ücret sayılan
ödemelerin toplamına anılan istisnanın bir kez uygulanması gerekmektedir.


(6) 193 sayılı
Kanunun 61 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, bu Kanunun uygulamasında ücret
sayılan ödemeler düzenlenmiştir. Aynı Kanunun 62 nci maddesinde, işverenler
hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları kapsamında çalıştıran gerçek ve
tüzel kişiler olarak tanımlanmış ve 61 inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen
ücret sayılan ödemeleri yapanlar da bu Kanunda yazılan ödevleri yerine getirmek
bakımından işveren olarak kabul edilmiştir. Dolayısıyla, yönetim ve denetim
kurulu üyelerine ödenen huzur hakkı, bilirkişilere, resmi arabuluculara,
eksperlere, spor hakemlerine, sporculara yapılan ödemeler gibi ücret sayılan
ödemelerin vergilendirilmesinde, Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının
(18) numaralı bendinde düzenlenen istisnanın uygulanması mümkündür.


(7) Yapılan
düzenleme ile 1/1/2022 tarihinden itibaren 193 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde
düzenlemiş bulunan asgari geçim indirimi uygulaması kaldırıldığından bu
tarihten itibaren yapılan ücret ödemelerinde asgari geçim indirimi uygulanmayacaktır.


(8) Asgari
ücretle çalışan ve istisna uygulaması nedeniyle vergi ödemeyecek olan hizmet
erbabı da dahil olmak üzere 193 sayılı Kanunun 31 inci maddesi kapsamında vergi
indiriminden faydalanmak üzere başvuruda bulunanların engellilik indirimine
ilişkin işlemleri önceden olduğu gibi Gelir İdaresi Başkanlığınca
değerlendirilerek sonuçlandırılacaktır. Asgari ücretli olarak çalışan ve bu
nedenle ilgili ayda istisna nedeniyle vergi ödemeyecek olan hizmet erbabı,
engellilik indiriminden faydalanamayacak olmakla birlikte onaylanan başvuruları
üzerine şartları dahilinde emeklilik başvurularını yapabilecektir. Asgari
ücretin üzerinde ücret alan ve vergi indirimine hak kazanan hizmet erbabının,
gelir vergisi matrahının yeterli olması halinde, hem engellilik indiriminden
hem de aynı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı
bendinde düzenlenen istisnadan faydalanması mümkün bulunmaktadır.


 


Asgari ücretli
olarak çalışanlarda gelir vergisi istisnası


MADDE 5 – (1)
Hizmet erbabının ücret gelirinin, ilgili ayda geçerli olan asgari ücretin brüt
tutarı kadar olması halinde, brüt tutardan, işçi sosyal güvenlik kurumu primi
ve işsizlik sigorta primi kesintisi yapılacak, gelir vergisi ve damga vergisi
kesintisi yapılmayacaktır.


                Örnek 1: İşveren (A)’nın
işyerinde asgari ücretli olarak çalışan Bay (B)’nin, 2022 yılı için brüt ücreti
5.004 TL’dir. Bay (B)’ye bu ücreti dışında, mesai, sosyal yardım, prim ve
benzeri başkaca bir ödeme yapılmamaktadır.


Bay (B)’ye 2022
yılının ilgili aylarında yapılacak net ücret ödemesi aşağıdaki şekilde
hesaplanacaktır.





(2) Hizmet erbabının asgari
ücretiyle birlikte mesai ücreti, sosyal yardım, ikramiye gibi ücret sayılan
gelirler elde etmesi durumunda ise toplam ücret gelirinin; ilgili ayda geçerli olan
asgari ücretin aylık brüt tutarından işçi sosyal güvenlik kurumu primi ve
işsizlik sigorta primi düşüldükten sonra kalan kısmı gelir vergisinden istisna
olacak, bu tutarı aşan kısım vergilendirilecektir. İstisna tutarını aşan kısmın
vergilendirilmesinde, istisna kapsamında olan matrah da dikkate alınarak vergi
tarifesinin uygulanacak dilim ve vergi oranı belirlenecektir. İstisna suretiyle
sağlanan menfaat asgari ücretin ilgili ayda hesaplanan vergisini
geçemeyecektir.


