Elektronik Ekranların Çevreye Duyarlı Tasarım gerekliliklerine Dair Tebliğ (2019/2021/ab) (sgm:2021/5)

ELEKTRONİK EKRANLARIN
ÇEVREYE DUYARLI TASARIM

GEREKLİLİKLERİNE DAİR
TEBLİĞ

(2019/2021/AB)
(SGM:2021/5)

 

Amaç

MADDE 1 – (1)
Bu Tebliğin amacı, 23/6/2010 tarihli ve 2010/643 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla
yürürlüğe konulan Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına
İlişkin Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik olarak, televizyonlar,
monitörler ve dijital bilgilendirme ekranları da dahil olmak üzere
elektronik ekranların piyasaya arzına ve hizmete sunulmasına ilişkin
çevreye duyarlı tasarım gerekliliklerini belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1)
Bu Tebliğ, televizyonlar, monitörler ve dijital bilgilendirme ekranları da
dahil olmak üzere elektronik ekranları kapsar.

(2) Bu Tebliğ
aşağıdaki elektronik ekranlara uygulanmaz:

a) 100
santimetrekareye eşit veya daha küçük bir ekran alanına sahip herhangi bir
elektronik ekran.

b) Projektörler.

c) Hepsi bir
arada özellikli video konferans sistemleri.

ç) Tıbbi
görüntüleme ekranları.

d) Sanal
gerçeklik başlıkları.

e) 22/5/2012
tarihli ve 28300 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atık Elektrikli ve
Elektronik Eşyaların Kontrolü Yönetmeliğinin 2 nci maddesinin altıncı
fıkrasında belirtilen ürünler, aynı Yönetmeliğin Ek-1/A’sında belirtilen
büyük ve sabit sanayi aletleri ve Ek-1/B’sinde belirtilen emplantasyon
ürünleri ve hastalık bulaşıcı temaslarda bulunan ürünler ile aşağıda
belirtilen ürünlerden tümleşik olan ekranlar veya bu ürünlere takılan
ekranlar;

1) Uzaya
gönderilmek üzere tasarlanan cihazlar,

2) Bu tesislerin
bir parçası olarak özel olarak tasarlanmamış ve kurulmamış herhangi bir
ekipman haricindeki büyük ölçekli sabit tesisler,

3) Tip onaylı
olmayan elektrikli iki tekerlekli araçlar hariç, kişi veya eşya taşıma
araçları,

4) Yalnızca
profesyonel kullanım için kullanıma sunulan yol dışı hareketli araçlar,

5) Sadece
işletmeler arası bazda sunulan araştırma ve geliştirme amacıyla özel olarak
tasarlanmış cihaz.

f) Enerji ile
İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde belirtildiği şekilde
bileşen veya alt aksam olan elektronik ekranlar.

g) Endüstriyel
ekranlar.

(3) Ek-II’de yer
alan A ve B bölümlerinde belirtilen gereklilikler aşağıdaki ekranlara
uygulanmaz:

a) Yayın
görüntüleme ekranları.

b) Profesyonel
ekranlar.

c) Güvenlik
ekranları.

ç) Akıllı
tahtalar.

d) Dijital resim
çerçeveleri.

e) Dijital
görüntülü göstergeler.

(4) Ek-II’de yer
alan A, B ve C bölümlerindeki gereklilikler aşağıdaki elektronik ekranlara
uygulanmaz:

a) Durum göstergeleri.

b) Kontrol
panelleri.

Dayanak

MADDE 3 – (1)
Bu Tebliğ; 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1
sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
385 inci ve 508 inci maddeleri ile 23/6/2010 tarihli ve 2010/643 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Enerji ile İlgili Ürünlerin
Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.

AB mevzuatına
uyum

MADDE 4 – (1)
Bu Tebliğ; Avrupa Parlamentosu ve Konseyinin (AT) 2009/125 sayılı Tüzüğü
uyarınca yayımlanan elektronik ekranlar için çevreye duyarlı tasarım
gerekliliklerini belirleyen, (AT) 2008/1275 sayılı Tüzüğü tadil eden ve
(AT) 2009/642 sayılı Tüzüğü yürürlükten kaldıran 11/3/2019 tarihli ve (AB)
2019/2021 sayılı Komisyon Tüzüğü ile bu Tüzükte değişiklik yapan (AB)
2021/341 sayılı Komisyon Tüzüğü esas alınarak AB mevzuatına uyum
çerçevesinde hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 5 – (1)
Bu Tebliğde geçen;

a) AB: Avrupa
Birliğini,

b) Akıllı tahta:
Ekrandaki görüntü ile doğrudan kullanıcı etkileşimine müsaade eden, ses ve
video sinyallerinin iletimi de dahil olmak üzere, özellikle sunum, ders ve
uzaktan iş birliği yapılmasını sağlamak amacıyla tasarlanan ve aşağıdaki
özellikleri içeren elektronik ekranı;

