Elektrik, Su ve Gaz Sayaçları Muayene Yönetmeliği

ELEKTRİK,
SU VE GAZ SAYAÇLARI


MUAYENE
YÖNETMELİĞİ


 


BİRİNCİ
BÖLÜM


Başlangıç
Hükümleri


Amaç


MADDE
1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, elektrik, su ve gaz sayaçlarının
muayeneleri ile bu muayenelerin kimler tarafından, nerelerde ve nasıl
yapılacağı, ilgili tarafların yükümlülükleri ile bu Yönetmelik hükümlerine
aykırılık durumunda uygulanacak idari yaptırımlara ilişkin usul ve esasları
belirlemektir.


Kapsam


MADDE
2- (1) Bu Yönetmelik, elektrik, su ve gaz sayaçlarının muayeneleri
ile ilgili işlemleri kapsar.


(2) Bu Yönetmelik;


a)
Uluslararası/özel anlaşmalara dayanarak yürütülen iletim şebekesi
girişlerindeki ana giriş istasyonlarında yer alan gaz sayaçlarını,


b) Sıcak
su hattından geçen su miktarını ölçen sayaçları,


kapsamaz.


Dayanak


MADDE
3- (1) Bu Yönetmelik, 11/1/1989 tarihli ve 3516 sayılı Ölçüler ve
Ayar Kanununun 9 uncu (Mülga ibare:RG-1/5/2025-32887) maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE
4- (1) Bu Yönetmelikte yer alan;


a)
Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,


b)
Dağıtım şirketi: Belirlenen bir bölgede elektrik/gaz dağıtımı ile iştigal eden
tüzel kişiyi,


c) Damga:
11/1/2007 tarihli ve 26400 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ölçü ve Ölçü
Aletleri Damga Yönetmeliğinde tanımlanan damgayı,


ç) Genel
Müdürlük: Metroloji ve Sanayi Ürünleri Güvenliği Genel Müdürlüğünü,


d) İl
müdürlüğü: Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüklerini,


e) Kanun:
11/1/1989 tarihli ve 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununu,


f)
Kullanıcı: Sayacın cinsine göre;


1)
Elektrik sayacı kullanıcısı: Elektrik sayacını dağıtım ağında kullanan dağıtım
şirketini veya dağıtım lisansına sahip organize sanayi bölgesini/endüstri
bölgesini, iletim sistemine doğrudan bağlı sayaçlar için Türkiye Elektrik İletim
Anonim Şirketini,


2) Su
sayacı kullanıcısı: Su sayacını dağıtım ağında kullanan su idaresini, organize
sanayi bölgesini/endüstri bölgesini veya Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünü,


3) Gaz
sayacı kullanıcısı: Gaz sayacını dağıtım ağında kullanan dağıtım şirketini veya
yetki sınırları içerisindeki organize sanayi bölgesini/endüstri
bölgesini/serbest bölgeyi, gaz iletim şebekesine doğrudan bağlı sayaçlar için
mülkiyet ve işletim sorumluluğu ilgili dağıtım operatörlerinde olan
istasyonlarda dağıtım şirketini, mülkiyet ve işletim sorumluluğu iletim
operatöründe olan istasyonlarda ise Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim
Şirketini,


4) (1),
(2) ve (3) numaralı alt bentlerde bahsedilen dağıtım ağı dışında ticari amaçla
kullanılan sayaçlar için sayacın sahibini,


g) MİH:
Maksimum izin verilebilir hatayı,


ğ)
Muayene raporu: Muayene edilen sayacın muayene sonucunu gösteren yazılı veya
elektronik ortamda hazırlanan raporunu,


h)
Piyasaya arz: Sayacın piyasada ilk kez bulundurulmasını,


ı) Sayaç:
Elektrik, su veya gaz sayaçlarını,


i)
Servis: Sayaçların tamir ve ayar işlemleri için Bakanlık tarafından
yetkilendirilen servisi,


j) Su
idaresi: Belirlenen bir bölgede su dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi,


k) Tip
onay belgesi: Sayacın, piyasaya arzına ilişkin olarak ilgili teknik
düzenlemesine uygunluğunu gösteren AB tip inceleme belgesini veya AB tasarım
inceleme belgesini ya da ulusal tip onay belgesini veya daha önce piyasaya
arzla ilgili olarak Bakanlıkça düzenlenen belgeyi,


l)
Tüketici: Elektrik, su ve gazı kendi kullanımı için alan gerçek veya tüzel
kişiyi,


m)
Tüketici numarası: Kullanıcı tarafından tüketiciye verilen
abone/sözleşme/tesisat/ müşteri numarasını,


ifade
eder.