Örnek 2: İşveren (C)’nin
işyerinde asgari ücretli olarak çalışan Bayan (D)’nin, 2022 yılı için brüt
ücreti 5.004 TL’dir. Bayan (D)’ye bu ücreti dışında, aylık mesai ve sosyal
yardım olarak da 996 TL ödeme yapılmaktadır.


Bayan (D)’ye 2022 yılının ilgili
aylarında yapılacak net ücret ödemesi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.


 





 


Örnek 3: İşveren (E)’nin
işyerinde asgari ücretli olarak çalışan Bayan (F)’nin, 2022 yılı için brüt
ücreti 5.004 TL’dir. Bayan (F)’ye bu ücreti dışında, Ocak ve Temmuz aylarında
10.000 TL ikramiye ödemesi yapılmaktadır.


Bayan (F)’ye 2022 yılının ilgili
aylarında yapılacak net ücret ödemesi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.


 





 


(3) 193 sayılı Kanunun 23 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde yapılan düzenleme ile
getirilen istisna, ödemenin yapıldığı ayda geçerli olan asgari ücretin aylık
brüt tutarından işçi sosyal güvenlik kurumu primi ve işsizlik sigorta primi
düşüldükten sonra kalan tutarına isabet eden ücretleri ile sınırlı olup, 31/5/2006
tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa tabi
sigortalı olarak sosyal güvenlik destek primi ödemek suretiyle yeniden
çalışmaya başlayan hizmet erbabının ödeyeceği sosyal güvenlik destek primi işçi
payının % 7,5 olması istisna tutarını değiştirmeyecektir.


Örnek 4: Bay (G), emekli
olduktan sonra işveren (H)’nin yanında asgari ücretle çalışmaya başlamıştır.
Bay (G)’nin ücretinden %7,5 oranında sosyal güvenlik destek primi
kesilmektedir.


Bay (G)’ye 2022
yılının ilgili aylarında yapılacak net ücret ödemesi aşağıdaki şekilde
hesaplanacaktır.


 





 


Asgari ücretin üzerinde ücret
geliri elde edenlerde gelir vergisi istisnası


MADDE 6 – (1)
Hizmet erbabının elde ettiği ücret ve ücret sayılan gelirlerinden 193 sayılı
Kanunun 31 ve 63 üncü maddesinde yer alan indirimler düşülecek ve varsa Kanunun
23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendi hariç 23 ve müteakip
maddelerinde düzenlenen istisna kapsamındaki ücret ödemeleri gelir vergisi
matrahına dahil edilmeyecektir. Bu şekilde belirlenen gelir vergisi matrahına
gelir vergisi tarifesi uygulanarak vergi hesaplanacaktır. Bu suretle hesaplanan
vergiden istisna tutara isabet eden vergi düşülmek suretiyle ödenecek vergi
belirlenecektir. Bu istisna suretiyle sağlanan menfaat asgari ücretin ilgili
ayda hesaplanan vergisini geçemeyecektir.


(2) Tam zamanlı çalışmayan
hizmet erbabına yapılan ücret ödemeleri ile yeni işe başlayan ve işten ayrılan
hizmet erbabına yapılan kıst ücret ödemelerine istisna tam olarak
uygulanacaktır.


Örnek 5: İşveren (I)’nın
işyerinde çalışan Bay (İ)’nin, 2022 yılı için brüt ücreti 8.000 TL’dir. Bay (İ)’ye
başkaca bir ödeme yapılmamakta ve Bay (İ)’nin 193 sayılı Kanunun 63 üncü maddesi
uyarınca, kesilen sigorta primi dışında bir indirimi bulunmamaktadır.


Bay (İ)’ye 2022 yılının ilgili
aylarında yapılacak net ücret ödemesi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.


