Gelir Vergisi Genel Tebliği (seri No: 301)

GELİR
VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

(SERİ
NO: 301)

1. Amaç ve
kapsam

Bu Tebliğin amacı,
8/3/2017 tarihli ve 30001 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 23/2/2017
tarihli ve 6824 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun
4 üncü maddesi ile 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun
yeniden düzenlenen mülga mükerrer 121 inci maddesinde yer alan vergiye
uyumlu mükelleflere vergi indirimi uygulamasına ilişkin usul ve esasları
belirlemektir.

2. Yasal
düzenleme (Değişik:RG-27/5/2020-31137)(1)

“Vergiye uyumlu
mükelleflere vergi indirimi

MÜKERRER MADDE 121
– Ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle gelir vergisi mükellefi
olanlar ile kurumlar vergisi mükelleflerinden (finans ve bankacılık
sektörlerinde faaliyet gösterenler, sigorta ve reasürans şirketleri
ile emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları hariç olmak üzere),
bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şartları taşıyanların yıllık gelir
veya kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan verginin %5’i,
ödenmesi gereken gelir veya kurumlar vergisinden indirilir. Şu kadar ki
hesaplanan indirim tutarı, her hâl ve takdirde 1 milyon Türk lirasından
fazla olamaz. İndirilecek tutarın ödenmesi gereken vergiden fazla olması
durumunda kalan tutar, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin
verilmesi gereken tarihi izleyen bir tam yıl içinde mükellefin beyanı
üzerine tahakkuk eden diğer vergilerinden mahsup edilebilir. Bu süre içinde
mahsup edilemeyen tutarlar red ve iade edilmez. Gelir vergisi
mükelleflerinin yararlanacağı indirim tutarı, ticari, zirai veya mesleki
faaliyet nedeniyle beyan edilen kazançların toplam gelir vergisi matrahı
içerisindeki oranı dikkate alınmak suretiyle hesaplanan gelir vergisi esas
alınarak tespit edilir.

Söz konusu
indirimden faydalanabilmek için;

1. İndirimin
hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıla
ait vergi beyannamelerinin kanuni süresinde verilmiş (Kanuni süresinde
verilen bir beyannameye ilişkin olarak kanuni süresinden sonra düzeltme
amacıyla veya pişmanlıkla verilen beyannameler bu şartın ihlali sayılmaz.)
olması,

2. (1) numaralı
bentte belirtilen süre içerisinde haklarında beyana tabi vergi türleri
itibarıyla ikmalen, re’sen veya idarece yapılmış bir
tarhiyat bulunmaması (Yapılan tarhiyatların kesinleşmiş yargı kararlarıyla
veya 213 sayılı Vergi Usul Kanununun uzlaşma ya da düzeltme hükümlerine
göre tamamen ortadan kaldırılmış olması durumunda bu şart ihlal edilmiş
sayılmaz.)

3. İndirimin
hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla, (1) numaralı bent
kapsamındaki vergi beyannameleri üzerine tahakkuk eden vergilerin ödenmiş
olması (Ödemenin, ilgili mevzuatı gereği istenilen bilgi ve belgelerin tam
ve eksiksiz olarak ibraz edilmiş olması koşuluyla, vergi kanunları gereği
doğan iade alacaklarından mahsuben yapılmış olması ve indirimden yararlanıldıktan
sonra söz konusu iade alacağı tutarının mahsuben ödemesi talep edilen vergi
borcu tutarının altına düşmesi hâlinde, eksik ödenmiş duruma gelen
vergilerin mahsuben ödenmek istenilen tutarın %10’unu aşmaması kaydıyla,
eksik ödenmiş vergiler dolayısıyla veya vergi kanunları gereğince, tecil
edilerek belirlenen şartların gerçekleşmesine bağlı olarak terkin edilecek
vergilerin, şartların sağlanamaması hâlinde kanunlarında belirlenen tecil
süresinin sonunu takip eden onbeşinci günün bitimine kadar ödenmesi
şartıyla, bu şart ihlal edilmiş sayılmaz.), ayrıca, vergi aslı (vergi
cezaları ile fer’i alacaklar dâhil) 1.000 Türk lirasının üzerinde vadesi
geçmiş borcunun bulunmaması,

şarttır.

İndirimin
hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile önceki dört takvim yılında
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinde sayılan fiilleri
işlediği tespit edilenler, bu madde hükümlerinden yararlanamazlar.