İKİNCİ
BÖLÜM


Muayene
İşlemleri


Muayeneler


MADDE
5- (1) Sayaçlar, Kanunda belirtilen aşağıdaki muayenelere tabi
tutulur:


a) İlk
muayene.


b)
Periyodik muayene.


c) Ani
muayene.


ç)
Şikâyet muayenesi.


d) Stok
muayenesi.


Muayene
için temel gerekler


MADDE
6- (1) Sayaç muayeneleri il müdürlüğü tarafından kullanıcının kurduğu
veya anlaştığı servislerde yapılır. Servislerin kullanımından dolayı
Bakanlıktan ücret talep edilmez.


(2) Sayaç
muayeneleri bu Yönetmelik hükümleri ile Bakanlıkça hazırlanan uygulama usul ve
esaslarına göre yapılır.


(3)
Muayenede, sayacın tip onayının olmadığının veya tip onaylı olduğu halde tip
onayını etkileyecek değişiklik yapıldığının tespit edilmesi halinde, sayacın
muayenesine devam edilmez ve bu durum söz konusu sayaca yönelik düzenlenecek
muayene raporunda belirtilerek gerekli işlemler başlatılır.


(4)
Sayaçların şikâyet muayenesinde EK-1’de belirtilen MİH değerlerinin iki katı
uygulanır.


(5)
Muayenesi yapılacak sayacın takılı bulunduğu yerden sökülüp servise
getirilmesinden kullanıcı sorumludur.


(6)
Sayaçların muayene müracaatı, kullanıcısı veya kullanıcı tarafından
yetkilendirilen servis tarafından ilgili il müdürlüğüne yapılır.


İlk
muayene


MADDE
7- (1) İlk muayene; yeni yapılan veya parçaların birleştirilmesi
suretiyle meydana getirilen sayaçların satışa veya kullanılmaya
başlanmalarından önce veya ithal edilen sayaçların yurda sokulmaları sırasında
ya da periyodik, ani, şikâyet ve stok muayeneleri sonunda damgaları iptal
olunan sayaçların tamir ve ayarlanmalarından sonra veya sayaçların arızalanması
sonucu kullanıcısı tarafından tamir ettirilmesinden sonra yapılan muayenedir.


(2) Bu
Yönetmelik kapsamındaki sayaçların piyasaya arzından önceki ilk muayenesi;


a) AB tip
inceleme belgesi veya AB tasarım inceleme belgesine sahip olanlar için
onaylanmış kuruluş ya da onaylanmış kuruluştan yetki alan imalatçısı
tarafından,


b) Bütünü
Avrupa Birliği direktiflerini uyumlaştıran ilgili yönetmelik kapsamına girmeyip
herhangi bir bölümü giren ulusal tip onay belgesine sahip kombine olarak
üretilen sayaçlar için onaylanmış kuruluş veya onaylanmış kuruluştan yetki alan
imalatçısı tarafından,


c) Ulusal
veya uluslararası herhangi bir standardı veya teknik dokümanına göre ulusal tip
onay belgesine sahip olanlar için il müdürlüğü veya Bakanlıktan yetki alan
imalatçısı tarafından,


yapılır.


(3)
Kullanımda olan sayaçlardan muayeneleri sonucunda ayarının bozuk olduğu tespit
edilerek tamiri yapılması gerekenler ile arızalanması sonucu kullanıcısı
tarafından tamir ettirilenler için;


a) Tip
onay değişikliğine ihtiyaç duyuluyorsa tip onay değişikliğinin yapılmasını
müteakip sayaçların ilk muayenesi ikinci fıkraya göre yapılır.


b) Tip
onay değişikliğine ihtiyaç duyulmuyorsa sayaçların ilk muayenesi il müdürlüğü
tarafından yapılır.


(4) İlk
muayeneleri sonucunda uygun bulunan sayaçlar, damga planına göre damgalanır.


