Gelir Vergisi Genel Tebliği (seri No: 317)

GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ


(SERİ NO: 317)


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Amaç ve Yasal Düzenlemeler


 


Amaç


MADDE
1 – (1) Bu Tebliğin amacı, 31/12/1960 tarihli
ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9/10, 21, 23/8, 23/10, 31, 40/1, 40/7,
47, 48, 68, mükerrer 80, 82, 86, 103 ve mükerrer 121 inci maddelerinde yer alan
ve yeniden değerleme oranında artırılan maktu had ve tutarlar, basit usule tabi
mükelleflerde toplu belge düzenleme uygulaması ile 1/1/2006 tarihinden önce
ihraç edilen bir kısım menkul kıymetlerden 2021 takvim yılında elde edilen
menkul sermaye iradının beyanında dikkate alınacak indirim oranı uygulamasına
ilişkin hususların açıklanmasıdır.


Yasal
düzenlemeler


MADDE
2 – (1) 193 sayılı Kanunun mükerrer
121 inci maddesinde;


“…


Birinci
fıkrada yer alan tutar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi
Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak
suretiyle uygulanır. Bu şekilde hesaplanan tutarın %5'ini aşmayan kesirler
dikkate alınmaz. Cumhurbaşkanı, birinci fıkrada yer alan oranı ve tutarı iki
katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, kanuni oran ve tutarına
getirmeye; Maliye Bakanlığı, maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları
belirlemeye yetkilidir.”


hükmü yer
almaktadır.


(2) 193
sayılı Kanunun mükerrer 123 üncü maddesinde;


“…


2. Bu
Kanunun 9/10, 19, 21, 23/8, 23/10, 31, 40/1, 40/7, 47, 48, 68, mükerrer 80, 82
ve 86 ncı maddeleri ile 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının (15)
numaralı bendinde yer alan maktu had ve tutarlar, her yıl bir önceki yıla
ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme
oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde hesaplanan maktu had
ve tutarların % 5'ini aşmayan kesirler dikkate alınmaz. Cumhurbaşkanı, bu
surette tespit edilen had ve tutarları % 50'sine kadar artırmaya veya indirmeye
yetkilidir.


3. Bu
Kanunun 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesinin gelir dilim tutarları hakkında,
bu maddenin (2) numaralı fıkrası uygulanır.”


hükmü yer
almaktadır.


İKİNCİ BÖLÜM


Yeniden Değerleme Oranında Artırılan Had ve Tutarlar


Yeniden
değerleme oranında artırılan had ve tutarlar


MADDE
3 – (1) 193 sayılı Kanunun mükerrer
123 üncü maddesi hükmü uyarınca, aynı Kanunun 9/10, 21, 23/8, 23/10, 31, 40/1,
40/7, 47, 48, 68, mükerrer 80, 82, 86 ve 103 üncü maddelerinde yer alan ve 2021
yılında uygulanan had ve tutarlar 27/11/2021 tarihli ve 31672 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:533) ile
2021 yılı için % 36,20 (otuz altı virgül yirmi) olarak tespit edilen yeniden
değerleme oranında artırılması suretiyle belirlenerek 2022 takvim yılında
uygulanacak olan had ve tutarlar aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.


(2)
2022 takvim yılında uygulanmak üzere 193 sayılı Kanunun;


a) 9
uncu maddesinin birinci fıkrasının (10) numaralı bendinde yer alan, internet ve
benzeri elektronik ortamlar üzerinden yapılan satış hasılatı 320.000
TL,


b) 21
inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan mesken kira gelirleri için
uygulanan istisna tutarı 9.500 TL,


c) 23
üncü maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendinde yer alan, işverenlerce
işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek
verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı 34 TL,


ç) 23
üncü maddesinin birinci fıkrasının (10) numaralı bendinde yer alan,
işverenlerce hizmet erbabının işyerine gidip gelmesi için sağlanan menfaatlere
ilişkin istisna tutarı 17 TL,


d) 31
inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan engellilik indirimi tutarları;


-
Birinci derece engelliler için      2.000
TL,


-
İkinci derece engelliler için        1.170
TL,


-
Üçüncü derece engelliler için        500 TL,


e) 40 ıncı maddenin
birinci fıkrasının;


