Elektrik Giriş Gücü 125 W ile 500 Kw Arasında Olan Motorlarla Tahrik Edilen Fanlarla İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gereklerine Dair Tebliğ (svgm: 2019/15)

ELEKTRİK GİRİŞ GÜCÜ 125 W İLE 500 kW ARASINDA OLAN MOTORLARLA


TAHRİK EDİLEN FANLARLA
İLGİLİ ÇEVREYE DUYARLI TASARIM


GEREKLERİNE DAİR TEBLİĞ
(SVGM: 2019/15)


 


Amaç


MADDE 1 – (1)
Bu Tebliğin amacı, 23/6/2010 tarihli ve 2010/643 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
ile yürürlüğe konulan Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına
İlişkin Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik olarak fanların piyasaya arz
edilmesi ve/veya hizmete sunulması ile ilgili çevreye duyarlı tasarım
gereklerini belirlemektir.


Kapsam


MADDE 2 – (1)
Bu Tebliğ, Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin
Yönetmelikte belirtilen enerji ile ilgili diğer ürünlerle entegre olanlar da
dahil olmak üzere elektrik giriş gücü 125 W ile 500 kW arasında olan motorlarla
tahrik edilen fanları kapsar.


(2) Bu Tebliğ; aşağıda belirtilen
ürünlere entegre edilmiş fanları kapsamaz:


a) Ana fonksiyonu yerine getirmek
amacıyla kullanılan aynı şaft üzerine sabitlenmiş, 3 kW ve daha az tek bir
elektrik motoru bulunan ürünleri.


b) Azami elektrik giriş gücü 3
kW’a eşit ve bundan az olan kurutmalı çamaşır makinaları ve çamaşır
kurutucuları.


c) Fan veya fanlara ayrılan azami
elektrik giriş gücü 280 W’dan az olan mutfak davlumbazları.


(3) Bu Tebliğ, aşağıda belirtilen
fanları kapsamaz:


a) 30/6/2016 tarihli ve 29758
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan
Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile İlgili Yönetmelik (2014/34/AB)’te tanımlanan
muhtemel patlayıcı ortamlarda kullanılacak şekilde tasarlanan fanlar.


b) 10/7/2013 tarihli ve 28703
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapı Malzemeleri Yönetmeliği
(305/2011/AB)’nde belirtildiği üzere yangın güvenlik gereklilikleri açısından
sadece acil durumlarda ve kısa süreli çalışacak şekilde tasarlanan fanlar.


c) Aşağıdaki koşullarda çalışacak
şekilde özel olarak tasarlanan fanlar:


1) Hareket ettirilen gazın
çalışma sıcaklığının 100oC’den fazla olduğu ortamlar için tasarlanan fanlar.


2) Fanları tahrik eden motorun
gaz akışının dışında yer alması durumunda, motorun ortam çalışma sıcaklığının 65oC’den
yüksek olduğu ortamlar için tasarlanan fanlar.


3) Fanları tahrik eden motorun,
gaz akışının dışında yer alması durumunda, motor için ortam çalışma
sıcaklığının ve/veya hareket ettirilen gazın yıllık ortalama sıcaklığının
-40oC’den düşük olduğu ortamlar için tasarlanan fanlar.


4) Besleme voltajı > 1000 V AC
veya > 1500 V DC olan fanlar.


5) Zehirli, çok korozif veya
yanıcı ortamlar veya aşındırıcı maddelerin bulunduğu ortamlardaki fanlar.


ç) (Değişik:RG-23/12/2020-31343)
Bu
Tebliğin yürürlük tarihinden önce piyasaya arz edilmiş ürünlere entegre
fanların ikamesi veya yedeği olarak Tebliğin yayımlanma tarihinden sonra 18 ay
süreyle piyasaya arz edilen fanlar (ambalajında, ürün bilgilendirmesinde ve
teknik dosyasında bu fıkranın (a), (b) ve (c) bentleriyle ilgili olarak sadece
tasarlandıkları amaç için kullanılacağı ve bu bentle ilgili olarak da hangi
ürün/ürünlerde kullanılmasının amaçlandığı açıkça belirtilir).


d) Dakikada 8.000 veya daha
yüksek devirdeki optimum enerji verimliliğinde çalışmaya göre tasarlanan fanlar.