(5)
Tüketiciden sökülen sayaçlardan muayenesi yaptırılacaklar için o yıl veya daha
sonraki yıllarda il müdürlüğüne yıl içerisinde beyanname ile müracaatta
bulunulur. Beyanname, kullanıcı/servis tarafından muayeneye hazır hale
getirilmiş sayaçlar için verilir. Bu beyannamede sayacın markası, modeli/tipi,
sınıfı, seri numarası ve tüketiciden söküldüğü yıl belirtilir.


Periyodik
muayene


MADDE
8- (1) Periyodik muayene; belli sürelerde olmak üzere sayaçlar için
il müdürlüğü tarafından yapılan genel muayenedir.


(2) Bu
Yönetmelik kapsamındaki sayaçların periyodik muayene süresi EK-1’de
belirtilmiştir. Periyodik muayene süresi, tarih olarak değil yıl olarak izlenir
ve yıl içerisinde hangi tarihte damgalanmış olursa olsun damgalandığı yıl
birinci yıl olarak sayılır. Kalan süre, damgalandığı yılı takip eden yıldan itibaren
hesaplanır.


(3)
Kullanımda olan sayaçların tamamı kullanıcı tarafından liste halinde ilgili il
müdürlüğüne her yılın ocak ayının başından şubat ayının son gününe kadar
iletilir. Şubat ayının son gününün resmî tatile veya hafta sonuna rastlaması
halinde liste, sonraki ilk iş günü de iletilebilir. Bu listede sayaçların
markası, modeli/tipi, sınıfı, seri numarası, damgalandığı yıl ile sayacın
takılı bulunduğu adres belirtilir.


(4)
Üçüncü fıkradaki listeyi belirtilen süre içerisinde bildirmeyen, eksik veya hatalı
bildiren kullanıcılar hakkında (Mülga ibare:RG-1/5/2025-32887) Kanun
uyarınca idari yaptırım uygulanır.


(5)
Periyodik muayene süresi dolan sayaçlar, periyodik muayene süresinin dolduğu
yılı takip eden yıl içerisinde kullanıcı tarafından tüketiciden sökülür ve
yerine geçerli muayenesi olan bir sayaç takılır. Aksi takdirde sayacın
kullanıcısı hakkında damga süresi geçmiş ölçü aleti kullanma fiilinden dolayı
Kanunda belirtilen idari işlemler uygulanır.


(6)
Tüketiciden sökülen sayaçlardan muayenesi yaptırılacaklar için o yıl veya daha
sonraki yıllarda il müdürlüğüne yıl içerisinde beyanname ile müracaatta
bulunulur. Beyanname kullanıcı/servis tarafından muayeneye hazır hale
getirilmiş sayaçlar için verilir. Bu beyannamede sayaçların markası,
modeli/tipi, sınıfı, seri numarası ve tüketiciden söküldüğü yıl belirtilir.


(7)
Periyodik muayenede;


a)
Sayacın damgasının olmadığının veya damgasına müdahale edildiğinin ya da damga
süresinin geçtiğinin tespit edilmesi halinde muayene işlemine devam edilir.


b) Sayaca
müdahale edildiğinin, fiziki bütünlüğünün bozulduğunun veya teknik olarak
muayeneye uygun olmadığının tespit edilmesi durumunda muayenesine devam
edilmez.


c) (a) ve
(b) bentleri kapsamında muayeneye alınan sayacın damga süresi geçmiş olarak
kullanılıp kullanılmadığına bakılır ve kullanıldığının tespit edilmesi
durumunda Kanun uyarınca idari yaptırım uygulanır.


(8)
Periyodik muayenelerin yaptırılması sorumluluğu sayaçların kullanıcısına
aittir.


(9)
Periyodik muayeneleri sonucunda uygun bulunan sayaçlar, damga planına göre
damgalanır.