 





Örnek 6: İşveren (J)’nin
işyerinde çalışan Bayan (K)’nin, 2022 yılı için brüt ücreti 9.000 TL’dir. İşveren
(J), ayrıca, Bayan (K)’ye çalıştığı her bir gün için yemek hizmetinde
kullanılmak üzere yemek kartına günlük 34 TL, ulaşım hizmetinde kullanılmak
üzere ulaşım kartına günlük 17 TL yüklemekte, çocuğunu gönderdiği özel kreş
için de kreş işletmesine 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (16) numaralı bendi kapsamında 1.000 TL ödeme yapmaktadır.


Bayan (K)’nin kendi adına
ödediği 500 TL şahıs sigorta primi ödemesi bulunmaktadır. Bayan (K), 3. derece
(2022 yılı için 500 TL) engelli vergi indiriminden faydalanmaktadır.


Bayan (K)’ye 2022 yılı ilgili
aylarda yapılacak net ücret ödemesi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.


 





 


Örnek 7: Bay (L) 10.000
TL brüt ücret ile 16 Eylül 2022 tarihinde, işveren (M)’nin işyerinde çalışmaya
başlamıştır.


Bay (L)’ye 2022 yılının ilgili
aylarında yapılacak net ücret ödemesi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.


 





 


Örnek 8: 12.000 TL brüt
ücret ile işveren (N)’nin işyerinde çalışan Bayan (O), 10 Ağustos 2022
tarihinde işten ayrılmıştır.


Bayan (O)’ya 2022 yılının ilgili
aylarında yapılacak net ücret ödemesi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.


 





Örnek 9: İşveren (Ö)’nün
işyerinde aylık 15 gün çalışan Bayan (P)’ye bu çalışması karşılığı aylık brüt
4.000 TL ödenmektedir.


Bayan (P)’ye 2022 yılının ilgili
aylarında yapılacak net ücret ödemesi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.


 





 


Bayan (P)’nin,
15 gün çalışması karşılığı aylık brüt ücretinin 5.500 TL olduğu durumda, 2022
yılının ilgili aylarında yapılacak net ücret ödemesi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.





 


Birden fazla işverenden ücret
alınması durumunda istisnanın uygulanması


MADDE 7 – (1) Aynı
zamanda birden fazla işverenden ücret alınması halinde, istisna uygulaması, sadece
en yüksek ücretin elde edildiği işveren tarafından gerçekleştirilecektir. Söz
konusu işverene bu durumu bildirme yükümlülüğü hizmet erbabına aittir. Birden
fazla işverenden aynı tutarda ücret alındığı durumda, istisnayı uygulayacak
olan işvereni hizmet erbabı kendisi belirleyecektir. İstisnadan faydalanılan
işverende, istisnanın tamamından faydalanılamaması durumunda kalan tutar için
diğer işverende istisnadan faydalanılması mümkün değildir.


Örnek 10: Bay (R) iki
ayrı işyerinde işveren (S) ve işveren (Ş)’nin yanında çalışmaktadır. İşveren (S)’den
brüt 7.000 TL, işveren (Ş)’den ise brüt 3.000 TL ücret geliri elde etmektedir.


Bay (R)’ye (S) işvereni
tarafından ödenen ücrete istisna uygulanacak ve 2022 yılı ilgili aylarda
yapılacak net ücret ödemeleri aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.


 





 





Örnek 11: Bayan (T)
iki ayrı işverenin yanında çalışmaktadır. İşveren (U)’dan brüt 4.000 TL ve işveren
(Ü)’den brüt 4.000 TL ücret geliri elde etmektedir.


Bayan (T), (U) işvereninden
istisna uygulamasını talep etmiştir. Bayan (T)’ye sadece (U) işvereni
tarafından ödenen ücrete istisna uygulanacak olup, 2022 yılının ilgili aylarında
yapılacak net ücret ödemeleri aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.