Dayanak


MADDE 3 – (1)
Bu Tebliğ; 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın
Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanuna ve 23/6/2010 tarihli ve 2010/643
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Enerji ile İlgili Ürünlerin
Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 4 – (1)
Bu Tebliğin uygulaması bakımından Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı
Tasarımına İlişkin Yönetmelikte yer alan tanımlara ek olarak aşağıdaki tanımlar
geçerlidir:


a) AB: Avrupa Birliğini,


b) Aksiyel fan: Döner pervane ya
da pervaneler sayesinde oluşturulan türbülanslı teğet hareket sayesinde, bir
veya daha fazla pervanenin dönme eksenine eksenel yönde gaz iten fanı (aksiyel
fan, bir silindirik gövde, giriş veya çıkış kılavuz kanatçıkları veya bir
orifis paneli veya orifis halkası ile donatılmış olabilir veya olmayabilir),


c) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığını,


ç) Çapraz akışlı fan: Pervaneden
geçen gaz akışının, temel olarak pervaneye giriş ve çıkış eksenlerine dik yönde
olduğu bir fanı,


d) Çıkış kılavuz kanatçıkları:
Pervane sonrasına yerleştirilen, pervaneden gelen gaz akışını yönlendiren ve
ayarlanabilir veya ayarlanamaz kanatçıkları,


e) Fan: Birim kütle başına işi 25
kJ/kg'ı aşmayan, içinden geçen gazın, genellikle hava, sabit debiyle hareket
etmesini sağlayan ve;


1) Pervaneyi optimum enerji
verimliliği noktasında tahrik etmek amacıyla elektrik giriş gücü 125 W ile 500
kW arasında olan, 125 W ve 500 kW değerlerindekiler dahil olmak üzere, bir
elektrik motoruna sahip veya bu motorla birlikte çalışacak şekilde tasarlanan,


2) Aksiyel fan, santrifüj fan,
çapraz akışlı fan veya karma akışlı fan tipleri bulunan,


3) Piyasaya arz edildiğinde veya
hizmete sunulduğunda bir motora sahip olan veya olmayan,


döner kanatlı makineyi,


f) Giriş kılavuz kanatçıkları:
Pervane öncesine yerleştirilen, gaz akışını pervaneye yönlendiren ve
ayarlanabilir veya ayarlanamaz kanatçıkları,


g) Havalandırma fanı: Enerjiyle
ilgili ürünlerde kullanılmayan aşağıdaki fanları;


1) Azami elektrik giriş gücü 3
kW’dan fazla olan kurutmalı çamaşır makinaları ve çamaşır kurutucularındaki
fanları,


2) Azami klima çıkış gücü 12
kW’ya eşit ve bundan az olan ev tipi klima ürünlerinin iç mekân üniteleri ve iç
mekân ev tipi klima cihazlarındaki fanları,


3) Bilgi teknolojisi
ürünlerindeki fanları,


ğ) Karma akışlı fan: Pervaneden
geçen gaz akışının, aksiyel ve santrifüj fan tiplerindeki gaz akışlarının
arasında kaldığı bir fanı,


h) Kısa süreli çalışma: Bir
motorun, sıcaklık dengesinin elde edilmesine olanak verecek uzunlukta olmayan
bir süre boyunca sabit yükte çalışmasını,


ı) Muhafaza: Pervaneye gelen,
pervaneden geçen ve pervaneden uzaklaşan gaz akışına yön veren ve pervanenin
çevresinde bulunan gövdeyi,


i) Muhafazalı geriye eğimli
santrifüj fan: Bir muhafazaya sahip olan ve pervane kanatlarının dışa doğru
olan yönünün dönme eksenine göre geriye baktığı bir santrifüj fanı,


j) Muhafazasız geriye eğimli
santrifüj fan: Bir muhafazaya sahip olmayan ve pervane kanatlarının dışa doğru
olan yönünün dönme eksenine göre geriye baktığı bir santrifüj fanı,


k) Orifis halkası: İçine fanın
yerleştirildiği bir açıklığa sahip olan ve fanın diğer yapılara
sabitlenebilmesini sağlayan halkayı,


l) Orifis paneli: İçine fanın
yerleştirildiği bir açıklığa sahip olan ve fanın diğer yapılara
sabitlenebilmesini sağlayan paneli,


m) Öne eğimli santrifüj fan:
Pervane kanatlarının dışa doğru olan yönünün dönme eksenine göre ileri baktığı
bir santrifüj fanı,


n) Özgül oran: Fanın optimal
enerji verimliliği noktasında, fan çıkışında ölçülen durgun basıncın fan
girişindeki durgun basınca bölünmesini,


o) Pervane: Aynı zamanda fan
tekerleği olarak da bilinen ve gaz akışına enerji aktaran fan parçasını,


