Endüstriyel Tip Soğutmalı Depolama Kabinleri, Hızlı Soğutma kabinleri, Yoğuşturma Üniteleri ve Proses Çillerleri ile İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım gerekliliklerine Dair Tebliğ (sgm: 2020/3)

ENDÜSTRİYEL TİP SOĞUTMALI DEPOLAMA KABİNLERİ, HIZLI SOĞUTMA


KABİNLERİ, YOĞUŞTURMA
ÜNİTELERİ VE PROSES ÇİLLERLERİ İLE


İLGİLİ ÇEVREYE DUYARLI
TASARIM


GEREKLİLİKLERİNE DAİR
TEBLİĞ


(SGM: 2020/3)


 


Amaç


MADDE 1 – (1) Bu
Tebliğin amacı, 23/6/2010 tarihli ve 2010/643 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
yürürlüğe konulan Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına
İlişkin Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik olarak, endüstriyel tip soğutmalı
depolama kabinlerinin, hızlı soğutma kabinlerinin, yoğuşturma ünitelerinin ve
proses çillerlerinin piyasaya arz edilmesi ve/veya hizmete sunulması ile ilgili
çevreye duyarlı tasarım gerekliliklerini belirlemektir.


Kapsam


MADDE 2 – (1) Bu
Tebliğ;


a) Gıda ürünleri ile hayvan yemlerinin
dondurulması amacıyla satılanlar dahil olmak üzere elektrik şebekesinden alınan
güçle işletilen endüstriyel tip soğutmalı depolama kabinlerini ve elektrik
şebekesinden alınan güçle işletilen hızlı soğutma kabinlerini,


b) Düşük veya orta sıcaklıkta
veya her ikisinde de çalışan yoğuşturma ünitelerini,


c) Düşük veya orta sıcaklıkta
çalışacak şekilde tasarlanan proses çillerlerini,


kapsar.


(2) Bu Tebliğ aşağıda belirtilen
ürünleri kapsamaz:


a) Elektrik haricindeki güç
kaynaklarından beslenen endüstriyel tip soğutmalı depolama kabinlerini.


b) Uzaktan yoğuşturma ünitesi ile
çalıştırılan endüstriyel tip soğutmalı depolama kabinlerini.


c) Asli fonksiyonları açısından
açık olması temel bir gereklilik olan açık kabinleri.


ç) Özel olarak gıda işleme
amacıyla tasarlanan kabinleri (özel olarak gıda işleme amacıyla tasarlanmış ve
net hacmi, kabinin toplam net hacminin %20'sinden az olan tek bir bölmeye sahip
olması kapsam dışı tutulması için yeterli değildir).


d) Sadece dondurulmuş gıda
maddelerinin kontrollü bir şekilde çözülmesi amacıyla özel olarak tasarlanan
kabinleri (dondurulmuş gıda maddelerinin kontrollü bir şekilde çözülmesi için
tasarlanmış sadece bir adet bölmeye sahip olması kapsam dışı tutulması için
yeterli değildir).


e) Saladetleri.


f) Soğutma ve depolamaya ek
olarak asli kullanım amacı gıda ürünlerinin sergilenmesi ve satışı olan servis
tezgahlarına ve diğer benzer kabin biçimlerini.


g) Buhar sıkıştırmalı soğutma
çevrimine göre çalışmayan kabinleri.


ğ) Kapasitesi 300 kg gıda
maddesinden fazla olan hızlı soğutma kabinlerine ve hızlı soğutma odalarını.


h) Sürekli çalışan hızlı soğutma
ekipmanlarını.


ı) Ek-I’in 11 inci maddesinde
tarif edilen şekilde başka hızlı soğutma kabinlerinin eş değeri olmayan ve bireysel
müşteri ihtiyaçlarına göre özel olarak imal edilen, sipariş üzerine yapılmış
hızlı soğutma kabinlerine veya Ek-I’in 10 uncu maddesinde tarif edilen şekilde
başka endüstriyel tip soğutmalı depolama kabinlerinin eş değeri olmayan ve
bireysel müşteri ihtiyaçlarına göre özel olarak imal edilen, sipariş üzerine
yapılmış endüstriyel tip soğutmalı depolama kabinlerini.


i) Gömülü tip kabinleri.


j) İçine sürülebilir kabinlere ve
çift taraflı kabinleri.


k) Statik-hava kabinlerini.


l) Sandık tipi dondurucuları.


m) Monoblok ünitelerdeki gibi
dahili bir buharlaştırıcı veya split ünitelerdeki gibi uzaktan bir
buharlaştırıcı şeklinde olabilen bir buharlaştırıcıya sahip yoğuşturma
ünitelerini.


n) Yoğuşturucuya sahip olmayan
kompresör paketlerine veya setlerini.


o) Yoğuşturucu tarafında, ısı
aktarılan ortam için hava kullanılmayan yoğuşturma ünitelerini.