 





 





 


Teşvik ve istisna
kapsamındaki ücret ödemeleri


MADDE 8 – (1) 16/12/1999
tarihli ve 4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu ile 491 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun
12 nci maddesine göre, Türk Uluslararası Gemi Sicilinde kayıtlı
gemilerde ve yatlarda çalışan personele ödenen ücretler gelir vergisinden
istisna edilmiştir. Bu Kanun kapsamında çalışan ve şartları taşıyan hizmet
erbabına yapılan ücret ödemeleri üzerinden gelir vergisi kesintisi
yapılmamaktadır. Dolayısıyla, istisna kapsamındaki bu ücretlere 193 sayılı
Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendi uyarınca
ayrıca istisna uygulanması söz konusu değildir.


(2) a) 6/6/1985 tarihli ve
3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun geçici 3 üncü maddesi uyarınca bölgede
imalat faaliyetlerinde çalışan personele ödenen ücretleri üzerinden,


b) 26/6/2001 tarihli ve 4691
sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici
2 nci maddesine göre Ar-Ge, tasarım ve destek personeline ödenen
ücretleri üzerinden,


c) 28/2/2008 tarihli ve 5746
sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında
Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre, Ar-Ge, tasarım ve destek
personeline ödenen ücretleri üzerinden,


ç) 25/8/1999 tarihli ve 4447
sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 21 inci maddesine göre, ilgili yılda
uygulanan asgarî ücretin aylık brüt tutarının prim ödeme gün sayısına isabet
eden tutarı üzerinden,


hesaplanan gelir vergisinin
asgarî geçim indirimi uygulandıktan sonra kalan kısmı, verilecek muhtasar ve
prim hizmet beyannamesi üzerinden tahakkuk eden vergiden terkin edilmekteydi.


193 sayılı Kanunun 23 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendiyle ihdas edilen istisna
uygulaması ve asgari geçim indirimi uygulamasının kaldırılması nedeniyle,
teşvik kapsamındaki bu ücret ödemelerine, öncelikle 193 sayılı Kanunun 23 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde düzenlenen istisna
uygulanacak ve istisna sonrası vergi, ilgili düzenlemelerdeki sınırlamalar
çerçevesinde tahakkuktan terkin edilecektir. Asgari ücrete isabet eden verginin
tahakkuktan terkin edilmesini öngören düzenlemelere göre ise istisna uygulaması
nedeniyle asgari ücretten vergi alınmadığından tahakkuktan terkini gerekecek
bir vergi hesabı yapılmayacaktır.


(3) Diğer kanunlarda yer alan
benzer istisna ve teşvikler için de hesaplama aynı şekilde olacaktır.


Örnek 12: İşveren (V)’nin
işyerinde çalışan Bay (Y), aylık brüt 10.000 TL ücret geliri elde etmektedir.


Bay (Y)’nin 3218 sayılı Kanun
kapsamında çalışması ve ücretinin teşvik kapsamında olması durumunda, 2022 yılının
ilgili aylarında yapılacak net ücret ödemeleri aşağıdaki şekilde
hesaplanacaktır.


 





Bay (Y)’nin
4691 sayılı Kanun kapsamında çalışması ve ücretinin teşvik kapsamında olması
durumunda, 2022 yılının ilgili aylarında yapılacak net ücret ödemeleri
aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.





Bay (Y)’nin
5746 sayılı Kanun kapsamında çalışması ve ücretinin teşvik kapsamında olması
durumunda, 2022 yılının ilgili aylarında yapılacak net ücret ödemeleri
aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.





 


Bay (Y)’nin
4447 sayılı Kanun kapsamında çalışması ve ücretinin teşvik kapsamında olması
durumunda, 2022 yılının ilgili aylarında yapılacak net ücret ödemeleri
aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.





Yıllık beyanname verilmesi
halinde istisna uygulaması


MADDE 9 – (1)
Hizmet erbabının ücret gelirlerinin 193 sayılı Kanunun 86 ncı maddesinin
birinci fıkrasının (b) bendine göre yıllık beyanname ile beyan edilmesinin
gerekmesi durumunda, yıl içinde istisna uygulamasından faydalanıldığı için
yıllık beyannamede söz konusu istisna uygulamasına yer verilmeyecek ve yıllık
beyannamede ücret gelirlerinin toplamı üzerinden hesaplanan vergiden, yıl
içinde istisna öncesi hesaplanan vergiler mahsup edilecektir.