ö) Radyal kanatlı santrifüj fan:
Pervane kanatlarının dışa doğru olan yönünün dönme eksenine göre radyal olduğu
bir santrifüj fanı,


p) Santrifüj fan: Gazın
pervanelere eksenel yönde girdiği ve bu eksene dik yönde çıktığı fanı (pervane
bir veya iki girişli ve muhafazalı veya muhafazasız olabilir),


ifade eder.


(2) İlave tanımlar, Ek I ve Ek II’de
yer almaktadır.


Çevreye duyarlı tasarım
gereklilikleri


MADDE 5 – (1) Bu
Tebliğ kapsamına giren fanların çevreye duyarlı tasarım gerekleri Ek-I’de
belirtilmiştir.


(2) Fanlar, Ek I’in Kısım 2’sinde
yer alan Tablo 1’de tanımlı hedef enerji verimliliği değerinden daha düşük
değere sahip olamaz.


(3) Fanlara ilişkin ürün
bilgilendirme işlemleri Ek I’in Kısım 3’üne uygun olarak ve aynı kısımda
açıklanan usul ile yapılır.


(4) Ek I’in Kısım 2’sinde yer
verilen fan enerji verimliliği gereklilikleri, aşağıdaki yerlerde çalışmak
üzere tasarlanan fanlar için geçerli değildir:


a) Özgül oranın 1,11’den yüksek
olduğu uygulamalardakiler.


b) Gaz olmayan maddelerin
endüstriyel işlemler çerçevesinde taşınması sırasında taşıma fanları olarak
kullanılanlar.


(5) Ek I’in Kısım 2’sinde yer
alan uygulanabilir verimlilik derecesi değerleri, Yapı Malzemeleri Yönetmeliği
(305/2011/AB)’nde yer alan yangın güvenlik gereklilikleri açısından hem normal
koşullarda hem de kısa süreli olarak acil durumlarda kullanılmak üzere
tasarlanan çift kullanımlı fanlar açısından anılan Tablo 1’deki değerlerden % 5
düşürülerek uygulanır.


(6) Çevreye duyarlı tasarım
gereklerine uygunluğun ölçümü ve hesaplanması Ek II’de belirtilen gereklere
göre yapılır.


Uygunluk değerlendirmesi


MADDE 6 – (1)
Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 10
uncu maddesinde belirtilen uygunluk değerlendirmesi işlemleri, anılan
Yönetmeliğin Ek-IV’ünde belirtilen iç tasarım kontrolüne veya anılan
Yönetmeliğin Ek-V’inde belirtilen uygunluk değerlendirmesine ilişkin yönetim
sistemine göre yapılır.


Piyasa gözetimi ve denetimi


MADDE 7 – (1)
Bakanlık, Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin
Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen piyasa gözetimi ve
denetimi kontrollerini gerçekleştirirken bu Tebliğin Ek III’ünde düzenlenen
doğrulama prosedürünü uygular.


Karşılaştırmalı
değerlendirmeler


MADDE 8 – (1) Bu
Tebliğ yürürlüğe girdiğinde, piyasada bulunan en yüksek performanslı fanlar
için karşılaştırmalı değerlendirmeler Ek IV’te düzenlenmiştir.


Avrupa Birliği mevzuatına
uyum


MADDE 9 – (1)
Bu Tebliğ; (AB) 666/2013 ve (AB) 2016/2282 sayılı Komisyon Tüzükleri uyarınca
değiştirilmiş olan Elektrik Giriş Gücü 125 W ile 500 kW Arasında Olan
Motorlarla Tahrik Edilen Fanlarla İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gereklerine
Dair (AB) 327/2011 sayılı Komisyon Tüzüğü dikkate alınarak AB mevzuatına uyum
çerçevesinde hazırlanmıştır.


Yürürlük


MADDE 10 – (1)
Bu Tebliğ yayımı tarihinden bir yıl sonra yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 11 – (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.


 







 



Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin






Tarihi



Sayısı






20/12/2019



30984






Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin  Yayımlandığı
Resmî Gazetelerin






Tarihi



Sayısı






1.       



23/12/2020



31343






2.       



 



 









 


 


Ekler için
tıklayınız.