Gelir Vergisi Genel Tebliği (seri No: 314)

GELİR VERGİSİ GENEL
TEBLİĞİ


(SERİ NO: 314)


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Amaç ve Kapsam


Amaç ve kapsam


MADDE 1 – (1) Bu
Tebliğin amacı; 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu
ve 89 uncu maddelerinde, 11/11/2020 tarihli ve 7256 sayılı Bazı Alacakların
Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanunla yapılan değişikliklerin açıklanmasına ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.


İKİNCİ BÖLÜM


Evlerde Üretilen
Malların İnternetten Satışında Esnaf Muaflığı


Yasal düzenleme


MADDE 2 – (1) 7256
sayılı Kanunla, 193 sayılı Kanunun esnaf muaflığını düzenleyen 9 uncu
maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki (10) numaralı bent eklenmiştir.


“10. Ayrı bir iş yeri açmaksızın
ve sanayi tipi veya seri üretim yapabilen makine ve alet kullanmaksızın
oturdukları evlerde imal ettikleri malları internet ve benzeri elektronik
ortamlar üzerinden satanlar. Bu bent kapsamında esnaf muaflığından
faydalanılabilmesi için Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi alınması, Türkiye’de
kurulu bankalarda bir ticari hesap açılması ve tüm hasılatın münhasıran bu
hesap aracılığıyla tahsil edilmesi şarttır. Bankalar, bu bent kapsamında açılan
ticari hesaplara aktarılan tutarlar üzerinden, aktarım tarihi itibarıyla %4
(bir ve üzeri işçi çalıştırıldığı durumda %2) oranında gelir vergisi tevkifatı
yapmak ve 98 ve 119 uncu maddelerdeki esaslar çerçevesinde beyan edip ödemekle
yükümlüdür. İstihdama bağlı indirimli oranın uygulanması için ilgili ayda bir işçinin
en az on gün süreyle çalıştırılması gerekir. Bu hasılat tutarı üzerinden ayrıca
94 üncü madde kapsamında tevkifat yapılmaz. Bu bent kapsamında elde edilen
hasılatın 220.000 Türk lirasını aşması hâlinde, mükellef izleyen takvim yılı
başından itibaren gerçek usulde vergilendirilir ve tekrar bu muafiyetten
faydalanamaz. Bentte yer alan hasılat koşulu dışındaki diğer şartların ihlal
edildiğinin tespit edilmesi hâlinde muafiyetten faydalanılamaz ve zamanında
tahakkuk ettirilmeyen vergiler, vergi ziyaı cezası kesilmek suretiyle gecikme
faiziyle birlikte tahsil olunur. Bentte yer alan oranları ve tutarı, yarısına
kadar indirmeye ve iki katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.”


Söz konusu hükmün 1/1/2021
tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere yayımı tarihinde
yürürlüğe girmesi öngörülmüştür.


(1) ve (6) numaralı bent
hükümlerine göre esnaf muaflığının kapsamı ve şartları


MADDE 3 – (1) Gelir
Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinde esnaf muaflığı düzenlenmiş bulunmaktadır.
Mezkûr maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi kapsamında, işyeri ve
motorlu araç olmaksızın seyyar olarak yapılan perakende mal satışları muafiyet
kapsamındadır. Giyim eşyalarıyla zati ve süs eşyaları, değeri yüksek olan ev
eşyaları ile pazar takibi suretiyle gıda, bakkaliye ve temizlik maddelerini ve
sabit iş yerlerinin önünde sergi açmak suretiyle o iş yerlerinde satışı yapılan
aynı neviden malları satanlar bu muafiyetten faydalanamamaktadırlar.


(2) Yine, 193 sayılı Kanunun 9
uncu maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendi kapsamında, sanayi tipi
veya seri üretim yapabilen makine ve aletler kullanılmaksızın ve dışarıdan işçi
çalıştırılmaksızın evlerde kendi el emekleri ile imal ettikleri havlu, örtü,
çarşaf, çorap, halı, kilim, dokuma mamûlleri, kırpıntı deriden üretilen
mamûller, örgü, dantel, her nevi nakış işleri ve turistik eşya, hasır, sepet,
süpürge, paspas, fırça, yapma çiçek, pul, payet, boncuk işleme, tığ örgü
işleri, ip ve urganları, tarhana, erişte, mantı gibi ürünleri, bir işyeri
açmaksızın satanlar esnaf muaflığından faydalanabilmektedirler. Ayrıca evlerde
imal edilen bu ürünlerin internet ve benzeri elektronik ortamlarda satışı da
yıllık brüt asgari ücret tutarını geçmemek kaydıyla muafiyet kapsamındadır.


(3) Bu muafiyetlerden
faydalanılabilmesi için ticarî, ziraî veya meslekî kazancı dolayısı ile gerçek
usulde gelir vergisine tâbi olunmaması ve faaliyetin, gelir ve kurumlar vergisi
mükelleflerine bağlılık arz edecek şekilde yapılmaması gerekmektedir.


(4) Gelir Vergisi Kanununun 94
üncü maddesine göre tevkifat yükümlülüğü bulunanlar tarafından esnaf
muaflığından faydalananlardan satın alınan mal bedelleri üzerinden; evlerde
imal edilen mallar için %2 ve perakende satılan diğer mallar için %5 oranında
tevkifat yapılmaktadır.


