4059 sayılı Finansal İstikrar ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun

FİNANSAL İSTİKRAR İLE BAZI
DÜZENLEMELER HAKKINDA KANUN[1][2][3][4][5][6][7]


 


Kanun Numarası                    :
4059


Kabul Tarihi                           :
9/12/1994


Yayımlandığı Resmî Gazete  :
Tarih  : 20/12/1994      Sayı  : 22147


Yayımlandığı Düstur              :
Tertip : 5                      Cilt   : 34


 


BİRİNCİ KISIM


Finansal
İstikrar Komitesi[8]


Madde 1 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16
md.) (Yeniden Düzenleme:17/1/2019-7161/21 md.)


(1) (Değişik:20/5/2021-7319/3
md.) Finansal sistemin sürdürülebilir ekonomik büyümeyi sağlıklı bir
şekilde desteklemesi ve piyasalarda güvenin korunması için kırılganlıkların
belirlenmesi ve sistemik risklerin yönetilmesinde ilgili kurumlar arasında iş
birliği ve eş güdümün sağlanması amacıyla Finansal İstikrar Komitesi
kurulmuştur.


(2) (Değişik:20/5/2021-7319/3
md.) Komite; Hazine ve Maliye Bakanının başkanlığında, Hazine ve Maliye Bakan
Yardımcısı, Strateji ve Bütçe Başkanı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı,
Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı,
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı ve Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonu Başkanından oluşur. Komitenin çalışma usul ve esasları üyesi
bulunan kurum ve kuruluşların görüşü alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından
belirlenir. Komitenin sekretarya faaliyetleri Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından
yürütülür.


(3) (Değişik cümle:20/5/2021-7319/3
md.) Komite aşağıda sayılan hususlarda Komitede temsil edilen kurum ve kuruluşlar
arasında iş birliği ve eş güdümü tesis eder:[9]


a) Finansal istikrar ve güvenliği
tehdit edebilecek sistemik risklerin ve kırılganlıkların belirlenmesi, etkin bir
şekilde izlenmesi ve yönetilmesi için gerekli yöntemlerin oluşturulması ve politika
önerilerinin tespit edilmesi.


b) (Değişik:20/5/2021-7319/3
md.) Finansal düzenlemelerin etkilerinin değerlendirilmesi.


c) Finansal sektörün, sürdürülebilir
büyümeyi ve finansal istikrarı destekleyecek şekilde sağlıklı gelişiminin sağlanması.


ç) Sistemik risklerin gerçekleşmesi
durumunda uygulanacak kriz yönetim planlarının oluşturulması.


(4)
Komite, görev alanı ile ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşlarından her türlü
veri ve bilgiyi talep edebilir. (Ek cümle:20/5/2021-7319/3 md.) Kamu
kurum ve kuruluşları, talep edilen veri ve bilgiyi Komitenin belirleyeceği
şekil ve süreler içerisinde vermekle yükümlüdür.[10][11]


(5) Finansal sistemin bütününe
sirayet edebilecek ölçüde olumsuz bir gelişmenin Komite tarafından tespiti hâlinde,
üye kurum ve kuruluşların yetkileri dışında alınması gereken tedbirleri belirlemeye
kendi görev, yetki ve sorumlulukları çerçevesinde Cumhurbaşkanı yetkili olup, ilgili
bütün kurum ve kuruluşlar belirlenen bu tedbirleri derhâl uygulamakla yetkili ve
sorumludur.10


 


Fiyat İstikrarı
Komitesi


MADDE l/A- (Ek: 16/11/2022-7421/9 md.)


(1) Fiyat istikrarının
kalıcı olarak tesis edilmesine ve sürdürülmesine katkı sağlamak amacıyla Fiyat
İstikrarı Komitesi kurulmuştur.


(2) Fiyat İstikrarı
Komitesi; Hazine ve Maliye Bakanı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı, Enerji ve
Tabii Kaynaklar Bakanı, Sanayi ve Teknoloji Bakanı, Tarım ve Orman Bakanı,
Ticaret Bakanı, Strateji ve Bütçe Başkanı ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Başkanından oluşur.


(3) Fiyat İstikrarı
Komitesi, gerekli görmesi halinde ilgili sivil toplum kuruluşları,
üniversiteler ve özel sektör temsilcilerini toplantılarına davet edebilir.


