Enerji Üretiminde Mevcut En İyi Teknikler Tebliği

ENERJİ ÜRETİMİNDE MEVCUT EN İYİ TEKNİKLER TEBLİĞİ

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1)
Bu Tebliğin amacı; çevrenin ve insan sağlığının bütüncül olarak korunması
için sıfır kirlilik hedefleri doğrultusunda entegre kirlilik önleme ve
kontrol yaklaşımıyla hava, su, toprak, gürültü ve koku kirliliğine neden
olan enerji üretimi sektöründen kaynaklı sanayi emisyonlarını ve atık
oluşumunu kaynağında önlemek ve azaltmak ile kaynakları verimli kullanmak
için sanayide yeşil dönüşüme, döngüsel ekonomiye ve karbonsuzlaşmaya
yönelik işletmelerin sanayide yeşil dönüşüm (SYD) belgelendirme sürecine esas
Mevcut En İyi Teknikler (MET) ile Mevcut En İyi Teknikler ile ilişkili
emisyon seviyelerini (MET-İES) düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1)
Bu Tebliğ, 14/1/2025 tarihli ve 32782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Endüstriyel Emisyonların Yönetimi Yönetmeliğinin EK-1’inin 1.4 üncü ve 5.2
nci maddelerindeki faaliyetlerini kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1)
Bu Tebliğ, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 3 üncü, 8 inci
ve 11 inci maddeleri, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 103 üncü ve 104 üncü maddeleri ile
14/1/2025 tarihli ve 32782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstriyel
Emisyonların Yönetimi Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1)
Bu Tebliğde geçen;

a) Bakanlık:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,

b) Emisyon:
Maddelerin, titreşimin, ısı veya gürültünün işletme veya tesiste yer alan
bir veya birden fazla kaynaktan havaya, suya ya da toprağa doğrudan veya
dolaylı biçimde bırakılmasını,

c) Emisyon sınır
değeri (ESD): Bir emisyonun belirli parametrelerle ifade edilen kütlesinin,
belirli zaman dilimi içinde aşılmaması gereken konsantrasyonu ve/veya
seviyesini,

ç) Küçük izole
sistemler: Yıllık tüketimi 3000 GW saatten az olan ve yıllık tüketimin
%5'inden azının diğer sistemlerle enterkonnekte yoluyla elde edilen küçük
izole bir sistemin parçası olan yakma tesislerini,

d) Mevcut En İyi
Teknikler (MET): Çevrenin bir bütün olarak en yüksek düzeyde korunmasında
teknolojik ve ekonomik sürdürülebilirliği uluslararası kabul görmüş olan ve
SYD belgesinin gerekliliklerine temel oluşturan, en etkin, ileri,
uygulanabilir, temiz üretim tekniklerini,

e) Mevcut tesis:
Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette olan veya çevresel etki
değerlendirmesi mevzuatına göre başvurusu bulunan tesisi,

f) MET ile
ilişkili emisyon seviyesi (MET-İES): Sektörel MET dokümanlarında, belli bir
zaman dilimi içerisinde, belirli referans koşulları altında ortalama bir
değer olarak ifade edilen, MET veya MET kombinasyonu uygulanarak elde
edilen, normal işletme koşullarında erişilen emisyon seviyesi aralığını,

g) MET ile
ilişkili çevresel performans seviyesi (MET-İÇPS): Emisyon seviyelerini,
tüketim seviyelerini ve diğer seviyeleri (örneğin, azaltma verimliliği)
içerebilen mevcut en iyi tekniklerle ilişkili çevresel performans
seviyesini,

ğ) Yeni tesis:
Mevcut tesis tanımı dışında kalan tesisi,

h) Yönetmelik:14/1/2025
tarihli ve 32782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstriyel Emisyonların
Yönetimi Yönetmeliğini,

ifade eder.

(2) Bu Tebliğde
geçen diğer teknik terimlerin tanımları EK-1’de yer alır.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Esaslar

Genel MET,
Sektörel MET ve MET-İES’ler

MADDE 5- (1)
Bu Tebliğin uygulanmasına yönelik genel hususlar EK-1’de yer alır.

(2) Bu Tebliğde
yer alan Genel MET ve Sektörel MET birlikte uygulanır.

MET uyum
durumu puanlaması ve çevresel performans skoru

MADDE 6- (1)
Tesislerin MET’e uyum durumu Bakanlığın resmî internet sitesinde yayımlanan
puanlama tablosu ile hesaplanarak SYD belge kategorisi belirlenir.

(2) Tesislerin
çapraz medya etkisi gözetilerek, çevresel performans skorlarının
algoritması (toksisite, küresel ısınma, asidifikasyon, ötrofikasyon, ozon
tabakasının inceltilmesi, fotokimyasal ozon oluşturma potansiyeli, karbon
ayakizi, enerji verimliliği, su verimliliği gibi) Bakanlıkça resmî internet
sitesinde yayımlanır.

Genel MET

MADDE 7- (1)
Genel MET aşağıdaki hususları içerir:

a) Çevre yönetim
sistemi.

b) İzleme.

c) Havaya suya
emisyonlarla ilgili temel proses parametrelerinin izlenmesi.

