Etil Alkol, Metanol ve Suma Üretim Miktarı ile Etil Alkol ve Metanol Depolarındaki Stok Hareketlerinin Tespitine, ürünlerin Ticaretine İlişkin Yöntemin Belirlenmesine, verilerin Toplanmasına ve Ürünlerin Nakline ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (tebliğ No: 2024/14)

ETİL ALKOL, METANOL VE
SUMA ÜRETİM MİKTARI İLE ETİL ALKOL

VE METANOL DEPOLARINDAKİ
STOK HAREKETLERİNİN TESPİTİNE,

ÜRÜNLERİN TİCARETİNE
İLİŞKİN YÖNTEMİN BELİRLENMESİNE,

VERİLERİN TOPLANMASINA VE
ÜRÜNLERİN NAKLİNE

İLİŞKİN USUL VE ESASLAR
HAKKINDA TEBLİĞ

(TEBLİĞ NO: 2024/14)

 

Amaç

MADDE 1- (1)
Bu Tebliğin amacı, yurt içinde üretilen etil alkol, metanol ve suma ile
ithal edilen etil alkol ve metanolün üretim ve/veya ithalat miktarları ile
depolardaki stok hareketlerinin tespitine, ürünün piyasa arz zinciri
içindeki hareketinin elektronik ve fiziki olarak takibine, faaliyetlerin
elektronik ortamda izlenmesine ve kayıt altına alınmasına yönelik kurulacak
sistem ile satıcıların ve alıcıların yükümlülüklerine ilişkin usul ve
esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1)
Bu Tebliğ; etil alkol, metanol ve suma üreticisi firmaların üretim
tesislerindeki hammadde, yarı ürün ve nihai ürün miktarları ile depolardaki
stok hareketlerinin tespitine yönelik olarak, Bakanlık tarafından takılma
zorunluluğu getirilen sayaçların teknik özelliklerine, bu sayaçların monte
edileceği noktaların belirlenmesine, kontrolüne, mühürlenmesine ve Bakanlık
bilişim sistemine entegrasyonuna, Bakanlıkça kurulan veya firmalardan
kurulması istenen sistemlerin düzenli çalışmasını sağlamaya yönelik
uygulamalara, etil alkol, metanol ve sumanın üretim, ithalat, ihracat,
satış ve sevkiyat faaliyetlerinin arz zinciri içerisinde elektronik ortamda
izlenmesi amacıyla Bakanlık tarafından sağlanan sistemin kullanımına,
üretim, ithalat, ihracat, satış ve sevkiyatının kayıt altına alınmasına
dair usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1)
Bu Tebliğ, 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol
Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanunun 4/B maddesinin birinci fıkrası ile
30/10/2011 tarihli ve 28100 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Etil Alkol ve
Metanolün Üretimi ile İç ve Dış Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 6 ncı ve 18 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1)
Bu Tebliğde geçen;

a) Alıcı: Etil
alkol, metanol ve suma alımı konusunda Bakanlık tarafından yetkilendirilen
ve ATİP’e kaydedilen gerçek ve tüzel kişileri,

b) Alkol Ticaret
Platformu (ATİP): Etil alkol, metanol ve suma üretiminin, ithalatının,
ihracatının, yurt içi alım satımının ve sevkiyat faaliyetlerinin arz
zinciri içerisinde hareketlerinin izlenmesi ve kayıt altına alınması
amacıyla Bakanlık tarafından geliştirilen, Bakanlığın verdiği yetki
çerçevesinde alıcı ve satıcıların e-Devlet şifresi ile erişim sağladığı ve
bu faaliyetlerine ilişkin bilgileri Bakanlığa bildirdiği sistemi,

c) Alkol Transfer
Belgesi: Etil alkol, metanol ve sumanın bir yerden başka bir yere nakli
öncesinde satıcı tarafından ATİP üzerinden düzenlenmesi ve nakil esnasında
araçta bulundurulması zorunlu, benzersiz kod içeren belgeyi,