1) Birden fazla
kişi tarafından izlenebilmesi için, özellikle asılı duracak şekilde
tasarlanan, bir zemin üzerine monte edilen, bir raf veya masa üstüne
ayarlanan veya fiziksel bir yapıya sabitlenen,

2) İçeriği ve
etkileşimi yönetmek için belirli işlevlere sahip bilgisayar yazılımı ile
kullanılması gerekli olan,

3) (2) numaralı
alt bentte belirtilen yazılımın çalışması için özel olarak bir bilgisayar
ile birlikte kullanılmak üzere entegre edilen veya tasarlanan,

4) 40 dm2 den daha büyük bir
görüntü ekran alanına sahip,

5) Parmak veya
kalem dokunuşu veya el, kol hareketi veya ses gibi diğer araçlarla
kullanıcı etkileşimine sahip.

c) Alıcı: Karasal
dijital veya uydu gibi televizyon yayın sinyalini algılayan, bir grup yayın
kanalından bir televizyon kanalının seçimini kolaylaştıran, ancak tek
noktaya internet yayınına sahip olmayan elektronik devreyi,

ç) Bakanlık:
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,

d) Dijital
bilgilendirme ekranı: Masaüstü tabanlı olmayan ve dış ortamlarda özellikle
birden fazla kişi tarafından izlenecek şekilde tasarlanan ve aşağıdaki
özellikleri içeren elektronik ekranı;

1) Belirli bir
ekran görüntüsünün adreslenmesini sağlayan tek bir tanımlayıcıya sahip
olan,

2) Ekran
ayarlarına ve ekrandaki görüntüye yetkisiz erişimi devre dışı bırakan bir
işlevi bulunan,

3) Yayın kaynaklarının
olmadığı ancak uzaktan tek veya çoklu yayının görüntülenmesi için bilgileri
kontrol etmeye, izlemeye veya almaya yönelik olarak kablolu veya kablosuz
ara yüzü kapsayan ağ bağlantısına sahip olan,

4) Zemin desteği
ile piyasaya arz edilmeyen ve birden fazla kişi tarafından izlenebilmesi
için asılı, monte edilmiş veya fiziksel bir yapının üzerine sabitlenecek
şekilde tasarlanan,

5) Yayın
sinyallerini görüntülemek için bir alıcıyla tümleşik olmayan.

e) Durum
göstergesi: Seçilen kanal, zaman veya güç tüketimi gibi basit ama değişen
bilgileri göstermek için kullanılan ancak basit bir ışık göstergesinden
ibaret olmayan ekranı,

f) Elektronik
ekran: Elektronik bağlantılı, birincil işlevi olarak kablolu veya kablosuz kaynaklardan
görsel bilgileri görüntüleyen ekranı,

g) Ekran alanı:
Azami görüntülenebilir görüntü genişliğinin, panelin yüzeyi boyunca azami
görüntülenebilir görüntü yüksekliği ile çarpılarak hesaplanan hem düz hem
de kavisli elektronik ekranın görüntülenebilir alanını,

ğ) Endüstriyel
ekran: Endüstriyel ortamlarda ölçüm, test, izleme veya kontrol için özel
olarak tasarlanan, test edilen ve pazarlanan ve tasarımı asgari olarak
aşağıdakileri sağlayan elektronik ekranı;

1) 0° C ile +50°
C arası çalışma sıcaklıkları,

2) Yoğuşmaya
neden olmayan %20 ila %90 arasındaki çalışma nem koşulları,

3) Toz girişi
olmamasını sağlayan asgari düzeyde giriş koruması (IP 65) ve muhafazaya bir
nozul (6,3 mm) tarafından püskürtülen suyun etki etmemesi dahil olmak üzere
temasa karşı tam koruma (toz geçirmez),

4) Endüstriyel
ortamlar için uygun elektromanyetik uygunluk dayanımı.

h) Güvenlik
ekranı: Aşağıda belirtilen özelliklerin tümüne sahip olan elektronik
ekranı;

1) Güç durumu,
aşırı yüklemeyi önleyici termal algılamadan alınan dahili sıcaklık, video
kaynağı, ses kaynağı ve durumu (şiddet/sessiz), modeli ve donanım yazılımı
sürümü bilgilerinden en az birini bir uzak sunucuya iletebilen kendi
kendini izleme işlevi,

2) Profesyonel
gövdelere veya konsollara monte edilmesini kolaylaştıran kullanıcı tanımlı
uzman form faktörü.