Bu madde
kapsamında vergi indiriminden yararlanan mükelleflerin, öngörülen şartları
taşımadığının sonradan tespiti hâlinde ilgili vergilendirme döneminde
indirim uygulaması dolayısıyla ödenmeyen vergiler, vergi ziyaı cezası
uygulanmaksızın tarh edilir. Bu hüküm, indirimin hesaplanacağı
beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yılda herhangi bir
vergiye ilişkin beyanların gerçek durumu yansıtmadığının indirimden
yararlanıldıktan sonra tespiti üzerine yapılan tarhiyatların kesinleşmesi
hâlinde de uygulanır ve bu takdirde indirim uygulaması dolayısıyla
ödenmeyen vergiler açısından zamanaşımı, yapılan tarhiyatın kesinleştiği
tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren başlar.

Bu maddede geçen
vergi beyannameleri ibaresi, yıllık gelir vergisi ve kurumlar vergisi
beyannameleri, geçici vergi beyannameleri, muhtasar, muhtasar ve prim
hizmet beyannameleri ile Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı vergi
dairelerine verilmesi gereken katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi
beyannamelerini; vergi ibaresi, anılan Bakanlığa bağlı vergi dairelerine
verilmesi gereken beyannameler üzerine tahakkuk eden vergileri ifade eder.

Birinci fıkrada
yer alan tutar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi
Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında
artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde hesaplanan tutarın %5’ini
aşmayan kesirler dikkate alınmaz. Cumhurbaşkanı, birinci fıkrada yer alan
oranı ve tutarı iki katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, kanuni
oran ve tutarına getirmeye; Maliye Bakanlığı, maddenin uygulanmasına
ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.”

3. Vergi
indiriminden yararlanacak olanlar

Tebliğin 4 üncü
bölümünde belirtilen şartları taşımaları kaydıyla vergi indiriminden;

- Ticari, zirai
veya mesleki faaliyeti nedeniyle gelir vergisi mükellefi olanlar,

- Finans ve
bankacılık sektörlerinde faaliyet gösterenler, sigorta ve reasürans şirketleri,
emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları hariç olmak üzere
kurumlar vergisi mükellefleri

yararlanabileceklerdir.

4. Vergi
indiriminden yararlanma şartları (Değişik:RG-27/5/2020-31137) (1)

Tebliğin 3 üncü
bölümünde belirtilen gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin vergi
indiriminden yararlanabilmeleri için;

a) İndirimin
hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıla
ait vergi beyannamelerinin kanuni süresi içerisinde verilmiş ve indirimin
hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla bu beyannameler
üzerine tahakkuk eden vergilerin ödenmiş olması,

b) İndirimin
hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıl
içerisinde haklarında beyana tabi vergi türleri itibarıyla ikmalen, re’sen veya
idarece yapılmış bir tarhiyat bulunmaması,

c) Vergi
indiriminin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla vergi
aslı (vergi cezaları ile fer’i alacaklar dâhil) 1.000 Türk lirasının
üzerinde vadesi geçmiş borcunun bulunmaması,

ç) Vergi
indiriminin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile önceki dört
takvim yılında Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinde sayılan fiillerin
işlenmemiş olması,

şarttır.

4.1. İlgili
dönem beyannamelerinin kanuni süresi içerisinde verilmiş ve indirimin
hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla bu beyannameler
üzerine tahakkuk eden vergilerin ödenmiş olması

İndirimden
yararlanılabilmesi için mükelleflerin, indirimin hesaplanacağı beyannamenin
ait olduğu yıl ile bu beyannamenin ait olduğu yıldan önceki son iki yıla
ilişkin olarak yıllık gelir vergisi ve kurumlar vergisi beyannameleri,
geçici vergi beyannameleri, muhtasar, muhtasar ve prim hizmet beyannameleri
ile Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerine verilmesi gereken
katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi beyannamelerini kanuni süresi
içerisinde vermiş ve bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerini de
indirimin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla ödemiş
olmaları gerekmektedir.

Öte yandan, kanuni
süresi içerisinde verilen bir beyannameye ilişkin olarak, kanuni süresinden
sonra düzeltme amacıyla veya pişmanlıkla verilen beyannameler vergi
indiriminden yararlanılmasına engel teşkil etmeyecektir. Ancak, indirimden
yararlanılabilmesi için bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin de
indirimin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla ödenmiş
olması gerekmektedir.