ç) Baca gazı
arıtımından kaynaklanan suya emisyonları izleme.

d) Genel çevresel
ve yanma performansı.

e) Su kullanımı
ve suya emisyonlar.

f) Enerji
verimliliği.

g) Atık yönetimi.

ğ) Gürültü.

Büyük yakma
tesisleri, gazlaştırma ve/veya sıvılaştırma tesisleri için sektörel MET

MADDE 8- (1)
Büyük yakma tesisleri, gazlaştırma ve/veya sıvılaştırma tesislerinden
kaynaklanan emisyonların azaltılması, kaynakların verimli kullanılması,
döngüsel ekonomi ilkeleri çerçevesinde atıkların azaltılması için
belirlenen Sektörel MET, EK-2’de yer alır. Söz konusu Sektörel MET asgari
olarak aşağıdaki hususları içerir:

a) Katı
yakıtların yakılmasına ilişkin MET.

b) Havaya NOX,
N2O ve CO emisyonları.

c) Sıvı
yakıtların yakılmasına ilişkin MET.

ç) Gaz yakıtların
yakılmasına ilişkin MET.

d) Çoklu
yakıtların yakılmasına ilişkin MET.

e) Atıkların
yakılmasına ilişkin MET.

f) Gazlaştırmaya
ilişkin MET.

g) MET-İES’ler.

(2) Büyük yakma
tesislerinin uyum durumu puanlama hesaplamasında EK-2’de yer alan Kademe 1
ve Kademe 2 MET-İES değerleri kullanılır.

Büyük yakma
tesisleri için özel hükümler

MADDE 9- (1)
Yönetmeliğin 20 nci maddesine göre yakma tesisleri uyum durumu puanlama hesaplamasında
yakma tesislerinin;

a) Yerli yakıt
kullanması,

b) Buhar veya
sıcak suyu bölgesel ısıtma için dağıtım şebekesine vermesi,

c) Küçük izole
sistemlerinin olması,

ç) Yatırım
maliyetinin çevresel kazanımlarla orantısız olması,

halinde MET-İES
değerlerinden muaf tutulabilir.

(2) Muafiyet
talepleri SYD değerlendirme raporu ile birlikte sunulan detaylı bilgiler
kapsamında (yakıt analizi, yakma teknolojisi, tesisin faaliyete geçiş
tarihi, kalan işletme ömrü, ilave yatırımlar için fizibilite raporu, bölgesel
ısıtmaya verilen oran gibi) Bakanlıkça belirlenen kriterler çerçevesinde
değerlendirilir.

Rafineriler
için sektörel MET

MADDE 10- (1)
Madeni yağ ve gazların rafinasyon işlemlerinin gerçekleştirildiği
tesislerden kaynaklanan emisyonların azaltılması, kaynakların verimli
kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri çerçevesinde atıkların azaltılması
için belirlenen sektörel MET, EK-3’te yer alır. Söz konusu Sektörel MET
asgari olarak aşağıdaki hususları içerir:

a) Alkilasyon
prosesine ilişkin MET.

b) Baz yağı
üretimi prosesine ilişkin MET.

c) Bitüm üretimi
prosesine ilişkin MET.

ç) Akışkan
katalitik parçalama işlemi prosesine ilişkin MET.

d) Koklaştırma
işlemi prosesine ilişkin MET.

e) Tuz giderme
prosesine ilişkin MET.

f) Yanma
ünitelerine ilişkin MET.

g) Eterleşme
prosesine ilişkin MET.

ğ) Doğalgaz
rafinerisine ilişkin MET.

h) Damıtma
prosesine ilişkin MET.

ı) İzlemeye
ilişkin MET.

İlişkili diğer
dokümanlar

MADDE 11- (1)
Bu Tebliğ kapsamına giren tesislerin sanayide yeşil dönüşüm belgelendirme
sürecinde ilave değerlendirme gerekmesi halinde aşağıdaki rehber
dokümanlardan da yararlanılabilir:

a) Depolamadan
kaynaklanan emisyonlar rehber doküman.

b) Enerji
verimliliği rehber doküman.

c) Ekonomi ve
çapraz medya etkisi rehber doküman.

ç) İzlemenin
genel ilkeleri rehber doküman.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Avrupa Birliği
mevzuatına uyum

MADDE 12- (1)
Bu Tebliğ, Endüstriyel ve Hayvancılık Emisyonlarına İlişkin 15/7/2024
tarihli ve 2024/1785 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi ile
değiştirilen Endüstriyel Emisyonlara İlişkin 24/11/2010 tarihli ve
2010/75/AB sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi dikkate alınarak
Avrupa Komisyonu Ortak Araştırmalar Merkezi (JRC) tarafından yayımlanan
Mevcut En İyi Teknikler Referans Dokümanları ve Sonuç Dokümanlarına uyum
çerçevesinde hazırlanmıştır.

Yürürlük

MADDE 13- (1)
Bu Tebliğ 1/12/2025 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 14- (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı
yürütür.

 

Ekleri için tıklayınız.