984 sayılı Ecza Ticarethaneleriyle Sanat ve Ziraat İşlerinde Kullanılan Zehirli ve Müessir Kimyevi Maddelerin Satıldığı Dükkanlara Mahsus Kanun

703








 


ECZA TİCARETHANELERİYLE SANAT VE ZİRAAT


İŞLERİNDE
KULLANILAN ZEHİRLİ VE MÜESSİR


KİMYEVİ
MADDELERİN SATILDIĞI


DÜKKANLARA
MAHSUS KANUN


 


Kanun Numarası                              :
984


Kabul Tarihi                                     :
2/3/1927


Yayımlandığı Resmî Gazete            :
Tarih: 12/3/1927 Sayı: 575


Yayımlandığı Düstur                       :
Tertip: 3   Cilt: 8 Sayfa: 124


 


           


Madde 1 – Tıbbi eczalar ve kimyevi maddelerin
toptan satışına mahsus ecza ticarethaneleri açmak için Sıhhiye ve Muaveneti
İçtimaiye Vekaletinin müsaadesi lazımdır.


           


Madde 2 – Eczaneler Kanununa göre eczane açmak
salahiyetini haiz olan her eczacı ecza ticarethanesi açabilir.


           


Madde 3 – Ecza ticarethanesi işlerinden mesul
olacak diplomalı bir eczacıyı müdür göstermek şartiyle eczacı olmıyan kimseler
dahi ecza ticarethanesi açabilirler. Bir şirket tarafından dahi ecza ticarethanesi
açılabilir. (Mülga cümle:15/11/2018-7151/4 md.) (…)


           


Madde 4 – Bir yerde ecza ticarethanesi açmak
için o yerin en büyük mülkiye memuruna bir istida ile müracaat olunur. Bu
istidaya:


1 – Ecza ticarethanesi
açacak veya müdiri mesul gösterilecek zatın isim ve hüviyetini ve diplomasının
tarih ve numarasını ve ecza ticarethanesi açılacak yerin açık adresini havi
fotoğraflı bir beyanname,


2 – Hüviyet cüzdanı ve
diploma musaddak suretleri,


3 – Ecza ticarethanesi
bir şirket tarafından tesis edildiği takdirde şirkete ait esas mukavelename ve
nizamnamenin musaddak suretleri raptolunur.


           


Madde 5 – Bu istida üzerine Hükümeti
mahalliyece ait olduğu daireler vasıtasiyle ecza ticarethanesi yapılacak yerin
vüsati ve zehirli ve iştiali kabil maddelerin muhafazasına mahsus yerlerin bu
baptaki ahkama uygun olup olmadığı en çok onbeş gün içinde tetkik edilerek
yapılacak rapor ve kroki, istida ve merbutlariyle beraber Sıhhiye ve Muaveneti
İçtimaiye Vekaletine gönderilir.


           


Madde 6 – Vekaletçe en çok on beş gün içinde
icap eden tetkikat yapılarak istida sahibinin ve ticarethane yapılacak yerin
lazım gelen vasıfları haiz olduğu tebeyyün ettiği takdirde ticarethanenin
açılmasına müsaade edilip ruhsatname verilir. Ruhsat harcı maktu olarak iki yüz
lira olup istidayı verene aittir.[1]


           


Madde 7 – Bir ecza ticarethanesinin sahibi
tarafından kapatılmasına lüzum görüldüğü takdirde bulunduğu yerin memurini
sıhhiyesine malümat verilir.


           


Madde 8 – Bir ecza ticarethanesinin başka bir
yere nakline lüzum görülürse usulü dairesinde müsaade alınmak lazımdır.


           


Madde 9 – Bir ecza ticarethanesinin mesul
müdürü olan kimse kendi namına bir eczanenin sahip veya mesul müdürü olamaz.


           


Madde 10 – Bir ecza ticarethanesinin şubeleri de
olabilir. Ancak bu şubelerin açılması için dördüncü maddede gösterildiği üzere
müsaade alınması ve şubenin bir eczacı mesul müdürün idaresinde bulunması
lazımdır. Bir ecza ticarethanesi, depo ve ardiye kullanabilirse de evvelce
memurini sıhhiyeye haber verilmesi ve bu yerlerin lazım gelen vasıfları haiz
olması şarttır. Bu gibi depo ve ardiyelerde alışveriş yapılamaz.