(10) numaralı bent hükümlerine
göre esnaf muaflığının kapsamı ve şartları


MADDE 4 – (1) 193
sayılı Kanunun 9 uncu maddesine eklenen (10) numaralı bent ile ayrı bir işyeri
açmaksızın ve sanayi tipi veya seri üretim yapabilen makine ve alet
kullanmaksızın oturdukları evlerde imal ettikleri malları, münhasıran internet
ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden satanlar esnaf muaflığı kapsamına
alınmıştır.


(2) Bunların esnaf muaflığından
faydalanılabilmesi için;


a) İkametgâhlarının bulunduğu
yerdeki tarha yetkili vergi dairesine başvurarak “Esnaf Vergi Muafiyeti
Belgesi” alınması,


b) Türkiye’de kurulu bankalarda
internetten yapılan satış gelirlerinin tahsilini ve bu gelirleri üzerinden
tevkifat yapılmasını teminen bir ticari hesap açılması ve tüm hasılatın
münhasıran bu hesap aracılığıyla tahsil edilmesi,


gerekmektedir.


(3) Bir takvim yılında elde
edilen hasılatın 220.000 Türk lirasını (2021 yılı için 240.000 TL) aşması
halinde, içinde bulunulan takvim yılında esnaf muaflığından faydalanılabilecek,
izleyen takvim yılının başından itibaren ise esnaf muaflığından
faydalanılamayacaktır. Muaflığa ilişkin şartları kaybedenler izleyen takvim
yılı başından itibaren gerçek usulde vergilendirilecek ve tekrar aynı
muafiyetten faydalanamayacaklardır. Mezkûr bentte belirtilen hasılat tutarı her
yıl yeniden değerlenmek suretiyle belirlenecektir.


(4) Birden fazla ürün imal
edilerek internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden satılması durumunda,
elde edilen hasılatın ilgili yıl içinde geçerli olan tutarı aşmaması şartı, her
bir ürün cinsi için ayrı ayrı değil tüm ürünlerden elde edilen toplam hasılat
için geçerlidir.


(5) Ticarî, ziraî veya meslekî
kazancı dolayısı ile gerçek usulde gelir vergisine tâbi olanlar ile
faaliyetini, gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine bağlılık arz edecek
şekilde yapanlar bu muafiyetten yararlanamazlar.


(6) Bu muafiyetten
faydalanılabilmesi için evlerde imal edilen ürünlerin münhasıran internet ve
benzeri elektronik ortamlar üzerinden satılması şart olup, satışların bir
kısmının internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden, bir kısmının ise
diğer şekillerde yapılması halinde mezkûr bent kapsamında muafiyetten
faydalanılması mümkün değildir. Şartların varlığı halinde, mezkûr maddenin (1)
ve (6) numaralı bentleri kapsamında esnaf muaflığından faydalanılması mümkündür.


(7) Mezkûr maddenin (6) ve (10)
numaralı bentlerinde düzenlenen muafiyetlerden aynı takvim yılında aynı anda
faydalanılması mümkün değildir. Mezkûr maddenin (6) numaralı bendi kapsamında
muafiyetten faydalananlardan, internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden
yıl içerisinde yapılan satışların ilgili yılda geçerli olan asgari ücretin
yıllık brüt tutarını geçmesi nedeniyle esnaf muafiyetini kaybedecek ve izleyen
takvim yılı başı itibarıyla gelir vergisi mükellefiyeti tesis edilecek olanlar,
izleyen yıl Ocak ayının sonuna kadar mezkûr maddenin birinci fıkrasının (10)
numaralı bendinde belirtilen şartları sağlamaları halinde, izleyen yılda bu
bent kapsamında esnaf muaflığından faydalanabilecektir.


Örnek 1: Bayan (A),
sanayi tipi veya seri üretim yapabilen makine ve alet kullanmaksızın evinde
ürettiği ekmek, bazlama, kurabiye ve pasta ile reçel, salça ve turşu gibi
ürünleri internet üzerinden satışa aracılık eden bir platform aracılığıyla
satmaktadır. Bayan (A) bu ürünlerin satışı dolayısıyla 2021 yılında 193 sayılı
Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendi kapsamında
esnaf muaflığından faydalanmaktadır. Bayan (A)’nın internet üzerinden yapmış
olduğu satış tutarı olan 50.000 TL, 2021 yılı için belirlenen yıllık asgari
ücretin brüt tutarı olan 42.930 TL’yi aştığından, Bayan (A) izleyen takvim yılı
başından itibaren (6) numaralı bent kapsamında muafiyetten faydalanamayacaktır.
Ancak Bayan (A), 2022 yılı Ocak ayının sonuna kadar maddenin birinci fıkrasının
(10) numaralı bendinde belirtilen şartları sağlaması kaydıyla 2022 yılında
internet ve benzeri alanlar üzerinden yapacağı satışları için (10) numaralı
bent kapsamında esnaf muaflığından faydalanabilecektir.