ö) Yüksek sıcaklıkta çalışacak
şekilde tasarlanan proses çillerlerini.


p) Özellikle buharlaşmalı
yoğuşturma yöntemini kullanan proses çillerlerini.


r) Bir kere imal edilen ve
yerinde monte edilen özel tasarım proses çillerlerini.


s) Absorpsiyonlu çillerleri.


Dayanak


MADDE 3 – (1) Bu
Tebliğ; 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın
Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanuna ve 23/6/2010 tarihli ve 2010/643
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Enerji ile İlgili Ürünlerin
Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar ve kısaltmalar


MADDE 4 – (1) Bu
Tebliğin uygulanması bakımından Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı
Tasarımına İlişkin Yönetmelikte yer alan tanımlara ek olarak;


a) AB: Avrupa Birliğini,


b) Absorpsiyonlu çiller: Enerji
kaynağı olarak ısı kullanan bir absorpsiyon sürecinin soğutma işlemini
etkilediği bir proses çillerini,


c) Açık kabin: Herhangi bir kapak
veya çekmeceyi açmaksızın soğutmalı muhafazasına dış taraftan erişilebilen
endüstriyel tip soğutmalı depolama kabinini (endüstriyel tip soğutmalı depolama
kabininin toplam hacminin %20'sinden az eş değer net hacme sahip olan ve
herhangi bir kapak veya çekmeceyi açmaksızın dış taraftan erişilebilen sadece
bir adet bölmenin var olması ilgili kabinin açık kabin olarak nitelendirilmesi
için yeterli değildir),


ç) Ağır hizmet kabini: Ek-IV’ün
Tablo 3'üne göre iklim sınıfı 5'e karşılık gelen ortam koşullarında
bölmelerinin tümünü sürekli şekilde soğutma veya dondurma sıcaklığında
tutabilen endüstriyel tip soğutmalı depolama kabinini,


d) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığını,


e) Çift taraflı kabin: Her iki
tarafından da erişilebilen endüstriyel tip soğutmalı depolama kabinini,


f) Evaporatif yoğuşmalı çiller:
Soğutucu akışkanın, hava hareketi ve su spreyi kombinasyonu ile birlikte
soğutulduğu bir buharlaşmalı yoğuşturucuya sahip proses çillerini,


g) Düşük sıcaklık: Yoğuşturma
ünitesinin -350C’lik doymuş buharlaşma sıcaklığında nominal soğutma
kapasitesini verebildiğini; proses çillerinin standart nominal şartlarda
-250C’lik iç ortam ısı değiştirici çıkış sıcaklığında nominal soğutma
kapasitesini verebildiğini,


ğ) Endüstriyel tip soğutmalı
depolama kabini: Gıda ürünlerinin ev dışı ortamlarda depolanmasında kullanılan
ancak asli işlevi bu ürünlerin müşterilere gösterilmesi veya müşterilerin bu
ürünlere erişimini sağlamak olmayan, bir buhar sıkıştırma çevriminden
faydalanan, gıda ürünlerinin sıcaklıklarını belirli soğutma ve dondurma
sıcaklığı sınırları arasında sürekli şekilde tutabilen, bir veya daha fazla
kapak veya çekmece ile içine erişilebilen ve bir veya daha fazla bölmeye sahip
yalıtımlı soğutma cihazını,


h) Gıda maddeleri: Belli
sıcaklıklarda soğutma gerektiren yiyecekleri, malzemeleri, şarap dahil
içecekleri ve esas olarak tüketim amaçlı diğer ürünleri,


ı) Gömülü tip kabin: Bir kabin
içerisine, duvar veya benzer bir yer üzerindeki hazır girintiye monte edilmek
üzere tasarlanan, mobilyası için son işlem gerektiren, sabit ve yalıtımlı
soğutma cihazını,


i) Hızlı soğutma kabini: Asıl
olarak sıcak gıda maddelerini soğutma durumunda 100C’nin altına, dondurma
durumunda ise -180C’nin altına hızlıca düşürmek için kullanılan yalıtımlı bir
soğutma cihazını,


j) Hızlı soğutma odası: Asıl
olarak sıcak gıda maddelerini soğutma durumunda 100C’nin altına, dondurma
durumunda ise -180C’nin altına hızlıca düşürmek için kullanılan, bir kişinin
içeri girebilmesine olanak sağlayacak büyüklükte iç alana ve kapı aralığına
sahip bir muhafaza yerini,