- (1)
numaralı bendinde yer alan kiralama yoluyla edinilen binek otomobillerinin her
birine ilişkin aylık kira bedeli 8.000 TL, gider olarak indirim konusu
yapılabilecek özel tüketim vergisi ve katma değer vergisinin toplam tutarı
200.000 TL,


- (7)
numaralı bendinde yer alan amortisman olarak indirim konusu
yapılabilecek tutar; özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi hariç 230.000
TL, vergilerin maliyet bedeline eklendiği veya binek otomobilin ikinci el
olarak iktisap edildiği hallerde 430.000 TL,


f)
47 nci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan
yıllık kira bedeli toplamı;


-
Büyükşehir belediye sınırları içinde 16.000 TL,


- Diğer
yerlerde 10.000 TL,


g) 48
inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan hadler;


-  (1)
numaralı bent için 200.000 TL ve 320.000 TL,


-  (2)
numaralı bent için 100.000 TL,


-  (3)
numaralı bent için 200.000 TL,


ğ) 68
inci maddenin birinci fıkrasının;


- (4)
numaralı bendinde yer alan amortisman olarak indirim konusu
yapılabilecek tutar; özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi hariç 230.000
TL, vergilerin maliyet bedeline eklendiği veya binek otomobilin ikinci el
olarak iktisap edildiği hallerde 430.000 TL,


- (5)
numaralı bendinde yer alan kiralama yoluyla edinilen binek otomobillerinin her
birine ilişkin aylık kira bedeli 8.000 TL, gider olarak indirim konusu
yapılabilecek özel tüketim vergisi ve katma değer vergisinin toplam tutarı
200.000 TL,


h)
Mükerrer 80 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan değer artışı
kazançlarına ilişkin istisna tutarı 25.000 TL,


ı)
82 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan arızi kazançlara ilişkin
istisna tutarı 58.000 TL,


i)
86 ncı maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin (d) alt
bendinde yer alan tevkifata ve istisnaya konu olmayan menkul ve
gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin beyanname verme sınırı 3.800 TL,


olarak tespit
edilmiştir.


(3) 193
sayılı Kanunun 103 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan gelir vergisine
tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2022 takvim yılı
gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden
belirlenmiştir.


32.000
TL'ye
kadar                                                                                                         %
15


70.000
TL'nin 32.000 TL'si için 4.800 TL,
fazlası                                                          %
20


170.000
TL'nin 70.000 TL'si için 12.400 TL (ücret gelirlerinde


250.000
TL'nin 70.000 TL'si için 12.400 TL),
fazlası                                                     %
27


880.000
TL'nin 170.000 TL'si için 39.400 TL (ücret gelirlerinde


880.000
TL'nin 250.000 TL'si için 61.000 TL),
fazlası                                                   %
35


880.000
TL'den fazlasının 880.000 TL'si için 287.900 TL (ücret gelirlerinde


880.000
TL'den fazlasının 880.000 TL'si için 281.500 TL),
fazlası                                %
40


(4) 193
sayılı Kanunun mükerrer 121 inci maddesi hükmü uyarınca, anılan maddenin
birinci fıkrasında yer alan tutar, 1/1/2022 tarihinden itibaren
verilmesi gereken yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde uygulanmak
üzere 2.000.000 TL olarak tespit edilmiştir.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Basit Usulde Kazanç Tespiti ile İlgili Hususlar


Kar
hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel
hadler


MADDE
4 – (1) Milli piyango bileti,
akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kar hadleri emsallerine göre düşük olarak
tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler belirleme yetkisi 193 sayılı
Kanunun 48 inci maddesi ile Hazine ve Maliye Bakanlığına verilmiştir. Bu yetki
kullanılarak 2021 yılı için 29/12/2020 tarihli ve 31349 mükerrer
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 313)
ile belirlenen tutarlar yeniden artırılmıştır.


(2)
Buna göre, anılan maddelerin ticaretini yapanların, 2022 takvim yılında da
basit usulden yararlanabilmeleri için alış, satış veya hasılatlarının 31/12/2021 tarihi
itibarıyla aşağıda belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir:





Emtianın
Cinsi



Büyükşehir
Belediye Sınırları Dışında Kalan Yerlerde



Büyükşehir
Belediye Sınırları İçinde Kalan Yerlerde



 






 






Yıllık Alım
Ölçüsü (TL)



Yıllık Satış
Ölçüsü(TL)



Yıllık Alım
Ölçüsü (TL)



Yıllık Satış
Ölçüsü (TL)



 






 






Değerli Kağıt



340.000



380.000



420.000



490.000



 






Şeker –Çay



250.000



340.000



320.000



400.000



 






Milli Piy. Bil., Hemen Kazan,
Süper Toto vb.