Örnek 1: (A)
A.Ş.’nin 2019 hesap dönemine ilişkin olarak 25/4/2020 tarihinde
vermiş olduğu kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden 3.600.000.-TL kurumlar
vergisi hesaplanmıştır.

(A) A.Ş. 2018 yılı
Mart ayı KDV beyannamesine ilişkin tahakkuk eden vergiyi süresinde
ödemediğinden, 2018 hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinde
vergiye uyumlu mükelleflere vergi indiriminden yararlanamamıştır.

(A) A.Ş.
tarafından 2017, 2018, 2019 hesap dönemlerine ilişkin tüm vergi
beyannameleri kanuni süresi içerisinde verilmiş ve bu beyannamelere ilişkin
tahakkuk eden vergiler de 2019 hesap dönemi kurumlar vergisi beyannamesini
verdiği tarih olan 25/4/2020 tarihinde ödenmiştir.

Buna göre, (A)
A.Ş. tarafından, 2019 yılı hesap dönemi ile önceki iki hesap dönemine
ilişkin verilmesi gereken vergi beyannamelerinin kanuni süresi içinde
verilmesi ve bu beyannamelere ilişkin tahakkuk eden vergilerin de
indirimden yararlanacağı 2019 hesap dönemi kurumlar vergisi beyannamesini
verdiği tarih olan 25/4/2020 tarihinde ödenmesi  nedeniyle,
Kanunda belirtilen diğer şartların da sağlanmış olması kaydıyla, (A) A.Ş., vergiye
uyumlu mükelleflere vergi indiriminden yararlanabilecektir.

Örnek 2: Bay
(D),  18/9/2019 tarihinde Temmuz 2018 dönemine ait muhtasar
beyannamesine ilişkin pişmanlıkla beyanname vermiş ve bu beyanname üzerine
tahakkuk eden vergileri de 30/12/2019 tarihinde ödemiştir.

2017, 2018 ve 2019
yıllarına ilişkin vergi beyannamelerinin Bay (D) tarafından kanuni süresi
içerisinde verilmesi, bu beyannamelere ilişkin tahakkuk eden vergilerin de
indirimden yararlanılmak istenen 2019 yılı gelir vergisi beyannamesinin
verildiği tarih itibarıyla ödenmesi ve vergi indiriminin hesaplanacağı
beyannamenin verildiği tarih itibarıyla vergi aslı (vergi cezaları ve fer’i
alacaklar dâhil) 1.000 Türk lirasının üzerinde vadesi geçmiş borcunun
bulunmaması şartları başta olmak üzere Kanunda belirtilen diğer şartların
da sağlanması koşuluyla, Temmuz 2018 dönemine ait muhtasar beyannameye
ilişkin pişmanlıkla beyanname verilmiş olması, vergi indiriminden
yararlanılmasına engel teşkil etmeyecektir. 

Örnek 3: (B)
Eğitim Öğretim A.Ş.’ye başvurusuna istinaden Hazine ve Maliye Bakanlığı
tarafından 1/9/2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 1
Eylül – 31 Ağustos özel hesap dönemi tayin edilmiştir.

(B) A.Ş.’nin indirimden
yararlanması açısından “indirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl
ile bu yıldan önceki son iki yıla ait vergi beyannamelerinin kanuni süresi
içerisinde verilmesi ve bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin de
indirimin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla ödenmesi”
şartının sağlanıp sağlanmadığının tespitinde 1/1/2018 –
31/12/2018, 1/1/2019 – 31/8/2019 ve 1/9/2019 – 31/8/2020 dönemleri dikkate
alınacaktır. (B) A.Ş., bu dönemlere ilişkin vergi beyannamelerini
kanuni süresi içerisinde vermiş ve tahakkuk eden vergileri indirimin
hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla ödemiş olması ve
diğer şartları da sağlaması kaydıyla vergi indiriminden
yararlanabilecektir.

Örnek 4: Zirai
kazanç yönünden gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olan Bay (C)’ye
başvurusu üzerine 1/7/2018 tarihinden itibaren geçerli olmak
üzere 1 Temmuz - 30 Haziran özel hesap dönemi tayin edilmiştir.