Bankalar tarafından yapılacak
işlemler ve tevkifat uygulaması


MADDE 5 – (1)  Bankalar
tarafından, Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasına eklenen
(10) numaralı bent hükmü kapsamında Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi ibraz
edenlere, münhasıran internet ve benzeri elektronik ortamlarda yapılacak mal
satışlarına ilişkin elde edilen hasılatın yatırılacağı ticari bir hesap
açılacaktır. Birden fazla bankada veya aynı bankanın değişik şubelerinde birden
fazla ticari hesap açılması mümkün bulunmaktadır. Açılacak ticari hesaba
yatırılan tüm ödemelerden tevkifat yapılacağından, açılacak hesabın münhasıran
esnaf muafiyeti kapsamındaki satış bedellerin tahsili için kullanılması
gerekmektedir.


(2) Bankalar, bu ticari hesaplara
aktarılan tutarlar üzerinden, aktarım tarihi itibarıyla %4 oranında gelir
vergisi tevkifatı yapacaklar ve bir aya ilişkin aktarılan tutarlar üzerinden
tevkif edilen vergileri, 98 ve 119 uncu maddelerdeki esaslar çerçevesinde
muhtasar beyanname ile beyan edip ödeyeceklerdir. Yapılan gelir vergisi
tevkifatları, 3/1/2012 tarihli ve 28162 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gelir
Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 281)’nde yapılan açıklamalar çerçevesinde
bankaların şubeleri veya banka genel müdürlükleri tarafından verilen muhtasar
beyannameyle beyan edilip ödenebilecektir.


(3) Bu bent kapsamında esnaf
muaflığından yararlanan kişilerin bir veya üzeri işçi çalıştırdığı durumlarda
tevkifat oranı %2 olarak uygulanacaktır. İndirimli oranın uygulanması için
ilgili ayda bir işçinin en az on gün süreyle çalıştırılması gerekmektedir.
İndirimli tevkifat oranından faydalanmak isteyenler, faaliyetlerinde işçi
çalıştırdığını, Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan tevsik edici belgelerle
birlikte ticari hesap açtıkları bankalara bildireceklerdir. Çalıştırılan
işçinin, işten çıkartılması veya ayrılması durumları da ayrıca ilgili bankalara
bildirilecektir. Çalışanın işten ayrıldığı yönünde bir bildirimde bulunulmadığı
sürece bildirim tarihini izleyen dönemlerde de indirimli tevkifat uygulamasına
devam edilecektir.


(4) İşçi çalıştırıldığını veya
çalıştırılan işçinin işten ayrıldığının bankaya bildirilmesi sorumluluğu
muafiyetten yararlanan kişilerdedir. Bankalar kendilerine yapılan bildirim
durumuna göre vergi tevkifatı yapacaklardır. İlgili ayda on günden fazla işçi
çalıştırılmadığı halde çalıştırıldığının bildirilmesi veya çalıştırılan işçinin
işten ayrıldığının bildirilmemesi nedeniyle eksik yapılan tevkifatın
sorumluluğu vergiden muaf esnafta olup, eksik hesaplanan vergiler muafiyetten
yararlananlar adına cezalı olarak tarh edilecek ve bunlardan gecikme faiziyle
birlikte tahsil edilecektir.


(5) Bir takvim yılında elde
edilen hasılatın Kanunda öngörülen tutarı aşması durumunda da takvim yılının
sonuna kadar muafiyet devam edeceğinden, bankalarca ticari hesaba aktarılan
tutarlardan tevkifat yapılmaya devam edilecektir. Dolayısıyla bankaların, bir
takvim yılında elde edilen hasılatın Kanunda öngörülen tutarı aşıp aşmadığının
kontrolü yönünde bir sorumlulukları bulunmamaktadır.


(6) Gelir Vergisi Kanununun 9
uncu maddesinin birinci fıkrasının (10) numaralı bendi kapsamında elde edilen
hasılat tutarı üzerinden gelir vergisi tevkifatı bankalar tarafından
yapılacağından, mezkûr bent kapsamında bulunanlardan mal alımı yapanlardan
Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi uyarınca tevkifat yapmakla yükümlü
olanlarca, ayrıca gelir vergisi tevkifatı yapılmayacaktır.


(7) Satışa konu malların, tutarı
ödenip tevkifat yapıldıktan sonra herhangi bir nedenle iade edilmesi halinde,
söz konusu mal bedelleri üzerinden yapılan vergi tevkifat tutarı muafiyetten
yararlanan kişinin yazılı başvurusu üzerine, tevkifatın yatırıldığı ve ödendiği
vergi dairesi tarafından yersiz ödenen vergiler kapsamında red ve iade
edilebilecektir.


Muafiyetten faydalananların
yükümlülükleri ve belgelendirme


MADDE 6 – (1) 193
sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (10) numaralı bendi
kapsamında esnaf muaflığından faydalananların mükellefiyet tesisi, belge
düzenleme, defter tutma, beyanname verme gibi yükümlülükleri olmayacaktır. Bu
muafiyetten yararlananların, kendilerine düzenlenen gider pusulalarını ve bu
faaliyetleri ile ilgili olarak satın aldıkları mal ve giderlerine ilişkin
belgelerini 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununda öngörülen süre
boyunca saklamaları zorunludur.