(2) Tevkif suretiyle
vergilendirilmemiş ücret gelirlerinin yıllık gelir vergisi matrahının, asgari
ücretin yıllık gelir vergisi matrahını aşmaması halinde, bu gelirler beyan
edilmeyecektir. Söz konusu, gelirlerin asgari ücretin yıllık gelir vergisi matrahını
aşması halinde ise bu gelirlerin tamamı beyan edilecek ve hesaplanan gelir
vergisinden asgari ücretin yıllık matrahı üzerinden hesaplanan vergi indirim konusu
yapılacaktır.


Örnek 13: İşveren (Z)’nin
işyerinde çalışan Bay (A), aylık brüt 100.000 TL ücret geliri elde etmektedir.


Bay (A)’nın 2022 yılı yıllık
gelir vergisi matrahı gelir vergisi tarifesinin dördüncü dilimindeki tutarı
(2022 yılı için 880.000 TL) aştığından, Bay (A)’nın ücret gelirini yıllık
beyannameyle beyan etmesi gerekmektedir.


Bay (A)’ya 2022 yılının ilgili
aylarında yapılacak net ücret ödemelerine ilişkin hesaplama ile Bay (A)’nın yıllık
beyanı üzerine yapılacak hesaplamalar aşağıdaki şekilde olacaktır.


 








Örnek 14: Bayan (B)
iki ayrı iş yerinde işveren (C) ve işveren (D)’nin yanında çalışmaktadır.
İşveren (C)’den brüt 10.000 TL ve işveren (D)’den brüt 8.000 TL ücret geliri
elde etmektedir.


Bayan (B)’nin ikinci işverenden
elde ettiği ücret geliri 2022 yılı gelir vergisi tarifesinin ikinci dilimindeki
tutarı (2022 yılı için 70.000 TL) aştığından, Bayan (B)’nin ücret gelirini
yıllık beyannameyle beyan etmesi gerekmektedir.


Bayan (B)’ye 2022 yılının ilgili
aylarında yapılacak net ücret ödemelerine ilişkin hesaplamalar ile Bayan (B)’nin
yıllık beyanı üzerine yapılacak hesaplamalar aşağıdaki şekilde olacaktır.


 











Örnek 15: Bay (E), 15.000
TL brüt ücretle çalıştığı işveren (F)’deki işinden 15 Temmuz 2022 tarihi
itibarıyla ayrılmış ve 16 Temmuz 2022 tarihi itibariyle işveren (G)’nin yanında
20.000 TL brüt ücretle çalışmaya başlamıştır.


Bay (E)’nin ikinci işverenden
elde ettiği ücret geliri 2022 yılı gelir vergisi tarifesinin ikinci dilimindeki
tutarı (2022 yılı için 70.000 TL) aştığından, Bay (E)’nin ücret gelirini yıllık
beyannameyle beyan etmesi gerekmektedir.


Bay (E)’ye 2022 yılının ilgili
aylarında yapılacak net ücret ödemelerine ilişkin hesaplamalar ile Bay (E)’nin
yıllık beyanı üzerine yapılacak hesaplamalar aşağıdaki şekilde olacaktır.


 





 


 


 


 





 





 


Örnek 16: Bay (H) tevkif
suretiyle vergilendirilmemiş aylık brüt 7.000 TL ücret geliri elde etmektedir.


Ücret geliri tevkif suretiyle
vergilendirilmediğinden, Bay (H)’nin ücret gelirini yıllık beyannameyle beyan
etmesi gerekmektedir.


Bay (H)’nin 2022 yılı yıllık
beyanı üzerine yapılacak hesaplama aşağıdaki şekilde olacaktır.