ç) Bakanlık:
Tarım ve Orman Bakanlığını,

d) Daire
Başkanlığı: Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığını,

e) Depo: Üretici
ve ithalatçılar tarafından üretim tesisi dışında kurulan ve satışa sunmak
üzere muhafaza edilen dökme etil alkol ve metanolün bulundurulduğu yerleri,

f) Elektronik
Alkol Takip Sistemi (EATS): Etil alkol, metanol ve suma üretim tesislerine
yerleştirilen sayaçlardan elde edilen üretim verileri ile Ticaret
Bakanlığından elektronik ortamda elde edilen ithalat verilerini derleyerek,
Alkol Ticaret Platformu üzerinden bu ürünlerin piyasa arz zinciri içindeki
hareketini ve U-ETDS aracılığıyla ürünün yurt içindeki fiziki hareketini
izleyen ve kayıt altına alan sistemi,

g) Haberleşme
cihazı: EATS kapsamında üretim tesisine yerleştirilen sayaçlardan sağlanan
veriyi şifreleyerek Bakanlık veri merkezine aktaran elektronik cihazı,

ğ) Satıcı: Etil
alkol, metanol ve suma satışı konusunda Bakanlık tarafından yetkilendirilen
ve ATİP’e kaydedilen gerçek ve tüzel kişileri,

h) Sayaç: Üretim
tesisi ile depolardaki hatlara yerleştirilen ve Bakanlık veri merkezine
iletilmek üzere bulunduğu hattan geçen akışkan hammadde, yarı ürün veya
nihai ürün miktarını ölçmeye, kaydetmeye ve iletmeye yarayan, teknik
özellikleri Bakanlıkça belirlenen elektronik veya mekanik debimetre/akış
ölçer cihazını,

ı) Tütün ve Alkol
Gümrük Veri Sistemi (TAGVİS): Ticaret Bakanlığı Tek Pencere Sistemi ile
entegre çalışan tütün, tütün mamulü, etil alkol ve metanolün ithalat
işlemlerine dair izin taleplerinin ve beyan bilgilerinin Bakanlığa
iletildiği elektronik sistemi,

i) Ulaştırma
Elektronik Takip ve Denetim Sistemi (U-ETDS) : 10/7/2003 tarihli ve 4925
sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma
ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname kapsamında karayolu taşımacılık faaliyetinde bulunan firmaların
taşıdıkları eşya, tehlikeli yük, kargo ve yolcu hareketlerinin elektronik
olarak takibi, değerlendirilmesi ve denetimi imkanı sağlayan sistemi,

j) Yönetmelik:
Etil Alkol ve Metanolün Üretimi ile İç ve Dış Ticaretine İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmeliği,

ifade eder.

Sayaç takma
zorunluluğu

MADDE 5- (1)
Firmalar etil alkol, metanol ve suma üretim tesisleri ile depolardaki
gerekli görülen hatların içinden geçen akışkan hammadde, yarı ürün ve nihai
ürünü ölçmek ve kaydetmek üzere, teknik özellikleri Bakanlıkça belirlenerek
Bakanlık internet sitesinde yayımlanacak olan, 29/6/2016 tarihli ve 29757
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ölçü Aletleri Yönetmeliği (2014/32/AB)
düzenlemelerine uygun sayaçları tedarik etmek ve hatların üzerinde Bakanlık
tarafından belirlenecek noktalara cihazın yetkili teknik servisinden hizmet
alarak montajını sağlamak ve cihazların kurulum ve çalışmasının
standartlarına uygun olduğuna dair teknik rapor tanzim ettirmek zorundadır.

(2) Üretim
faaliyetine ilişkin ölçümler, üretim tesisinin hammadde, yarı ürün ve nihai
ürün hatları üzerinde olmak üzere en az üç noktaya, depolardaki ölçümler
ise depo giriş ve çıkış hatları üzerinde olmak üzere en az iki noktaya
yerleştirilecek sayaçlar ile yapılır.

(3) Sayaçlar,
üretim tesislerinde hammadde hattı, alkollü mayşe tankı çıkış hattı ile
mayşe kolonu, pürifikasyon kolonu, rektifikasyon kolonu ve dimetilizasyon
kolonu gibi ayrımsal kolonları içeren distilasyon ünitesi çıkış hattı
üzerine, depolarda ise depo giriş ve çıkış hatları üzerine yerleştirilir.

(4) Daire
Başkanlığının izni olmaksızın üretim tesislerinde distilasyon çıkışı ile
nihai üretim miktarını tespit eden sayaç arasındaki hat üzerinde, depolarda
ise tank çıkışından sayaca giden hat üzerinde musluk veya benzeri tahliye
aparatlarına yer verilemez, teknik zorunluluklar haricinde sökülebilir
bağlantı bulundurulamaz.