ı) Hepsi bir
arada özellikli video konferans sistemi: Video konferans ve karşılıklı
etkileşim için tasarlanan, tek bir kasada tümleşik hale getirilen ve
aşağıdaki özelliklerin tümüne sahip olan özel sistemi;

1) İmalatçı
tarafından teslim edildiği şekilde ITU-T H. 323 veya IETF SIP özel video
konferans protokollerini destekleyen,

2) Kamera veya
kameralar, ekran ve veri kaybı esnekliği de dahil olmak üzere iki yönlü
gerçek zamanlı video için görüntü işleme yeteneklerine sahip olan,

3) Hoparlör ve
yankı probleminin giderilmesi de dahil olmak üzere iki yönlü gerçek zamanlı
eller serbest ses sistemi için ses işleme yeteneklerini içeren,

4) Bir şifreleme
işlevine sahip,

5) Yüksek ağ
kullanılabilirliği (HiNA) özelliklerini içeren.

i) Kontrol
paneli: Ürün çalışmasını kontrol etmek için dokunma veya başka yollarla
kullanıcı etkileşimi ile sağlayabilen, ürüne entegre edilebilen veya
yalnızca ürünle birlikte kullanılmak üzere özel olarak tasarlanan ve
pazarlanan elektronik ekranı,

j) Mesleki amaçlı
kullanılan ekran: Video ve grafik görüntüleri düzenlemek için mesleki
amaçlı kullanım için tasarlanan ve pazarlanan özellikleri aşağıda
belirtilen niteliklerin tümünü içeren elektronik ekranı;

1) Ekran kapak
camı olsun veya olmasın, ekranın dikey düzlemine dik şekilde ölçülen en az
1000: 1 kontrast oranı ile dikey olana göre en az 85° ve kavisli bir ekran
üzerinde dikeyden en az 83° yatay görüntüleme açısında ölçülen en az 60: 1
kontrast oranı,

2) En az 2.3 mega
piksel doğal çözünürlük,

3) Uluslararası
Aydınlatma Komisyonunun renk ölçümü ile ilgili olarak, CIE LUV'nin
%38,4'üne eşit veya daha fazla renk gamı desteği,

4) Ekranın meslek
amaçlı kullanımına uygun olarak Avrupa Yayın Birliği tarafından yayımlanan
EBU Tech 3320 teknik dokümanında seviye 1, 2 veya 3 olarak tanımlanan
monitörlerin, renk ve parlaklık bütünlüğü.

k) Monitör:
Bilgisayar monitörü, bilgisayar ekranı olarak da adlandırılan, kişinin
yakından görmesi amacıyla masa benzeri bir zeminde kullanılan elektronik
ekranı,

l) Projektör: Bir
ışık kaynağını modüle etmek, ortaya çıkan görüntü harici bir yüzeye
yansıtmak ve analog veya dijital video görüntü bilgilerini herhangi bir
biçimde işlemek için kullanılan optik cihazı,

m) Sanal
gerçeklik başlığı: Baş hareket izleme fonksiyonları ile her göz için
stereoskopik görüntüleme yaparak kullanıcı için sürükleyici sanal gerçeklik
sağlayan başa takılan gözlüğü,

n) Dijital
fotoğraf çerçevesi: Yalnızca görsel bilgileri görüntüleyen elektronik bir
ekranı,

o) Seviye 1
monitörü: Görüntü yakalama, post-prodüksiyon, iletim ve depolama gibi bir
prodüksiyon veya yayın akışındaki kilit noktalardaki görüntülerin üst
düzeyde teknik açıdan kalite değerlendirmesi amacıyla kullanılan monitörü,

ö) Televizyon:
Öncelikle görsel-işitsel sinyallerin alınması ve görüntülenmesi için
tasarlanan, bir ekran ve bir veya daha fazla alıcıdan oluşan bir elektronik
ekranı,

p) Tıbbi
görüntüleme ekranı: Aşağıda belirtilen mevzuatın kapsamına giren elektronik
ekranı;

1) 7/6/2011 tarihli
ve 27957 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Cihaz Yönetmeliği,

2) 7/6/2011
tarihli ve 27957 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vücuda Yerleştirilebilir
Aktif Tıbbi Cihazlar Yönetmeliği,

3) 9/1/2007
tarihli ve 26398 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vücut Dışında Kullanılan
(İn Vitro) Tıbbi Tanı Cihazları Yönetmeliği.