Bay (C)’nin indirimden
yararlanması açısından “indirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl
ile bu yıldan önceki son iki yıla ait vergi beyannamelerinin kanuni süresi
içerisinde verilmesi ve bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin de
indirimin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla ödenmesi”
şartının sağlanıp sağlanmadığının tespitinde 2017, 2018 ve 2019 takvim
yılları dikkate alınacaktır. Bay (C), bu yıllara ilişkin vergi
beyannamelerini kanuni süresi içerisinde vermiş ve tahakkuk eden vergileri
indirimin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla ödemiş
olması ve diğer şartları da sağlaması kaydıyla vergi indiriminden yararlanabilecektir.

Diğer taraftan,
Kanun kapsamında süresinde verilmesi gereken beyannamelere ait tahakkuk
eden vergilere ilişkin ödemenin ilgili mevzuatı gereği istenilen bilgi ve
belgelerin tam ve eksiksiz olarak ibraz edilmiş olması koşuluyla, vergi
kanunları gereği doğan iade alacaklarından mahsuben yapılmış olması ve
indirimden yararlanıldıktan sonra söz konusu iade alacağı tutarının
mahsuben ödemesi talep edilen vergi borcu tutarının altına düşmesi hâlinde,
eksik ödenmiş duruma gelen vergilerin mahsuben ödenmek istenilen tutarın
%10'unu aşmaması kaydıyla, eksik ödenmiş vergiler dolayısıyla veya ilgili
vergi kanunu gereğince tecil edilerek belirlenen şartların gerçekleşmesi
halinde terkin edilecek vergilerin, söz konusu şartların sağlanamaması
durumunda, kanunlarında öngörülen tecil süresinin bitiminden itibaren 15
gün içerisinde ödenmesi halinde, tahakkuk eden vergilerin süresi içerisinde
ödenmiş olması şartı ihlal edilmiş sayılmayacaktır.

4.2. İlgili
dönemlere ilişkin olarak beyana tabi vergi türleri itibarıyla ikmalen, re’sen veya
idarece yapılmış bir tarhiyat bulunmaması

Mükelleflerin
vergi indiriminden yararlanabilmeleri için, indirimin hesaplanacağı
beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıl içerisinde
haklarında beyana tabi vergi türleri itibarıyla ikmalen, re'sen veya
idarece yapılmış bir tarhiyat bulunmaması gerekmektedir. Söz konusu
dönemlerde haklarında ikmalen, re’sen veya idarece yapılmış
bir tarhiyat bulunan mükellefler, tarhiyatın kesinleşip kesinleşmediğine
bakılmaksızın, indirimden yararlanamayacaktır.

Öte yandan, söz
konusu dönemlere ilişkin olarak ikmalen, re'sen veya idarece
yapılan tarhiyatların indirimin hesaplanacağı gelir veya kurumlar vergisi
beyannamesinin verilmesi gereken süreden önce kesinleşmiş yargı
kararlarıyla veya Vergi Usul Kanununun uzlaşma ya da düzeltme hükümlerine
göre tamamen ortadan kaldırılmış olması ve diğer şartların da sağlanması
kaydıyla vergi indiriminden yararlanılması mümkün olacaktır. Ancak,
yapılan tarhiyatların kesinleşmiş yargı kararları, uzlaşma veya düzeltme
hükümleri ile kısmen ortadan kaldırılması durumunda ise indirimden
yararlanılamayacaktır.

Örnek: (Ç)
Ltd. Şti., 2017, 2018 ve 2019 hesap dönemlerine ilişkin tüm vergi
beyannamelerini kanuni süresi içerisinde vermiş ve bu beyannameler üzerine
tahakkuk eden vergileri indirimin hesaplanacağı beyannamenin verildiği
tarih itibarıyla ödemiştir. (Ç) Ltd. Şti. adına Ağustos 2016 vergilendirme
dönemi için katma değer vergisi yönünden 2018 yılında vergi inceleme raporu
düzenlenmiş ve 120.000.- TL ikmalen KDV tarhiyatı yapılmıştır.
Ancak, söz konusu tarhiyata karşı mükellef tarafından dava açılmış ve 13/4/2020 tarihi
itibarıyla kesinleşen yargı kararıyla tarhiyat tamamen kaldırılmıştır.