Ani
muayene


MADDE
9- (1) Ani muayene, il müdürlüğünün göreceği lüzum veya ihbar üzerine
il müdürlüğünce habersizce yapılan muayenedir. Ani muayenede;


a)
Sayaçların tip onayının olmadığının tespit edilmesi halinde durum muayene
raporunda belirtilir ve gerekli işlemler başlatılır. Düzenlenen muayene raporu
il müdürlüğü tarafından kullanıcıya tebliğ edilir. Tebliğ tarihinden itibaren
10 iş günü içinde söz konusu sayaç kullanıcı tarafından uygun bir sayaç ile
değiştirilir.


b)
Sayacın damgasının olmadığının, damgasına müdahale edildiğinin, sayaca müdahale
edildiğinin veya sayacın fiziki bütünlüğünün bozulduğunun tespit edilmesi
halinde, durum muayene raporunda belirtilir. Düzenlenen muayene raporu il
müdürlüğü tarafından kullanıcıya tebliğ edilir. Tebliğ tarihinden itibaren 10
iş günü içinde söz konusu sayaç kullanıcı tarafından uygun bir sayaç ile
değiştirilir.


c)
Sayacın damga süresinin geçtiğinin tespit edilmesi halinde, durum muayene
raporunda belirtilir ve Kanun uyarınca idari yaptırım uygulanır. Düzenlenen
muayene raporu il müdürlüğü tarafından kullanıcıya tebliğ edilir. Tebliğ
tarihinden itibaren 10 iş günü içinde söz konusu sayaç kullanıcı tarafından
uygun bir sayaç ile değiştirilir.


(2) İl
müdürlüğü tarafından raporun kullanıcıya tebliğ tarihinden itibaren 10 iş günü
içinde sayacın değiştirilmemesi durumunda (Mülga ibare:RG-1/5/2025-32887)
Kanun uyarınca idari yaptırım uygulanır.


(3)
Yapılacak ani muayene kapsamında sayacın sökülmesi ve yerine uygun bir sayacın
takılması gibi işlemler nedeniyle kullanıcı tüketiciden herhangi bir ücret
talep edemez.


Şikâyet
muayenesi


MADDE
10- (1) Şikâyet muayenesi, bir sayacın doğru çalışıp çalışmadığını
tespit etmek üzere, kullanıcının veya tüketicinin müracaatı üzerine yapılan
muayenedir.


(2)
Tüketici tarafından yapılan şikâyetlerde müracaat sahibi gerçek kişi ise adı
soyadı, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, tüketici numarası; tüzel kişi ise
adı, varsa ticari unvanı, tüketici numarası ile birlikte şikâyetini, bulunduğu
yerdeki il müdürlüğü belirtilerek Bakanlığa ya da kullanıcıya yapar. Bakanlığa
yapılan müracaatlar il müdürlüğünce kullanıcıya iletilir. Kullanıcı tarafından
şikâyete konu sayaç yerinden sökülerek ilgili servise getirilir ve muayene
işlemi için il müdürlüğüne müracaatta bulunulur. Muayenesi yapılan sayacın MİH
sınırları dışında çalıştığının tespit edilmesi durumunda kullanıcı tüketiciden
sayaç kontrol bedeli/sökme takma ücreti almaz, MİH sınırları içinde
çalıştığının tespit edilmesi durumunda ise sayaç kontrol bedeli/sökme takma
ücreti alınır.


(3)
Kullanıcı tarafından yapılan şikâyetlerde, şikâyete konu sayaç yerinden
sökülerek ilgili servise getirilir ve muayene işlemi için il müdürlüğüne
müracaat edilerek muayene yaptırılır.


(4)
Kullanıcı periyodik muayene süresi dolmuş sayaçlar için şikâyet muayenesi
talebinde bulunamaz.


(5)
Periyodik muayene süresi dolmamış sayaçlar hakkında kullanıcının şikâyet
muayenesi talebinde bulunabilmesi için sayacın doğru çalışmadığına dair somut
gerekçelerin olması ve bu somut gerekçelerin başvuruda belirtilmesi gerekir.


(6)
Şikâyet muayenesinde;


a)
Sayacın damgasının olmadığı veya damgasına müdahale edildiğinin tespit edilmesi
halinde muayenesi yapılmaz ve bu durum muayene raporunda belirtilir.


b) Sayaca
müdahale edildiğinin tespit edilmesi, fiziki bütünlüğünün bozulması, teknik
olarak muayeneye uygun olmaması durumlarında muayenesi yapılmaz ve bu durum
muayene raporunda belirtilir.


c)
Sayacın damga süresinin geçtiğinin tespit edilmesi halinde, muayene işlemine
devam edilir. Bu durum muayene raporunda belirtilerek Kanun uyarınca idari
yaptırım uygulanır.