(2) 193 sayılı Kanunun 9 uncu
maddesinin birinci fıkrasının (10) numaralı bendi kapsamında esnaf muaflığından
faydalanmak isteyenlerin, tarha yetkili vergi dairelerine başvurarak bu
Tebliğin Ek-1’inde yer alan “Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi (GVK Madde 9/10
Kapsamında Olanlar İçin)” almaları gerekmektedir. Bu belgeyi alarak esnaf
muaflığından faydalananların üç yılda bir tarha yetkili vergi dairelerine
başvurarak durumlarını güncellemeleri gerekmektedir.


(3) Esnaf vergi muafiyeti
belgesi, ilgili bölümleri doldurulduktan sonra vergi dairesince onaylanacaktır.
Söz konusu belge, geçerli olduğu süre içerisinde çoğaltılmak suretiyle
kullanılabilir.


(4) İnternet ve benzeri
elektronik ortamlar üzerinden yapılan satışlarda, ürünün satışının tevsik
edilmesi, güvenli bir şekilde taşınması ve alıcıya ulaşması için, onaylı esnaf
vergi muafiyeti belgesi örneğinin (fotokopisinin) alt kısmında boş olarak yer
alan ürün satışına ilişkin bölümün vergiden muaf esnaf tarafından doldurulması
ve ürünle birlikte gönderilmesi mümkündür.


Örnek 2: 193 sayılı
Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (10) numaralı bendi kapsamında
esnaf muaflığından yararlanan Bayan (B) evinde ürettiği çeyizlik eşyaları (masa
örtüsü, perde, yatak örtüsü ve benzeri) internette satmaya başlamış ve Bayan
(C)’ye 1 adet masa örtüsü ve 2 adet yatak örtüsünü kargo ile göndermiştir.


Satışa konu ettiği ürünün
satışının tevsik edilmesi, güvenli bir şekilde taşınması ve alıcıya ulaşması
için onaylı esnaf muafiyeti belgesinin bir örneğinin, belgenin alt kısmında boş
olarak yer alan ürün satışına ilişkin bölümde yer alan, ürün cinsi kısmına masa
örtüsü ve yatak örtüsü, ürün miktarı kısmına 1 ve 2 adet ile ürün bedeli
kısmına da her bir ürünün toplam bedeli yazılmak suretiyle doldurularak ürünle
birlikte gönderilmesi mümkün bulunmaktadır.


(5) Gelir ve kurumlar vergisi
mükelleflerince, mezkûr madde kapsamında faaliyette bulunanlardan yapılan mal
alımlarının, tamamının gider pusulası ile belgelendirilmesi esas olmakla
birlikte, münhasıran bu ödemelere ilişkin olmak üzere, gider pusulasında
bulunması gereken bilgileri (imza hariç) ihtiva eden banka dekontları ile de
belgelendirilmesi mümkündür.


Örnek 3: 193 sayılı
Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (10) numaralı bendi kapsamında
esnaf muaflığından yararlanan Bay (D), evinde ürettiği tespih, pipo ve süs
eşyası niteliğindeki bibloları, internet ortamında satışa aracılık eden bir
platform aracılığıyla satmaktadır.


Hediyelik eşya alım satım
faaliyeti nedeniyle gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olan Bay (E), Bay
(D)’den internet üzerinden 5.000 TL’lik ürün satın almış ve bedelini Bay
(D)’nin bildirdiği banka hesabına aktarmıştır.


Bay (E) tarafından Bay (D)’den
satın alınan ürünlerin, gider pusulası veya gider pusulasında bulunması gereken
bilgileri ihtiva eden banka dekontuna istinaden belgelendirilmesi mümkündür.


Satın alınan ürünlerine ilişkin
Bay (D)’nin banka hesabına aktarılan tutar üzerinden banka tarafından tevkifat
yapılacağından, Bay (E) tarafından 193 sayılı Kanunun 94 üncü maddesi uyarınca
ayrıca gelir vergisi tevkifatı yapılmayacaktır.


Muafiyet şartlarını
sağlamadığı tespit edilenler


MADDE 7 – (1) Geçerli
Esnaf Vergi Muafiyet Belgesi olmadığının, Türkiye’de kurulu bankalarda ticari
hesap açılmadığının, elde edilen hasılatının tamamının açılan banka hesabına
yatırılmadığının veya eksik yatırıldığının, malların sanayi tipi veya seri
üretim yapabilen makine ve aletler kullanılarak imal edildiğinin, evde imal
edilen mallar dışında dışarıdan satın alınan malların satışının yapıldığının,
evden değil işyerinden faaliyette bulunulduğunun, faaliyetin gelir ve kurumlar
vergisi mükelleflerine bağlılık arz edecek şekilde yapıldığının tespit edilmesi
halinde, ilgili takvim yılının başından itibaren esnaf muaflığından
faydalanılamayacak ve alınmayan vergiler, vergi ziyaı cezası kesilmek suretiyle
gecikme faiziyle birlikte tahsil olunacaktır.


(2) Esnaf muaflığından
faydalanmaktayken mezkûr bentte öngörülen şartları ihlal ettiği tespit
edilenler muafiyet hükmünden faydalanamayacağından, bunlara verilen Esnaf Vergi
Muafiyet Belgesi, vergi dairesince ilgili takvim yılının başından itibaren veya
belge daha sonraki bir tarihte verilmişse bu tarihten geçerli olmak üzere iptal
edilir.