           


Madde 11 – Ecza ticarethanelerinden yalnız
eczanelere ve ilaç üreticilerine toptan veya perakende ecza ve mevaddı
kimyeviye satılabilir. Ecza ticarethanelerinde reçete yapılması memnu olduğu
gibi tuvalet eşyasiyle kauçuk mamulat veya tıbba ve kimyaya ait alat ve edevat
müstesna olmak üzere toptan ve perakende olarak ecza ve kimyevi maddelerin ve
tıbbi müstahzaratın eşhasa satılması dahi memnudur. Sanat ve ziraatte
kullanılan zehirli ve müessir kimyevi maddeler toptan ve perakende olarak
hususi ahkamına tevfikan satılabilir.[2]


(Ek
fıkra:15/11/2018-7151/1 md.) Türkiye’de ruhsatlı olmayan veya ruhsatlı olup da çeşitli
sebeplerle piyasada bulunmayan beşeri tıbbi ürünler, Sağlık Bakanlığı tarafından
uygun görülen kamu kurum ve kuruluşları ile Sosyal Güvenlik Kurumu ve Türk
Eczacıları Birliği aracılığıyla şahsi kullanım maksadıyla reçeteli olarak yurt
dışından temin edilebilir ve doğrudan hastalara verilebilir. Hastanelerin yurt
dışından toplu olarak getirdiği ilaçların temini de bu şekilde sağlanabilir. Bu
fıkraya göre temin edilen ilaçlar için, yurt dışı ilaç listesine girdiği
tarihten itibaren üç yıl içerisinde izin/ruhsat sahibi tarafından ruhsat
başvurusunda bulunulması ve başvuru tarihinden itibaren en geç iki yıl
içerisinde ruhsat alınması zorunludur. Ruhsat başvurusu yapılmayan veya ruhsatı
alınmayan ilaçların bu şekilde teminine devam edilmesine karar vermeye
Cumhurbaşkanı yetkilidir.


 


Madde 12 – Ecza komüsyoncuları, ecza
ticarethaneleriyle eczanelere ecza ve kimyevi maddeler ve müstahzarat celbine
tavassut etmeğe salahiyettar olup nezdlerinde nümune olarak gösterilecek
miktardan fazla ilaç bulunduramazlar.


           


Madde 13 – Ecza ticarethanelerinden başka
yerlerde yalnız sanat ve ziraat işlerinde kullanılan zehirli ve müessir ecza ve
kimyevi maddeleri herkes satabilir. Ancak bu gibi maddeleri satmağa talip olan
şahsın istidasiyle beraber hüviyetini ve satacağı kimyevi maddeleri ve
dükkanının yerini ve esassen hangi ticaret ile meşgul olduğunu gösteren bir beyannameyi
mahallinin en büyük mülkiye memuruna vermesi lazımdır. Bu beyanname üzerine
dükkanı tetkik ve lazım gelen vasıfları haiz ve zehirli maddelerin muhafazasına
mahsus tertipleri havi olduğu takdirde ruhsat verilir. Kayıt ve tescil için Sıhhiye
ve Muaveneti İçtimaiye Vekaletine bildirilir.


           


Madde 14 – Gerek ecza ticarethanelerinde ve
gerekse munhasıran sanat ve ziraat işlerinde kullanılmağa mahsus zehirli ve
müessir maddeler satılan yerlerde bütün bu zehirli ve müessir maddeler hususi
talimatnamesine tevfikan muhafaza edilir.


           


Madde 15 – Ecza ticarethaneleriyle sanat ve
ziraat işlerinde kullanılmağa mahsus zehirli ve müessir maddeler satılan
yerlerde mahallinin en büyük sıhhiye memuru tarafından tasdik edilmiş defterler
tutmak mecburidir. Bu defterlere zehirli ve müessir maddelerin alım ve satımı
kaydolunur.