(Ç) Ltd. Şti.
hakkında yapılan ve indirimin hesaplanacağı 2019 hesap dönemine ait
kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken süreden önce kesinleşmiş
mahkeme kararıyla tamamen kaldırılan bu tarhiyat, diğer şartların da
sağlanması kaydıyla, anılan şirketin vergi indiriminden yararlanmasına
engel teşkil etmeyecektir.

Öte yandan, (Ç)
Ltd. Şti., hakkında yapılan söz konusu tarhiyatın indirimin
hesaplanacağı 2019 hesap dönemine ait kurumlar vergisi beyannamesinin
verilmesi gereken süreden sonraki bir tarihte (örneğin 4/6/2020 tarihinde)
kesinleşen yargı kararıyla tamamen kaldırılmış olması halinde 2019 hesap
dönemine ait kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarih
itibarıyla indirim şartlarını sağlayamadığından bu hesap dönemine ilişkin
olarak söz konusu indirimden yararlanması mümkün bulunmamaktadır.

Ancak, (Ç) Ltd.
Şti. hakkında yapılan tarhiyatın 2019 hesap dönemine ait kurumlar vergisi
beyannamesinin verilmesi gereken süreden sonraki bir tarihte kesinleşen
yargı kararıyla tamamen kaldırılmış olması nedeniyle, söz konusu tarhiyat
2020 hesap dönemine ilişkin olarak verilecek kurumlar vergisi
beyannamesinde indirimden yararlanılmasını etkilemeyecektir.

4.3. Vergi
indiriminin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla vergi
aslı (vergi cezaları ve fer’i alacaklar dâhil) 1.000 Türk Lirasının
üzerinde vadesi geçmiş borcunun bulunmaması

Mükelleflerin,
vergi indiriminden yararlanabilmeleri için, indirimin hesaplanacağı
beyannamenin verildiği tarih itibarıyla vergi aslı (vergi cezaları ve fer’i
alacaklar dahil) 1.000.- TL’nin üzerinde vadesi geçmiş borçlarının
bulunmaması gerekmektedir.

Söz konusu 1.000.-
TL’lik borcun hesabında Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı vergi
dairelerine verilmesi gereken vergi beyannameleri üzerine tahakkuk eden
vergi asılları, vergi cezalarının (vergi ziyaı cezası, usulsüzlük
ve özel usulsüzlük cezaları) ve bunların fer’i alacaklarının toplamı
dikkate alınacaktır. Söz konusu 1.000.- TL’lik borcun hangi döneme ait
olduğunun önemi bulunmamaktadır.

Örnek 1: (D)
A.Ş. 2017, 2018 ve 2019 hesap dönemlerine ilişkin tüm vergi beyannamelerini
kanuni süresi içerisinde vermiş ve bu beyannameler üzerine tahakkuk eden
vergileri de indirimin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih
itibarıyla ödemiştir. Ancak, 2019 hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi
beyannamesinin verilmesi gereken sürenin son günü itibarıyla beyannamesini
veren ve bu tarih itibarıyla Şubat 2020 vergilendirme dönemine ilişkin
36.500.-TL vadesi geçmiş katma değer vergisi borcu bulunan (D) A.Ş., diğer
şartları sağlamış olsa da 2019 hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi
beyannamesinde vergi indiriminden yararlanamayacaktır.

Örnek 2: 2019
hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesini 18/4/2020 tarihinde
veren (E) Ltd.Şti.’nin bu tarih itibarıyla Kasım 2016
vergilendirme dönemine ait vadesi geçmiş 850.- TL gelir stopaj vergisi
borcu ile vadesi geçmiş 2.600.- TL motorlu taşıtlar vergisi borcu
bulunmaktadır.

Buna göre, (E)
Ltd. Şti.’nin her ne kadar toplamda 3.450.- TL vadesi geçmiş
vergi borcu bulunsa da vergi indirimi uygulamasında 1.000.- TL’lik sınırın
aşılıp aşılmadığının tespitinde sadece Kanun maddesinde sayılan vergi
beyannameleri üzerine tahakkuk eden vergiler dikkate alınacağından, 2.600.-
TL motorlu taşıtlar vergisi borcu dikkate alınmayacak ve 850.- TL’lik gelir
stopaj vergisi borcu (E) Ltd. Şti.’nin vergi indiriminden
yararlanmasına engel teşkil etmeyecektir.