250.000



340.000



320.000



400.000



 






İçki (Bira ve Şarap Hariç) -İspirto–
Sigara–Tütün



250.000



340.000



320.000



400.000



 






Akaryakıt ( LPG hariç )



380.000



400.000



490.000



570.000



 






 (3)
Belirtilen bu malların alım satımı ile uğraşanlar hakkında, basit usulün özel
şartları bakımından yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle, 2/5/1982 tarihli
ve 17682 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri
No:136)’ndeki hesaplamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.


Basit
usule tabi mükelleflerde gün sonunda toplu belge düzenleme uygulaması


MADDE
5 – (1) Basit usule tabi mükelleflerle
ilgili 6/12/1998 tarihli ve 23545 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No:215) ile getirilen, belge vermedikleri
günlük hasılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlenmesine ilişkin
uygulamanın, 31/12/2022 tarihine kadar devam etmesi Vergi Usul Kanununun
mükerrer 257 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden
uygun görülmüştür.


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Menkul Sermaye İradının Beyanında İndirim Oranı Uygulaması


2021
takvim yılında elde edilen bir kısım menkul sermaye iradının beyanında dikkate
alınacak indirim oranı uygulaması


MADDE
6 – (1) 193 sayılı Kanunun 76 ncı maddesinin
5281 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılan ikinci
fıkrasında, 193 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5), (6),
(7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yer alan menkul sermaye iratlarına
(döviz cinsinden açılan hesaplara ödenen faiz ve kâr payları, dövize, altına
veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç
edilen menkul kıymetlerden elde edilenler hariç) fıkrada belirtilen indirim
oranının uygulanması suretiyle bulunacak kısmın, bu iratların beyanı sırasında
indirim olarak dikkate alınacağı belirtilmişti.


(2) 193
sayılı Kanunun indirim oranı uygulamasına yönelik 76 ncı maddesinin
ikinci fıkrası 1/1/2006 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere
uygulanmak üzere 5281 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmakla birlikte, anılan
Kanunun geçici 67 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası hükmü gereğince
1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen her nevi tahvil ve Hazine bonolarından
elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005 tarihinde yürürlükte
olan hükümler esas alınacağından, indirim oranı uygulaması bahsi geçen menkul
kıymet gelirleri için devam etmektedir.


(3)
İndirim oranı; 213 sayılı Kanuna göre o yıl için tespit edilmiş olan yeniden
değerleme oranının, aynı dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde
oluşan bileşik ortalama faiz oranına bölünmesi suretiyle tespit edilmekte olup
213 sayılı Kanun hükümlerine göre 2021 yılı için tespit edilmiş olan yeniden
değerleme oranı % 36,20’dir. Bu dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu
ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranı ise % 16,64’tür. Buna göre,
2021 yılında elde edilen bir kısım menkul sermaye iradının beyanında
uygulanacak indirim oranı (%36,20 / %16,64=) % 2,17 olmaktadır.


Bu
oranlar dikkate alındığında, 2021 yılı gelirlerine uygulanacak indirim oranı
birden büyük çıkmaktadır.


(4) Bu
kapsamda, 2021 yılında elde edilen menkul sermaye iratlarından,  1/1/2006 tarihinden
önce ihraç edilmiş olan ve 193 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin ikinci
fıkrasının (5) numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu
faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul
kıymetlerden sağlanan gelirler indirim oranının birden büyük olması dolayısıyla
beyan edilmeyecektir.


(5)
Dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz
cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilen menkul sermaye
iratlarının ve ticari işletmelere dahil kazanç ve iratların beyanında
indirim oranı uygulanmamaktadır.


(6) 193
sayılı Kanunun geçici 67 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca,
anılan Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (7), (12) ve (14) numaralı
bentlerinde yazılı menkul sermaye iratları 1/1/2006 tarihinden itibaren
nihai olarak tevkifat yoluyla vergilendirilmekte olup bu gelirlerin
beyanı ve bu gelirlere indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.


Yürürlük


MADDE
7 – (1) Bu Tebliğ 1/1/2022 tarihinde
yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE
8 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine
ve Maliye Bakanı yürütür.