(5) Firmalar EATS
kapsamında montajı sağlanan sayaçların doğru ölçüm yaptığının tespiti
amacıyla, Ölçü Aletleri Yönetmeliği (2014/32/AB)’ne uygun olarak yetkili
kurum/kuruluş tarafından Modül F ile ölçüm doğrulanması yapılmasını
sağlamak zorundadır. Bakanlık ayrıca dolum noktalarına ve üretim tesisinin
veya deponun projesine bağlı olarak, yapılan ölçüm sonuçlarını etkileyebilecek
ek hatlara da sayaç yerleştirilmesini ve Modül F ile ölçüm doğrulanmasının
sağlanmasını talep edebilir. F modülü doğrulaması işlemi sonucunda yetkili
kurum/kuruluş tarafından mühürlenen sayaçlar ile teknik servis tarafından
kurulum ve çalışmasının standartlarına uygun olduğuna dair teknik rapor
tanzim edilen sayaçlara ayrıca Bakanlık mührü uygulanır.

Verinin
Bakanlık veri merkezine transferi

MADDE 6- (1)
Sayaçlardan elde edilen veri, Bakanlık tarafından sağlanacak haberleşme
cihazı vasıtasıyla internet üzerinden Bakanlık veri merkezine aktarılır.

(2) Tesislere ve
depolara montajı sağlanan sayaçlardan elde edilen verinin Bakanlık veri
merkezine aktarımı için gerekli modem, internet bağlantısı, WAN ve LAN
sabit IP adresi, data ve enerji hatları ile sisteme enerji sağlayacak
kesintisiz güç kaynakları Bakanlığın belirleyeceği standartlar gözetilerek
tesis sahibi tarafından sağlanır. Firma tarafından temin edilecek modem
sadece EATS projesine tahsis edilir. Bakanlık gerek görmesi halinde temin
edeceği kesintisiz güç kaynaklarının tesise ve depolara yerleştirilmesini
firmadan talep edebilir. Firmalar bu talebi yerine getirmek zorundadır.

(3) Bakanlık
tarafından izlenecek sayaçlara enerji ve veri transferi sağlayan hatlar ile
internet bağlantı hattı, tesis ve depo içerisinde Daire Başkanlığı
tarafından da uygun görülecek ve sıcaklığı 35 santigrat dereceyi geçmeyecek
bir alanda konumlandırılacak kapalı bir panoda birleştirilir, haberleşme
cihazı panoya yerleştirilir ve pano Bakanlık tarafından mühürlenir.

(4) Bakanlık
sayaçlardan elde edilen verinin, standartlarını belirleyeceği yöntemle
tesis veya depo sahibi firma tarafından internet üzerinden Bakanlık veri
merkezine iletilmesini de talep edebilir.

(5) Tesis veya
depo sahibi firma, sistemde yer alan cihazlara kesintisiz enerji sağlamak,
bu kapsamda Bakanlıkça talep edilmesi halinde teknik özellikleri Bakanlıkça
belirlenecek sistemleri temin etmek, kurulumunu ve kesintisiz
çalıştırılmasını sağlamak zorundadır.

(6) Bakanlık
gerekli görmesi halinde sistemin güvenliğinin sağlanması amacıyla
sayaçların, panonun, üretim ve dolum hatlarının bulunduğu noktaların
görüntülerini anlık olarak aktarabilecek ve kaydedebilecek, teknik
özellikleri Bakanlıkça belirlenecek kamera ve görüntüleme sistemlerinin
kurulmasını isteyebilir.

(7) Üretim
tesislerinde üretim miktarının, depolarda ise giren ve çıkan ürün
miktarının kesintisiz ölçülmesi esastır. Sayaçlarda meydana gelebilecek
arıza veya bakım gibi teknik gerekçelerle üretime veya depolardan satışa
ara vermek istemeyen firmalar Bakanlıkça da uygun görülecek alternatif hat
üzerine ayrıca sayaç yerleştirebilir.

(8) Firmalar,
EATS’nin işleyişini engelleyen her hangi bir durumun vuku bulması halinde
ATİP üzerinden Bakanlığa derhal bilgi vermek zorundadır.