Örnek 3: 2/1/2020
tarihi itibarıyla vadesi geçmiş ve 2019 hesap dönemine ait kurumlar vergisi
beyannamesinin verilmesi gereken sürenin son günü itibarıyla ödenmemiş
4.000.- TL özel usulsüzlük cezası borcu bulunan (F) Ltd. Şti., 2019
hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinde vergi indiriminden
yararlanamayacaktır.

4.4. Vergi
indiriminin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile önceki dört
takvim yılında Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinde sayılan fiillerin
işlenmemiş olması

Vergi indiriminin
hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile önceki dört takvim yılında
Vergi Usul Kanununun kaçakçılık suçlarını düzenleyen 359 uncu maddesinde
sayılan fiilleri işlediği tespit edilen mükellefler vergi indiriminden
yararlanamayacaklardır.

Örnek: Serbest meslek
erbabı Bay (G) 2017, 2018 ve 2019 takvim yıllarına ilişkin tüm vergi
beyannamelerini kanuni süresinde vermiş ve bu beyannameler üzerine tahakkuk
eden vergilerini de indirimin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih
itibarıyla ödemiştir. 2019 takvim yılına ilişkin gelir vergisi
beyannamesini verdiği tarih itibarıyla hakkında 2015, 2016, 2017, 2018 ve
2019 yıllarında Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinde sayılan fiillerden
herhangi birini işlediğine ilişkin bir tespit bulunmaması ve diğer şartları
da sağlaması kaydıyla, Bay (G) bu takvim yılına ilişkin gelir vergisi
beyannamesinde vergi indiriminden yararlanabilecektir.

5. Vergi
indirimi uygulaması

Vergi indirimine
ilişkin şartları haiz mükellefler, yıllık gelir veya kurumlar vergisi
beyannameleri üzerinden hesaplanan gelir veya kurumlar vergisinin %5'i
oranında vergi indirimi tutarını hesaplayacaktır. Vergi indirimi tutarı,
her hal ve takdirde 1 milyon Türk lirasından fazla olamayacaktır. Bu
suretle hesaplanan vergi indirimi tutarı, öncelikle bu beyannameler
üzerinden ödenmesi gereken gelir veya kurumlar vergisinden
indirilebilecektir. Vergi indirimi tutarının ödenmesi gereken vergiden
fazla olması halinde ise kalan tutar, yıllık gelir veya kurumlar vergisi
beyannamesinin verilmesi gereken tarihi izleyen bir tam yıl içinde
mükellefin beyanı üzerine tahakkuk eden diğer vergilerinden mahsup
edilebilecektir. Bu süre içerisinde mahsup edilemeyen tutarlar red ve iade
edilmeyecektir.

Örnek 1:
Vergi indiriminden yararlanma şartlarının tamamını sağlayan ve 2017 hesap
dönemine ait kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde hesaplanan kurumlar
vergisi 22.000.000.- TL olan (H) A.Ş.’nin bu hesap dönemine ilişkin olarak
yurtiçinde kesinti suretiyle ödemiş olduğu kurumlar vergisi tutarı
400.000.- TL’dir. (H) A.Ş. aynı döneme ilişkin olarak ayrıca 20.000.000.-
TL geçici vergi ödemiştir.

Vergi indirimi
tutarı           =
Hesaplanan kurumlar vergisi x İndirim oranı

   = 22.000.000.-
TL x 0,05

   =
1.100.000.- TL

olarak hesaplanmış
olsa da (H) A.Ş.’nin yararlanabileceği vergi indirimi tutarı 1.000.000.- TL
olarak dikkate alınacaktır.

Buna göre, (H)
A.Ş. vergi indiriminden aşağıdaki şekilde yararlanacaktır.

 





A. Hesaplanan Kurumlar Vergisi



22.000.000.- TL






B. Hesaplanan Vergi İndirimi
Tutarı



1.000.000.- TL






C. Mahsup Edilecek Vergiler
Toplamı

Kesinti
Suretiyle Ödenen Vergi      400.000.-TL

Ödenen Geçici
Vergi                
20.000.000.-TL



20.400.000.- TL






Ç. Ödenmesi Gereken Kurumlar
Vergisi (A-C)



1.600.000.- TL






D. Mahsup Edilen Vergi İndirimi
Tutarı



1.000.000.- TL






E. Ödenecek Kurumlar Vergisi (Ç-D)



600.000.- TL







 

Örnek 2:
(I) A.Ş. 2017 hesap dönemine ilişkin olarak kanuni süresinde verdiği kurumlar
vergisi beyannamesinde beyan ettiği matrah üzerinden 100.000.-TL kurumlar
vergisi hesaplanmıştır. Vergi indiriminden yararlanma şartlarının tamamını
taşıyan (I) A.Ş.’nin 2017 hesap dönemine ait ödemiş olduğu geçici vergi
tutarı 98.000.- TL’dir.