(3) Belirlenen hasılat limitinin
aşılması durumunda ise Esnaf Vergi Muafiyet Belgesi izleyen takvim yılı
başından itibaren iptal edilir.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Elektronik Ticaret Gümrük
Beyannamesiyle Mal İhracatı Kapsamında


Elde Edilen
Kazançlarda İndirim


Yasal düzenleme


MADDE 8 – (1) 7256
sayılı Kanunun 16 ncı maddesi ile 193 sayılı Kanunun 89 uncu maddesine
aşağıdaki bent eklenmiştir.


“16. Tam mükellef gerçek
kişilerin, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 225 inci maddesi
kapsamında dolaylı temsilci olarak yetkili kılınan Posta İdaresi ya da hızlı
kargo taşımacılığı yapan şirketler tarafından düzenlenen elektronik ticaret
gümrük beyannamesiyle gerçekleştirdikleri mal ihracatı kapsamında elde
ettikleri kazancın %50’si. Bu indirimden yararlanılabilmesi için bu kapsamda
sayılan;


a) İhracattan kaynaklanan
hasılatları toplamı yıllık 400.000 Türk lirasına kadar olanların, ilgili yılda
kendilerinin sigortalı olması,


b) İhracattan kaynaklanan
hasılatları toplamı yıllık 800.000 Türk lirasına kadar olanların, ilgili yılda
kendilerinin sigortalı olması ve en az ortalama bir tam zamanlı ya da eş değer
kısmi zamanlı işçi çalıştırması,


c) İhracattan kaynaklanan
hasılatları toplamı yıllık 1.600.000 Türk lirasına kadar olanların, ilgili
yılda kendilerinin sigortalı olması ve en az ortalama iki tam zamanlı ya da eş
değer kısmi zamanlı işçi çalıştırması,


d) İhracattan kaynaklanan
hasılatları toplamı yıllık 2.400.000 Türk lirasına kadar olanların, ilgili
yılda kendilerinin sigortalı olması ve en az ortalama üç tam zamanlı ya da eş
değer kısmi zamanlı işçi çalıştırması,


şarttır. (Bu bentte geçen
sigortalı olma ibaresi 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılanları ifade
eder.)


Cumhurbaşkanı bu bentte yer alan
oran, tutar ve sayıları yarısına kadar indirmeye ve iki katına kadar artırmaya,
Hazine ve Maliye Bakanlığı maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları
belirlemeye yetkilidir.”


Söz konusu hükmün 1/1/2021
tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere yayımı tarihinde
yürürlüğe girmesi öngörülmüştür.


Tanımlar


MADDE 9 – (1) Bu
bölümde geçen;


a) Elektronik ticaret gümrük
beyannamesi: 4458 sayılı Kanunun 225 inci maddesi kapsamında dolaylı temsilci
olarak yetkili kılınan Posta İdaresi veya hızlı kargo taşıma hizmeti veren
şirketler tarafından miktar ve değer itibarıyla Ticaret Bakanlığınca belirlenen
sınırı geçmeyen eşyanın ihracatı kapsamında elektronik ortamda düzenlenen
beyannameyi,


b) Hızlı kargo taşımacılığı yapan
şirket: Ticaret Bakanlığınca belirlenen koşulları taşıyan ve 4458 sayılı
Kanunun 225 inci maddesi kapsamında dolaylı temsilci olarak yetkili kılınan
şirketi,


c) Mal ihracatı: Bir malın,
yürürlükteki ihracat mevzuatı ile gümrük mevzuatına uygun şekilde Türkiye
gümrük bölgesi dışına veya serbest bölgelere çıkarılmasını,


ifade eder.


İndirimden yararlanabilecek
mükellefler ve yararlanma şartları


MADDE 10 – (1)
İndirimden, 4458 sayılı Kanunun 225 inci maddesi kapsamında dolaylı temsilci
olarak yetkili kılınan Posta İdaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan
şirketler tarafından düzenlenen elektronik ticaret gümrük beyannamesiyle mal
ihracatı gerçekleştiren tam mükellef gerçek kişiler yararlanabilecektir.


(2) 10/3/2013 tarihli ve 28583
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği (Posta ve Hızlı Kargo
Taşımacılığı) (Seri No: 4) uyarınca, miktarı brüt 300 kilogramı ve değeri
15.000 Avro’yu geçmeyen mallar için dolaylı temsilci olarak yetkili kılınan
Posta İdaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketler tarafından
elektronik ticaret gümrük beyannamesi düzenlenebileceğinden, miktar veya değer
itibarıyla bu sınır içerisinde yer alan malların ihracatından elde edilen
kazançlar beyanname üzerinden indirim konusu yapılabilecektir.


(3) İndirim şartı olarak belirtilen
işçi çalıştırma sayısının tespitinde, mükelleflerin ilgili takvim yılında aylık
ya da üç aylık olarak verdikleri muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde
bildirdikleri çalışan sayılarının ortalaması dikkate alınacaktır.


(4) Mezkûr bent kapsamında
yapılan mal ihracatından kaynaklanan döviz cinsi hasılatların Türk lirasına
çevrilmesinde, satış hasılatının fiili ihraç tarihi itibarıyla tahakkuk ettiği
kabul edilerek Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının o gün için tespit ve ilan
ettiği döviz alış kuru dikkate alınacaktır.