(4) Fiyat İstikrarı
Komitesinin görev ve yetkileri şunlardır:


a) Para ve maliye
politikaları arasındaki eşgüdümü gözetmek suretiyle fiyat istikrarını sağlamaya
yönelik yapısal politika önerileri geliştirmek,


b) Fiyat istikrarını
tehdit eden riskleri izleyerek para politikası ve para politikası araçları
dışında alınması gereken tedbirleri belirlemek ve ilgili kurum ve kuruluşlar
tarafından uygulanmasını sağlamaya yönelik tavsiyelerde bulunmak,


c) Kamu tarafından
belirlenen ya da yönlendirilen fiyatların fiyat istikrarı odağında
uygulanmasını sağlamaya yönelik kararlar almak.


(5) Fiyat İstikrarı
Komitesinin sekretarya hizmetleri, Hazine ve Maliye Bakanlığınca yürütülür.


(6) Fiyat İstikrarı
Komitesinin ve Sekretaryanın çalışma usul ve esasları üyesi bulunan kurum ve
kuruluşların görüşü alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir.


(7) Fiyat İstikrarı
Komitesi, görev alanına giren konularla ilgili her türlü bilgi ve belgeyi, kamu
kurum ve kuruluşlarından isteme yetkisine sahiptir. Kamu kurum ve kuruluşları,
talep edilen bilgi ve belgeyi Fiyat İstikrarı Komitesinin belirleyeceği şekil
ve süre içerisinde vermekle yükümlüdür.[12]


 


Madde 2 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)


 


Madde 3 – (Mülga: 3/6/2011-637-KHK/38
md.)


 


Madde 4 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)


 


İKİNCİ
KISIM


Müsteşarlığın
Danışma, Denetim ve Yardımcı Birimleri


Madde 5 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)


 


Madde 6 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)


 


DÖRDÜNCÜ KISIM


Uzman Yardımcılığına, Uzmanlığa ve
Yurt Dışı Teşkilatına Atanma, (…)[13]





Sözleşme ile
Araştırma, Etüt ve Proje Yaptırma[14]


Madde 7 – (Değişik: 2/7/2018-KHK-703/16
md.) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 Tarihli ve E: 2018/117, K: 2023/212
Sayılı Kararı ile.)


 


BEŞİNCİ KISIM


 


Çeşitli Hükümler


Madde 8 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16
md.)


 


Yürürlükten Kaldırılan
Hükümler


Madde 9 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16
md.)


 


Ek
Madde 1 – (Ek: 22/12/1997 - 4315/3 md.; Mülga: 11/10/2011-KHK-666/1 md.)[15]


 


Ek Madde 2 – (Mülga: 3/6/2011-KHK-637/38
md.)


 


Ek Madde 3 – (Yeniden düzenleme:
7/7/2011 - KHK - 646/8 md.)


4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif
ve Birlikleri Hakkında Kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uyarınca, tarım satış
kooperatif ve birlikleri ile ilgili olarak Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu kapsamındaki
yetki ve görevler ile her türlü işlemler Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yürütülür.
Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonunun ilgili mevzuat kapsamında devir tarihi itibarıyla
Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası nezdindeki gider hesabı bakiyesi genel bütçeye
gelir kaydedilmek üzere Hazine İç Ödemeler Muhasebe Biriminin Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankası nezdindeki hesabına aktarılır. Bu tarihten sonra tarım satış kooperatif
ve birlikleri tarafından yapılacak kredi geri ödemeleri genel bütçeye gelir kaydedilmek
üzere aynı hesaba aktarılır. Bu madde ile ilgili usul ve esaslar Cumhurbaşkanı kararı
ile belirlenir.[16]





Finansal
İstikrar Komitesi


Ek
Madde 4 – (Ek: 3/6/2011-KHK-637/38
md.) (Mülga:17/1/2019-7161/22 md.)


 


Bireysel Katılım
Sermayesi


Ek
Madde 5 – (Ek: 13/6/2012-6327/14
md.; Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)


 


ALTINCI KISIM


Geçici Hükümler


Geçici
Madde 1 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)


 


Geçici
Madde 2 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)


 


Geçici Madde 3 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16
md.)


 


Geçici Madde 4 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16
md.)


 


Geçici Madde 5 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16
md.)


 


Geçici Madde 6 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16
md.)


 


Geçici Madde 7 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16
md.)


 


Geçici Madde 8 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16
md.)


 


Geçici Madde 9 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16
md.)


 


Geçici Madde 10 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16
md.)