Vergi indirim
tutarı            =
Hesaplanan kurumlar vergisi x İndirim oranı

   =
100.000.- TL x 0,05

   =
5.000.- TL

olarak
hesaplanmıştır.

Buna göre, (I)
A.Ş. vergi indiriminden aşağıdaki şekilde yararlanacaktır.

 





A. Hesaplanan Kurumlar Vergisi



100.000.- TL






B. Hesaplanan Vergi İndirimi
Tutarı



5.000.- TL






C. Mahsup Edilecek Vergiler
Toplamı

Ödenen Geçici
Vergi     98.000.-TL



98.000.- TL






Ç. Ödenmesi Gereken Kurumlar
Vergisi (A-C)



2.000.- TL






D. Mahsup Edilen Vergi İndirimi
Tutarı



2.000.- TL






E. Ödenecek Kurumlar Vergisi (Ç-D)



0.- TL






F. Devreden Vergi İndirimi Tutarı
(B-D)



3.000.- TL







 

Kurumlar vergisi
beyannamesi üzerinden indirilemeyen 3.000.- TL’lik vergi indirimi tutarı,
2017 hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi
gereken tarihi izleyen bir tam yıl içerisinde (25/4/2019 tarihine kadar),
mükellefin beyanı üzerine tahakkuk eden diğer vergilerinden mahsup
edilebilecektir. (I) A.Ş. tarafından bu süre içerisinde mahsup edilemeyen
vergi indirimi tutarları ise red ve iade olunmayacaktır.

6. Ticari,
zirai veya mesleki kazancın diğer gelir unsurlarıyla birlikte beyan
edilmesi durumunda mükelleflerin yararlanabileceği vergi indirim tutarının
tespiti

Ticari, zirai veya
mesleki kazancın diğer gelir unsurlarıyla birlikte beyan edilmesi
durumunda, gelir vergisi mükelleflerinin yararlanacağı vergi indirimi
tutarı, ticari, zirai veya mesleki faaliyet nedeniyle beyan edilen
kazançların toplam gelir vergisi matrahı içerisindeki oranı dikkate alınmak
suretiyle hesaplanan gelir vergisi esas alınarak tespit edilecektir.

Örnek: Vergi
indiriminden yararlanma şartlarının tamamını taşıyan Bayan (İ), 2017 takvim
yılında; 280.000.- TL ticari kazanç, 70.000.- TL de alacak faizi elde etmiştir.
Bayan (İ) bu dönemde 42.000.- TL geçici vergi ödemiştir.

Buna göre, Bayan
(İ) vergi indiriminden aşağıdaki şekilde yararlanacaktır.

 





A. Ticari Kazanç



280.000- TL






B. Menkul Sermaye İradı



70.000- TL






C. Gelir Vergisi Matrahı (A+B)



350.000- TL






Ç. Hesaplanan Gelir Vergisi



114.150- TL






D. Ticari Kazanç / Gelir Vergisi Matrahı (A/C)



       
0,80






E. Hesaplanan Gelir Vergisinin Ticari Kazanca İsabet
Eden Kısmı (Ç x D)



91.320- TL






F. Hesaplanan Vergi İndirimi Tutarı (E x % 5)



4.566- TL






G. Mahsup
Edilecek Vergiler Toplamı

Ödenen Geçici
Vergi      42.000.-TL



42.000- TL






Ğ. Ödenmesi Gereken Gelir Vergisi (Ç - G)



72.150- TL






H. Vergi İndirimi Tutarı



4.566- TL






I. Ödenecek Gelir Vergisi (Ğ - H)



67.584.-TL







 

7. Şartların ihlali
halinde yapılacak işlemler

7.1. Vergi
indiriminden yararlanan mükelleflerin, şartları taşımadığının sonradan
tespiti halinde ilgili vergilendirme döneminde indirim uygulaması
dolayısıyla ödenmeyen vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilir.