(5) Posta İdaresi ya da hızlı
kargo taşımacılığı yapan şirketler tarafından düzenlenen elektronik ticaret
gümrük beyannamesiyle gerçekleştirilen mal ihracatı dışında, mükelleflerin
başka şekillerde ihracat gelirlerinin olması, söz konusu indirimden
yararlanmalarına engel teşkil etmeyecektir. Ancak anılan mükellefler tarafından
diğer şekillerde yapılan ihracat kazançları beyanname üzerinden indirim konusu
yapılamayacak olup, yalnızca Posta İdaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı aracılığıyla
bent kapsamında yapılan mal ihracatından elde edilen kazançlar indirime konu
edilebilecektir.


Örnek 4: Tam mükellef
Bay (F), büro mobilyalarının imalatı faaliyetinin yanında mobilya
aksesuarlarının perakende ticareti faaliyetiyle de iştigal etmektedir.
Mükellefin bu faaliyetlerine ilişkin ihracat gelirleri de bulunmaktadır. Bay
(F)’nin 2021 takvim yılında elde etmiş olduğu gelirler aşağıdaki gibidir:


 







            
Yurtiçi Satışlar



2.200.000 TL






            
Büro mobilyalarının satışından elde edilen hasılat



       
2.000.000 TL






 Mobilya aksesuarlarının perakende
ticaretinden elde edilen hasılat



           
200.000 TL       






    Yurtiçi Satışlardan Elde Edilen Kazanç



  1.100.000 TL






    Büro mobilyalarının satışından elde edilen kazanç



        
1.000.000 TL






    Mobilya aksesuarlarının perakende ticaretinden
elde edilen kazanç



           
100.000 TL






            
Yurtdışı Satışlar



     
1.900.000 TL






            
Büro mobilyalarının satışından elde edilen hasılat



       
1.000.000 TL






            
Mobilya aksesuarlarının perakende ticaretinden elde edilen hasılat



          
900.000 TL






    Yurtdışı Satışlardan Elde Edilen Kazanç



     
800.000 TL






    Büro mobilyalarının satışından elde edilen kazanç



          
500.000 TL






    Mobilya aksesuarlarının perakende ticaretinden
elde edilen kazanç



          
300.000 TL









 


Bay (F), ihraç etmiş olduğu
mobilya aksesuarlarını hızlı kargo taşımacılığı yapan şirket aracılığıyla büro
mobilyalarını ise lojistik tırlar vasıtasıyla yurtdışındaki alıcılarına teslim
etmektedir.


Buna göre Bay (F), Kanundaki
diğer şartların da oluşması halinde, sadece mobilya aksesuarlarının ihracından
elde ettiği kazanç için indirimden faydalanabilecek olup, lojistik tırlar
vasıtasıyla yaptığı büro mobilyalarının ihracatından elde ettiği kazanç için
indirimden faydalanamayacaktır. İndirim şartlarının gerçekleşip
gerçekleşmediğinin tespitinde hızlı kargo taşımacılığı yapan şirket
aracılığıyla yapılan mobilya aksesuarlarından elde edilen ihracat hasılat
bedeli dikkate alınacak olup, Bay (F) tarafından bu kapsamdaki ihracat
faaliyetinden 900.000 TL ihracat hasılatı elde edildiğinden, ilgili dönemde
mükellefin kendisinin sigortalı olması ve en az ortalama iki tam zamanlı ya da
eş değer kısmi zamanlı işçi çalıştırması koşuluyla söz konusu indirimden
faydalanılabilecektir.


(6) Posta İdaresi ya da hızlı
kargo taşımacılığı yapan şirketler tarafından düzenlenen elektronik ticaret
gümrük beyannamesiyle gerçekleştirilen mal ihracatı yanında, başka şekillerde
de ihracatları bulunan mükelleflerin, faaliyetlerine ilişkin hasılat, maliyet
ve gider unsurlarını ayrı ayrı izlemeleri gerekmektedir. Bu mükelleflerin
indirim konusu yapılabilecek ihracat faaliyetine ait hasılat, maliyet ve gider
unsurlarını diğer faaliyetlerle ilişkilendirmemeleri ve kayıtlarını da bu
ayrımı sağlayacak şekilde tutmaları şarttır.


(7) Mezkûr bent kapsamında
belirtilen şartlar dâhilinde yapılan ihracat faaliyetleri ile bu kapsama
girmeyen diğer faaliyetlerin birlikte yapılması halinde müşterek genel
giderler, indirim konusu yapılabilecek ihracat faaliyetlerinden elde edilecek
hasılatların toplam hasılat içindeki oranı dikkate alınarak dağıtılacaktır.
İndirim kapsamında kabul edilen faaliyetler ile bu kapsamda değerlendirilmeyen
faaliyetlerde müştereken kullanılan tesisat, makine ve ulaştırma vasıtalarının
amortismanları ise bunların her bir işte kullanıldıkları gün sayısına göre
dağıtımının yapılması gerekmektedir. Hangi işte ne kadar süreyle kullanıldığı
tespit edilemeyen sabit kıymetlere ilişkin amortismanlar ise, müşterek genel
giderlerle birlikte dağıtıma tabi tutulacaktır.