           


Madde
16 – Ecza ticarethaneleri ve sanat ve ziraate mahsus zehirli ve müessir
maddeler   satılan   yerler   Sıhhiye   ve Muaveneti    İçtimaiye Vekaletinin  
daimi teftiş ve murakabesine   tabidir.   Senede   iki   defa   teftiş  
ıcrası   mecburi olup lüzum görülen sair zamanlarda da teftiş yapılabilir. Bu teftişler,
fevkalade haller haricinde her halde Sıhhiye ve Muaveneti İçtimaiye
müfettişleri tarafından yapılır. Teftiş için gelen ve hüviyetini ispat eden
müfettişe bu gibi ticarethane sahip veya müdiri mesulleri dükkan veya
mağazasının her tarafını ve on beşinci maddede gösterilen defterlerini
göstermeğe ve talep edilen sair malümatı vermeğe mecburdur.


           


Madde 17 – Ecza ticarethanelerinin teftişi
esnasında bozuk, mağşuş veya gayri saf olduğundan şüphe edilen maddelerden üç
nümune alınarak her iki tarafça mühürlenir ve bir nümunesi ticarethanede
bırakılarak diğer iki nümune tahlil ve tetkik için Sıhhiye ve Muaveneti
İçtimaiye Vekaletine gönderiliir. Tahlil neticesine kadar maddenin kalan kısmı
istimalden menolunur ve mühürlenir.


           


Madde 18 – Ecza ticarethaneleriyle sanat ve
ziraat işlerinde kullanılan zehirli ve müessir maddeler satılan mahallerin
dahili tertibatını ve ne suretle teftiş edileceğini ve bir ecza
ticarethanesinin muhtevi olması lazımgelen ecza ve kimyevi maddelerin en az
miktarını gösterir bir talimatname tanzim olunacaktır.


           


Madde 19 – Bir ecza ticarethanesinin sahip veya
müdiri mesulü her hangi bir sebeble ticarethanesinden bir haftadan fazla
gaybubet ettiği takdirde mahalli memurini sıhhiyesine malümat vermelidir.
Gaybubet iki ayı geçtiği ve ticarethanede, en aşağı beş sene bir eczane veya
ecza ticarethanesinde çalışmış ehliyetli bir kalfası bulunmadığı takdirde
gaybubet eden müdiri mesulün yerine bir eczacı müdiri mesul gösterilmesi ve
bunun için dördüncü maddede gösterildiği veçihle müsaade alınması lazımdır.


           


Madde 20 – Ecza ticarethanelerinde bulunacak
olan tıbbi eczanın saf ve gayri mağşuş ve kanunen kabul edilmiş kodekse muvafık
olması mecburidir.


           


Madde 21 – (Değişik:15/11/2018-7151/2
md.)


Bu Kanunda
tasrih edilen kaidelere riayet etmeyen veya memnuiyetlere muhalif hareket eden
ecza ticarethaneleri sahip veya müdiri mesulleri ile sanat ve ziraat işlerinde
kullanılan zehirli ve müessir maddeler satıcılığı yapanlara, Türkiye İlaç ve
Tıbbi Cihaz Kurumu veya mahallî mülki amir tarafından fiilin mahiyeti ve
sonuçları dikkate alınarak iki bin Türk lirasından yirmi bin Türk lirasına
kadar idari para cezası verilir. Fiilin bir yıl içerisinde tekrarı hâlinde ceza
bir kat artırılarak uygulanır. Bu maddelerin satışı kamu sağlığı bakımından
tehlikeli bir durum oluşturuyorsa, tehlike giderilinceye kadar geçici olarak
işletme faaliyetten menedilir. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından
idari para cezası veya idari yaptırım kararı verildiğinde keyfiyet ilgili mülki
amire bildirilir.


           


Madde 22 – Zehirli ve müessir maddelerin
muhafazasına ait tertibatın talimatnamesi hilafına noksan olduğu görülen yerler
tertibatın ikmaline kadar kapatılır.


           


Madde 23 – Eczanelerde saf veya kodekse uygun
olmaması sebebiyle müsadere edilen ecza ve kimyevi maddelerin bedellerini, bunları
satmış olduğu evrak ve vesikalarla sabit olan ecza ticarethaneleri eczane
sahibine iade etmeğe mecburdur.