 





 


Ücret bordrosu ve
hesaplamalar


MADDE 10 – (1) 4/1/1961
tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 238 inci maddesinde ücret bordrosuna
ilişkin hükümlere yer verilmiş ve ücret bordrosunda yer alması gereken bilgiler
sayılmış olup, işverenlerin bu bilgilere yer vermek suretiyle ücret
bordrolarını diledikleri şekilde düzenleyebilecekleri belirtilmiştir. Bu
Tebliğin önceki bölümlerinde yer verilen örnekler istisna suretiyle alınmayacak
olan vergi tutarının belirlenebilmesine yönelik olarak hazırlanmıştır.
Dolayısıyla ücret bordrolarının ve bordro düzenlenmesine esas hesaplamaların,
örneklerle aynı sonucu doğuracak, diğer bir ifadeyle, istisna nedeniyle
alınmayacak verginin ilgili aydaki asgari ücretin vergisini geçmeyecek şekilde,
farklı yöntemlerle yapılması mümkündür.


 


193 sayılı Kanunun kaldırılan
64 üncü maddesi kapsamında bulunan diğer ücretlilerin durumu


MADDE 11 – (1) 7349
sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile 193 sayılı Kanunun 64 üncü maddesi 1/1/2022
tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmıştır. Söz konusu düzenleme
ile bu madde kapsamında bulunan;


a) Kazançları basit usulde
tespit edilen ticaret erbabı yanında çalışanların,


b) Özel hizmetlerde çalışan
şoförlerin,


c) Özel inşaat sahiplerinin
ücretle çalıştırdığı inşaat işçilerinin,


ç) Gayrimenkul sermaye iradı
sahibi yanında çalışanların,


elde ettikleri ücretler,
işverenlerin tevkifat yapma yükümlülüğü bulunmadığından
tevkifata tabi olmayan ücret kapsamında değerlendirilecektir.


(2) 193 sayılı Kanunun 64 üncü
maddesinin yürürlükten kaldırılması nedeniyle, bu kapsamda bulunan hizmet erbabının
vergi karnesi almasına ve karnesini vergi dairesine ibraz ederek vergilerini
tarh ve tahakkuk ettirmesine gerek bulunmamaktadır. Bu kapsamda olanların 1/1/2022
tarihinden itibaren elde ettikleri tevkif suretiyle vergilendirilmemiş ücret
gelirleri Kanunun genel hükümlerine tabi olacaktır. 


(3) 193 sayılı Kanunun 23 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendi uyarınca, bu kapsamda bulunan
hizmet erbabının 1/1/2022 tarihinden itibaren elde ettiği ücret gelirlerine
ilişkin matrahlarının, asgari ücretin yıllık gelir vergisi matrahını aşmaması
halinde, istisna kapsamına giren bu ücretleri için yıllık beyanname
verilmeyecektir.


(4) Hizmet erbabının elde ettiği
ücret gelirlerinin, istisna tutarını aşması halinde ise elde edilen ücret
gelirinin tamamı yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilecek ve hesaplanan
gelir vergisinden asgari ücret üzerinden hesaplanan yıllık gelir vergisi mahsup
edilerek ödenecek vergi hesaplanacaktır.


Örnek 17: Basit usule
tabi mükellefin yanında çalışan Bay (I), tevkif suretiyle vergilendirilmemiş
aylık brüt 5.004 TL ücret geliri elde etmektedir.


Bay (I)’nın 2022 yılında elde
ettiği ücret gelirinin gelir vergisi matrahı, asgari ücretin yıllık gelir
vergisi matrahını aşmadığından, istisna kapsamında kalan bu ücret geliri için
yıllık beyanname verilmeyecektir.


Örnek 18: Basit usule
tabi mükellefin yanında çalışan Bay (İ), tevkif suretiyle vergilendirilmemiş
aylık brüt 6.000 TL ücret geliri elde etmektedir.


Bay (İ) tevkif suretiyle
vergilendirilmemiş 2022 yılı toplam ücret gelirini yıllık beyannameyle beyan
edecek ve yıllık beyanı üzerine yapılacak hesaplama aşağıdaki şekilde olacaktır.


 





 


Yürürlük


MADDE 12 – (1)
Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


 


Yürütme


MADDE 13 – (1) Bu
Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.