k) İçine sürülebilir kabin: İçine
tekerlekli ürün rafları girebilen özel bir bölmeye sahip endüstriyel tip
soğutmalı depolama kabinini,


l) Kapasite: Hızlı soğutma
kabinleri için tek seferde, soğutma durumunda 100C’nin altına, dondurma
durumunda ise -180C’nin altına düşürülebilen gıdanın ağırlığını,


m) Komisyon: Avrupa Komisyonunu,


n) Kompresör paketi veya
kompresör seti: Elektrikle tahrik edilen en az bir veya daha fazla soğutma
kompresörüne ve bir kontrol sistemine sahip olan ürünü,


o) Nominal soğutma kapasitesi: Su
soğutmalı çillerler için yoğuşturucuda 300C’lik su giriş sıcaklığıyla ve hava
soğutmalı çillerler için 350C’lik referans ortam sıcaklığıyla birlikte standart
nominal şartlarda, tam yükte çalışırken bir proses çillerinin elde edebildiği
kW cinsinden ifade edilen soğutma kapasitesini; 320C’lik referans ortam
sıcaklığında ve standart nominal şartlarda ölçülen, bir buharlaştırıcı ve bir
genleşme cihazına bağlıyken tam yükte çalışır durumdaki yoğuşturma ünitesinin
buhar sıkıştırma çevriminin elde edilebilmesini sağladığı kW cinsinden ifade
edilen soğutma kapasitesini,


ö) Orta sıcaklık: Yoğuşturma
ünitesinin -100C’lik doymuş buharlaşma sıcaklığında nominal soğutma
kapasitesini verebildiğini; proses çillerinin standart nominal şartlarda ve
-80C’lik iç ortam ısı değiştirici çıkış sıcaklığında nominal soğutma
kapasitesini verebildiğini,


p) Proses çilleri: Bir soğutma
cihazına veya sistemine soğutma sağlamak üzere bir sıvının sıcaklığını
düşürebilen ve bu sıcaklığı sürekli olarak koruyabilen, en az bir kompresör ve
bir buharlaştırıcıya sahip ürünü (yoğuşturucuya, soğutucu devresi donanımına
veya diğer yardımcı cihazlara sahip olup olmaması önemli değildir),


r) Saladet: Pizza veya salata
malzemeleriyle sınırlı kalmamak şartıyla benzer tipteki gıda maddelerinin
kolayca erişilebilecek şekilde depolanması amacıyla geçici saklama kaplarının
yerleştirilmesinde kullanılan ve üst yüzeyinde bölmeleri bulunan, dikey düzleme
göre ön cephesinde bir veya daha fazla kapak veya çekmeceye sahip endüstriyel
tip soğutmalı depolama kabinini,


s) Sandık tipi dondurucu: Bölme
veya bölmelerine cihazın üst tarafından erişilebilen veya hem üstten açılır tip
hem de dik tip bölmelere sahip olan ancak üstten açılır tipteki bölme veya
bölmelerin brüt hacminin cihazın toplam brüt hacminin % 75'inden fazla olduğu
gıda dondurucusunu,


ş) Statik hava kabini: Yalıtımlı
muhafaza olmaksızın depolanan gıda maddelerini kurumaya karşı korumak veya
sıcaklığa karşı duyarlı gıda maddelerini depolamak amacıyla özel olarak
tasarlanmış, dahili-cebri hava dolaşımı bulunmayan endüstriyel tip soğutmalı
depolama kabinini (kabin içerisinde bir adet statik hava bölmesinin bulunması
kabinin statik hava kabini olarak sınıflandırılması açısından yeterli değildir),


t) Sürekli proses-hızlı soğutma
ekipmanı: Gıda maddelerinin hızlıca soğutulması veya dondurulması için sürekli
prosese izin veren ve gıda maddelerinin taşınmasında kullanılan bir taşıyıcı
banda sahip olan bir hızlı soğutma kabinini;


u) Yoğuşturma ünitesi: Bir
buharlaştırıcı ve bir genleşme cihazına bağlandığında buhar sıkıştırma
çevriminden faydalanarak, soğutma cihazı veya sistemi içerisindeki sıcaklığı
düşürebilen ve sıcaklığı düşük veya orta seviyede sürekli olarak tutabilen,
elektrikle tahrik edilen en az bir kompresör ve bir yoğuşturucuya sahip olan
ürünü,


ü) Yüksek sıcaklık: Proses
çillerinin standart nominal şartlarda ve 70C’lik iç ortam ısı değiştirici
çıkışı sıcaklığında nominal soğutma kapasitesini verebildiğini,


ifade eder.


(2) İlave tanımlar Ek-I’de yer
almaktadır.