ç) (a) ve
(b) bentleri kapsamında muayeneye alınan sayacın damga süresi geçmiş olarak
kullanılıp kullanılmadığına bakılır ve kullanıldığının tespit edilmesi
durumunda Kanun uyarınca idari yaptırım uygulanır.


(7)
Yapılan şikâyet muayenesi sonucunda il müdürlüğü tarafından rapor tanzim edilir
ve tüketiciye iletilmek üzere kullanıcıya gönderilir.


Stok
muayenesi


MADDE 11- (1)
Stok muayenesi, ilk muayene damgasını taşıdıkları halde satılmayıp depo,
atölye, imal veya satış yerlerinde yahut henüz kullanılmasına ihtiyaç
duyulmayarak stok halinde bulundurulan sayaçların periyodik muayene süreleri
içinde tekrar tabi tutuldukları bir muayene şeklidir.


(2)
Sayaçların stok muayenesi 8 inci maddeye göre yapılır.


(3) Stok
muayenesinin yaptırılmasından sayaçları stokta bulunduran sorumludur.


ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM


Çeşitli
ve Son Hükümler


Damgalama


MADDE
12- (1) İlk, periyodik veya stok muayeneleri sonucunda uygun bulunan
sayaçların damgalama işlemleri Ölçü ve Ölçü Aletleri Damga Yönetmeliği
hükümleri çerçevesinde yapılır.


Muayene
ve damgalama ücreti


MADDE
13- (1) Sayaçların ilk, periyodik ve stok muayeneleri için 8/2/1989
tarihli ve 20074 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ölçü ve Ölçü Aletlerinden
Alınacak Muayene ve Damgalama Ücret Yönetmeliğinde belirtilen ücret alınır.


Mücbir
sebepler ve beklenmeyen haller


MADDE
14- (1) Muayene süresi dolan sayaçlara ilişkin listenin il müdürlüğüne
verilmesini ve/veya sayaçların muayene müracaatlarını ve/veya muayenelerinin
yapılmasını engelleyecek yaygın mücbir sebeplerin veya beklenmeyen hallerin
ortaya çıkması durumunda bu işlemler Bakan onayı ile ertelenebilir.


Atıflar


MADDE
15- (1) Mevzuatta elektrik, su ve gaz sayaçları ile ilgili 24/7/1994
tarihli ve 22000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ölçü ve Ölçü Aletleri
Muayene Yönetmeliğine yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış kabul edilir.


Geçiş
hükümleri


GEÇİCİ
MADDE 1- (1) 1/1/2014-31/12/2019 tarihleri arasında piyasaya arz edilmiş
veya en son muayenesi bu tarihler arasında yapılmış gaz iletim şebekesinde
ve/veya iletim şebekesine doğrudan bağlı olan gaz sayaçları listesinin,
kullanıcı tarafından ilgili il müdürlüğüne 2024 yılının şubat ayının son gününe
kadar iletilmesi ve 2025 yıl sonuna kadar tüketiciden sökülerek yerine geçerli
muayenesi olan bir sayaç takılması gerekir. Aksi takdirde sayacın kullanıcısı
hakkında damga süresi geçmiş ölçü aleti kullanma fiilinden dolayı Kanunda
belirtilen idari işlemler uygulanır.


(2)
Birinci fıkradaki listeyi belirtilen süre içinde bildirmeyen, eksik veya hatalı
bildiren kullanıcılar hakkında (Mülga ibare:RG-1/5/2025-32887) Kanun
uyarınca idari yaptırım uygulanır.


Su sayaçlarına ilişkin
liste bildirimi


GEÇİCİ MADDE 2-
(Ek:RG-6/3/2024-32481)


(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci
maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen liste bildirim yükümlülüğü su sayaçları
için 1/7/2025 tarihine kadar uygulanmaz.


Yürürlük


MADDE
16- (1) Bu Yönetmelik 1/1/2024 tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE
17- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.


 


Eki için tıklayınız


 







 



Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî
Gazete’nin






Tarihi



Sayısı






23/11/2023



32378






Yönetmelikte Değişiklik Yapan
Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin






Tarihi



Sayısı






1.     
 



6/3/2024



32481






2.     
 



1/5/2025



32887