Sayaçların
muayene işlemleri

MADDE 7- (1)
EATS kapsamında tesislere yerleştirilen sayaçların muayeneleri 24/7/1994
tarihli ve 22000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ölçü ve Ölçü Aletleri
Muayene Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır.

Alkol Ticaret
Platformuna kayıt zorunluluğu

MADDE 8- (1)
Etil alkol veya metanol üreten, ithal eden, ihraç eden, satan veya satın
alan kişiler ile suma üreten, satan veya satın alan kişilerin ATİP’e
kayıtlı olmaları ve bu faaliyetlerine ilişkin iş ve işlemleri ATİP
üzerinden yapmaları zorunludur.

(2) Alıcılar,
satın almaya yetkili olduğu ürünü ve talep ettikleri miktarı ATİP üzerinden
satıcıya iletir. Satıcılar ATİP üzerinden iletilmeyen sipariş talebine
istinaden ürün satışı veya sevkiyatı yapamaz.

Başvuru
işlemleri

MADDE 9- (1)
ATİP’e kayıt başvurusu yapmak isteyen alıcılar Daire Başkanlığının internet
sitesinde yayımlamış olduğu başvuru formu ve eki belgeler ile Bakanlığa
başvurur. Bakanlık başvuruları değerlendirerek uygun bulunanları ATİP’e
kaydeder. ATİP’e kaydedilen gerçek ve tüzel kişiler sisteme giriş yetkisi
kazanır.

Alıcı ve
satıcıların ATİP’e girişi

MADDE 10- (1)
Sisteme kaydı yapılan gerçek kişi alıcı ve satıcılar, ATİP’e kişisel
e-Devlet hesabı üzerinden erişim sağlar. Ticaret siciline kayıtlı tüzel
kişi alıcı ve satıcılar ise ticaret sicilinde tescilli yetkili bir kişi
üzerinden ATİP’e tüzel kişilik olarak erişim sağlar. Ayrıca e-Devlet tüzel
kişi hizmeti ile giriş yapan kişiler, ATİP üzerinden tüzel kişi adına işlem
yapmak üzere başka bir kişiyi yetkilendirebilir. Yetkilendirilen bu kişi
e-Devlet gerçek kişi hizmeti ile ATİP’e erişim sağlar.

Sevkiyat ve
teslim alma işlemleri

MADDE 11- (1)
ATİP üzerinden sevkiyat bilgileri girilmeyen ve Alkol Transfer Belgesi
düzenlenmeyen ürünler bulundukları yerden bir başka yere nakledilemez,
alıcı tarafından teslim alınamaz.

(2) Alkol
Transfer Belgesi, nakliye hizmeti veren kişinin, sevkiyata ilişkin
bilgileri U-ETDS’ye girmesinden sonra, satıcı tarafından ATİP üzerinden iki
nüsha olarak düzenlenir.

(3) İki nüsha
olarak düzenlenen Alkol Transfer Belgesinin sevkiyat esnasında nakil
aracında bulundurulması, yapılan kontrollerde kolluk kuvvetlerine veya
yetkili kamu görevlilerine ibraz edilmesi ve teslimat esnasında taraflarca
imzalanan belgenin alıcı ve satıcı tarafından saklanması zorunludur.

(4) Etil alkol,
metanol veya suma sevkiyatı yapan araçların Alkol Transfer Belgesi düzenlenmeden
ürün nakletmesi halinde sorumluluk satıcı firmaya aittir. Ancak alıcının
Alkol Transfer Belgesi düzenlenmeksizin kendisine gönderilen ürünü teslim
alması halinde, ürünün mevzuata aykırı şekilde sevkiyatı nedeniyle satıcı
ve alıcı birlikte sorumlu kabul edilir.

(5) Alkol
Transfer Belgesi düzenlendiği andan itibaren 72 saat süreyle geçerlidir.
Ürünün bu süre zarfında teslim edilmemesi halinde gerekçesi belirtilmek
suretiyle ATİP üzerinden Bakanlığa bilgi verilerek ek süre talep edilir.
Bakanlık yapacağı değerlendirme sonunda ek süre verebilir. Ürün teslim
alındıktan sonra, alıcı tarafından, Alkol Ticaret Platformu üzerinden en
geç üç iş günü içinde alındı onayı verilmek zorundadır. Süresi içinde
alındı onayı vermeyen alıcılar, alındı onayı verene kadar ATİP üzerinden
aynı satıcıya yeni bir sipariş veremez.