Çevreye duyarlı tasarım
gereklilikleri ve zaman çizelgesi


MADDE 5 – (1)
Endüstriyel tip soğutmalı depolama kabinleri ve hızlı soğutma kabinlerine
yönelik çevreye duyarlı tasarım gereklilikleri Ek-II'de belirtilmiştir.


(2) Yoğuşturma ünitelerine
yönelik çevreye duyarlı tasarım şartları Ek-V'te belirtilmiştir.


(3) Proses çillerlerine yönelik
çevreye duyarlı tasarım şartları Ek-VII'de belirtilmiştir.


(4) Çevreye duyarlı tasarım
şartları, aşağıda verilen çizelgeye göre uygulanır:


a) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren;


1) Yoğuşturma üniteleri için,
Ek-V’in 1(a) maddesinde ve 2 nci maddesinde yer verilen gereklilikler,


2) Proses çillerleri için,
Ek-VII’nin 1(a) maddesi ve 2 nci maddesinde yer verilen gereklilikler,


3) Endüstriyel tip soğutmalı
depolama kabinleri için, Ek-II’nin 1(a)(i) maddesinde ve 2(a) maddesinde yer
verilen gereklilikler,


4) Ağır hizmet kabinleri,
Ek-II’nin 1(b) maddesi ve 2(a) maddesinde yer verilen gereklilikler,


5) Hızlı soğutma kabinleri,
Ek-II’nin 2(b) maddesinde yer verilen gereklilikler,


sağlanır.


b) 1 Temmuz 2023 tarihinden
itibaren, endüstriyel tip soğutmalı depolama kabinleri için Ek-II’nin 1(a)(ii)
maddesinde yer verilen gereklilikler sağlanır.


(5) Endüstriyel tip soğutmalı
depolama kabinlerine yönelik çevreye duyarlı tasarım şartlarına uygunluk,
Ek-III ve Ek-IV'te yer verilen yöntemlere uygun şekilde ölçülür ve hesaplanır.


(6) Yoğuşturma ünitelerine
yönelik çevreye duyarlı tasarım şartlarına uygunluk, Ek-VI'da yer verilen
yöntemlere uygun şekilde ölçülür ve hesaplanır.


(7) Proses çillerlerine yönelik
çevreye duyarlı tasarım şartlarına uygunluk, Ek-VIII'de yer verilen yöntemlere
uygun şekilde ölçülür ve hesaplanır.


Uygunluk değerlendirmesi


MADDE 6 – (1)
Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 10
uncu maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen uygunluk değerlendirmesi
işlemleri, aynı Yönetmeliğin Ek-IV’ünde belirtilen iç tasarım kontrolüne veya
aynı Yönetmeliğin Ek-V’inde belirtilen yönetim sistemine göre yapılır.


(2) Enerji ile İlgili Ürünlerin
Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen
uygunluk değerlendirmesi işlemleri kapsamındaki teknik dosya, bu Tebliğin
Ek-II’sinin 2 numaralı paragrafı, Ek-V’inin 2(b) numaralı paragrafı ve
Ek-VII’sinin 2(b) numaralı paragraflarında belirtilen bilgileri içermelidir.


Piyasa gözetimi amaçlı
doğrulama prosedürü


MADDE 7 – (1)
Bakanlık, Ek-II, Ek-V ve Ek-VII’deki gerekliliklere uygunluğu sağlamak için,
Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 5
inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen piyasa gözetimi ve denetimi
kontrollerini gerçekleştirirken Ek-IX, Ek-X ve Ek-XI’de düzenlenen doğrulama
prosedürünü uygular.


Karşılaştırmalı
değerlendirmeler


MADDE 8 – (1)
Piyasada bulunan en yüksek performansa sahip endüstriyel tip soğutmalı depolama
kabinleri, yoğuşturma üniteleri ve proses çillerleri için karşılaştırmalı
değerlendirmeler Ek-XII’de düzenlenmiştir.


Avrupa Birliği mevzuatına
uyum


MADDE 9 – (1) Bu
Tebliğ; (AB) 2016/2282 sayılı Komisyon Tüzüğü uyarınca değiştirilmiş olan (AB)
2015/1095 sayılı Endüstriyel Tip Soğutmalı Depolama Kabinleri, Hızlı Soğutma
Kabinleri, Yoğuşturma Üniteleri ve Proses Çillerlerinin Enerji Etiketlemesine
Dair Komisyon Tüzüğü dikkate alınarak AB mevzuatına uyum çerçevesinde
hazırlanmıştır.


Yürürlük


MADDE 10 – (1) Bu
Tebliğ yayımı tarihinden bir yıl sonra yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 11 – (1) Bu
Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.


 


Ekleri için
tıklayınız.