 


Geçici Madde 11 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16
md.)


 


Geçici
Madde 12 – (Ek : 20/6/2001 - 4684/12 md.; Mülga:
2/7/2018-KHK-703/16 md.)[17]


 


Geçici Madde
13- (Ek
: 11/10/2011 - KHK - 662/68 md.; Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)


 


Geçici Madde
14- (Ek
: 11/10/2011 - KHK - 662/68 md.; Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)[18]


 


Geçici Madde
15- (Ek : 11/10/2011 - KHK - 662/68
md.; Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)





Yürürlük


Madde 10 – Bu Kanunun geçici 2 nci maddesi ile geçici
4 üncü maddesinin 2 nci fıkrası hükümleri 3.6.1994 tarihinden, diğer hükümleri ise
yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.


 


Yürütme


Madde 11 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.


 


 


EK (1) SAYILI CETVEL (A)


(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16
md.)


 


 


EK (1) SAYILI CETVEL (B)


(Mülga: 3/6/2011-KHK-637/38 md.)


 


 


I SAYILI CETVEL


(Ek: 22/12/1997 - 4315/2 md.; Mülga: 11/10/2011-KHK-666/1
md.)


 


 


II SAYILI CETVEL


(Ek: 22/12/1997 - 4315/2 md.; Mülga: 3/6/2011-KHK-637/38 md.)


 


 


(I) SAYILI LİSTE


(Ek: 11/10/2011-662/68
md.; Mülga:
2/7/2018-KHK-703/16 md.)





4059 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN
MEVZUATIN


YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE


 







Değiştiren
Kanunun/ KHK’nin Numarası



4059 Sayılı
Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe
Giriş Tarihi






4315



7, Ek
Madde 1, Geçici Madde 3, (I) Sayılı Cetcel, (II) Sayılı Cetvel



30/6/1997
tarihinden geçerli olmak üzere yayımı olan 25/12/1997 tarihinde






4389



 



18/6/1999






4684



a)1 inci
maddenin (A) ve (B) fıkraları 25/11/2000 tarihinden geçerli olarak

b) c)Geçici
3 üncü maddesinin (f) fıkrası 1/1/2001 tarihinden geçerli olmak üzere

c) Diğer
maddeleri



3/7/2001

 






5, 6, 7,
8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 ve 16 ncı maddeleri ile geçici 3 üncü maddesinin
(f) fıkrası dışındaki diğer fıkraları



 

1/1/2002

 






4749



2



28/3/2002






5411



 



1/1/2006






6015



1, 2



23/10/2010






6111



Ek Madde
3 ve Geçici Madde 5



25/2/2011






KHK/637



Kanunun Adı,
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, Ek Madde 1, 2, 3, 4, Ek I ve II Sayılı Cetvel, Birinci,
İkinci, Üçüncü ve Dördüncü Bölüm başlıkları



12/6/2011
tarihinde yapılan Milletvekilliği Genel Seçiminden sonra kurulan ilk Bakanlar
Kurulu üyelerinin atandığı tarihte






KHK/646



Ek Madde
3



10/7/2011






KHK/662



1,2,5,7,
Geçici Madde 13,14,15, (I) sayılı cetvel, (I) sayılı liste



2/11/2011






KHK/666



7, Ek Madde
1, (I) sayılı cetvel



14/1/2012
tarihinden geçerli olmak üzere 2/11/2011






7161



Kanunun Adı,
1, Ek Madde 4



18/1/2019






7319



1



25/5/2021






7421



Madde
1/A



26/11/2022






Anayasa
Mahkemesinin 7/12/2023 Tarihli ve E: 2018/117, K: 2023/212 Sayılı Kararı



7



4/6/2025









 











[1] Bu Kanunun, 18/6/1999 tarih ve 4389 sayılı Kanunla
düzenlenen görev ve yetkilere ilişkin hükümleri, söz konusu Kanunun 25 inci
maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.







[2] İkrazatçılık hariç ödünç para verme işlerine ve
finansal kiralama faaliyetlerine ilişkin olarak bu Kanunda yer alan görev ve
yetkilere ilişkin hükümler 1/1/2006 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten
kaldırılmıştır.







[3] 3/6/2011 tarihli ve 637 sayılı KHK’nın 38 inci
maddesi ile bu Kanunun adı, “Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun” iken metne işlendiği şekilde
değiştirilmiştir.