Örnek 1: Serbest
meslek erbabı Bay (J), 2017 takvim yılına ilişkin gelir vergisi
beyannamesinde 12.000.-TL vergi indirimi tutarı hesaplamış ve bu indirim
tutarının tamamından yararlanarak 20.000. -TL gelir vergisi ödemiştir.

Ancak, Bay (J),
2017 takvim yılına ilişkin gelir vergisi beyannamesi üzerine tahakkuk eden
gelir vergisinin ilk taksitini 31/3/2018 tarihinde ödemiş olmasına rağmen
Temmuz ayında ödenmesi gereken ikinci taksiti kanuni süresi içerisinde
ödememiştir.

Bu durumda, Bay
(J) 2017 takvim yılına ilişkin gelir vergisi beyannamesini kanuni süresi
içerisinde vermiş olsa da bu beyanname üzerine tahakkuk eden gelir
vergisinin ikinci taksitini kanuni süresi içerisinde ödemediğinden, vergi
indirimi dolayısıyla ödemediği vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın
tarh edilecektir.

7.2.
İndirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki
son iki yılda herhangi bir vergiye ilişkin beyanın gerçek durumu
yansıtmadığının, indirimden yararlanıldıktan sonra tespiti üzerine, yapılan
tarhiyatların kesinleşmesi halinde indirim uygulaması dolayısıyla ödenmeyen
vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilir.

Dolayısıyla,
indirimin hesaplandığı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son
iki yılda herhangi bir vergiye ilişkin beyanın gerçek durumu
yansıtmadığının, vergi indiriminden yararlanıldıktan sonra tespit edilmesi
nedeniyle beyana tabi vergi türleri itibarıyla ikmalen, resen veya idarece
tarhiyat yapılması ve bu tarhiyatların kesinleşmesi durumunda, indirim
nedeniyle ödenmeyen vergiler vergi ziyaı uygulanmaksızın tarh edilecektir.
Vergi indirimi uygulamasında kesinleşmeden maksat, tarh edilen vergi ile
kesilen cezaların idari yargı mercileri nezdinde dava konusu yapılmaması
veya dava konusu edilmesi neticesinde tüm olağan kanun yollarının
tüketilmesiyle uygun bulunmak suretiyle kesinleşmesidir.

Bu takdirde,
indirim uygulaması dolayısıyla ödenmeyen vergiler açısından zamanaşımı,
yapılan tarhiyatın kesinleştiği tarihi takip eden takvim yılının başından
itibaren başlayacaktır.

Örnek 2:
(K) Ltd. Şti., 25/4/2018 tarihinde vermiş olduğu 2017 hesap dönemine
ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinde vergi indiriminden yararlanmış ve
bu beyanname üzerine tahakkuk eden vergileri 30/4/2018 tarihinde ödemiştir.

Ancak, Ağustos
2016 vergilendirme dönemi için katma değer vergisi yönünden 26/10/2018
tarihinde (K) Ltd. Şti. adına vergi inceleme raporu düzenlenmiş ve
200.000.- TL ikmalen KDV tarhiyatı yapılmıştır.

(K) Ltd. Şti.
vergi inceleme raporuna istinaden yapılan tarhiyatı dava konusu etmiş ve
dava mükellef aleyhine sonuçlanarak 5/3/2020 tarihinde kesinleşmiştir.

Buna göre, (K)
Ltd. Şti.’nin 2017 hesap dönemi kurumlar vergisi beyannamesinde yararlanmış
olduğu vergi indirimi tutarı dolayısıyla ödemediği kurumlar vergisi tutarı,
tarhiyatın kesinleştiği tarih itibarıyla (5/3/2020 tarihinde) vergi ziyaı
cezası uygulanmaksızın tarh edilecektir.

Yürürlük

Bu Tebliğ 1/1/2018
tarihinden itibaren verilmesi gereken yıllık gelir veya kurumlar vergisi
beyannamelerinde uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Bu Tebliğ
hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.

 

__________________

(1) Bu değişiklik 1/1/2020 tarihinden geçerli
olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

 

 

 

  





 



Tebliğin
Yayımlandığı Resmî Gazete’nin






Tarihi



Sayısı






23/12/2017



30279






Tebliğde
Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin






Tarihi



Sayısı






1.     
 



15/3/2019



30715






2.



27/5/2020



31137