(6) Firmalar,
depoları ve şubeleri arasında ürün sevkiyatı yapmadan önce ATİP üzerinden
Alkol Transfer Belgesi düzenlemek zorundadır.

İthalat
işlemleri

MADDE 12- (1)
İthal edilen ürün miktarının firma stok kaydına işlenebilmesi için ilgili
gümrük beyannamesinin kapatılması şartı aranır. Firmalar ithal edilen ürüne
ilişkin bilgileri ATİP’e tanımlayarak ürünü ilgili stokuna aktarmak
zorundadır.

İhracat
işlemleri

MADDE 13- (1)
Etil alkol ve metanol ihracat işlemlerinde sevkiyat yapılmadan önce,
ihracata ilişkin bilgilerin ATİP’e giriş yapılarak Alkol Transfer Belgesi
düzenlenmesi ve ihraç edilen ürüne ait kapatılmış gümrük beyannamesinin,
beyanname kapatma tarihinden itibaren yedi gün içinde ATİP’e yüklenmesi
zorunludur.

Yaptırımlar

MADDE 14- (1)
Bu Tebliğ hükümlerine aykırı davrananlar hakkında 4733 sayılı Kanunun ve
8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı
Kanununun ilgili maddelerinde hüküm altına alınan idari yaptırımlar
uygulanır.

(2) Aşağıda
sayılan fiiller Yönetmeliğin 33 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi
kapsamında aykırılığın giderilmesinin mümkün olmadığı hallerden kabul
edilir:

a) Sistemde yer
alan cihazların enerjisinin kast veya ihmal sonucunda kesilmesi.

b) Sistemdeki
cihazlara ve bağlantı noktalarına uygulanan mühürlerin Daire Başkanlığının
onayı olmaksızın bozulması.

c) Sistemde yer
alan cihazların enerji ve data bağlantılarına Bakanlığın izni olmadan
müdahale edilmesi.

ç) Sistemde yer
alan cihazlara ve cihazlardan elde edilen verilerin Bakanlık veri merkezine
aktarımını sağlayan sisteme bilişim yoluyla veya fiziki olarak müdahale
edilmesi.

d) Sayaçları
devre dışı bırakacak alternatif hat tesis edilmesi.

e) Daire
Başkanlığının izni olmaksızın üretim tesislerinde distilasyon çıkışı ile
nihai üretim miktarını tespit eden sayaç arasındaki hat üzerinde, depolarda
ise tank çıkışından sayaca giden hat üzerinde musluk veya benzeri tahliye
aparatlarına yer verilmesi veya teknik zorunluluklar haricinde sökülebilir
bağlantı bulundurulması.

f) Sistemde yer
alan cihazların arızalanması durumunda Daire Başkanlığına bilgi
verilmeksizin müdahalede bulunulması ve cihaza yetkisiz kişilerin
müdahalesine izin verilmesi.

(3) Daire
Başkanlığının izni olmaksızın, ATİP dışında etil alkol, metanol ve suma
alımı, satımı veya sevkiyatı yapılması ile Alkol Transfer Belgesi
düzenlenmeksizin ürün sevkiyatı yapılması, Yönetmeliğin 33 üncü maddesinin
üçüncü fıkrasının (e) bendi kapsamında aykırılığın giderilmesinin mümkün
olmadığı hallerden kabul edilir.

Belgelerin
saklanma süresi

MADDE 15- (1)
Alıcı ve satıcılar Alkol Transfer Belgesinin kendinde kalan nüshasını,
düzenlenme tarihini takip eden yılın başından itibaren beş yıl süreyle
saklamak zorundadır.

Geçiş
hükümleri

GEÇİCİ MADDE
1- (1) Üretim tesislerinde distilasyon çıkışı ile nihai üretim
miktarını tespit eden sayaç arasındaki hat ile depolarda tank çıkışından
sayaca giden hatta yer alan musluk veya benzeri tahliye aparatları ile
teknik zorunluluklar haricinde sökülebilir bağlantılar bu Tebliğin yürürlük
tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 5 inci maddenin dördüncü
fıkrasına uygun hale getirilir.

Yürürlük

MADDE 16- (1)
Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 17- (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.