r) Tümleşik:
İşlevsel bir bileşen olarak başka bir ürünün bir parçası olan üründen
bağımsız olarak çalıştırılamayan ve güç de dâhil olmak üzere işlevlerini
sağlamak için ilgili ürüne bağlı olan elektronik ekranları,

s) Yayın
görüntüleme cihazı: Yayıncılar ve video içerik oluşturma için video üretim
evleri tarafından profesyonel kullanım için tasarlanan ve pazarlanan ve
aşağıda belirtilen özelliklerin tümüne sahip olan elektronik ekranı;

1) Renk
kalibrasyon işlevine sahip olan,

2) Dalga biçimli
monitörü/vektör etki alanına sahip, KYM (kırmızı-yeşil-mavi) kesim noktası,
mevcut piksel çözünürlüğünde video sinyal durumunu kontrol etme imkânı
olan, geçmeli ve ekran işaretleyici; giriş sinyali analiz işlevi için giriş
sinyali izleme ve hata algılama özelliği olan,

3) Ürünle
tümleşik yapıda seri dijital ara yüz (SDI) veya video üzerinden internet
protokolü (VoIP) olan,

4) Halka açık
alanlarda kullanılması amaçlanmayan.

ş) Yüksek ağ
geçerliliği (HiNA): Ev ve Büro Tipi Elektrik-Elektronik Cihazların Hazırda
Bekleme, Kapalı ve Ağ Bağlantılı Hazırda Bekleme Konumlarının Elektrik
Enerjisi Tüketimi ile İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gerekliliklerine Dair
Tebliğ (2008/1275/AT) (SGM:2021/13)’in 5 inci maddesinin (ıı) bendinde
tanımlanan özelliği,

ifade eder.

(2) İlave
tanımlar Ek-I’de yer almaktadır.

Çevreye
duyarlı tasarım gereklilikleri

MADDE 6 – (1)
Bu Tebliğ Ek-II’de yer alan çevreye duyarlı tasarım gereklilikleri,
Ek-II’de belirtilen tarihlerden itibaren uygulanır.

Uygunluk
değerlendirme

MADDE 7 – (1)
Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin
10 uncu maddesinde belirtilen uygunluk değerlendirme yöntemi, söz konusu
Yönetmeliğin Ek-IV'ünde belirtilen iç tasarım kontrol sistemine veya
Ek-V'inde belirtilen yönetim sistemine göre yapılır.

(2) Enerji ile
İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu
maddesi uyarınca, teknik dosya, bu Tebliğin Ek-II'sinin D bölümünün 2 nci
maddesine uygun olarak verilen bazı plastik parçaların muafiyet uyarınca
işaretlenmemesinin nedenini, bu Tebliğin Ek-II’sinde ve Ek-III’ünde
belirtilen hesaplamaların ayrıntılarını ve sonuçlarını içerir.

(3) Teknik
dosyada, belirli bir model için yer alan bilgiler aşağıda belirtilen
yöntemlerden herhangi biri veya her ikisi birden kullanılarak elde
edildiğinde teknik dosya, söz konusu hesaplamanın ayrıntılarını,
hesaplamanın doğruluğunu sağlamak için imalatçılar tarafından yapılan
değerlendirmeyi ve uygun hallerde, farklı imalatçıların modelleri
arasındaki kimlik beyanını içerir. Teknik dosya, model tanımlayıcıları da
dahil olmak üzere tüm eşdeğer modellerin bir listesini içerir:

a) Sağlanan
teknik bilgilerle aynı teknik özelliklere sahip ancak farklı bir imalatçı
tarafından üretilen bir model üzerinden.

b) Aynı veya
farklı bir imalatçının başka bir modelinden tasarım veya dış değerleme
metodu temelinde yapılan hesaplama aracılığıyla.

(4) Teknik
dosyada yer alan bilgiler, sırayla ve Elektronik Ekranların Enerji
Etiketlemesine Dair Tebliğin (2019/2013/AB) (SGM:2021/6) Ek-VI'sında
belirtilen hususlar dahilinde verilir.

(5) Piyasa
gözetimi ve denetimi amacıyla, imalatçılar, ithalatçılar veya yetkili
temsilciler, ürün veri tabanına kayıtlı ürünleri için Enerji ile İlgili
Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin Ek-IV’ünün 3 üncü
maddesinin (f) bendine halel getirmeksizin, Elektronik Ekranların Enerji
Etiketlemesine Dair Tebliğ (2019/2013/AB) (SGM:2021/6) içerisinde
tanımlanan ürün veri tabanına yüklenen ve belirtilen bilgileri içeren
teknik belgelere başvurabilir.