(8) Hızlı kargo taşımacılığı
yapan şirketler ve Posta İdaresine dolaylı temsil yetkisi verilerek yapılan mal
ihracatlarına yönelik 193 sayılı Kanunun 89 uncu maddesine
eklenen  (16) numaralı bendin alt bentlerinde yer alan tutarlar,
indirimden yararlanabilmek için bu kapsamda elde edilebilecek azami ihracat
hasılatlarını göstermektedir. Bu bağlamda, bir takvim yılı içerisinde söz
konusu bendin (a), (b) ve (c) alt bentlerinde yer alan hasılat tutarlarının
aşılması halinde, indirimden yararlanabilmek için bir sonraki alt bentte yer
alan istihdam şartlarının sağlanması gerekmektedir. Diğer taraftan, (d) alt
bendinde yer alan hasılat tutarından daha fazla ihracat hasılatı elde eden
mükellefler, sigortalı olma ve işçi çalıştırma şartlarını sağlasalar bile söz
konusu indirimden yararlanamayacaklardır.


Örnek 5: Tam mükellef
Bay (G), oltu taşından tespih ve süs eşyaları üretmekte olup, söz konusu
ürünleri hem yurtiçine hem de yurtdışına satmaktadır. Mükellef yurtdışındaki
alıcılara, hızlı kargo taşımacılığı yapan şirket aracılığı ile ürünlerin
teslimini gerçekleştirmektedir. Mükellefin 2021 yılında söz konusu ürünlerin
ihracatından elde ettiği hasılatı 3.000.000 TL’dir.


Buna göre Kanundaki diğer şartlar
sağlansa dahi, bir takvim yılında hızlı kargo taşımacılığı yapan şirket
tarafından düzenlenen elektronik ticaret gümrük beyannamesi aracılığıyla elde
edilen ihracat hasılatı, Kanunda belirtilen ihracat hasılatının azami tutarı
olan 2.400.000 TL’yi aştığından, mükellef Bay (G) söz konusu indirimden
faydalanamayacaktır.


Örnek 6: Tam mükellef
Bay (H), 2021 takvim yılında kendisine ait tekstil atölyesinde üretmiş olduğu
bebek giyim ürünlerini, hızlı kargo taşımacılığı yapan şirket tarafından
düzenlenen elektronik ticaret gümrük beyannamesiyle ihraç etmiştir. Mükellef
2021 takvim yılı içerisinde gerçekleştirilen ihracat kapsamında 1.650.000 TL
hasılat elde etmiş olup, ihracat kazancı 500.000 TL’dir. İlgili takvim yılında
mükellef sigortalı olup, iki tam zamanlı da işçi çalıştırmaktadır. Buna göre
Bay (H) 2021 takvim yılında üç tam zamanlı işçi çalıştırmadığından söz konusu
indirimden faydalanamayacaktır.   


(9) Mezkûr bent kapsamında ihraç
edilen malların sonradan çeşitli nedenlerle tamamen veya kısmen geri gelmesi
halinde, geri gelen mallara tekabül eden tutarlar indirim konusu
yapılamayacaktır.


(10) Yazılım, tasarım, mimarlık,
mühendislik başta olmak üzere her türlü hizmet ihracı kapsamında elde edilen
kazançlar düzenleme kapsamında yer almamaktadır.


Uygulanacak indirim oranı


MADDE 11 – (1) 193
sayılı Kanunun 89 uncu maddesine eklenen (16) numaralı bent kapsamında, Posta
İdaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketler tarafından düzenlenen
elektronik ticaret gümrük beyannamesiyle gerçekleştirilen mal ihracatından
kaynaklanan kazancın %50’si (bentte yer alan diğer şartlar dâhilinde) kazancın
elde edildiği takvim yılına ait verilecek yıllık gelir vergisi beyannamesi
üzerinden indirim konusu yapılabilecektir.


(2) Mezkûr bent kapsamında elde
edilen kazançların indirim konusu yapılabilmesi için yıllık gelir vergisi
beyannamesinde vergiye tabi gelirin bulunması gerekmekte olup, zarar halinde
indirim söz konusu olmayacaktır. İndirim konusu yapılamayan tutarların gelecek
yıllara devri mümkün değildir.


Örnek 7: Türkiye’de
yerleşik Bay (I), üretmiş olduğu kalem ve anahtarlıktan oluşan set şeklindeki
ürünleri hem yurtiçinde satmakta hem de yurtdışına ihraç etmektedir. Malların
yurtdışındaki alıcılara teslimi, hızlı kargo taşımacılığı yapan şirket aracı
kılınarak elektronik ticaret gümrük beyannamesiyle gerçekleştirilmektedir.
Mükellefin 2021 takvim yılında bu ihracattan elde ettiği hasılatı 450.000 TL,
ihracat kazancı ise 200.000 TL’dir.


Mükellef Bay (I) 2021 takvim
yılındaki faaliyetleri nedeniyle 5.000 TL zarar beyan etmiştir.


Buna göre Bay (I), Kanunda
belirtilen diğer şartları taşımış olsa bile 2021 takvim yılında zarar beyan
etmesi nedeniyle söz konusu indirimden faydalanamayacaktır. Ayrıca ilgili
takvim yılında faydalanılamayan indirim tutarı (200.000 x %50=100.000 TL)
gelecek yıla devredilemeyecektir.