[4] 3/6/2011 tarihli ve 637 sayılı KHK’nın 38 inci
maddesi ile bu Kanunda yer alan “Müsteşarlar” ibaresi “Müsteşar” şeklinde,
“Müsteşarlara” ibaresi “Müsteşara” şeklinde, “Müsteşarlıklar” ibaresi
“Müsteşarlık” şeklinde, “Müsteşarlıklara” ibaresi “Müsteşarlığa” şeklinde,
Müsteşarlıklarca” ibaresi “Müsteşarlıkça” şeklinde, “Müsteşarlıklarda” ibaresi
“Müsteşarlıkta” şeklinde ve “Müsteşarlıkların” ibaresi “Müsteşarlığın” şeklinde
değiştirilmiştir.







[5]  22/12/2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 17 nci
maddesiyle Araştırma Planlama Koordinasyon Dairesi Başkanlığı kurulması ve
bunun görevlerine ilişkin hükümler yürürlükten kaldırılmış olup, yine aynı
Kanunun 15 inci maddesiyle; Hazine Müsteşarlığı ve Dış Ticaret Müsteşarlığı
teşkilat kanunlarında düzenleme yapılıncaya kadar, 5436 sayılı Kanun ve diğer
kanunlar ile verilen görevleri yapmak üzere Strateji Geliştirme Daire
Başkanlıkları kurulmuştur.







[6] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 16 ncı maddesiyle
bu Kanunun Adı “Hazine Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun”
iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.







[7] 17/1/2019 tarihli ve 7161 sayılı Kanunun 21 inci
maddesiyle Kanunun adı “Fiyat İstikrarı ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun”
iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.







[8] 20/5/2021 tarihli ve 7319 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesiyle, bu madde başlığı “Finansal İstikrar ve Kalkınma Komitesi” iken
metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.







[9] 20/5/2021 tarihli ve 7319 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesiyle, bu fıkranın (a) bendine “risklerin” ibaresinden sonra gelmek üzere
“ve kırılganlıkların” ibaresi eklenmiş, bentte yer alan “alınabilecek
tedbirlerin” ibaresi “gerekli yöntemlerin oluşturulması ve politika
önerilerinin” şeklinde değiştirilmiştir, (c) bendinde yer alan “sektörün”
ibaresi “sektörün, sürdürülebilir büyümeyi ve finansal istikrarı destekleyecek
şekilde” şeklinde değiştirilmiştir.







[10] 20/5/2021 tarihli ve 7319 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesiyle, bu fıkralarda yer alan “Finansal İstikrar ve Kalkınma Komitesi”
ibareleri “Komite” şeklinde değiştirilmiştir.







[11] Anayasa Mahkemesinin 10/9/2025 tarihli ve E.: 2024/113,
K.: 2025/177 sayılı Kararı ile bu fıkranın ikinci cümlesi iptal edilmiştir. Bu
Karar yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (30/9/2026)  yürürlüğe girer.







[12] Anayasa Mahkemesinin 10/9/2025 tarihli ve E.: 2024/113,
K.: 2025/177 sayılı Kararı ile bu fıkra iptal edilmiştir. Bu Karar
yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (30/9/2026)  yürürlüğe girer.







[13] 3/6/2011 tarihli ve 637 sayılı KHK’nın 38 inci
maddesi ile bu kısmın başlığında yer alan , “Dış Ticarette Standardizasyon
Denetmenliği,” ibaresi yürürlükten kaldırılmış olup, daha sonra 666 sayılı KHK
ile bu maddede yapılan düzenleme; 10/10/2013 tarihli ve 28791 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139,
K.: 2012/205 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.







[14] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 16 ncı
maddesiyle bu madde başlığı “Sözleşmeli Personel ve Sözleşme ile Araştırma,
Etüd ve Proje Yaptırma” iken, metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.







[15] 11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK ile bu maddede
yapılan düzenleme; 10/10/2013 tarihli ve 28791 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139, K.:
2012/205 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.







[16] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 16 ncı
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan ve
Hazine Müsteşarlığı” ibaresi “Hazine ve Maliye Bakanlığı” şeklinde ve “Bakanlar
Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.







[17]
Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 Tarihli ve E: 2018/117, K: 2023/212 Sayılı
Kararı ile bu maddenin yürürlükten kaldırılması iptal edilmiştir.







[18]
Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 Tarihli ve E: 2018/117, K: 2023/212 Sayılı
Kararı ile bu maddenin yürürlükten kaldırılması iptal edilmiştir.