Piyasa
gözetimi ve denetimi için doğrulama yöntemleri

MADDE 8 – (1)
Bakanlık, Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin
Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen piyasa gözetimi
ve denetimini gerçekleştirirken Ek-IV'te belirtilen doğrulama yöntemini
uygular.

Önlemler ve
yazılım güncelleme

MADDE 9 – (1)
İmalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci, test edildiklerini tespit
edebilmek amacıyla tasarlanan ürünleri (örneğin test koşullarını veya test
döngüsünü kabul ederek) ve teknik dosyada veya sunulan herhangi bir
dokümanda imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci tarafından beyan edilen
parametrelerden herhangi birinin daha iyi bir seviyeye ulaşması
amacıyla  test sırasında performanslarını otomatik olarak değiştirerek
özellikle aykırı davranış göstermek amacıyla tasarlanan ürünleri piyasaya
arz edemez.

(2) Ürünün enerji
ve su tüketimi, beyan edilen diğer parametrelerden herhangi biri, bir
yazılım veya ürün yazılımı güncellemesinden sonra, uygunluk beyanı için
özgün olarak kullanılan aynı test standardı ile ölçüldüğünde, güncellemeden
önce son kullanıcının açık onayı dışında değiştirilemez ve daha geriye
götürülemez. Hiçbir performans değişikliği, güncellemenin reddedilmesinin bir
sonucu olarak ortaya çıkamaz.

(3) Bir yazılım
güncellemesi, uygunluk beyanı için geçerli olan çevreye duyarlı tasarım
gereklilikleriyle uyumlu olmayacak şekilde ürünün performansını
değiştirecek bir etkiye sahip olamaz.

Gösterge
niteliğinde ölçütler

MADDE 10 – (1)
Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihte piyasada bulunan en iyi performans
gösteren ürün ve teknolojiler için gösterge niteliğindeki ölçütler Ek-V'te
belirtilmiştir.

Danışma kurulu
işlemleri

MADDE 11 – (1)
Bakanlık, bu Tebliğ ile ilgili olarak, mevzuat kapsamının güncellenmesi,
daha büyük ve daha küçük ürünler arasındaki sıkılık dengesinin uygunluğu;
HDR, 3D konum, UHD-8K üzerindeki çözünürlük seviyeleri yüksek çerçeve hızı
gibi yeni teknolojiler sonucunda yasal gerekliliklerin uyarlanması ihtiyacı;
göz önüne alınan uygunluklar; dijital gösterge ekranları veya bu kapsamda
olmayan diğer ekranlar için çalışır konumdaki enerji verimliliği
gerekliliklerinin ayarlanmasının uygunluğu; dayanıklılığı artırmak, onarımı
kolaylaştırmak için farklı veya ek gereklilikler getirilmesinin uygunluğu
ve yeniden kullanımda kullanılabilir yedek parçalar ve standartlaştırılmış
bir harici güç eklemek için zaman çerçevesinin belirlenmesi; kritik
hammaddelere ilişkin ve geri dönüştürücülere bilgi aktarımı da dahil olmak
üzere, kullanım ömrünün sonunda sökülmeyi ve geri dönüşümü geliştirmek için
farklı veya ek gereklilikler belirleme uygunluğu; Enerji ile İlgili
Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmelik ve Atık Elektrikli
ve Elektronik Eşyaların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında ürünlerle tümleşik
ekranlar için kaynak verimliliği gereklilikleri hususlarında çalışmalar
yapmak üzere Avrupa Komisyonu tarafından kurulan danışma kurulu
toplantılarına katılım sağlar.

Yürürlükten
kaldırılan tebliğ

MADDE 12 – (1)
23/9/2011 tarihli ve 28063 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Televizyonlar
ile İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gereklerine Dair Tebliğ (SGM-2011/16)
yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükmü

GEÇİCİ MADDE 1
– (1) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önceki dört aylık süreden
önce, aynı modele veya eş değer modellere ait hiçbir biriminin piyasaya arz
edilmemiş olması koşuluyla, yürürlük tarihi ile bu tarihten dört ay
öncesine kadar olan süre içerisinde, bu Tebliğ hükümlerine uygun olarak
piyasaya arz edilen modeller, 12 nci madde ile yürürlükten kaldırılan
Televizyonlar ile İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gereklerine Dair Tebliğ
(SGM-2011/16) gerekliliklerine de uygun kabul edilir.

Yürürlük

MADDE 13 – (1)
Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 14 – (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.

 

Ekleri
için tıklayınız