İndirimden geçici vergi
dönemlerinde yararlanılması ve kur farklarının indirim tutarında dikkate
alınmaması


MADDE 12 – (1)
Mükellefler geçici vergi dönemlerinde de anılan indirimden
faydalanabileceklerdir. İndirimden yararlanılabilmesi için Posta İdaresi ya da
hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketler aracılığıyla yapılan mal ihracatından
elde edilen hasılatlara ve çalıştırılan işçi sayılarına ilişkin Kanunda
belirtilen şartların sağlanıp sağlanmadığı her bir geçici vergi dönemi için
ayrı ayrı değerlendirilecektir. Geçici vergi dönemlerinde aranılacak azami
hasılat tutarı, alt bentlerde yer alan ve bir takvim yılı için belirlenen
hasılat tutarlarının geçici vergi dönemine tekabül eden kısmı olacaktır.


Örnek 8: Tam mükellef
Bayan (İ)’nin kendisi sigortalı olup, mükellefin 2021 takvim yılında hızlı
kargo taşımacılığı aracılığıyla mal ihracatından elde ettiği hasılat tutarları
ile aylık olarak verdiği muhtasar beyannamelerinde bildirimde bulunduğu işçi
sayılarına ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:


 







Geçici
Vergi Dönemi



Hasılat
Tutarı (TL)



Muhtasar
Beyan Dönemi



Çalışan
İşçi Sayısı

(Tam
Zamanlı)






Ocak-Mart



90.000



Ocak/2021



1






Şubat/2021



1






Mart/2021



2






Ocak-Haziran



290.000



Nisan/2021



2






Mayıs/2021



2






Haziran/2021



2






Ocak-Eylül



790.000



Temmuz/2021



3






Ağustos/2021



3






Eylül/2021



2






Ocak-Aralık



1.400.000



Ekim/2021



6






Kasım/2021



6






Aralık/2021



6






Toplam



1.400.000



 



 









 


 Yukarıdaki tabloya göre
Bayan (İ)’nin birinci geçici vergi döneminde hasılatı 90.000 TL ve bu dönemde
çalıştırdığı işçi sayısı ortalama 1,33 (4/3)’tür. Mükellef birinci geçici vergi
döneminde (a) alt bendinde yer alan ve ilk geçici vergi dönemine tekabül eden
[(400.000/(12/3))= 100.000 TL] hasılat sınırını geçmediğinden indirimden
yararlanabilmesi için yalnızca kendisinin sigortalı olması yeterli olup, bu
şart sağlandığından mükellef indirimden faydalanabilecektir.


İkinci geçici vergi döneminde
Bayan (İ)’nin hasılatı 290.000 TL (90.000+200.000) ve bu dönemde çalıştırdığı
işçi sayısı ortalama 1,66 (10/6)’dır. Mükellef ikinci geçici vergi döneminde
(a) alt bendinde yer alan ve ikinci geçici vergi dönemine tekabül eden
[(400.000/(12/6))= 200.000 TL] hasılat sınırını geçmiş olmakla birlikte (b) alt
bendinde yer alan ve ikinci geçici vergi dönemine tekabül eden
[(800.000/(12/6))=400.000 TL] hasılat sınırını geçmediğinden, Bayan (İ)’nin indirimden
yararlanabilmesi için kendisinin sigortalı olması ve en az ortalama bir tam
zamanlı işçi çalıştırması yeterli olup, mükellef bu şartları sağladığından
indirimden faydalanabilecektir.


Üçüncü geçici vergi döneminde
Bayan (İ)’nin hasılatı 790.000 TL (90.000+200.000+500.000) ve bu dönemde
çalıştırdığı işçi sayısı ortalama 2 (18/9)’dir. Mükellef üçüncü geçici vergi
döneminde (c) alt bendinde yer alan ve üçüncü geçici vergi dönemine tekabül
eden [(1.600.000/(12/9))=1.200.000 TL] hasılat sınırını geçmediğinden,
indirimden yararlanılabilmesi için mükellefin sigortalı olması ve en az
ortalama iki tam zamanlı işçi çalıştırılması yeterli olup, adı geçen bu
şartları sağladığından indirimden faydalanabilecektir.


Dördüncü geçici vergi döneminde
Bayan (İ)’nin hasılatı 1.400.000 TL (90.000+200.000+500.000+610.000) ve bu
dönemde çalıştırdığı işçi sayısı ortalama 3 (36/12)’tür. Mükellef dördüncü
geçici vergi döneminde (c) alt bendinde yer alan ve dördüncü geçici vergi
dönemine tekabül eden (1.600.000 TL) hasılat sınırını geçmediğinden, Bayan
(İ)’nin indirimden yararlanabilmesi için kendisinin sigortalı olması ve en az
ortalama iki tam zamanlı işçi çalıştırması yeterli olup, mükellef bu şartları
sağladığından indirimden faydalanabilecektir.


(2) Mükellefler tarafından söz konusu
kapsamda yapılan mal ihracatından kaynaklanan döviz cinsinden hasılatların
fiili ihraç tarihinden ileriki bir tarihte tahsil edilmesi durumunda;
tahsilatın yapıldığı tarihteki kur farkından dolayı oluşan kar veya zarar
hasılat hesaplanmasında dikkate alınmayacaktır.


Yürürlük


MADDE 13 – (1) Bu
Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 14 – (1) Bu
Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.


 


Eki için tıklayınız.