Yalnız bu maddede görülen
ademi safiyetin, muhafazası hususundan fenni kaidelere riayet etmemekten veya
her hangi bir suretle eczacının sun'u taksirinden veya tağşişten mütevellit bir
muameleye maruz kalmasından dolayı husule gelmemiş olması lazımdır. Ecza
ticarethaneleri sahipleri de zararı müeddi olan bu gibi ahvalde haklarını almak
için malın ilk sahibi aleyhinde ait olduğu mahkemeye müracaat edebilirler.


           


Madde 24 – Hariçten gelip de tababet ve
baytarlıkta kullanılan ecza ve kimyevi maddeler Türkiye'ye Sıhhiye ve Maliye
Vekaletlerince tayin olunacak mahallerden ithal edilir. Bu yerlerde ait olduğu
Vekaletçe ecza ve kimyevi maddelerin saf ve kodekse uygun olup olmadıklarını
tayin için her türlü levazımı havi laboratuvarlar bulundurulur ve mütehassıs
kimyagerler istihdam edilir.


Muayyen gümrüklerin
gayrisinden ithali arzu edilen maddeler veya nümunelerin, laboratuvarları olan
gümrüklerce muayeneden geçirilmiş olması lazımdır.


           


Madde 25 – 25 Nisan 1301 tarihli Akkarlar ve
attarlar ve kökçüler nizamnameleri hükümleri mülgadır.


           


Madde 26 – Bu kanunun neşri tarihinde mevcut
olan ecza depolariyle sanat ve ziraat işlerinde kullanılan zehirli ve müessir
maddeler satan ticarethaneler bu kanunun muhtelif maddelerinde gösterilen
şartları altı ay zarfında ikmale mecburdurlar.


 


Ek Madde 1- (Ek:21/7/2025-7557/1
md.)


Ecza ticarethaneleri;
beşeri tıbbi ürünlerin ve özel tıbbi amaçlı gıdaların tedarik zinciri içindeki
tüm hareketlerini Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun olarak takip
sistemine bildirir. Bu fıkraya aykırı hareket edenlere, aykırılığa konu tüm
ürünlerin aykırılığın tespit tarihindeki depocu satış fiyatları toplamının iki
katı tutarında idari para cezası verilir. Aynı fiilin bir yıl içindeki ikinci
tespitinde idari para cezası bir kat artırılarak uygulanır, üçüncü tespitte
ecza ticarethanesinin ruhsatnamesi iptal edilir.


Ecza ticarethaneleri
beşeri tıbbi ürünler, özel tıbbi amaçlı gıdalar ve etkin maddelerin muhafazası
ve dağıtımını Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yapar.


 


Geçici Madde 1- (Ek:15/11/2018-7151/3 md.)


Bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarihten önce 11 inci maddenin ikinci fıkrasına göre yurt dışından
temin edilmiş ilaçlar için ruhsat başvurusunda bulunmamış olanların başvuru
süresi bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte başlar. Daha önceden ruhsat
başvurusu yapılmış ilaçlar için iki yıllık ruhsat alma süresi bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlar.


           


Madde 27 – Bu kanun neşri tarihinden muteberdir.


           


Madde 28 – Bu kanun ahkamının icrasına Sıhhiye
ve Muaveneti İçtimaiye, Adliye ve Maliye Vekilleri memurdur.


 


 


 


984 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN


MEVZUATIN VEYA ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL


 EDİLEN HÜKÜMLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ


GÖSTERİR LİSTE


 


 







Değiştiren Kanunun/Khk’nin/
İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



 

984 Sayılı Kanunun
Değişen veya İptal Edilen Maddeleri



 

Yürürlüğe Giriş

Tarihi






4854



–



6/5/2003






5728



21



8/2/2008






6514



11



18/1/2014






7151



3, 11, 21, Geçici Madde 1



5/12/2018






7557



EkMadde 1



24/7/2025









 











[1]
Maddede geçen ruhsat harcı 25/2/1952 tarih ve 5887 sayılı Mülga Harçlar
Kanununun 126 ncı maddesinin (İ) bendi ile kaldırılmıştır.







[2]
2/1/2014 tarihli ve 6514 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle, bu maddenin
birinci cümlesinde yer alan “eczanelere” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve
ilaç üreticilerine” ibaresi eklenmiştir.